Greinasafn

2017
 »aprÝl

 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2016
 »desember
 »nˇvember
 »oktˇber
 »september
 »ßg˙st
 »j˙lÝ
 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990

Articles in English

14.9.2016
WHAT┤S WRONG WITH EUROPE ľ AND WHY DON┤T YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

10.2.2016
äSOLIDARITY OF SMALL NATIONS: UTOPIAN DREAM OR PRACTICAL POLITICS?

Read more

All articles in English

19.4.2009

Marshall Brement, sendiherra ß ═slandi - minning

Marshall Brement, sendiherra BandarÝkjanna ß ═slandi (1981-85), var enginn venjulegur kerfiskall. ═ samanbur­i vi­ ■ß kollega hans, bandarÝska, sem hafa til si­s a­ kaupa sÚr sendiherraembŠtti Ý fjarlŠgum l÷ndum fyrir framl÷g Ý kosningasjˇ­i, vitandi varla hvar ■eir eru staddir ß landakortinu, var Marshall hinn ˙tvaldi atvinnuma­ur.

Ůegar hann kvaddi ═sland 1985 lauk um lei­ 30 ßra ferli Ý bandarÝsku utanrÝkis■jˇnustunni. Marshall var “strategiskur” hugsu­ur, sem fjalla­i um al■jˇ­amßl af ßstrÝ­u. SÚrgreinar hans voru SovÚtrÝkin og KÝna (enda tala­i hann bŠ­i r˙ssnesku og mandarÝsku), ■ˇtt eftirlŠti hans vŠri Su­austur-AsÝa. Eftir a­ hafa starfa­ Ý utanrÝkis■jˇnustu landsins Ý Hong Kong, Singapore, IndˇnesÝu og Vietnam, var­ hann stjˇrnmßlarß­gjafi vi­ sendirß­ BandarÝkjanna Ý Moskvu.

Marshall starfa­i vi­ ■jˇ­ar÷ryggisrß­i­ sem rß­gjafi Carters forseta um mßlefni SovÚtrÝkjanna og ■jˇna­i sem ma­ur n˙mer tv÷ sem sendima­ur BandarÝkjastjˇrnar hjß Sameinu­u ■jˇ­unum. Marshall var gy­ingur og rakti Šttir sÝnar til Mi­- og Austur-Evrˇpu. Svo sem hŠfir slÝkum manni var hann fj÷ltyngdur. Fyrir utan hebresku haf­i hann fr÷nsku og spŠnsku ß valdi sÝnu. Sem sendiherra ß ═slandi fˇr Marshall lÚtt me­ a­ flytja hnyttnar samkvŠmisrŠ­ur ß Ýslensku. Hann var a­ upplagi frŠ­ima­ur, mßlvÝsindama­ur og skßld, sem haf­i ■ann starfa a­ reyna a­ skilja heiminn.

Sendiherrar eru sem kunnugt er ekki nema hßlfir menn nema ■eir hafi sÚr vi­ hli­ maka, sem bŠta ■ß upp. Kona Marshalls Ý 35 ßr, Pamela Sanders, var sjßlf rith÷fundur og lÝfsk˙nstner, sem gaf fundum og samkvŠmum sendiherrahjˇnanna lÝf og lit. Sameiginlega h÷f­u ■au hjˇn ˇsvikinn ßhuga ß Ýslensku ■jˇ­lÝfi og menningu og ger­u sÚr far um a­ kynnast m÷nnum og mßlefnum, ßn nokkurra pˇlitÝskra fordˇma. Ůa­ hefur l÷ngum veri­ plagsi­ur bandarÝskra sendimanna a­ tala helst ekki vi­ a­ra en “innvÝg­a og innm˙ra­a” sjßlfstŠ­ismenn Ý fjßr÷flunarnefnd og vi­skiptarß­i Flokksins. Ătli honum hafi ekki lei­st svolei­is fÚlagsskapur?

Alla vega vÝla­i hann ekki fyrir sÚr a­ forvitnast um vinstri­ og tala vi­ fulltr˙a slÝkra vi­horfa Ý pˇlitÝk og menningu. Einhvern tÝma ß ■essum ßrum stˇ­um vi­ ßsamt fleiri vinstrim÷nnum Ý mˇtmŠlavar­st÷­u fyrir utan bandarÝska sendirß­i­ vi­ Laufßsveg. Tilefni­ var a­ dau­asveitir hŠgri÷fgamanna Ý El Salvador, fjßrmagna­ar og vopna­ar af Reagan-stjˇrninni, h÷f­u myrt forst÷­ukonu mannrÚttindanefndar El Salvador. H˙n haf­i sk÷mmu ß­ur veri­ gestur jafna­armanna ß Nor­url÷ndum, ■ar sem h˙n leita­i li­sinnis. Ůar sem vi­ stˇ­um ■arna brß fyrir ßsřnd sendiherrans, ■ar sem hann stˇ­ ß tali vi­ ritstjˇra Ůjˇ­viljans, ┴rna Bergmann. Ůeim ┴rna og Lenu og Marshall var vel til vina. Ătli ■eir hafi ekki veri­ a­ halda upp ß afmŠli P˙skins?

Eftir a­ Marshall lÚt af st÷rfum Ý utanrÝkis■jˇnustunni ger­ist hann frŠ­a■ulur og rith÷fundur. Hann kenndi vi­ Naval War College Ý New Port, Rhode Island, ■ar sem hann veitti forst÷­u rannsˇknarstofnun, sem rß­lag­i yfirv÷ldum bandarÝska flotans. Um skei­ var hann einn af forst÷­um÷nnum rannsˇknarstofnunar, sem kennd er vi­ George C. Marshall, utanrÝkisrß­herra (sem Marshall-ߊtlunin er kennd vi­), Ý Garmisch-Partenkirchen Ý Ůřskalandi. Ůessi stofnun bau­ m.a. upp ß a­sto­ vi­ stofnanauppbyggingu lř­rŠ­is Ý hinum nřfrjßlsu rÝkjum Mi­- og Austur Evrˇpu. Seinustu ßrin gegndi Marshall starfi prˇfessors Ý al■jˇ­amßlum vi­ University of Virginia. Ůetta var ß Washington ßrum okkar. Ůß lßgu lei­ir okkar saman ß nř, ■vÝ a­ Marshall og Pamela h÷f­u ■ß sest a­ Ý Middleburgh, VA., sem er s÷gufrŠgt ■orp ˙r Borgarastyrj÷ldinni, ekki fjarri Washington D.C. Ůa­ voru einatt fagna­arfundir.

┴ri­ 1990, ßri fyrir hrun SovÚtrÝkjanna, sendi Marshall frß sÚr merka bˇk: Reaching out to Moscow: From Confrontation to Cooperation. ═ ■essari bˇk brřndi Marshall ■a­ fyrir forystum÷nnum BandarÝkjanna a­ leggja R˙sslandi li­ vi­ uppbyggingu lř­rŠ­is og marka­sb˙skapar undir lř­rŠ­islegri stjˇrn. Heimurinn liti betur ˙t Ý dag ef fari­ hef­i veri­ a­ hans rß­um. ┴ri­ 2006 gaf Marshall ˙t skßlds÷gu, Day of the Dead. Bˇkin er bygg­ ß persˇnulegri reynslu hans sjßlfs ˙r VietnamstrÝ­inu og afhj˙par ßbyrg­ BandarÝkjamanna ß mor­inu ß Ngo Dinh Diem, forseta Su­ur-Vietnams. Sjßlfur sag­i Marshall Ý mÝn eyru a­ honum ■Štti vŠnst um ■ř­ingar sÝnar Ý tveimur bindum ß Ýslenskum ljˇ­um, sem voru ßv÷xtur nßinna kynna hans af Ýslensku lista- og menningarlÝfi.

Vi­ sendum Pamelu og fj÷lskyldu ■eirra Marshalls sam˙­arkve­jur, um lei­ og vi­ minnumst eftirminnilegs vinar me­ vir­ingu og ■÷kk fyrir gefandi kynni.

Jˇn Baldvin og BryndÝs

Deila ß Facebook

UmmŠli vi­ grein

19.4.2009 19:21:54
Svanur Sigurbj÷rnsson
Greinilega merkur ma­ur. ┴nŠgjulegt a­ heyra um vÝ­sřnt fˇlk. Margt hŠgt a­ lŠra af ■vÝ. Samhryggist.

Skrifa ummŠli

Nafn
Netfang
Skilabo­
Skrß­u inn ■etta or­
Ý ■ennan reit