Greinasafn

2019
 »maí

 »apríl
 »mars
 »febrúar
 »janúar
2018
 »desember
 »nóvember
 »október
 »september
 »ágúst
 »júlí
 »júní
 »maí
 »apríl
 »mars
 »febrúar
 »janúar
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008

Articles in English

6.5.2015
My dear Erin Olivia.

Read more

3.3.2015
Mi querida Andrea.

Read more

29.5.2014
DE PROFUNDIS : THE VOICE OF ANDALUCIA

Read more

23.4.2013
Curriculum BS

Read more

8.3.2010

Hćnuungarnir: Magnađ leikhúsverk - listrćnt afrek

Hćnuungarnir, eđa minningarnar frá Karhula eftir Braga Ólafsson

Leikstjórn: Stefán Jónsson
Leikynd: Börkur Jónsson
Búningar: Ríkey Kristjánsdóttir
Lýsing: Halldór Örn Óskarsson

Persónur og leikendur:
Sigurhans: Eggert Ţorleifsson
Olga: Ragnheiđur Steindórsdóttir
Carl Böhmer: Pálmi Gestsson
Anastasias: Friđrik Friđriksson
Elín Ragnheiđur Rosenthal: Kristbjörg Kjeld
Lillý: Vigdís Hrefna Pálsdótti


Hćnuungarnir


Hefur ţú nokkurn tíma komiđ inn í útrýmingarbúđir kjúklinga – fiđurfjárgúlag? Ég lenti í ţví einu sinni vestur í Bandaríkjunum og ţađ líđur mér ekki úr minni. Af hverju minnti ţetta mig svo sterklega á dauđafabríkkur Hitlers eđa ţrćlabúđir Stalíns – meira ţó Hitlers, ţví ađ ţetta var allt svo vísindalegt. Allt sterilíserađ í hólf og gólf, hvítir lćknasloppar, plastsmokkar yfir skófatnađinn og andlitsgrímur fyrir vitum.

Og svo var ţađ kerfiđ sjálft. Endalaus fćribönd, ţar sem fórnarfóstrin liđu áfram frá klaki útungunarvélarinnar ađ sjálfvirkum stútum, sem ţröngdu fóđrinu ofan í kokiđ – allt vísindalega útreiknađ til ađ ná fram hámakrsholdgun á sem skemmstum tíma. Kerfiđ var skynsamlegt. Ţeir töluđu um framleiđni og framlegđ. Ţađ var ekkert minnst á dýravernd. Ţeir hefđu báđir veriđ í essinu sínu ţarna, Hitler og Stalín. Ég sór ţess dýran eiđ á sínum tíma, ađ aldrei skyldi óhrođi af ţessu tagi koma inn fyrir mínar varir eftirleiđis. Ţađ er svo til marks karakerleysi mitt og mannskepnunnar, ađ ţegar barnabörnin heimta Burger King, ţá lćt ég undan mótţróalaust – en skammast mín samt.

Hvađ kemur ţetta málinu viđ? Jú, sjáđu til: Hćnsnabúiđ er mannfélagiđ í hnotskurn. Ţađ stjórnast af sömu lögmálum um framleiđni og framlegđ – eins og ţađ heitir – og mannfélagiđ. Hversdagslegt argaţras Jóns og Gunnu, án upphafs og endis og út og suđur, minnir á fátt annađ fremur en gargiđ í hćnsnfuglinum, sem veriđ er ađ leiđa til slátrunar. Og mannfólkiđ er líka aliđ á sínu andlega ruslfćđi í gegnum forheimskandi fjölmiđlafár frá vöggu til grafar. Hver og einn er innilokađur í sinni músarholu og sér fátt út fyrir hana. Icesave-rugliđ sem hefur veriđ matađ ofan í okkar afvegaleiddu ţjóđ, er dćmisaga úr veruleikanum um nákvćmlega ţetta – smjörklípa handa lýđnum.

Hćnuungar Braga Ólafssonar eru ísmeygileg dćmisaga úr samtímanum. Ţetta er listilega samiđ leikhúsverk. Loksins kemur fram á sjónarsviđiđ höfundur, sem virđist kunna á sjálft leihúsiđ – sjálfan galdurinn. Söguefniđ gćti ekki veriđ hversdagslegra. Grunur leikur á um, ađ kjúklingum (sem keyptir vorum međ 40% afslćtti) hafi veriđ stoliđ úr frystikistu í sameign í blokk. Ţađ er haldinn húsfundur um máliđ. Á međan blokkarbúar blađra endalaust um meintan glćp, lćđast ţjófarnir inn og stela ţví, sem verđmćtast er í eigu íbúanna – flatskjánum og tölvunni. Ţađ kemur meira ađ segja á daginn, ađ plöturnar sem jassgeggjarinn keypti ásamt kunningjum sínum í Kolaportinu um daginn, voru stolnar. Lögreglan bođar komu sína til ađ sćkja ţýfiđ. Sigurhans reynir ađ stinga a.m.k. Einn ţeirra – var ţađ međ Charlie Parker eđa Ţeófílíusi Monk – inn á sig. Little things mean a lot.

Ţetta er allt og sumt. En úr ţessum – á yfirborđinu lítilfjörlega efniviđ – er búiđ til magnađ leikhúsverk, ţar sem höfundur og leikendur spila á tilfinningar leikhúsgesta, ţannig ađ viđ tökum ýmist bakföll af hlátri, kumrum innra međ okkur yfir tvírćđri fyndni samtalsins, eđa nánast tárumst yfir afkáralegri heimsku sögupersónanna. Öllu ţessu nćr höfundurinn, Bragi Ólafsson, fram međ kúnst samtalsins á sviđinu. Ţar viđ bćtist, ađ persónusköpunin er útsmogin og leikararnir, allir sem einn, glćđa persónurnar lífi og lit á sviđinu.

Húsfundurinn er ţjóđfélagiđ. Spurningin er: Hver stal kjúklingunum? Feđgarnir í nćstu íbúđ, sem lifa fyrir flatskjáinn, liggja undir grun. Samt er ýmislegt annađ gefiđ í skyn. Í símtali sonarins viđ móđur sína vakna grunsemdir um, ađ einmitt hann hafi stoliđ kjúklingunum til ađ fá fyrir dópí til ađ njóta međ drćsunni uppi á lofti. Ţarna er allt saman komiđ í einum punkti: Ţađ sem leifarnar af íslensku ţjóđfélagin hefur snúist um í meira en ár – og ćtlar engan endi ađ taka. Munurinn er bara sá, ađ ţessa kvöldstund í Ţjóđleikhúsinu getum viđ hlegiđ okkur máttlaus yfir aumkunarverđri heimsku mannskepnunnar, umkomuleysi hennar og hjálparvana getuleysi frammi fyrir örlögum sínum. Rétt eins og tíđkast í hćnsnahúsum.

Ég er ekki frá ţví, ađ samtöl blokkarbúa á húsfundinum sé kannski ţađ besta sinnar tegundar, sem ég hef séđ á íslensku leiksviđi. Kerlingarálftin, hún Elín Ragnheiđur Rosenthal (Krístbjörg Kjeld) ćtlađi okkur lifandi ađ drepa međ fáfengilegu blađri sínu um Rússagrýlur og gamlar sálir – allt var ţađ út úr kú – en gert međ ţvílíkum tilţrifum, ađ leitun er ađ betra absurd teater. Ţađ eina sem snart mig ónotalega, hafandi búiđ í ţrjú ár međ Finnum – var ađ Vetrarstíđiđ – sem gerđi Finnum kleift ađ lifa af – er heilagt í ţeirra hug og hjarta, og má ekki hafa í flimtingum.

Leikstjórinn, Stefán Jónsson, vinnur hér listrćnt afrek. Samstarfsfólk hans, Börkur Jónsson (leikmyndin), Ríkey Kristjánsdóttir (búningahönnuđur) og Halldór Örn Óskarsson (ljósameistari) skila öll góđu verki, ekki síst Börkur, en leikmynd hans var afar trúverđug umgjörđ um tilveru blokkarbúa – eđa ćtti ég ađ segja hellisibúa?

Var einhvern bođskap ađ finna í ţessu öllu saman? Já, hann hljóđar svona úr munni Sigurhans jassfreaks: „Ţjóđ sem lćtur völdin í hendurnar á ţjófum og glćpamönnum, hlýtur ađ gera ráđ fyrir, ađ einhverju verđi stoliđ frá henni.” Einmitt.

Bryndís Schram


Deila á Facebook

Skrifa ummćli

Nafn
Netfang
Skilabođ
Skráđu inn ţetta orđ
í ţennan reit