Greinasafn

2017
 »aprl

 »mars
 »febrar
 »janar
2016
 »desember
 »nvember
 »oktber
 »september
 »gst
 »jl
 »jn
 »ma
 »aprl
 »mars
 »febrar
 »janar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990

Articles in English

14.9.2016
WHATS WRONG WITH EUROPE AND WHY DONT YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

10.2.2016
SOLIDARITY OF SMALL NATIONS: UTOPIAN DREAM OR PRACTICAL POLITICS?

Read more

All articles in English

24.4.2009

EIM MUN VERRA - EIM MUN BETRA

Margir hafa tilhneigingu til a tra frekar mlflutningi manna eins og Gylfa Magnssonar, viskiptarherra af v a hann er ekki framboi fremur en sbylju plitskra farandslumanna, sem hafa hagsmuna a gta a fegra veruleikann (ef ert stjrn), ea ba til kta hryllingsmynd (ef ert stjrnarandstu).

Dmi um lkan mlflutning af essu tagi kortri fyrir kosningar eru annars vegar bjartsnisboskapur viskiptarherrans Mbl. sumardaginn fyrsta, ar sem hann boai skjta endurreisn; og hins vegar forsp formanns Framsknarflokksins um yfirvofandi anna hrun. Vi munum rugglega f a vita, hvor hefur rtt fyrir sr eftir kosningnar.

Hvers vegna er Gylfi svona bjartsnn? Hann bendir a brilegar skuldir fyrirtkja, aallega gmlu bankanna, eru n krfur rotab, sem munu hverfa, egar rotabin hafa veri ger upp. Allar essar skuldir muni v falla erlenda lnadrottna, einkum evrpska banka, .e. skuldir umfram eignir.

ar me eru slendingar, fugt vi margar arar jir, eins og t.d. Bandarkjamenn, lausir vi frsjkt fjrmlakerfi, sem urfi a halda uppi me v a dla botnlausa ht ess peningum skattborgara. Vandamlin vru ar me skilin eftir i rotabum hruninna fjrmlastofnana.ess vegna, segir Gylfi, eru slendingar eirri fundsveru stu a geta komist t r fjrmlakreppunni fyrr en r jir, sem sitja fram uppi me sjkt fjrmlakerfi.

Leikhs frnleikans?

Hva er maurinn a segja? Hann er a tala um ln lni. Hann er a segja a hruni hafi, rtt fyrir allt, veri dulbin blessun. etta rmar vi peningamlahagfri Davs Oddssonar og heimatrbosins selabankanum, sem lofar og prsar slensku krnuna, af v a a er alveg sama hversu illa er fyrir okkur er komi vi getum alltaf redda okkur me v a fella gengi. Gengisfellingar eru m..o. heillar og hrun bankakerfisins a blessing in disguise. etta er eins og fengi a lni beint t r leikhsi frnleikans, t.d. fr Dario Fo, sem spann sprenghlgilegan farsa t fr versgninni um, a eim mun verra sem standi vri, eim mun betra yri a...

Bjartsni Gylfa byggist v a hinir erlendu krfuhafar bverskir bankastjrar og belgskir sparisjir muni mglunarlaust borga brsann. eir tku j httu a lna slensku bnkunum offjr (tvfalt rotab Enron) vgum kjrum. Mttu eir ekki vita betur? Tku eir ekki httuna vitandi vits? Hfu eir ekki veri varair vi? Er ekki rtt mtulegt, a eir taki afleiingum gera sinna? En tli etta s alveg svona einfalt?

Mogga dag (24.04.09) birtist grein um sama efni, ar sem kafa er talsvert dpra undir yfirbori. Hfundurinn heitir Jn Jnsson og er kynntur annig a hann hafi starfa hj aljlegum fjrfestingarbanka remur heimslfum og (lifa af ) fjrar lausafjrkreppur. Hva leggur hann til mlanna? Hann segir a vi eigum lf okkar undir v komi, hvernig uppgjri milli gmlu og nju bankanna veri haga. Aljleg matsfyrirtki (Standard and Poors, etc.) munu a lokum leggja dm niurstuna me lnshfismati og rskurum um skuldatryggingarlag til nju bankanna.

Ef matsfyrirtkin lkka mati niur fjrfestingarhfan flokk, er ntt hrun yfirvofandi. Hfum hugfast a nju bankarnir eru rkiseign og .a.l. me rkisbyrg. Fjrmunir skattgreienda eru v a vei. Ef allt fer versta veg, mun gengi krnunnar ekki ola a lag. Vi vitum hvaa afleiingar ntt gengishrap hefur vegna ess a fyrra gengishrap hefur egar tvfalda skuldir okkar. g b ekki a, ef s saga endurtekur sig.

Vel varveitt rkisleyndarml.

etta rlagarka uppgjr milli gmlu og nju bankanna er best varveitta rkisleyndarml slands. rotab gmlu bankanna hsir bi eignir og skuldir. Vi venjuleg skuldaskil rotabi myndu krfuhafar f sinn hlut a sem sala eigna skilar upp skuldir, allt samkvmt jafnrisreglu. a m ekki mismuna krfuhfum a getta. a mun a lgskn og mlaferli nstu ratugi.

a flkir mli a grundvelli neyarlaga tk slenska rki a sem v tti ntilegt r roptabi gmlu bankanna og fri yfir til nju bankanna. etta vi t.d. um innln sparifjreigenda (sem eru rkistrygg) og tlnasfn. Lgfringar hafa sitthva a athuga vi essar afarir rkisins. Vi erum reianlega ekki bin a bta r nlinni me a.

ar fyrir utan er mrgum spurningum svara. Hversu strir eru nju bankarnir hlutfalli vi rrnandi jarframleislu? etta eru rkisbankar. Eru eir eftir sem ur ekki of strir .e. of httusamir fyrir slenska selabankann (sem var gjaldrota hruninu) og skattgreiendur til a byrgjast? Hvernig eru eignasfnin, sem nju bankarnir yfirtku?

Eru innlendar skuldir slenskra fyrirtkja allar hj nju bnkunum? Eru ekki 60-70% slenskra fyrirtkja tknilega gjaldrota? Voru innheimtulgfringar ekki a sp v um daginn, a tu fyrirtki fru hausinn dag, t ri? Hvernig er me vein, sem gmlu bankarnir tku veiddum fiski sj, fyrir rausnarlegum lnum til kvtabraskaranna? Eru ekki sjvartvegsfyrirtkin sokkin skuldir? Skulda au ekki meira en sem svarar tvfldum rstekjum snum?

*****

essar spurningar vekja upp enn fleiri spurningar sem kalla svr: Sitja ekki nju bankarnir uppi me lleg tlnasfn? Munu nju bankarnir ekki urfa a afskrifa skuldir strum stl? Hversu mikil vera tlnatpin? Er lklegt a aljleg matsfyrirtki gefi svona bnkum g lnshfisvottor? Ea er lklegra a nju bankarnir sitji uppi me yngjandi skuldatryggingarlg? Er ekki lklegt a rkstudd gagnrni erlendra krfuhafa kunni a hafa nokkur hrif lnshfismati?

Er lklegt a selabanki lkki strivexti sna gagnvart viskiptabnkum sem hvla svo traustum grunni? Ef lnshfismati tilokar lnsfjrflun erlendis og erlenda fjrfestingu og vaxtastigi heldur fram a sjga a litla eigi f, sem eftir er slenskum fyrirtkjum, - hva er framundan? g lt lesendum eftir a svara v , hverjum fyrir sig. Eitt er vst: Endanleg svr munu liggja fyrir ngu snemma eftir kosningar.

Ummli vi grein eyjan.is

Jn Baldvin Hannibalsson (Hf. tti sti efnahags- og viskiptanefnd Alingis 1995-97)

Deila Facebook

Ummli vi grein

1.5.2009 08:11:31
Vilhjlmur rnason
g held skiljir etta ekki alveg Jn.
g ver samt a segja a g er nokku viss um a Gylfi skilur etta varla heldur.
Me v a afskrifa og endurmeta lnasfni ur en au vera sett nju bankana f bankarni ntt lnshfismat sem eim hfir ef a verur lgt eiga eir a skili og vera a haga sr eftir v. Svo einfalt er a.
Og g held a i ldnu (hetjur) jaxlar skilji etta bara ekki. a er hgt a endurreisa efnahagslfi n evru. a er hgt a afnema vertryggingu og hefta verblgu n evru.
Ef slenskt hagkerfi stendur ekki undir skuldum sem a hefur veri hlai verur a afskrifa a niur a v marki til getunnar til a borga.
Vi, sland og fyrirtkin landinu getum aeins borga a sem au geta borga og ekkert meira. Lnshfismat mundi aeins flkjast fyrir eim sem urfa erlent fjrmagn. Er ekki komi ng af erlendu fjrmagni bili. Tkum sm psu lnum.

Of skuldsett fyrirtki f skuldamefer og au endurmetin inn nju bankana sum vera ger upp og sum halda lfi. a sem er jkvtt Jn er a skuldadansinn er stvaur ef rtt er haldi spunum.

a sem gleymist oft a ef heimilin landinu f ekki skuldaniurfrslu verur greislufall og kerfi hrinur. Ef almenningur fr ekki leirttingu verur nnur bylting og hn verur blug.

Skrifa ummli

Nafn
Netfang
Skilabo
Skru inn etta or
ennan reit