Greinasafn

2019
 »ma

 »aprl
 »mars
 »febrar
 »janar
2018
 »desember
 »nvember
 »oktber
 »september
 »gst
 »jl
 »jn
 »ma
 »aprl
 »mars
 »febrar
 »janar
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008

Articles in English

6.5.2015
My dear Erin Olivia.

Read more

3.3.2015
Mi querida Andrea.

Read more

29.5.2014
DE PROFUNDIS : THE VOICE OF ANDALUCIA

Read more

23.4.2013
Curriculum BS

Read more

30.8.2010

Hamskiptin: ham

Hamskiptin Eftir Franz Kafka

Sningu Vesturports jleikhsinu

Leikger og leikstjrn - Gsli rn Gararsson og David Farr
ing Jn Atli Jnasson
Tnlist Nick Cave og Warren Ellis
Leikmynd Brkur Jnsson
Bningar Brenda Murphy /Ingveldur Breifjr
Lsing - Bjrn Helgason / Hrur gstsson
Hljmynd Nick Manning
Ljsmyndir Eddi
Sningarstjri Gunnar Gunnsteinsso


Hamskiptin


a var hlfgerur beygur mr, egar g sneri heim r leikhsinu grkvldi. a var ekki laust vi, a g vri kvafull, hrdd vi hi komna, veturinn og myrkri og hugsanlegt birtingarform angistarinnar okkar heillum horfna jflagi. Angistin getur snist upp andhverfu sna, brotist t hamslausri grimmd og miskunnarleysi. eir sem ekki falla inn mynstri, eir sem skera sig r, eru ru vsi, ofbja blygunarkennd (les: rttltiskennd) okkar skulu vkja. Um a fjallar nvella Franz Kafka Hamskiptin.

Einhvers staar segir: Gregor is a human being in an insects disguise, but his family are insects in the disguise of human beings. etta er s andhverfa og hugnaur, sem situr manni lengi eftir, um a hvernig foreldrar, jafnvel elsku systir, geta umbreyst argadr, drepi stvin sinn og fyrirvinnu og haldi fram a lifa eins og ekkert hafi skorist. au tryllast af fgnui og hlaupa t vori, frelsu undan oki snu.

A vsu er eim hlft vi a myra son sinn, v a Gregor frnar lfi snu sjlfviljugur og gefur eim frelsi. sta ess a hafa sam me fur og mur og systur Gregors, sem sitja uppi me skorkvikindi b sinni og vita ekki sitt rjkandi r, er samin ll me manneskjunni lagahamnum, sem enn elskar hi fagra og ga lfinu, en hefur glata hfileikanum til a tj sig skiljanlegu mli. A human being in an insects disguise.

Getur veri a Kafka s a skrifa um sjlfan sig? Um fjlskyldu sna og hi steingelda smborgaralega umhverfi, sem hann lst upp og bj vi alla t, v a hann fluttist aldrei a heiman? Hann gefur myndunaraflinu lausan tauminn og spinnur spinnur um a sem hugsanlega hefi geta gerst en gerist samt ekki.

neitanlega verur manni hugsa til brfsins, sem hann skrifai fur snum ri 1919, en fair hans aldrei s. ar lsir hann miskunnarlausan htt sambandi fur og sonar. Hann lsir (eins og segir prgramminu) valdbeitingu, kgun, fordmum, sektarkennd, rvntingu, einangrun og firringu samskiptum fega.

Fairinn leikritinu gti veri nkvm eftirlking kaupmannsins, Hermanns Kafka smmunasamur og tilfinningalaus hrotti, en um lei undirdnug smeja frammi fyrir valdinu og nist veikbura syni snum. Mir Franz Kafka hefur lklega ekki tt margra kosta vl samskiptum vi eiginmann sinn, harstjrann heimilinu. leikritinu er hn dregin upp sem einfeldningsleg undirlgja. Jafnvel systirin, Grta, hin sterka og raga, snst gegn honum lokin. Insects in the disguise of human beings.

Var Kafka plitsk persna? Er lsing hans mannlegum samskiptum innan fjlskyldunnar, valdbeitingu, ausveipni, hjarhegun og skorti umburarlyndi gagnvart hinu venjulega, dmisaga, sem hfundurinn segir til a gegnumlsa jflagi heild? Sumir lesa vgarlausa jflagsgagnrni t r verkum hans, tt sgurnar sjlfar snist bara um innhverfa sjlfsrni, eins og t.d. Hamskiptin og Rttarhaldi. Sumir ganga meira a segja svo langt a lsa hinum innhverfa og mannblendna hfundi Hamskiptanna sem framsnum spmanni, sem s fyrir hrun evrpskrar simenningar og valdatku nasista og kommnista, sem yldu enga gagnrni og engin frvik fr stalari hjarhegun ofstkisins.

essi skilningur verkum Kafka, er sennilega venjuleg eftirspeki, enda er ftt a finna lfi og persnuleika hfundarins, sem rennir stoum undir gfnaljsakenningar af essu tagi. Daginn sem fyrri heimstyrjldin braust t, skrifar Kafka dagbk sna: Skrapp sund. En a er vita, a Kafka hafi runum fyrir fyrra str beit randi hugmyndafri, sem kennd var vi flagslegan Darwinisma. Me vsan til yfirbura hinna hfustu var tali rttmtt a trma llu v, sem taldist veikbura, afbrigilegt ea heilbrigt.Vsindamenn mltu me v a gelda hina roskaheftu og jafnvel flytja , sem af einhverjum stum fllu ekki inni fjldann, nauungarflutningum srstakar fangabir. aan er a vsu stutt glagi og gasklefana.

Og hva er svo um tlkun Vesturports a segja margverlaunaa sningu ti hinum stra heimi?

Fyrsta sem kemur upp hugann er ori stlhreint og formfast. Byrjunin markai stefnu, sem hlst alveg til loka. Hvergi stlbrot. Veisla fyrir auga. Hver hreyfing og hvert or aulhugsa.

Anna or sem kemur upp hugann er fimi leikfimi (aulhugsa or). Gsli rn er aldeilis trlega leikfimur. Maur gleymdi v, a hann var ekki liggjandi ngum snum alvru glfi ea felum undir lrttu rmi, heldur hkk blnglunum nean r loftinu ea veggnum og fr samt me textann eins og hann sti glfinu og hefi elilegt rmi fyrir lungun.

Og rtt fyrir a Gsli rn vri gervi kvikindis llum til ama, tkst honum me tlkun sinni a vekja slka meaukvun og sam, a augun fylltust trum hva eftir anna. Hann var mennskur rtt fyrir allt.

Mr fannst leikendur reyndar allir fgai, en samt mtulega ruddalegir tlkun sinni. Nna Dgg hefur etta allt, hn getur bi veri hr og mjk, var eldsngg a skipta um ham og hugsun.

Ingvar sndi snilldarbrg hva eftir anna, einkum upphafi, og svo egar hann var kominn einkennisbning undirtyllunnar, sem fr honum svo vel. a getur veri erfitt a leika fulla menn, en hann fr fnt a.

Elva sk br yfir das ewige weibliche, okkafull kona, sem aldrei verur gmul. Samt var hn mjg sannfrandi hlutverki murinnar.

Svo fannst mr lafur Egill komast mjg vel fr snu flkna hlutverki, sem var reyndar mjg skrt mefer hans.

au voru ll hrnkvm tlkun sinni, hver hreyfing og hvert or hfu djpsta merkingu og mtti ekki skeika.

Umgerin var tekin beint r raunveruleikanum og li sningunni dapurlegan og gnvekjandi svip. Herbergi Gregors var frbr lausn tknilegum vanda. Og a var snilld, hvernig eim tkst a varpa spegilmynd bjllunnar vegginn. Bningarnir ttu ekki hva sst tt a gera sninguna trveruga.

Tnlistin var mjg athyglisver og spennandi framan af, en hins vegar kunni g ekki a meta lokalagi, sem mr fannst einhvern veginn koma r allt annarri tt, vera mtsgn vi a tmabil, sem sagan segir fr.

Og n er kominn nr dagur, og horfa hlutirnir ru vsi vi.

g er ekki lengur dpur, en samt er ekki laust vi, a g kvi vetrinum.

Brynds Schram


Deila Facebook

Skrifa ummli

Nafn
Netfang
Skilabo
Skru inn etta or
ennan reit