Greinasafn

2017
 »aprÝl

 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2016
 »desember
 »nˇvember
 »oktˇber
 »september
 »ßg˙st
 »j˙lÝ
 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990

Articles in English

14.9.2016
WHAT┤S WRONG WITH EUROPE ľ AND WHY DON┤T YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

10.2.2016
äSOLIDARITY OF SMALL NATIONS: UTOPIAN DREAM OR PRACTICAL POLITICS?

Read more

All articles in English

13.3.2009

BRANDARINN?

H˙n hefur ßratuga reynslu af ■vÝ fletta ofan af al■jˇ­legum mengjum fjßrplˇgsmanna ß Š­stu st÷­um. H÷fu­paurar bˇfakapitalismans, allt frß al■jˇ­legum vopnas÷lum til pˇlitÝskra m˙tu■ega, f÷lna ■egar ■eir heyra nafni­ hennar nefnt. Margur stˇrbˇfinn, sem hÚlt hann sŠti ÷ruggur Ý samtryggingarneti og venslum au­s og (stjˇrn)valda, situr n˙ bak vi­ lßs og slß fyrir hennar atbeina. N˙ er svo komi­ fyrir ═slendingum a­ kona me­ ■ennan feril a­ baki ver­ur a­ teljast vera rÚttur ma­ur ß rÚttum sta­ ß rÚttum tÝma. Li­in er s˙ tÝ­ ■egar ═slendingar tr˙­u ■vÝ sjßlfir a­ ■eir byggju Ý ˇspilltasta ■jˇ­fÚlagi heims.

Ůetta er h˙n Eva Joly (÷­ru nafni Gro Farseth), norsk Ý h˙­ og hßr en fr÷nsk a­ mennt og menningu. Merkilegt hversu mj÷g ═slendingar ver­a a­ leita ß nß­ir Nor­manna ■essi misserin: Se­labankastjˇrinn, rannrˇknardˇmarinn Eva, og fjßrmßlarß­herrann er jafnvel fari­ a­ dreyma upphßtt um norsku krˇnuna. Hva­ er nŠst?

Hva­ var­ Evu a­ or­i ■egar embŠtti hins rÚrstaka saksˇknara, sem ß a­ rannsaka r÷kstuddan grun um brot ß l÷gum af hßlfu ˇlÝgarkanna, var kynnt fyrir henni. Eitt or­: BRANDARI. Henni fannst ■a­ m.÷.o. liggja Ý augum uppi a­ ═slendingar tŠkju mßli­ ekki alvarlega. A­ ■etta vŠri sřndarmennska e­a eins konar fri­■Šging fremur en a­ ■a­ lřsti einbeittum vilja til a­ upplřsa mßl og fullnŠgja rÚttlŠtinu.

Liggur ■a­ ekki Ý augum uppi a­ vi­ ver­um a­ leita til erlendra sÚrfrŠ­inga til ■ess a­ střra ■esari rannsˇkn? Hvernig er Ýslenska rÚttarfarskerfi­ manna­? Ůa­ vŠri frˇ­legt a­ kanna, hversu margir ■eirra sem voru Ý a­alhlutverkum Ý bissness og pˇitÝk ß ■essum ÷rlagaßrum fyrir hrun venslu­ust ß hinum dŠmiger­u framabrautum SjßlfstŠ­isflokksins: Verslˇ e­a MR; Heimdallur og SUS; Lagadeild H═, Orator, Vaka og st˙dentarß­. Sß Úg ekki einhvers sta­ar lista yfir toppana og helstu stjˇrnendur Landsbankans, undir verndarvŠng Bj÷rgˇlfs eldra, ■ar sem allir voru komnir ˙t ˙r ■essari ˙tungunarvÚl? Og topparnir Ý fjßrmßlarß­uneytinu og fjßrmßlaeftirlitinu lÝka?

Ůetta rifjar upp a­ fyrr ß tÝ­, ■egar ■jˇ­fÚlagi­ var Ý fastari skor­um voru sřslumannsembŠttin ß ═slandi 50 talsins. Einhvern tÝma ß sj÷unda ßratugnum ger­i Úg ˙ttekt ß ■vÝ hvernig almannarˇmur sag­i sřslumennina dragast Ý pˇlitÝska dilka. Ni­ursta­an var ■essi: 25 voru sjßlfstŠ­ismenn; 24 voru framsˇknarmenn; 1 var ˇrß­inn, en lß undir grun um a­ vera krati inn vi­ beini­. Svona var ■a­ ■ß. Hefur eitthva­ breyst? Hva­ me­ rß­uneytin eftir 18 ßra samfellda stjˇrn SjßlfstŠ­isflokksins? Ătli nokkur ma­ur fyrirfinnist Ý dˇmsmßlarß­uneytinu e­a Ý batterÝinu sem střrir rÚttarfari og l÷ggŠslu, sem tilheyrir ekki Flokknum.

Og hva­ me­ bissness? Fram a­ hruni S═S (sem hˇfst me­ ver­tryggingu og raunv÷xtum) var helmingaskiptareglan ľ 50/50 ľ hin ˇskrß­a stjˇrnarskrß vi­skiptalÝfsins. Helmingurinn af bissness var ß forrŠ­i SjßlfstŠ­isflokksins. Ůar voru L═┌, SH, Eimskip, StˇrkaupmannafÚlagi­, SHELL, Sjˇvß, Vinnuveitendasambandi­ og VR. Gleymi Úg ekki einhverju? Undir Framsˇknarflokknum var S═S, kaupfÚl÷gin, bŠndasamt÷kin og framlei­slurß­ landb˙na­arins, Skipadeildin, Samvinnutryggingar, ESSO og sitthva­ fleira. Sums sta­ar var skipt til helminga. Ůa­ ßtti vi­ um varnarli­sframkvŠmdirnar og hernßmsgrˇ­ann og S═F. Ůa­ eru leifarnar af ■essu batterÝi sem mynda hi­ ˇskrß­a eignarhaldsfÚlag sem gerir ˙t Framsˇknarflokkinn.Hitt li­i­ er eiginlega allt Ý SjßlfstŠ­isflokknum. ١tt DavÝ­ Oddsson, sem var handgenginn g÷mlu peningunum Ý SjßlfstŠ­isflokknum, hef­i horn Ý sÝ­u ■eirra Bˇnusfe­ga breytti ■a­ engu um ■a­ a­ Jˇhannes, Bˇnuspabbi, kosta­i heilsÝ­uauglřsingar til a­ skora ß vi­skiptavini sÝna a­ kjˇsa SjßlfstŠ­isflokkinn ľ bara ef ■eir vildu gera ■a­ fyrir hann a­ strika ˙t Bj÷rn Bjarnason.

╔g spyr enn: Hefur eitthva­ breyst? Ůa­ eina sem hefur breyst er a­ hin pˇlitÝska forysta ■essara afla ľ forysta SjßlfstŠ­isflokksins og Se­labankans ľ brßst sjßlfri sÚr og ÷­rum vegna vanhŠfis og kunnßttuleysis, ■annig a­ fjßrmßlakerfi­ sem ■essi ÷fl h÷f­u Ý sameiningu byggt upp er hruni­ til grunna. Tengslanet valdakerfisins Ý gegnum rß­uneyti og rÝkisstofnanir og fjßrmßlastofnanir og fyrirtŠkjasamt÷k er enn ß sÝnum sta­. Ůß er spurningin: ┴ kerfi­ a­ rannsaka sjßlft sig? Um ■a­ sag­i Eva Joly allt sem segja ■arf: BRANDARI.

Jˇn Baldvin Hannibalsson (H÷f. starfa­i Ý rÝkisstjˇrn me­ SjßlfstŠ­isflokknum 1987-88 og 1991-95)

Deila ß Facebook

Skrifa ummŠli

Nafn
Netfang
Skilabo­
Skrß­u inn ■etta or­
Ý ■ennan reit