Greinasafn

2017
 »aprķl

 »mars
 »febrśar
 »janśar
2016
 »desember
 »nóvember
 »október
 »september
 »įgśst
 »jślķ
 »jśnķ
 »maķ
 »aprķl
 »mars
 »febrśar
 »janśar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990

Articles in English

14.9.2016
WHAT“S WRONG WITH EUROPE – AND WHY DON“T YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

10.2.2016
„SOLIDARITY OF SMALL NATIONS: UTOPIAN DREAM OR PRACTICAL POLITICS?

Read more

All articles in English

31.8.2009

SVARTBÓK KOMMŚNISMANS: SVÖRT SĮLUMESSSA

Inngangsorš: Nś er komin skżringin į žvķ, hvers vegna Hannes Hólmsteinn Gissurarson, prófessor, hefur lįtiš óvenjulķtiš fara fyrir sér aš undanförnu. Įstęšan er ekki endilega sś, aš fjörbrot frjįlshyggjunnar hafa skekiš ķslenskt žjóšfélag til grunna – og reyndar heimsbyggšina alla ķ žokkabót – og aš žetta hafi vakiš prófessornum efasemdir um trśveršugleik trśbošsins. Įstęšan er sś, aš prófessorinn hefur lokaš sig inni viš aš snśa hinu mikla franska ritsafni: “Svartbók kommśnismans” yfir į ķslensku. Žetta er mikiš verk, sem veršskuldar vandaša umręšu um żmis undirstöšuatriši ķ stjórnmįlum samtķmans – ekki sķst nś, žegar frjįlshyggjutilraunin meš Ķsland hefur brugšist og viš stöndum sem žjóš frammi fyrir žeirri óumflżjanlegu spurningu: Hvers konar žjóšfélag viljum viš byggja upp į rśstum hins hrunda? Fyrir žetta į Hannes Hólmsteinn hrós skiliš.

Ķ tilefni af śtkomu bókarinnar var efnt til mįlžings um efni hennar į vegum żmissa stofnana hįskólans ķ Žjóšminjasafni Ķslands ķ hįdeginu mįn. 31.08.09. Björn Bjarnason fv. dómsmįlarįšherra, stżrši fundi. Göran Lindblad, sęnskur hęgrimašur, sem beitti sér fyrir samžykkt įlyktunar žings Evrópurįšsins um glępi kommśnismans, reifaši mįliš. Undirritašur var til andsvara f.h. hugmyndaarfs marxismans og velferšarrķkis jafnašarstefnunnar, sem hefur sótt sitthvaš af gagnrżni sinni į hinn óbeislaša kapķtalisma til Karls Marx og arftaka hans. Lindblad lżsti žeirri skošun, aš Sovétgulagiš vęri óhjįkvęmileg afleišing af kenningum Marx. Ég andmęli žeirri skošun og spyr: Er sanngjarnt aš kenna Kristi um seinni tķma óhęfuverk kažólsku kirkjunnar: Ofsóknir hennar į hendur trśvillingum, krossferšir į hendur heišingjum, ritskošun gegn röngum skošunum, rannsóknarréttur gegn grunušum efasemdarmönnum, nornaveišar gegn konum og žegjandi samžykki viš Gyšingaofsóknum og sitt hvaš fleira óbermilegt? Ķ eftirfarandi texta er aš finna frekari rökstušning fyrir žeim skošunum, sem ég lżsti į fyrrnefndum fundi. – JBH .

Žaš er meš öllu įstęšulaust aš fara nišrandi oršum um žaš fólk sem gekk til lišs viš kommśnismann, ķ mišri heimskreppu kapķtalismans, milli tveggja heimsstyrjalda į öldinni sem leiš. Annars vegar blasti viš kerfishrun kapķtalismans. Hins vegar var draumurinn um mannśšlegra žjóšfélag, žar sem aršrįn manns į manni yrši afnumiš.

Žaš var žegar sönnunargögnin fóru aš hrannast upp um, aš draumurinn hefši snśist upp ķ martröš, aš leišir skildi. Annars vegar voru žeir, sem lokušust inni ķ afneitun og forheršingu og uršu lķfslyginni aš brįš. Hins vegar voru žeir, sem höfšu manndóm til aš horfast ķ augu viš stašreyndir og bįru sannleikanum vitni, žótt žaš kostaši aš fęra fórnir. Af žessu er mikil saga, sem er sögš ķ žessari svörtu sįlumessu um sögu kommśnismans, sem nś kemur śt ķ ķslenskri žżšingu.

Ég tel, aš Hannes Hólmsteinn hafi gert rétt ķ žvķ aš gera hlé į frjįlshyggjutrśboši sķnu, rétt į mešan fjörbrot frjįlshyggjunnar skekja heiminn žessi misserin; og koma žess ķ staš harmsögu kommśnismans į framfęri viš seinni kynslóšir Ķslendinga, sem žekkja ekki žessa sögu nema af afspurn. Žaš er margt lķkt meš skyldum. Ég hef löngum žóst kenna skyldleika milli kommśnista og frjįlshyggjutrśboša, sem ég hef išulega kallaš “kommśnista meš öfugu formerki”. Og vķkur žį sögunni aš hinum “hundgrimmu ofvitum Stórasannleiks.”

Stórisannleikur

Hvers vegna snerist draumur kommśnismans upp ķ martröš gślagsins? Um žaš hafa veriš skrifuš heilu bókasöfnin, įn žess žó aš fręšimenn séu į eitt sįttir. Sumir leggja įherslu į žaš sögulega slys, aš fįmenn klķka ofstękismanna nįši völdum ķ Rśsslandi. Žeir Lenķn og Stalķn, lögfręšingurinn og prestlęrlingurinn, hófust handa um aš framkvęma eitthvaš, sem gekk undir nafni sósķalismans, allsherjar žjóšnżting meš valdboši.

Rśssland var vanžróaš lénsveldi įn nokkurrar lżšręšishefšar. Hrun keisaraveldisins og ósigur ķ fyrri heimsstyrjöldinni snerist upp ķ borgarastyrjöld. Borgarastyrjöld snżst um žaš aš sigra, hvaš sem žaš kostar, ž.m.t. aš śtrżma andstęšingnum, ef meš žarf. Viš žetta bętist aldalöng ofbeldishefš rśssneska keisaradęmisins. Žessi skżring inniheldur eitthvert sannleikskorn, svo langt sem žaš nęr. Nefnilega aš rśssneska byltingin hafi veriš sögulegt slys. En hvernig veršur žį komiš ķ veg fyrir, aš svona slys endurtaki sig?

Höfundar žessarar bókar freista žess aš kafa dżpra. Žeir beina kastljósinu aš hlutverki menntamannsins – eigum viš aš segja spįmannsins – ķ sögunni. Ef kommśnisminn var formśla: Afnįm einkaeignarréttarins og öll völd til Flokksins – ķ nafni “alręšis öreiganna” – žį stóš ekki til aš bjóša upp į neinar samningavišręšur. Hér gildir tungutak Gamla testamentisins: “Sį sem ekki er meš mér, er į móti mér”.

Byltingin var hvorki mįlfundaklśbbur né sunnudagaskóli. Žeir sem taldir voru standa ķ vegi fyrir framrįs byltingarinnar, voru skilgreindir sem óvinir. Óvinum ber aš śtrżma, af žvķ aš žeir standa ķ vegi fyrir “framrįs sögunnar.” Hér koma engar mįlamišlanir til greina. Žetta er upp į lķf eša dauša. Žetta snżst um allt eša ekkert. Stórisannleikur hlustar ekki į efasemdir eša gagnrżni; hann umber ekki og mišlar ekki mįlum. Hann krefst skilyršislausrar undirgefni, aš višlagšri daušarefsingu.

Svona hugsa hinir “hundgrimmu ofvitar Stórasannleiks.” Žeir eru alls stašar hęttulegir umhverfi sķnu. Nįi žeir völdum er afleišingin ógnarstjórn, sem endar ķ śtrżmingarbśšum. Žaš er framlag beggja, sovétkommśnismans og žżska nasismans, til sišmenningarinnar. Auschwitz var bara tęknilega fullkomnara en Vorkuta.

Hvorki kommśnisminn né nasisminn eru sögulega einangruš fyrirbęri, sem uršu til fyrir slysni og sķšan ekki söguna meir. Hvort tveggja į rętur ķ mannlegu ešli. Ef grannt er skošaš, er vķša aš finna hlišstęšur ķ mannlegri breytni. Stórisannleikur – allsherjar lausn į vanda hins hrjįša mannkyns – hefur gengiš undir żmsum nöfnum ķ rįs sögunnar. Allah er einn og Mśhameš er spįmašur hans. Ég er Guš žinn og žś skalt ekki ašra guši hafa.

Žetta hljómar allt kunnuglega. Margir hafa oršiš til aš benda į sameiginleg ytri tįkn kommśnismans og helstu trśarbragša: Ķ bįšum tilvikum finnum viš heilaga ritningu og ritningarstaši; óskeikulan pįfa, spįmenn og pķslarvotta; ritskošunin og rannsóknarrétturinn er į sķnum staš, sem og ofsóknir villutrśarmanna. Kažólska kirkjan įstundaši lķka krossferšir į hendur hinum trślausu og lagši blessun sķna yfir Gyšingaofsóknir. Meš illu skal illt śtreka, lżsir hugarfari hins sanntrśaša.

Margt er lķkt meš skyldum

Žaš er margt lķkt meš skyldum. Sumir trśšu į žjóšnżtingu framleišslutękjanna og alręši öreiganna. Ašrir trśa į hina ósżnilegu hönd markašarins, sem kemur žeim ķ staš gušlegrar handleišslu. Ef treysta mį markašasöflunum til aš leysa öll vandamįl, hafa stofnanir lżšręšisins engu hlutverki aš gegna lengur. Ef žörf krefur, žį leišréttir markašurinn sig sjįlfur. Žaš žżšir aš pólitķsk ķhlutun, samkvęmt leikregum lżšręšis, er ekki einungis óžörf, heldur beinlķnis af hinu illa.

Žetta er hugmyndafręši aušhyggjunnar – plutocracy – žar sem aušgildiš er sett ofar manngildinu. Žaš er engin tilviljun, aš hśn leišir til žjóšfélagsskipunar, žar sem aušur , völd og įhrif safnast į fįar hendur. Ķ slķku žjóšfélagi er lżšręšiš eins konar sżndarveruleiki, žar sem žaš er bęši keypt og mżlt. Žetta er sś heimsmynd, sem blasir viš rśmlega sex milljöršum jaršarbśa. Örfįmennur hópur ofurrķkra į, eša ręšur yfir auši, sem męlist meiri en žjóšartekjur helmings jaršarbśa. Annars vegar er aušsęld örlķtils minnihluta ofurrķkra; hins vegar er örbirgš mikils meirihluta jaršarbśa, sem dregur fram lķfiš ķ skugga žrįlįtra sjśkdóma og yfirvofandi hungursneišar.

Fyrirheit kommśnismans um afnįm aršrįns manns į manni reyndist vera fjarlęgur draumur, sem snerist upp ķ andhverfu sķna. Fyrirheit kapķtalismans sem gróttarkvörn velmegunar alls mannkyns er fjarri žvķ aš hafa ręst, žrįtt fyrir grķšarlega aušsköpun į öld išnvęšingar. Aušnum er eftir sem įšur herfilega misskipt. Vera mį aš vķsindin bśi yfir tęknilegri kunnįttu til aš leysa vandamįl örbirgšarinnar. En hitt er jafnvķst, aš žau eru žį ekki ķ žjónustu žess mannvits, sem dugar til aš leysa vandann.

Halldór Kiljan Laxness lżsti į sķnum tķma efasemdum sķnum um, aš žaš sem hann kallaši “hiš saušmeinlausa sósķal-demókratķ” vęri til stórręšanna viš aš breyta mannfélaginu til hins betra. Og mikiš rétt: Sósķal-demókratķiš getur ekki stęrt sig af neinum Stórasannleik; žaš bošar ekki harša kenningu og enga allsherjarlausn. Žar fyrirfinnst engin heilög ritning og enginn óskeikull pįfi. Enginn er žar rannsóknarrétturinn né ritskošunin. Eiginlega varš jafnašarstefnan bara til meš samstöšu fįtęks fólks sem višbrögš viš og andóf gegn ómennskum žjóšfélagshįttum hins óbeislaša kapķtalisma išnbyltingarinnar.

Jafnašarmenn vildu lįta į žaš reyna, hvort unnt vęri aš koma fram umbótum, skref fyrir skref, meš frišsamlegum hętti og įn ofbeldis. Žetta žżddi aš fara hina seinvirku og vandrötušu leiš lżšręšis og žingręšis, ķ staš žess aš boša hiš fullkomna sęlurķki, sem ętti aš rķsa meš blóšugri byltingu upp śr ragnarökum kapķtalismans. Hugmynd jafnašarmanna var t.d. ekki aš śtrżma markašsöflunum, heldur aš beisla žau og gera žau manninum undirgefin į žeirri forsendu, aš markašurinn vęri aš vķsu haršur hśsbóndi, en žarfur žjónn. Sęnskir jafnašarmenn hafa į 70 įra valdaferli varla žjóšnżtt eitt eša neitt. Žeir hafa hins vegar virkjaš lżšręšiš til žess aš beisla markašsöflin ķ žįgu alls almennings. Nišurstašan er hiš norręna velferšarrķki, žar sem rķkir meiri jöfnušur en vķšast hvar annars stašar og lżšręšiš hefur hvorki veriš keypt né mżlt.

Af žeim žjóšfélagstilraunum, sem mannkyniš fékkst viš, meš ęrnum fórnarkostnaši į öld öfganna, sżnist mér norręna velferšarrķkiš vera sś samfélagsgerš, sem best hefur stašiš af sér storma og strķš samtķmans – hingaš til. Kannski er žaš vegna žess aš jafnašarmenn hafa aldrei žóst höndla Stórasannleik. Žeir hafa hins vegar komist upp į lag meš aš gera ekki of stķfar kröfur um, aš hinn breyski mašur bęti rįš sitt. Viš vitum af eigingirni hans og sjįlfselsku, sem kapķtalisminn skķrskotar til, og reynum aš virkja hvort tveggja til aš śtrżma fįtęktinni. Meš fortölum og ašhaldi – lżšręšinu – reynum viš aš hafa taumhald į öfgunum meš skķrskotun til okkar “betri manns” – ķ krafti samstöšu og samįbyrgšar.

Jón Baldvin Hannibalsson

Deila į Facebook

Ummęli viš grein

31.8.2009 17:33:30
Gunnar Axel Axelsson
Góšur!
31.8.2009 17:41:32
Benedikt Siguršar
Frįbęr greining.
Žakka žér fyrir. En nś vantar "leišsögn" frį ķslenskum jafnašarmönnum ķ nśtimanum, žar sem viš kynnum praktķskar lausnir og śtfęrum meginatrišin upp į vandamįl dagsins ķ dag; - ķ mišjum rśstum. Ég sé žvķ mišur enga slķka - hvorki hjį Samfylkingu né Vinstri Gręnum.
Kvešja
bensi
31.8.2009 18:17:39
Erla Hrönn Vilhjįlmsdóttir
Amen.
Engu viš žetta aš bęta.
31.8.2009 18:35:19
Óšinn Hilmisson
Skżr og skemmtileg grein hjį žér Jón !
Mašur blęs į allar Heimsendaspįr Munnsafnašarins (Sjįlfstęšisflokksins) Eftir žessa lesningu .
Var Hannes Hólmsteinn į launum hjį Rķkinu viš žķšingu
bókarinnar eša fékk hann skattfrjįls frķšindi śr Munnsöfnušinum ?

Kv. Óšinn Hilmisson efsti mašur Tónlistans og śtlagi frį Vestmannaeyjum.
31.8.2009 19:03:08
Jón Skafti Gestsson
frįbęr grein hjį žér, bestu žakkir
31.8.2009 19:17:08
Jón Jónsson
Hann er verklaus prófessor viš HĶ svo aš hann hefur framfęrsluna
žašan. Eitthvaš veršur hann aš gera. Laxness verkefniš var žaš s.l. 5 įr. Svart bókin sķšast.
31.8.2009 19:41:23
Andrés Björgvin Böšvarsson
Mér hefur einmitt sżnst aš helsta ein helsta naušvörn frjįlshyggjupostula landsins sé sś aš frjįlshyggjan hafi ekki gengiš nógu langt, reglurnar hafi žvęlst fyrir meš skelfilegum afleišingum. Žetta minnir mig į velferšargušfręšingana ķ Kanans landi sem segja, žegar einhver fęr ekki bót allra sinna meina eša nżtur ekki efnahagslegrar velgengni, "trś žķn er ekki nógu sterk".
31.8.2009 21:01:15
Bryndķs
Frišgeirsdóttir

Heyr, heyr. Žetta er góš lesning minn kęri. Hafšu žökk fyrir žetta.
Bryndķs Frišgeirs,
Ķsafirši
31.8.2009 21:19:09
Leifur Björnsson
Góš grein eins og viš var aš bśast.
Višbrögš Sjįlfstęšissmanna viš hruni nżfrjįlshyggjunnar
minna ótrulega mikiš į višbrögš sanntrśašra kommśnista viš hruni kommśnismans į sķnum tķma.
31.8.2009 21:27:05
Eyjólfur Kjalar Emilsson
Žetta var flest alveg rétt og įgętt hjį Jóni Baldvin, žannig séš. En tvennt vildi ég gera athugasemdir viš: (1) Hann talar um óhęfuverk katólsku kirkjunnar. Žaš mį til sanns vegar fęra en um flest af žvķ sem hann nefnir (aš vķsu ekki krossferšir en žaš hefši eins getaš veriš) eru lśterska kirkjan og mótmęlendakirkjur almennt meira sekar, ekki sķst į Ķslandi Hitt er (2) aš Jón Baldvin, sem hefur skrifaš svo marga įgęta pistla sķšustu vikur og mįnuši, skuli vera aš eyša pśšri ķ hann Hannes. Hann er ekki og hefur aldrei veriš nema blašra sem best er lįtin alveg óįreitt. Žaš mun farsęlast.

E.
31.8.2009 22:49:09
Einar
Skv. nešangreindri tilvķsu žį hefur fjörbrot frjįlhyggjunnar ekki enn endanlega komiš fram:
http://vald.org/greinar/090831.html

Žaš sem Jóhannes Björn sagši ķ bók sinni, Fališ Vald sem kom śt ķ kringum 1980 hefur nokkurnveginn gengiš eftir. Varšandi hvaš er ķ gangi meš kapķtališ.

Pólitķska spurningin, sagnfręšilega séš, er hvort sósķaldemókratar sem aš eru enn aš selja norręna módeliš verša dęmdir sem nytsamir sakleysingar sem aš framlengdu kapitalķska söguskeišiš. Söguskżring JBH er žvķ kannski full snemmborin.

Vandamįliš framundann er fyrst og fremst aš žaš er nś žegar of mikiš af įkvešinni skepnu į Blįa hnettinum - mannskepnunni. Hefur norręna sósķódemokratķiš einhverja pólitķska lausn į henni?

Einar
31.8.2009 23:50:13
ee
http://www.dv.is/brennidepill/2009/8/31/abyrgd-haskola-islands-hruninu/

Här finns en artikel skriven af Johann Hauksson. Det kan vara intressant att vidga perspektiven genom att läsa den parallellt med JBH's.
Vassa pennor som kompletterande enheter, delvis HHG's funktion inom HI, landets högsta instans vad avser kunskapsinhämtning och förståelse för och införlivande av kritiskt tänkande oavhängigt politiska krafters rigiditet och dels JBH's aspekter vad avser styrelseparadigm: kommunism versus kapitalism.

JBH's formuleringar om att HHG gjorde rätt genom att ta paus i sin fria marknadspropaganda kan jag tycka tyder på JBH's kloka diplomatiska förankring.
För mig är han tjuv och betraktar det som skandal att han fick fortsätta inom HI.

1.9.2009 00:06:57
Gušmundur Ólafsson
Ķ keisaraveldinu var frumstęš lżšęšishefš en réttarrķkiš var ekki fyrir hendi.

Kommśnisminn og Kapķtalisminn hrynja vegna žess aš menn eru geršir alvaldar, mennirnir ķ flokksstjórninni og mennirnir ķ hlutafélagsstjórninni.

Nś eru skķtalabbarnir aš freista žess aš fį greišslustöšvun į glępafyrirtękin svo ekki sé hęgt aš hefja lögreglurannsókn į žeim. Aušvitaš veršur aš koma ķ veg fyrir žetta alręši stjórnarmannanna, almannavaldiš veršur aš geta fylgst meš žessu lķš.

Jón veršur brattari meš aldrinum, fķn grein og ekki skemmir aš Eyjólfur Kjalar blandi sér ķ mįliš. Žaš er rétt hjį honum, ekki er įstęša til aš fjalla mikiš um hinn dęmda ritžjóf.

1.9.2009 00:28:12
Stżrimašur
Hvatt kveša hręra Grótta

hergrimmastan skerja

śt fyrir jaršar skauti

eylśšrs nķu brśšir...
1.9.2009 00:34:39
Sveinn Ašalsteinsson
Ég tek undir žaš sjónarmiš Eyjólfs Kjalar aš Hannesi Hólmsteini sé gert allt of hįtt undir höfši meš žvķ aš taka hann alvarlega sem "fręšimann".

Honum var žröngvaš sem prófessori upp į yfirvöld Hįskóla Ķslands. Hįskólinn hlaut žar meš sömu stöšu og hįskólar ķ austanveršri Evrópu, mešan stjórnmįlalegt einręši
rķkti žar, sem óhjįkvęmilega sķkti allar stofnanir žjóšfélaganna.

Einstrengilegt trśboš Hannesar grundvallast į öfgafullum lżsingum į pólitķskum andstęšingum, žar sem žeim eru
geršar upp skošanir, eftir žvķ sem trśbošanum hentir.

Af ofanskrįšu leišir aš affarasęlast er aš leiša žennan postula
frjįlshyggunnar hjį sér, sem vel aš merkja hefur alla tķš lifaš ķ skjóli og undir pilsfaldi rķkisvaldsins og hefur ekki žar fremur en ķ öšru veriš samkvęmur sjįlfum sér.

Sveinn Ašalsteinsson
1.9.2009 03:08:03
BB
Žaš er lķklegast einfaldara fyrir kapķtalistana ķ dag aš hugsa um hvaš kommanir hafi veriš vondir meš žvķ aš reikna hversu margir dóu eša voru drepnir ķ kommśnķskum löndum, ķ kringum lókal framleišslu žeirra og fangelsi. En ętli einhver viti hversu marga kapķtalistarnir hafi drepiš, og drepa enn ķ dag? Fólk ķ "žrišja heiminum" sem ferst śr fįtękt, į ekki til hnķfs og skeišar, ungir menn ķ Guantanamo, fólk sem vinnur heilu og hįlfu sólarhringana ķ verksmišjum kapķtalistanna og fęr aš launum lķtiš annaš en menguš vantssból?

Ekki aš žetta sé einhver keppni, - bęši er ömurlegt, og kapķtalistar eins og Hannes Hólmsteinn og Björn Bjarna eru engu skįrri ķ vošaverkunum en žęr hryllingsverur fortķšar sem žeir eru svo duglegir viš aš fókusera į og gagnrżna. Viš žį hef eg eitt aš segja: Live in the now!
1.9.2009 04:09:48
Hallgrķmur Jonasson
Fķn lesning ,ekki veitir af slķku žegar fyrsti hręgammurinn
er lentur til aš kroppa ķ hręiš.
Žurfti hann endilega aš koma flśgandi frį Canada af öllum
stöšum,žar sem ķ gildi er sterkur lagarammi um fjįrfestingar
śtlendinga(Canada Investment Act)og tekur sérstaklega į
hįtęknifyrirtękjum en hręgammurinn millilenti ķ Svķžjóš aš
rįši einhvers sem žekkir vel til.Vona aš Magma Energy nįi ekki
meirihluta ķ HS Orku
H T Jónasson
Calgary,Alberta
1.9.2009 07:12:15
Magnśs Jónsson
Žaš er rétt hjį Eyjólfi Kjalar og Gušm. Ólafssyni: best aš lįta sprungnu blöšruna óįreitta. Mér er hlżtt til trśbošanna sem stundum banka upp į hjį okkur. En ég geri hvorki žeim né okkur neinn greiša meš žvķ aš ręša viš žį. Endar bara meš žvķ aš žeir koma daglega og viš neyšumst til aš beyta brögšum eša dónaskap til aš losna viš žį. Heittrśaša skortir aldrei žrautseigju!

Į hitt er aš lķta aš okkur vantar vandaša, fręšilega śttekt į žeim hugmyndagraut sem Jón Baldvin kallar "frjįlshyggjutrśbošiš". Og žar veršur vęntanlega ekki hjį žvķ komist aš leita fanga ķ heildarritsafni höfuštrśbošans og bera žau saman viš orš og geršir valdhafa ķ stjórnmįlum og bissnis.

En hvers konar frjįlshyggja var žetta? Frjįlshyggja er hugtak eins og sósķalismi og feminismi, jafnvel kratismi! Tegundirnar eru of margar til aš alltaf sé ljóst viš hvaš er įtt. Žaš er t.d. augljós munur į frjįlshyggju Ólafs Björnssonar og Jónasar Haralz annars vegar, og svo hins vegar žeirri sem tók viš og sótti ķ sig vešriš um og upp śr 1980. Lķka į klassķskri frjįlshyggju og libertarķanisma (neo-liberalisma, nżfrjįlshyggju). Lķka į sęmilega jaršbundinni frjįlshyggju sem tekur miš af žvķ sem er, og svo hinni śtópķsku sem mišar allt viš žaš sem ĘTTI, GĘTI eša ŽYRFTI aš vera.

Žetta er mikil flóra og langt frį žvķ aš allt žaš glórulausasta hafi rataš hingaš. En hvaš rataši og hvaša myndir tók žaš į sig?

Tilgįta mķn er sś aš helstu hugmyndir klassķskrar frjįlshyggju hafi rutt brautina, sķšan hafi nokkrar megin įherslur nżfrjįlshyggjunnar bęst viš og blandast meš undraveršum hętti - hin ķsl. sérstaša! - žjóšarhyggju og hreinni žjóšrembu.

Hugmyndin um Ķsland sem alžjóšlega fjįrmįlamišstöš og rķkasta land ķ heimi (eins og hśn er sett fram į fręgri bók sem ég hvet alla til aš lesa) er t.d frjįlshyggja/nżfrjįlshyggja sem ég veit ekki til aš eigi sér neina hlišstęšu ķ hinum lżšfrjįlsa heimi. Hingaš til hefur žurft žjóšernissinnaša einręšisherra og undirtyllur žeirra til aš spinna žręši af žessu tagi.


1.9.2009 14:40:40
Haraldur
annaš dęmi um haršan kommśnisma ķ sögujaršar ķ dag er Noršur Kórea.
Enn eitt dęmiš um svarta sögu hugmyndafręši Karls Marx.
Hitt er svo annaš, aš žessi yfirferš um kommśnisman eins og hann atvikašist ķ Sovietrķkjunum var nokkuš hnitmišuš og góš.
En skemmtilegust var žó samanburšurinn į kommśnismanum og sósial-demókrötum. Spurning hvort žar sé samanburšur į tvennu illu...
Žó er žaš žannig aš hin takmarka lausi jöfnušur getur aldrei oršiš, žar sem aš ef allir ętlušu aš hafa žaš jafn gott į jöršinni og einn mešal Bandarķkjamašur (Bandarķkin er sį standard sem flest rķki heims horfa til hvaš lķfsgęši varšar) žį žyrfti mannkyniš 12 og hįlfa plįnetu sambęrilega jöršinni.
Slķkur jöfnušur er ekki fyrir hendi žar sem aš į okkar plįnetu bśum viš yfir takmörkušum aušlindum og žvķ er skortur gęša sem kemur ķ veg fyrir slķka framkvęmd.
2.9.2009 21:40:32
Halldór Björnsson
Undarleg hugmynd hjį EKE og GÓ aš sjįlfsagt sé aš beita prófessor ķ stjórnmįlaheimspeki žöggun žegar hann talar um Marxisma. Žaš er skrķtin akademia.

Žetta er góš grein Jón, og įhugaveršur samanburšur viš önnur valdaapparöt meš stórasannleik ķ farteskinu. Einhvertķman las ég aš stóra stökk Maó og menningarbyltingin hefšu valdiš dauša įlķka margra og heimsstyrjöldin sķšari, sem var blóšugasta styrjöld mannkynssögunnar. (Kķnverskur vinur minn fullyršir reyndar aš Maó hafi aldrei ętlaš aš drepa neinn, žetta hafi bara veriš óęskilegar hlišarverkanir...). Ef lögš eru viš vošaverk annarra komśnista leištoga, žį hefur žessi stóri sannleikur drepiš fleiri en nokkur annar ismi. Og žvķ mišur eru sumir enn aš, - ķ Noršur Kóreu ku enn vera rekin gślög sem jafnast į viš žaš versta frį dögum Sovétsins.

11.9.2009 11:31:34
Erlingur Ž
Hannes lętur undirverktaka um vinnuna, sem hann skįir sig sķšan fyrir.

Ólafur Björnson prófessor, skammašist sķn af skiljanlegum įstęšum fyrir Hannes, žvķ aš samkvęmt skilgreiningum Frjįlshyggjunar, žį er Hannes aušvitaš enginn Frjįlshyggjumašur. Ólafur lżsti Hannesi eins og fķl ķ postulķnsbśš, nokkuš sem passar įgętlega.

Kommśnisminn er eins og sumir segja daušur. Ég las į sķnum tķma Fjįrmagniš eftir Karl Marx. Śt frį sjónarmiši hagfręšinnar hafši Marx żmislegt til mįlana aš leggja. Mér žykir ekki ólķklegt aš įstęšan fyrir bęttum kjörum verkafólks hafi einmitt veriš Marx og Engels aš žakka. Atvinnurekendur hafa ķ gegnum tķšina beitt sömu ašferšurm nefnilega RÓGNUM. Žaš er aš beita lygum og blekkingum ķ žeim tilgangi einum aš nį höggstaš į andsęšingnum.

Śtfęrslur Sovétrķkjan gömlu voru sķšan afleit og ķ raun hefur aldrei nįšst aš seta upp kerfi žar sem aš sjónarmišum Karl Marx hefur veriš framfylgt, enda sagši Marx sjįlfur, ef žetta er Marxismi žį er ég ekki Marxisti.

Grunnhugmynd Kommśnismans var žvķ sś aš bęta kjör fólks og fį vinnuskilyrši ķ lag.

Žvķ hefur Blandaš hagkerfi žótt nżta žaš skįrsta śr Sósķalķsku kerfi og markašshagkerfinu.
12.9.2009 19:55:58
Jón Valur Jensson
Žaš er ekki aš spyrja aš žvķ aš Jón Baldvin er sem fyrr gloppóttur ķ sögužekkingu sinni og fordómafullur gagnvart kažólsku kirkjunni. Hann segir hér:

"Lindblad lżsti žeirri skošun, aš Sovétgulagiš vęri óhjįkvęmileg afleišing af kenningum Marx. Ég andmęli žeirri skošun og spyr: Er sanngjarnt aš kenna Kristi um seinni tķma óhęfuverk kažólsku kirkjunnar: Ofsóknir hennar į hendur trśvillingum, krossferšir į hendur heišingjum, ritskošun gegn röngum skošunum, rannsóknarréttur gegn grunušum efasemdarmönnum, nornaveišar gegn konum og žegjandi samžykki viš Gyšingaofsóknum og sitt hvaš fleira óbermilegt?"

1. Dr. Arnór, bróšir Jóns Baldvins, hefur svaraš įgętlega žessu um Marx og afleišingarnar af stefnu hans.

2. Sovétgślagiš er ekki eina dęmiš af sķnum toga um afleišingar Marxismans. Kķnverska tilraunin var jafnvel enn hrikalegri og sś kambódķska ennžį ókręsilegri, žótt smęrri vęri ķ snišum nema aš vķsu mišaš viš höfšatölu.

3. JBH talar um ofsóknir kažólsku kirkjunnar į hendur trśvillingum, en žęr įttu sér ekki staš śt fyrir kažólsk lönd, heldur innan žeirra og voru afar smįar ķ snišum, samantekiš yfir nęr 20 aldir, mišaš viš žaš sem kommśnisma og nazisma tókst į bara einum įratug i bįšum tilvikum. Fįir voru ķ raun teknir af lķfi fyrir trśvillu, og vęri žaš gert, var žaš framkvęmt af veraldlega valdinu.

4. JBH talar um "krossferšir į hendur heišingjum" sem dęmi um óhęfuverk kažólsku kirkjunnar, en žęr voru ekki farnar "į hendur" neinum, heldur til aš frelsa helgistaši kristninnar śr höndum žeirra, sem stöšvaš höfšu pķlagrķmsferšir til landsins helga. Óvinir krossfaranna, menn sem geršu įrįsir į žį, allt frį Bślgarķu og Tyrklandi sušur til Noršur-Afrķku, drįpu sennilega mun fleiri en krossfararnir sjįlfir. Žar fyrir utan hafši islamski heimurinn gert stórfellda heimsvaldastefnuįrįs į kristna heiminn: lagt undir sig Mišjaršarhafsbotna, Noršur-Afrķku alla, Spįn, Litlu-Asķu, Mesópótamķu og Sżrland, sem oršin voru aš miklu leyti kristin, Balkanlöndin öll og sótti tvķvegis aš Vķnarborg auk Ungverjalands. Frumkvęši įrįsanna var mśslimanna, ekki kristinna, en žessu snżr JBH aušvitaš į haus, af žvķ aš hann er svo frjįlslyndur, andbandarķskur og andpįpķskur!

4. Ritskošun hefur löngum tķškazt ķ mörgum samfélögum og veršur aš dęmast af tķšaranda, og žaš er rétt, aš žetta er engin afleišing af kenningu Krists, ekki frekar en žaš aš pķna trśvillumenn.

5. Rannsóknarrétturinn spęnski var sömuleišis ófélegt og hörmulegt fyrirbęri, en skrifast fremur į reikning spęnska rķkisins en kažólsku kirkjunnar, og afköst hans i drįpum hafa veriš stórlega żkt. Rannsóknarrétturinn ķ Róm var mun vęgari, en hefur žó veriš haršlega gagnrżndur og pįfinn m.a. bešizt afsökunar į mešferšinni į Galileo. Kirkjan er bęši verk Gušs og manna, og sem mannaverk er hśn oft jafn-ófullkomin og žeir menn sem žar halda į spöšunum. Veršur žar einnig aš hafa hlišsjón af bęši tķšaranda og hęttum sem stöfušu aš samfélögum fyrri tķma, auk hjįtrśar og ótta žvķ samfara. Haršar refsingar tķkušust ķ fornöld og į mišöldum, einnig ķ heišnum samfélögum Evrópu, og mešan veriš var aš reka śr landi marga mśslima og Gyšinga į Spįni, en drepa tiltölulega fįa, fóru Mongólar eyšandi brandi um Miš-Austurlönd og hlóšu heil fjöll śr hauskśpum saklausra borgarbśa Bagdad o.fl. stórborga mśslima.

6. Meintar nornir og galdramenn ofsótti bęši lśthersk og kažólsk kirkja, og žaš mį JBH hafa hugfast, aš galdrabrennur hófust į Ķslandi į 17. öld, ekki ķ kažólskum siš, sem hér varaši ķ 550 įr, aš slepptu einu tilfelli, žar sem žó er sennilegra skv. frįsögnum, aš refsaš hafi veriš fyrir, aš nunna gušlastaši, seldi sig djöflinum, vanhelgaši altarissakramentiš og lagšist meš mörgum karlmönnum.

7. JBH talar um "žegjandi samžykki [kaž. kirkjunnar] viš Gyšingaofsóknum, en rökstyšur ekki mįl sitt og er sennilega aš taka undir meš röngum įsökunum um žaš sem fram fór į tķma nazismans.

Žį segir hann: "Žaš er meš öllu įstęšulaust aš fara nišrandi oršum um žaš fólk sem gekk til lišs viš kommśnismann, ķ mišri heimskreppu kapķtalismans, milli tveggja heimsstyrjalda į öldinni sem leiš. Annars vegar blasti viš kerfishrun kapķtalismans. Hins vegar var draumurinn um mannśšlegra žjóšfélag, žar sem aršrįn manns į manni yrši afnumiš."

Žetta er fegruš mynd. Mešlimir Kommśnistaflokks Ķslands og bręšraflokka hans voru eišsvarnir žjónar Komintern ķ žjónustu alheimsbyltingar. Sjįlft Komintern var undir stjórn Moskvu, les: Stalķns. JBH getur svo, hafi hann lyst į žvķ, réttlętt blinda hlżšni viš žann "elskaša" leištoga heimskommśnismans, "bóndann ķ Kreml", sem prestur einn, oršinn kommśnisti, kallaši svo huggulega.
13.9.2009 16:59:45
Stefįn Benediktsson
Góš umfjöllun hjį JBH. Verjendur Kristni detta sķšan ķ sama far og verjendur kommśnisma. žaš er ekki hugsjónin heldur fólkiš sem fremur rangindin. Er hęgt aš sętta sig viš aš trśarbrögš drepi fólk, ķ nafni trśarinnar? Hvaša dauša į aš skrifa į Kristni. Hvort blessaši kirkjan eša bannfęrši 1.heimstyrjöldina, 2. heimstyrjöldina, og öll strķšin žar į undan sķšan į dögum Constantķns. Nei enn og aftur eiga orš Įrna Bergmanns vel viš žegar hann gerši upp viš sķna pólitķsku fortķš ķ Žjóšviljanum į įrunum: "lżšręši drepur ekki fólk". Lżšręšisleg jafnašarmennska er eina stjórnmįlakenningin sem lifši af 20. öldina.

Skrifa ummęli

Nafn
Netfang
Skilaboš
Skrįšu inn žetta orš
ķ žennan reit