Greinasafn

2017
 »maķ

 »aprķl
 »mars
 »febrśar
 »janśar
2016
 »desember
 »nóvember
 »október
 »september
 »įgśst
 »jślķ
 »jśnķ
 »maķ
 »aprķl
 »mars
 »febrśar
 »janśar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990

Articles in English

14.9.2016
WHAT“S WRONG WITH EUROPE – AND WHY DON“T YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

10.2.2016
„SOLIDARITY OF SMALL NATIONS: UTOPIAN DREAM OR PRACTICAL POLITICS?

Read more

All articles in English

2.2.2009

FRAMTĶŠARSŻN

Nś žegar Sjįlfstęšisflokkurinn hefur yfirgefiš stjórnarrįšiš eftir 18 įra slķmusetu hefur hann um leiš kollvarpaš žrįlįtum gošsögnum um hlutverk flokksins ķ ķslenskum stjórnmįlum.

Sś fyrsta er aš Sjįlfstęšisflokkurinn sé forystuflokkur ķslenskra stjórnmįla. Žaš ber ekki vott um mikla forystuhęfileika aš geta ekki į 14 įrum gert upp hug sinn til stęrsta višfangsefnis samtķmans, sem er ašild Ķslands aš Evrópusambandinu. Óttinn viš klofning flokksins hefur lamaš flokksforystuna og gert hana óstjórnhęfa.

Önnur gošsögnin er sś aš Sjįlfstęšisflokknum sé einum treystandi fyrir stjórn efnahagsmįla. Višskilnašur flokksins eftir 18 įr segir allt sem segja žarf um žaš. Hagkerfiš er ķ rśst og žjóšin er hneppt ķ skuldafjötra. Forystumenn Sjįlfstęšisflokksins, sem gegnt hafa embęttum forsętis- og fjįrmįlarįšherra og Sešlabankastjóra ķ ašdraganda hrunsins, hafa brugšist žjóšinni. Samt hafa žeir enn ekki sżnt žann manndóm aš bišjast afsökunar. Žaš segir meira en mörg orš um valdhrokann.

Ein gošsögnin er sś aš Sjįlfstęšismönnum einum sé treystandi til aš gęta hagsmuna atvinnuveganna. Samkvęmt upplżsingum frį Samtökum atvinnulķfsins teljast um 70% fyrirtękja ķ landinu tęknilega gjaldžrota žegar Sjįlstęšisflokkurinn skilur viš.
Allt fjįrmįlakerfi žjóšarinnar er komiš ķ rķkiseigu. Hugmyndafręšin hefur bešiš algert skipbrot.

Enn ein gošsögnin er sś aš Sjįlfstęšismönnum sé treystandi til aš sżna rįšdeild ķ rķkisfjįrmįlum og hafa hemil į skattbyrši almennings. Meira aš segja ķ góšęrinu žegar fölsk lķfskjör voru fjįrmögnuš meš erlendum lįnum og peningarnir streymdu žindarlaust inn ķ rķkissjóš setti fjįrmįlarįšherra Sjįlfstęšisflokksins heimsmet ķ śtženslu rķkisbįknsins. Hann greiddi nišur erlendar skuldir en lįšist aš safna ķ sjóši til mögru įranna.

SKULDAFANGELSIŠ

Žegar Sjįlfstęšisflokkurinn skilur viš teljast skuldir rķkisins vera um 2400 milljaršar króna. Žį eru ekki öll kurl komin til grafar žvķ aš vantaldar eru grķšarlegar skuldir rķkisstofnana, einkum ķ orkugeiranum. Erlendar skuldir fyrirtękja, ekki sķst sjįvarśtvegsins vegna kvótabrasksins, og skuldir heimilanna, eru oršnar óbęrilegar. Ķ heild er skuldabyrši žjóšarbśsins sligandi, ž.e. hśn er meiri en greišslugeta skattgreišenda ķ landinu fęr undir risiš. Žaš bķšur nś annarra aš hreinsa upp óreišuna ķ rķkisfjįrmįlum eftir Sjįlfstęšisflokkinn. Žjóšarinnar bķšur žaš aš borga skuldirnar. Reynslan sżnir aš forystumönnum flokksins er hvorki treystandi fyrir fjįrmįlastjórn ķ góšęri né haršęri. Verra getur žaš varla veriš.

Loks er aš nefna žį gošsögn aš Sjįlfstęšisflokknum einum sé treystandi til aš hafa forystu fyrir žjóšinni ķ samskiptum viš ašrar žjóšir og alžjóšasamtök, jafnvel žótt žaš kosti (óvinsęlar) įkvaršanir. Žetta er lķfseig gošsögn sem stenst ekki dóm stašreyndanna. Sjįlfstęšismenn klśšrušu varnarsamstarfinu viš Bandarķkin undir lokin og voru ķ žeim samskiptum uppvķsir aš óskhyggju og óraunsęi. Sjįlfstęšismenn höfšu hvorki forystu um inngönguna ķ EFTA né samningana um Evrópska efnahagssvęšiš. Ķ hvorugu tilvikinu žoršu žeir aš lįta brjóta į sér af ótta viš óvinsęldir og klofning. Og nś hefur getuleysi flokksforystunnar til aš móta skżra stefnu ķ Evrópumįlum – stęrsta mįli samtķmans - dęmt flokkinn śr leik. Sjįlfstęšisflokkurinn er einfaldlega óstjórnhęfur. Višskilnašur Sjįlfstęšisflokksins eftir 18 įra valdaferil er satt aš segja svo skelfilegur aš leitun er aš öšru eins nema ķ žeim tilvikum žegar žjóšfélög hafa veriš lögš ķ rśst ķ styrjaldarįtökum.

Ķ ljósi ofangreindra stašreynda er žaš flestum Ķslendingum léttir aš sjį į bak Sjįlfstęšisflokknum śr Stjórnarrįšinu. Samt sem įšur mun minnihlutstjórn Samfylkingar og Vinstri gręnna meš hlutleysi Framsóknar njóta fįrra hveitibraušsdaga. Hśn hefur 80 daga til aš bęta fyrir vanręskslu syndir fv. rķkisstjórnar og til aš undirbśa kosningar. Žaš fer eftir žvķ hvernig til tekst hvort litiš veršur į hana annaš hvort sem neyšarbrauš til skamms tķma eša sem vegvķsi til framtķšar. Žrįtt fyrir ólżsanlega erfišleika eiga forystumenn Samfylkingar og Vinstri gręnna nś tękifęri til aš marka tķmamót ķ sögu žjóšarinnar. Žaš er mikiš ķ hśfi.

Hér įšur fyrr kom hugmyndafręšilegur įgreiningur um grundvallaratriši ķ veg fyrir aš Alžżšuflokkur (jafnašarmenn) og Alžżšubandalagiš (sósķalistar) gętu starfaš saman af heilindum ķ rķkisstjórn, žrįtt fyrir sameiginlegan uppruna ķ mannréttindahreyfingu fólksins (verkalżšshreyfingunni). ” Ķsland śr NATO og herinn burt” lżsti grundvallarsjónarmišum sósķalista, auk žess sem žeir höfšu takmarkašan skilning į gidli markašsbśskapar fyrir veršmętasköpun ķ žjóšfélaginu. Jafnašarmönnum ķ Evrópu stóš ógn af Sovétrķkjunum og vildu verja lżšręšiš ķ samvinnu viš Bandarķkin. Žessar hreyfingar tóku žvķ ólķka afstöšu til NATO, EFTA, EES og sķšar til Evrópusambandsins. Žessar skammstafanir lżstu įgreiningsefnum, sem sundrušu vinstrimönnum og fęršu žar meš Sjįlfstęšisflokknum pólitķskt frumkvęši į lżšveldistķmanum.

TķMAMÓT

Žessi tķmabili er nś lokiš. Hugmyndafręšin sem réši för ķ rķkisstjórnarsamstarfi Sjįflstęšis- og Framsóknarflokks į 12 įra tķmabili frį įrinu 1995 hefur nś bešiš varanlegt skipbrot. Žessi hugmyndafręši er ęttuš frį Amerķku og kennd viš nż-frjįlshyggju. Žessi hugmyndafręši bošaši blinda trś į markašslausnir. Lögmįl markašarins įttu aš rįša įn ķhlutunar lżšręšislegs rķkisvalds, sem var ęvinlega talin af hinu illa.

Hlutverki rķkisvaldsins viš aš setja hinar almennu leikreglur og aš fylgja žeim eftir var vķsaš į bug sem eins konar samkeppnishindrun. Beiting skattakerfis og velferšaržjónustu til tekjujöfnunar ķ nafni almannahagsmuna var fordęmd afdrįttarlaust. Žessi einfeldningslega hugmyndafręši varš rįšandi ķ hįskólum og viš hagstjórn ķ hinum ensk- amerķska hugmyndaheimi og ķ alžjóšastofnunum, sem lutu žeirra stjórn. Keppan sem nś breišist śt um heimsbyggšina tįknar fjörbrot žessarar hugmyndafręši.

Į Ķslandi hafa afleišingarnar oršiš harkalegrti en vķšast hvar annars stašar. Sś skrķpamynd amerķsks kapitalisma sem hér varš til, į įbyrgš Sjįlfstęšis- og Framsóknarflokks er nś ķ molum. Uppbyggingarstarfiš sem framundan er getur ašeins byggst į gildum og grundvallarsjónarmišum hins norręna velferšarrķkis, žar sem lżšręšislegt rķkisvald gegnir žżšķngarmiklu hlutverki ķ samvinnu viš virk almannasamtök (e. civic society). Um žetta mikla verk eiga Samfylkingin, Vinstri-gręn og hugmyndalega endurnżjašur Framsóknarflokkur aš taka höndum saman. Grunngildin snśast um jöfn tękifęri allra til aš žroska hęfileika sķna įn tillits til efnahags og um samfélagslega įbyrgš ķ formi stofnana hins félagslega öryggiskerfis. Barįttan framundan stendur žvķ milli hugsjóna hins norręna velferšarrķkis gegn óvinum žess. Óvinurinn birtist okkur ķ blindri markašshyggju, sem leišir af sér ójafnašarsamfélagiš og afneitun į kraftbirtingartękjum lżšręšisins.

FRAMTĶŠARSŻN

Ķsland er ekki lengur į amerķsku įhrifasvęši. Žjóšin bżr viš millibilsįstand og órįšna framtķšarsżn. Žaš mį ekki dragast miklu lengur aš taka af skariš um, hvert skal stefna. Nś žarf senn aš kveša upp śr um žaš, hvar Ķsland į heima ķ samfélagi žjóšanna. Af sögulegum, menningarlegum og pólitķskum įstęšum eigum viš aš skipa okkur ķ sveit meš fręndžjóšum okkar į Noršurlöndum og vinažjóšum viš Eystrasalt ķ svęšisbundnu samstarfi innan Evrópusambandsins, sem er allsherjar samtök lżšręšisrķkja ķ Evrópu.

Stęrsta lexķan af hruninu, sem viš žurfum aš lįta okkur aš kenningu verša, er sś aš engin smįžjóš getur stašiš ein og berskjölduš frammi fyrir fellibyljum alžjóšlegra fjįrmagnsmarkaša. Evrópusambandiš er einstęš og merkileg tilraun žjóšrķkja įlfunnar til aš bregšast viš gerbreyttum ašstęšum og tryggja žar meš sameiginlegt öryggi sitt. Umheimurinn lķtur svo į aš hin félagslega žjóšfélagsskipan Evrópu (e. European Social Model) sé andsvar viš hinum óbeislaša amerķska kapķtalisma, sem nś hefur hrundiš heimsbyggšinni ķ djśpa kreppu.

Vandamįlin sem viš Ķslendingar stöndum nś frammi fyrir į žessum tķmamótum eru stęrri en svo aš viš fįum leyst žau einir į bįti. Žetta gildir um okkur lķkt og um ašrar smįžjóšir. Viš žurfum aš leita lausna ķ samstöšunni. Hvers vegna ęttu fylgismenn Samfylkingar, Vinstri-gręnna og hins hugmyndalega endurnżjaša Framsóknarflokks ekki aš geta nįš samstöšu um slķka framtķšarsżn? Af svarinu mun žaš rįšast hvort nśverandi rķkisstjórn veršur ašeins neyšarbrauš til skamms tķma eša vegvķsir, sem markar tķmamót til framtķšar.

Jón Baldvin Hannibalsson

Deila į Facebook

Skrifa ummęli

Nafn
Netfang
Skilaboš
Skrįšu inn žetta orš
ķ žennan reit