Greinasafn

2017
 »maķ

 »aprķl
 »mars
 »febrśar
 »janśar
2016
 »desember
 »nóvember
 »október
 »september
 »įgśst
 »jślķ
 »jśnķ
 »maķ
 »aprķl
 »mars
 »febrśar
 »janśar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990

Articles in English

14.9.2016
WHAT“S WRONG WITH EUROPE – AND WHY DON“T YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

10.2.2016
„SOLIDARITY OF SMALL NATIONS: UTOPIAN DREAM OR PRACTICAL POLITICS?

Read more

All articles in English

11.3.2009

SKULDAVANDI HEIMILANNA: LEITIN AŠ LAUSNUM

Žaš eru 80 žśs. heimili ķ landinu. Eftir gengishruniš og veršbólguskotiš ķ framhaldinu er svo komiš aš um fjórtįn žśsund heimili eiga ekki eignir fyrir skuldum (18%). Fimmtungur heimilanna ķ landinu – um 16 žśs. heimili – til višbótar nįlgast hratt aš lenda ķ žessari stöšu. Žaš er žvķ hvorki meira né minna en um 30.000 heimili sem eru į hęttusvęši og žurfa į hjįlp aš halda.

Žessar upplżsingar komu fram ķ gęr (10.03.) į reglulegum blašamannafundi forsętis- og fjįrmįlarįšherra. Upplżsingarnar eru fengnar śr gagnagrunni um fjįrmįl heimilanna, sem Sešlabankinn hefur dregiš saman meš heimild persónuverndar. Ķ gagnagrunninum koma fram sundurlišašar upplżsingar um tekjur og gjöld, eignir og skuldir, greišslubyrši lįna, vanskil o. fl. Tilvist žessa gagnagrunns aušveldar įkvaršanatöku um varnarašgeršir varšandi fjįrhagsvanda heimilanna ķ landinu.

Fyrsta spurning er hvort beita eigi almennum ašgeršum, sem taka til allra, įn tillits til sérstakra ašstęšna hverrar fjölskyldu fyrir sig? Eša hvort beita eigi sértękum ašgeršum, sem er óneitanlega flóknara?

Sem dęmi um skammtķmaašgeršir, sem žegar hafa veriš lögfestar eša standa nś žegar til boša mį nefna eftirfarandi: Tķmabundin frysting afborgana og mildandi ašgeršir vegna greišslužrota gagnvart innheimtu, fjįrnįmi, śtburši, gjaldžroti etc.

ALMENNAR AŠGERŠIR

Sem dęmi um almennar ašgeršir mį nefna tillögur Framsóknarflokksins um 20% flatan nišurskurš į öllum skuldum heimilanna. Žrįtt fyrir žann kost aš ašgeršin er tiltölulega einföld ķ framkvęmd, eru ókostirnir slķkir aš tillagan er óframkvęmanleg.

ĶBŚALĮNASJÓŠUR OG GREIŠSLUAŠLÖGUNIN

Į s.l. kjörtķmabili gerši ķhaldiš ķtrekašar atlögur aš Ķbśšalįnasjóši. Žeir vildu lįta leggja hann nišur og fęra žjónustuna yfir ķ bankana. Sem betur fer tókst žaš ekki. Ķbśšalįnasjóšur, sem er opinber stofnun og meš rķkisįbyrgš, er helsta stjórntękiš sem til er ķ höndum rķkisins til žess aš koma til móts viš skuldavanda heimilanna. Ašferšin er fyrst og fremst meš atbeina laganna um GREIŠSLUAŠLÖGUN. Hér eftir munu įkvęši laga um greišsluašlögun nį til hśsnęšislįna (vešlįna). Žessi leiš snżst um žaš aš laga greišslubyrši hvers skuldara aš greišslugetu hans meš sérstökum samningi.

Žessi śrręši eru einstaklingsbundin og kalla į samninga milli ĶB og einstakra lįntakenda.

MYNTKÖRFULĮNIN

Forsętisrįšherra tilkynnti aš fyrir vikulok mundi rķkisstjórnin kynna tillögur sķnar um lausn į vanda žeirra sem sitja uppi meš gengistengd myntkörfulįn.

Myndkörfulįnin voru tekin hjį gömlu bönkunum. Žeir eru nś ķ gjaldžrotamešferš. Žar meš vęru žessi lįn vęntanlega afskrifuš nema į móti komi eignir bankanna upp ķ žesar skuldir. Sagt er aš žessi lįn hafi veriš yfirfęrš frį gömlu bönkunum til hinna nżju meš sérstökum samningi. Nżju bankarnir sömdu um tiltekinn afslįtt vegna yfirtöku lįnanna. Ķ žessu efni er żmsum spurningum ósvaraš. Af hverju nżtur lįntakandinn sjįlfur ekki žessara afslįttarkjara? Er ekki ólķklegt aš nżju bankarnir vilji sjįlfviljugir yfirfęra žessi lįn til ĶB, žar sem žeir eygja hagnašarvon ķ innheimtu lįnanna? Į aš skylda bankana til aš yfirfęra lįnin til ĶB? Hvaša lķkur eru į žvķ aš gengiš styrkist nęgilega (žaš hefur nś žegar styrkst um rśmlega 15% frį įramótum) til žess aš lįntakandinn sjįi sér hag ķ aš halda myntkörfulįninu fremur en aš lįta yfirfęra žaš ķ ķkr. į verštryggingarkjörum? Žaš stendur upp į rķkisstjórnina og talsmenn hennar aš svara žessum spurningum į allra nęstu dögum. Hrun krónunnar tvöfaldaši skuldabyrši žessa hóps ķ einu vetfangi. Lausn į vanda žessa hóps veršur žvķ ekki frestaš fram yfir kosningar.

JĮ, EN HVAŠ MEŠ VERŠTRYGGINGUNA?

Svo stendur eftir stóra spurningin um, hvort stjórnvöld treysta sér til aš taka kśfinn af hinu tķmabundna veršbólguskoti vegna gengisfalls krónunnar śt śr verštryggingarferlinu? Žetta vęri almenn ašgerš sem kęmi öllum aš notum, sem eru meš verštryggš innlend lįn. Žeir sem yršu aš borga reikninginn vęru rķkiš (ķ gegnum ĶB og rķkisbankana) og lķfeyrissjóširnir. Śtreiknanlegar tillögur um ašgerš af žessu tagi og kostnaš henni samfara hafa enn ekki litiš dagsins ljós. Flestir žeirra sem žekkja vel til žessara mįla telja ólķklegt aš žessi leiš sé fęr af kostnašarįstęšum. Sé žaš rétt ber aš taka af tvķmęli um žaš. Óvissan er versti óvinurinn.

(sjį nęstu grein um kosti og galla verštryggingar)

Jón Baldvin Hannibalsson

Deila į Facebook

Skrifa ummęli

Nafn
Netfang
Skilaboš
Skrįšu inn žetta orš
ķ žennan reit