Greinasafn

2019
 »jśnķ

 »maķ
 »aprķl
 »mars
 »febrśar
 »janśar
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990
1989

Articles in English

6.7.2018
Hvers konar kapitalismi? Hvaš eiga norręna módeliš og kķnverska žróunarmódeliš sameiginlegt? Getum viš lęrt eitthvaš af hvor öšrum?

Read more

28.6.2018
„THE MAN WHO LENT US HIS VOICE AFTER OURS“HAD BEEN SILENCED......“

Read more

2.11.2016
JBH interview Scotland

Read more

1.10.2016
Interviewed by the Lithuanian TV

Read more

14.9.2016
WHAT“S WRONG WITH EUROPE – AND WHY DON“T YOU FIX IT?

Read more

All articles in English

24.4.2009

ŽEIM MUN VERRA - ŽEIM MUN BETRA

Margir hafa tilhneigingu til aš trśa frekar mįlflutningi manna eins og Gylfa Magnśssonar, višskiptarįšherra – af žvķ aš hann er ekki ķ framboši – fremur en sķbylju pólitķskra farandsölumanna, sem hafa hagsmuna aš gęta ķ aš fegra veruleikann (ef žś ert ķ stjórn), eša bśa til żkta hryllingsmynd (ef žś ert ķ stjórnarandstöšu).

Dęmi um ólķkan mįlflutning af žessu tagi – kortéri fyrir kosningar – eru annars vegar bjartsżnisbošskapur višskiptarįšherrans ķ Mbl. į sumardaginn fyrsta, žar sem hann bošaši skjóta endurreisn; og hins vegar forspį formanns Framsóknarflokksins um yfirvofandi annaš hrun. Viš munum örugglega fį aš vita, hvor hefur rétt fyrir sér – eftir kosningnar.

Hvers vegna er Gylfi svona bjartsżnn? Hann bendir į aš óbęrilegar skuldir fyrirtękja, ašallega gömlu bankanna, eru nś kröfur į žrotabś, sem munu hverfa, žegar žrotabśin hafa veriš gerš upp. Allar žessar skuldir muni žvķ falla į erlenda lįnadrottna, einkum evrópska banka, ž.e. skuldir umfram eignir.

Žar meš eru Ķslendingar, öfugt viš margar ašrar žjóšir, eins og t.d. Bandarķkjamenn, lausir viš fįrsjśkt fjįrmįlakerfi, sem žurfi aš halda uppi meš žvķ aš dęla ķ botnlausa hķt žess peningum skattborgara. Vandamįlin vęru žar meš skilin eftir i žrotabśum hruninna fjįrmįlastofnana.Žess vegna, segir Gylfi, eru Ķslendingar ķ žeirri “öfundsveršu” stöšu aš geta komist śt śr fjįrmįlakreppunni fyrr en žęr žjóšir, sem sitja įfram uppi meš sjśkt fjįrmįlakerfi.

Leikhśs fįrįnleikans?

Hvaš er mašurinn aš segja? Hann er aš tala um lįn ķ ólįni. Hann er aš segja aš hruniš hafi, žrįtt fyrir allt, veriš dulbśin blessun. Žetta rķmar viš peningamįlahagfręši Davķšs Oddssonar og heimatrśbošsins ķ sešlabankanum, sem lofar og prķsar ķslensku krónuna, af žvķ aš žaš er alveg sama hversu illa er fyrir okkur er komiš – viš getum alltaf reddaš okkur meš žvķ aš fella gengiš. Gengisfellingar eru m.ö.o. heillarįš og hrun bankakerfisins “a blessing in disguise.” Žetta er eins og fengiš aš lįni beint śt śr leikhśsi fįrįnleikans, t.d. frį Dario Fo, sem spann sprenghlęgilegan farsa śt frį žversögninni um, aš žeim mun verra sem įstandiš vęri, žeim mun betra yrši žaš...

Bjartsżni Gylfa byggist į žvķ aš hinir erlendu kröfuhafar – bęverskir bankastjórar og belgķskir sparisjóšir – muni möglunarlaust borga brśsann. Žeir tóku jś žį įhęttu aš lįna ķslensku bönkunum offjįr (tvöfalt žrotabś Enron) į vęgum kjörum. Mįttu žeir ekki vita betur? Tóku žeir ekki įhęttuna vitandi vits? Höfšu žeir ekki veriš varašir viš? Er ekki rétt mįtulegt, aš žeir taki afleišingum gerša sinna? En ętli žetta sé alveg svona einfalt?

Ķ Mogga ķ dag (24.04.09) birtist grein um sama efni, žar sem kafaš er talsvert dżpra undir yfirboršiš. Höfundurinn heitir Jón Jónsson og er kynntur žannig aš hann hafi “starfaš hjį alžjóšlegum fjįrfestingarbanka ķ žremur heimsįlfum og (lifaš af ) fjórar lausafjįrkreppur.” Hvaš leggur hann til mįlanna? Hann segir aš viš eigum lķf okkar undir žvķ komiš, hvernig uppgjöri milli gömlu og nżju bankanna verši hagaš. Alžjóšleg matsfyrirtęki (Standard and Poor“s, etc.) munu aš lokum leggja dóm į nišurstöšuna meš lįnshęfismati og śrskuršum um skuldatryggingarįlag til nżju bankanna.

Ef matsfyrirtękin lękka matiš nišur ķ “ófjįrfestingarhęfan” flokk, žį er nżtt hrun yfirvofandi. Höfum hugfast aš nżju bankarnir eru ķ rķkiseign og ž.a.l. meš rķkisįbyrgš. Fjįrmunir skattgreišenda eru žvķ aš veši. Ef allt fer į versta veg, mun gengi krónunnar ekki žola žaš įlag. Viš vitum hvaša afleišingar nżtt gengishrap hefur vegna žess aš fyrra gengishrap hefur žegar tvöfaldaš skuldir okkar. Ég bżš ekki ķ žaš, ef sś saga endurtekur sig.

Vel varšveitt rķkisleyndarmįl.

Žetta örlagarķka uppgjör milli gömlu og nżju bankanna er best varšveitta rķkisleyndarmįl Ķslands. Žrotabś gömlu bankanna hżsir bęši eignir og skuldir. Viš venjuleg skuldaskil ķ žrotabśi myndu kröfuhafar fį ķ sinn hlut žaš sem sala eigna skilar upp ķ skuldir, allt samkvęmt jafnręšisreglu. Žaš mį ekki mismuna kröfuhöfum aš gešžótta. Žaš mun žżša lögsókn og mįlaferli nęstu įratugi.

Žaš flękir mįliš aš į grundvelli neyšarlaga tók ķslenska rķkiš žaš sem žvķ žótti nżtilegt śr žroptabśi gömlu bankanna og fęrši yfir til nżju bankanna. Žetta į viš t.d. um innlįn sparifjįreigenda (sem eru rķkistryggš) og śtlįnasöfn. Lögfręšingar hafa sitthvaš aš athuga viš žessar ašfarir rķkisins. Viš erum įreišanlega ekki bśin aš bķta śr nįlinni meš žaš.

Žar fyrir utan er mörgum spurningum ósvaraš. Hversu stórir eru nżju bankarnir ķ hlutfalli viš rżrnandi žjóšarframleišslu? Žetta eru rķkisbankar. Eru žeir eftir sem įšur ekki of stórir – ž.e. of įhęttusamir – fyrir ķslenska sešlabankann (sem varš gjaldžrota ķ hruninu) og skattgreišendur til aš įbyrgjast? Hvernig eru eignasöfnin, sem nżju bankarnir yfirtóku?

Eru innlendar skuldir ķslenskra fyrirtękja allar hjį nżju bönkunum? Eru ekki 60-70% ķslenskra fyrirtękja tęknilega gjaldžrota? Voru innheimtulögfręšingar ekki aš spį žvķ um daginn, aš tķu fyrirtęki fęru į hausinn į dag, śt įriš? Hvernig er meš vešin, sem gömlu bankarnir tóku ķ óveiddum fiski ķ sjó, fyrir rausnarlegum lįnum til kvótabraskaranna? Eru ekki sjįvarśtvegsfyrirtękin sokkin ķ skuldir? Skulda žau ekki meira en sem svarar tvöföldum įrstekjum sķnum?

*****

Žessar spurningar vekja upp ennžį fleiri spurningar sem kalla į svör: Sitja ekki nżju bankarnir uppi meš léleg śtlįnasöfn? Munu nżju bankarnir ekki žurfa aš afskrifa skuldir ķ stórum stķl? Hversu mikil verša śtlįnatöpin? Er lķklegt aš alžjóšleg matsfyrirtęki gefi svona bönkum góš lįnshęfisvottorš? Eša er lķklegra aš nżju bankarnir sitji uppi meš ķžyngjandi skuldatryggingarįlög? Er ekki lķklegt aš rökstudd gagnrżni erlendra kröfuhafa kunni aš hafa nokkur įhrif į lįnshęfismatiš?

Er lķklegt aš sešlabanki lękki stżrivexti sķna gagnvart višskiptabönkum sem hvķla į svo ótraustum grunni? Ef lįnshęfismatiš śtilokar lįnsfjįröflun erlendis og erlenda fjįrfestingu og vaxtastigiš heldur įfram aš sjśga žaš litla eigiš fé, sem eftir er ķ ķslenskum fyrirtękjum, - hvaš er žį framundan? Ég lęt lesendum eftir aš svara žvķ , hverjum fyrir sig. Eitt er vķst: Endanleg svör munu liggja fyrir nógu snemma – eftir kosningar.

Ummęli viš grein į eyjan.is

Jón Baldvin Hannibalsson (Höf. įtti sęti ķ efnahags- og višskiptanefnd Alžingis 1995-97)

Deila į Facebook

Ummęli viš grein

1.5.2009 08:11:31
Vilhjįlmur Įrnason
Ég held žś skiljir žetta ekki alveg Jón.
Ég verš samt aš segja aš ég er nokkuš viss um aš Gylfi skilur žetta varla heldur.
Meš žvķ aš afskrifa og endurmeta lįnasöfni įšur en žau verša sett ķ nżju bankana fį bankarni nżtt lįnshęfismat sem žeim hęfir ef žaš veršur lįgt žį eiga žeir žaš skiliš og verša aš haga sér eftir žvķ. Svo einfalt er žaš.
Og ég held aš žiš öldnu (hetjur) jaxlar skiljiš žetta bara ekki. Žaš er hęgt aš endurreisa efnahagslķfiš įn evru. Žaš er hęgt aš afnema verštryggingu og hefta veršbólgu įn evru.
Ef Ķslenskt hagkerfi stendur ekki undir skuldum sem į žaš hefur veriš hlašiš veršur aš afskrifa žaš nišur aš žvķ marki til getunnar til aš borga.
Viš, Ķsland og fyrirtękin ķ landinu getum ašeins borgaš žaš sem žau geta borgaš og ekkert meira. Lįnshęfismat mundi ašeins flękjast fyrir žeim sem žurfa erlent fjįrmagn. Er ekki komiš nóg af erlendu fjįrmagni ķ bili. Tökum smį pįsu į lįnum.

Of skuldsett fyrirtęki fį skuldamešferš og žau endurmetin inn ķ nżju bankana sum verša gerš upp og sum halda lķfi. Žaš sem er jįkvętt Jón er aš skuldadansinn er stöšvašur ef rétt er haldiš į spöšunum.

Žaš sem gleymist oft aš ef heimilin ķ landinu fį ekki skuldanišurfęrslu veršur greišslufall og kerfiš hrinur. Ef almenningur fęr ekki leišréttingu veršur önnur bylting og hśn veršur blóšug.

Skrifa ummęli

Nafn
Netfang
Skilaboš
Skrįšu inn žetta orš
ķ žennan reit