Greinasafn

2017
 »jn

 »ma
 »aprl
 »mars
 »febrar
 »janar
2016
 »desember
 »nvember
 »oktber
 »september
 »gst
 »jl
 »jn
 »ma
 »aprl
 »mars
 »febrar
 »janar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990
1989

Articles in English

2.11.2016
JBH interview Scotland

Read more

14.9.2016
WHATS WRONG WITH EUROPE AND WHY DONT YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

All articles in English

11.9.2009

UM KRIST OG KARL MARX. Svar til Arnrs Hannibalssonar

a var Karl Marx, sem opnai augu mn fyrir v eli kaptalismans a beita valdi ausins til a arrna ftkt flk og umkomulaust. Item, a samkeppnin um grann ddi, a auurinn mundi safnast far hendur, sama tma og hinn stritandi lur mundi ba vi skort og harri. essum punkti hafi Marx rtt fyrir sr. etta er raunsnn lsing standi heimsins enn dag. Og tti a hvetja alla ga menn til da vi a koma bndum freskjuna kaptalismann ur en verra hlst af.

Heill og sll, brir:
Takk fyrir tilskrifi. g lt mr ngja a sinni a gera eftirfarandi athugasemdir:

1.
a var Karl Marx, sem opnai augu mn fyrir v eli kaptalismans a beita valdi ausins til a arrna ftkt flk og umkomulaust. Item, a samkeppnin um grann ddi, a auurinn mundi safnast far hendur, sama tma og hinn stritandi lur mundi ba vi skort og harri. essum punkti hafi Marx rtt fyrir sr. etta er raunsnn lsing standi heimsins enn dag. Og tti a hvetja alla ga menn til da vi a koma bndum freskjuna kaptalismann ur en verra hlst af.

essi arfleif r hugmyndabanka Marx skerpti skilning minn v, a hagfrin, sem mr var kennd Edinborg forum (neo-classical) var bara hugmyndafri jnustu kaptalismans. egar heimskaptalisminn brotlenti kreppunni, kom Keynes honum til bjargar. Hann fri okkur manual eins konar handbk um a, hvers vegna og hvernig rki (lri) yri a beita hlutun til a hemja markasflin til ess a gera kerfi starfhft n. etta stafesti me hagkvmnisrkum a sem vi ssal-demkratar (lrisveinar Marx) ttumst vita af reynslurkum (og af siferilegum stum), nefnilega, a beislaur katalsmi vri manneskjufjandsamlegur. Vi virkjuum lri barttu gegn skrmslinu. Vi stofnuum stttarflg (stttarbartta, jkvenum skilningi) og fjldaflokka til a heyja mannrttindabarttu gegn auvaldinu. Vi virkjuum lri til ess a breyta eigna- og tekjuskiptingunni jafnaartt. ess vegna heitum vi jafnaarmenn. a er kjarninn hugmyndafri okkar. v a me auknum jfnui aukum vi frelsi einstaklingsins mannrttindi hans.

2.
heldur v fram, a Marx hafi veri vondur maur og a glpsamnlegt stjrnarfar Lenns, Stalns og Mas s hjkvmileg niurstaa af hugmyndakerfi Marx. bendir ritningarstai mli nu til snnunar. g hiri ekki um ritningarstai. Vi kratar trum ekki skeikulleik pfans og leitum ekki uppi ritningarstai, okkur til halds og trausts. Enda eru margir ritningarstairnir. Einhvers staar m finna fyrir v fluguft, a Marx hafi ekki tiloka a efri rum a koma mtti ssalisma eftir leium lrisins (etta mun hafa veri greinum hans N.Y. Times). Samstarfsmaur hans og arftaki, Engels, var alla vega orinn nokku klr essu undir lokin. Ssalismi var alla vega eitthva, sem tti a taka vi, egar kaptalismann hefi roti rendi. Hvorki Marx n Engels geru r fyrir, a valdarningjar rfmennrar minnihlutaklku frumstu mialdalnsveldi myndu kenna stjrnarfar sitt vi ssalisma.

Vi jafnaarmenn skjum greiningu okkar flsku kaptalismans til Marx. Samt verum vi seint sakair um a vera alrissinnar. vert mti. a hefur veri okkar hlutverk a virkja lri og beita v gegn auvaldinu gu mannrttinda. etta hfum vi gert, rtt fyrir a hafa egi hluta af hugmyndaarfi okkar fr Marx. Ef Rssland hefi veri lrisrki (sem a sannanlega hvorki var n er), verur a a teljast afar lklegt , a hin ssalska hreyfing ar hefi enda glagi Lenns og Stalns.
A vsu eru til frjlshyggjutrboar (Hayek og lrisveinar hans), sem halda v fram, a allt andf gegn beisluum kaptalisma, endi hjkvmilega alri. Hayek spi v, a vxtur rkisvaldsins velferarrki jafnaarstefnunnar mundi hjkvmilega enda alri (rtt eins og svtkommnisminn). etta var og er bull. a er vert mti. beislaur kaptalismi (plutocracy) endar alri ausins. hlutun rkisvaldsins (lri), sem stular a auknum jfnui lfsins ga (ekki bara efnislegum vermtum heldur lka mannrtindum) styrkir frelsi andfi gegn alristilhneigingum. etta skildi Willy Brandt manna best. Einmitt etta inspirerai rur Olofs Palme. Alls staar ar sem auri er allsrandi, er lri keypt og ar me feigt. a eru margar tegundir af alrisstjrnarfari hvort heldur bulshndin er brn ea rau. Gleymum v ekki.

3.
Vi slendingar verum nauugir/viljugir a horfast augu vi a essi misserin, a kaptalistar, sem fengu a vaa hr uppi, ahalds- og eftirlitslaust, skjli hugmyndafri frjlshyggjunnar, enduu sem glpamenn og jningar. Kaptalisminn er nefnilega manneskjufjandsamlegur freskja sem nrist bli frnarlamba sinna ef honum er ekki haldi skefjum. Kaptalisminn sr lka sn frnarlmb. Og skrmsli er engan veginn dautt r llum um.

Seinustu ratugina hefur kaptalisminn fari hamfrum um heimsbyggina. Ef smalar saman einn sta eim einstaklingum, sem ra yfir helmingnum af llum aui rmlega sex milljara jararba, gtu eir sennilega komist fyrir einu parti hll Berlusconis Sardnu. Auurinn, sem etta li strir (og essum hpi eru allir helstu valdarningjar og jfar rkjum rija heimsins) er meiri en nemur eirri jarframleislu , sem kemur hlut rj sund og fimm hundru milljna manna. a er m..o. satt, sem Jeffrey Sachs hefur sagt ( End of Poverty), a mannkyni rur yfir ngum au og tkni til a trma rbirginni okkar samt.

essum skilningi er heimskaptalisminn glpur. Hann ber byrg rkumlum og daua hundrua milljna saklausra frnarlamba. a er kaldhni sgunnar, a eini staurinn jararkringlunni seinasta aldarfjrunginn, ar sem hefur tekist a lyfta hundruum milljna upp r rbirg til bjarglna er Kna undir stjrn arftaka Mas. Afrku fer standi versnandi. Suur-Amerku smuleiis ar til n allra seinustu rum, a einhver rangur er snilegur (t.d. undir Lula Brazilu og Chavez Venezuela). g held, a a sem hvatti fur okkar til da vi a rtta hlut ftks flks hans nnasta umhverfi, hafi veri s sannfring hans, a rbirg mitt allsngtum s glpur. Gleymum v ekki.

4.
g hef lengi haft mtur Gunnari Dal og merku hfundarverki hans. Mr er minnissttt, egar hann lsti einhverju sinni fyrir mr eirri skoun sinni, a hugmyndakerfi hindismans sem telst til helstu trarbraga mannskepnunnar vri eli snu forkastanlegur forduskapur. Samkvmt essu hugmyndakerfi er flk um aldur og vi dregi dilka forrttinda og fordmingar nafni ri forsjnar. Hinir snertanlegu eru rhrk mannkynsins og skulu vera a um aldur og vi.

g hef veri a lesa mr til um Islam og Vestri. a litla sem g veit um forduskap fgahpa innan Islam (whahabistar), kemur mr ekki spnskt fyrir sjnir. Blint ofstki rttltt nafni skeikuls gus, sem um lei kyndir undir hatri vantruum og villutrarmnnum, sem rttltir a eim s trmt. Frnarlmb nasismans helfrinni, sem n hafa rnt ftkt flk Palestnu landi snu og lrttindum, og hafa umbreyst r frnarlmbum bla, rttlta ll sn skammarlegu disverk sem hin gustvalda j Javes. Allt a versta amerskum kaptalisma sem g kynntist mr til mikillar armu Bandarkjarunum var vafi inn hrsnisdruslur og skinhelgi bkstafstrarinnar.

Hvarvetna um heimsbyggina, ar sem rummungsjfar hins aljlega kaptalisma leggjast aulindir ftkra ja, kynda eir undir og kosta blug ofbeldisverk og linnulausar styrjaldir, sem jafnan eru rttlttar me skrskotun til einhvers upphafins rtttrnaar, sem a duga til a rttlta glpinn. Var etta ekki einmitt birtingarmynd nlendustefnunnar? Nlenduherrarnir u um rnandi og ruplandi me byssuna annarri hendi og bbluna hinni. Satt a segja rvnti g um a, a nokkurn tma veri komi olanlegum frii mannheimum, svo lengi sem essi forduskapur allur er enn vi li og rur rlgum flks. g fr ekki betur s, en a Marx hafi haft rtt fyrir sr, egar hann sagi a trarbrg, hvaa nafni sem au nefnast, su pium handa lnum.

etta er n ori lengra en g tlai, kri brir. vitnair upphafi fjallrumanninn, sem boai, a a sem vilt, a arir menn gjri yur, a skulu r og eim gjra. Kirkjan er fjarri v a hafa reynst vera samboin fagnaarerindi Krists. a er eins me hugsjn ssalismans, sem er nskyld krleiksboskap Krists, um a frelsa ftkt flk fr jn og afsiun rbirgarinnar, a fir reynast hugsjninni trir verki. Er a ekki hinn mannlegi harmleikur? Samt megum vi ekki gefast upp. Lifi frelsi, jafnrtti og brralag.

Me brurlegum kvejum,
Jn Baldvin

Jn Baldvin Hannibalsson

Deila Facebook

Ummli vi grein

11.9.2009 16:03:42
Freyr
egar maur les svona skran og vel skrifaan texta er ekki laust vi a maur vilji festa raua rs barminn og raula t undan sr "Fram jir menn sund lndum..."

kv.
Freyr
11.9.2009 18:19:55
Andrs Bjrgvin Bvarsson
g vsa v t hafsauga, Jn Baldvin, a getir tala fyrir munn allra krata um eirra trarlegu gjrir og sannfringar. Kristnin er vissulega ekki nausynlegur grundvllur fyrir jafnaarstefnu, en hn er alls ekki srstk hindrun fyrir henni, nema srstkum afskrmdum trsnningi bandarskra ofurprdikara og foxverja sem aldir eru upp vi kommagrluna vi hverja ll frjlslynd hugsun og flagshyggja er kennd. Raunar kristin hugsjn, a mnu mati, mun meiri samhljm me jafnaarstefnu heldur en kaptalisma og kommnisma. Kratar geta v vel leita uppi ritningarstai okkur til halds og trausts ef svo ber undir.
11.9.2009 18:29:30
Helgi Jhann Hauksson
Bestu akkir fyrir frbr skrif, sem stafesta fyrir mr a g er senn krati, marxisti, lrissinni og (n-)kommnisti.
g vil heldur a kommnisti sem samflagssinni og a vsi til alls sem er sameiginlegt (common-) og viurkenningar samflagsrf og samflagseli mannsins sem frumforsendu velgegni hans, velferar og framfara, og sem andheiti vi aumagnssinni [kapitalisiti], fremur en sameingarsinni eins og rengri og eldri skilningur var hugtakinu.
13.9.2009 17:04:38
Stefn Benediktsson
Rtt hj Jni! "its not the heat, its the humidity stupid". a er lri sem gerir gfumuninn og essvegna er Ssaldemkrata eina stjrnmlastefnan sem lifi af 20. ldina.
13.9.2009 18:24:11
Valur Brynjar Antonsson
ngjuleg umskipti. M skilja a sem svo a slenskir kratar eru aftur ornir ssalsktir kratar? Og hafa menn gert upp vi frjlshyggjudraug riju leiarinnar?

Sbr. grein NEI

http://this.is/nei/?p=6524

,,...Evrpskir kratar riju leiarinnar vildu hins vegar ekkert me markainn hafa a gera, persnulega. eir hldu af einlgni gum mlefnum lofti, svo sem flagslegu rttlti gegnum velferarkerfi, en enduu sem verstu niurskurarmennirnir ssalskri hugsun, einmitt me tilvsun til markaarins sem n var hi umfljanlega lgml ekki bara hjkvmilegt, heldur byrg einhverra annarra. annig gtu eir ori kalskari en pfinn, inleitt mun sterkari tgfu af markashyggju en Thatcher hefi geti lti sr dreyma um. eir innsigldu og stofnanavddu hugsun a markaslgmlin vri raunveruleikinn en lri vri siferislegur lxus. v Margrt var bara manneskja litrk og mtsagnakennd valdnslukerling. Hn st og fll snum eigin skounum; daga var markaurinn enn pltiskur. En tmum Blairs, Schrder og Person uru markaslgmlin algjr, vegna ess a eir uru eintm verkfri markaarins j, verkfri einhvers afls sem eir voru a sjlfsgu mti, svona prinsp."

bestu kvejur og akkir
17.9.2009 11:22:21
Kolbeinn
a er n meiri vibjurinn a fylgjast me essum uppgjafa hvtflibba r utanrkisjnustunni elta tarandann og uppgtvaskyndilega einmitt nnaa hann s n kommnisti eftir allt saman, a Marx, Lenn, Trotsk, Staln og a hyski hafi bara veri vnstu grey sem hafi spi engu nema heilgum sannleik og manngskuhjali yfir linn. su kaptalistar glpamenn og moringjar,v kaptalisminn s freskja sem nrist bli frnarlamba sinna hvorki meira n minna og raun s ekkert frelsi a finna nema helsi forsjrhyggjunnar. Sem reyndar m ekki kalla forsjrhyggju lengur. Vitanlega ekki. Makalaust hva sagan endurtekur sig: N sem fyrr reyna ssalistarnir a breyta sgunni og byrja a breyta v hva hlutirnir heita. hlutun rkisvaldsins heitir n lri og minni spmenn boa svo a kommnistar heiti n samflagssinnar og kaptalistar su aumagnssinnar.

a er bt mli egar maur les essar lngu dauumannfjandsamleguuppvakninga r kommnistavarpinu koma skrandi t r penna ptenttans, a a er erfitt a tra ori af v sem maurinn ritar n, fjur byltingarhetjudminn. Til ess er hann binn a eya of mrgum rum mgandi sig yfir Dav Oddssyni og svo sklandi hljandi kampavnsveislum diplmatanna. Sem n kemur daginn a var allt ein arma Bandarkjarunum. Og mean fr rni Bergmann um Reykjavk reihjli.

Samfylkingin bar gfu til ess a sj gegnum lskrumi sasta prfkjri. N skulum vi sj hvort vinstri vngurinn er ginkeyptari fyrir essari sndarmennsku.
29.9.2009 01:50:50
Svanur Sigurbjrnsson
Takk fyrir fna grein sem endranr kri Jn Baldvin

nlegu blai aljasamtaka hmanista (IHEU.org) er flokkur greina um hina "snertanlegu" hinum msu rkjum heims, srstaklega Indlandi. etta vandaml a flki s ekki gefi tkifri til a rsa upp r rbyrg vegna ess a a er ftt af lgstttaflki, er enn verulega alvarlegt va. Indlandi er velferakerfi molum og a hefur raun aldrei veri byggt upp almennilega. Land sem yrfti hve mest dreifingu aus a halda er haldi frra aumanna og stu sttta sem erfa vldin. Flkinu er haldi ffru og truu. g hef reynt hvernig a er a vera starfandi goggunarr Indverja og a er lexa mannlegri niurlgingu. Mrararnir sem nefndir greinnini eru akkrat eir sem brjta arf niur. - Bestu kvejur
30.9.2009 15:34:29
Svanur Sigurbjrnsson
Hann fer mikinn maurinn sem skrifar hr a ofan athugasemd undir nafninu Kolbeinn. Hann virist eftirnafnslaus og tti frekar a heita Kolskakkur mia vi a sem hann skrifar og a hann talar vi Jn Baldvin riju persnu, rtt eins og etta vri ekki blogg Jns Baldvins sem hann setur athugasemd vi.

Ef eitthva er "vibjur" er a s afskrming orum Jns Baldvins sem Kolbeinn gerir. Umfjllun Jns Baldvins um Marx gerir hann ekki a kommnista og hann sagi ekkert um a Lenin ea Staln hafi veri neinni lkingu vi "vnsta grey". Ertu amphetamni Kolbeinn? er a alegert rugl a tala um a Jn Baldvin lofi hr forsjrhyggju. Kanntu ekki muninn forsjrhyggju og flagshyggju Kolbeinn, ea ertu bara einhverju kasti a smyrja essa hluti saman til a setja ngu groddaralega ofan vi Jn Baldvin? a er naumast a ert vikvmur fyrir gagnrni kapitalismanum Kolbeinn. Getur tskrt hvernig kapitalismi hjlpar jum? egar Jn Baldvin setur ori "lri" sviga aftan vi "..hlutun rkisvaldsins" er a v samhengi a a urfi rki til a skila lrislegum stjrnarhttum annig a mannrttindi skili sr. Auvita eru ekki allar hlutanir rkisvalds sjlfkrafa rttmtar ea gar, en ef a krir ig um hefir s hva Jn Baldvin vi me essu. Jn Baldvin kom landinu EES og a veitti landinu meira frjlsri en nokkur sjlfstismaur hefur orka. Hann er n ekki "mannfjandsamlegri" en svo. segist eiga erfitt me a "tra ori af v" sem Jn Baldvin skrifar. g bi ig um a reyna frekar fyrst a skilja a sem hann skrifar og anda svolti rlegar ur en thellir hneykslan inni. Jn Baldvin er n ekki "lngu dau[ari]" en svo a hann vakti mikil vibrg hj r og hann er hlusta va. Getur skarta v?

Skrifa ummli

Nafn
Netfang
Skilabo
Skru inn etta or
ennan reit