Greinasafn

2017
 »maÝ

 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2016
 »desember
 »nˇvember
 »oktˇber
 »september
 »ßg˙st
 »j˙lÝ
 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990

Articles in English

14.9.2016
WHAT┤S WRONG WITH EUROPE ľ AND WHY DON┤T YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

10.2.2016
äSOLIDARITY OF SMALL NATIONS: UTOPIAN DREAM OR PRACTICAL POLITICS?

Read more

All articles in English

29.3.2017

A­ lŠra af reynslunni

Grandi h/f, nŠststŠrsti ■iggjandi einkaleyfa til a­ nřta sameiginlega au­lind ■jˇ­arinnar ľ fiskimi­in innan Ýslensku l÷gs÷gunnar ľ hefur tilkynnt, a­ ■eir Štli a­ hŠtta fiskvinnslu ß Akranesi. Eftir situr starfsfˇlki­ ß atvinnuleysisskrß og bygg­arlagi­ Ý uppnßmi.


Margir spyrja sjßlfa sig: Hva­ getur komi­ starfsfˇlkinu og bŠjarfÚlaginu til varnar, ■egar ßkv÷r­un einkaa­ila ˇgnar atvinnu÷ryggi og afkomu fˇlks me­ ■essum hŠtti? Margir ľ ■eirra ß me­al sjßvar˙tvegsrß­herra ľ leita n˙ halds og trausts Ý fyrstu grein fiskvei­istjˇrnarlaganna. Ůa­ er ■vÝ ßstŠ­a til a­ rifja upp, hvernig ■etta lagaßkvŠ­i er tilkomi­, og hvernig til hefur tekist um framkvŠmdina.

Gu­jˇn Fri­riksson, sagnfrŠ­ingur, rifjar upp ■ß s÷gu Ý bˇk sinni ä┌r fj÷trumô, sem kom ˙t ß s.l. hausti Ý tilefni af aldarafmŠli Al■ř­uflokksins. Ůar segir ß bls. 470:

Kvˇtakerfi­
Halldˇr ┴sgrÝmsson, sjßvar˙tvegsrß­herra, lag­i nřtt frumvarp um stjˇrn fiskvei­a fyrir ■ingi­ 1988, en ■ß var Al■ř­uflokkurinn or­inn a­ili a­ rÝkisstjˇrn, og kom fram mikil andsta­a Ý honum gegn ■vÝ. Til samkomulags var­ ■a­ ˙r, a­ ■eir Sighvatur Bj÷rgvinsson,■ingma­ur Vestfjar­a, og Jˇn Sigur­sson, n˙ or­inn rß­herra Al■ř­uflokksins, s÷mdu nřja upphafsgrein frumvarpsins, og var h˙n sett sem skilyr­i fyrir sam■ykki flokksins. H˙n ßtti a­ gir­a fyrir myndun einkaeignarrÚttar ß vei­irÚttindum. Upphafsgreinin, sem SjßlfstŠ­isflokkur og Framsˇknarflokkur sam■ykktu me­ semingi, hljˇ­a­i svo:

äFiskistofnar ß ═slandsmi­um eru sameign Ýslensku ■jˇ­arinnar.Markmi­ laga ■essara er a­ stu­la a­ verndun og hagkvŠmri nřtingu ■eirra og tryggja me­ ■vÝ trausta atvinnu og bygg­ Ý landinu.ô
Spurning: Stenst ßkv÷r­un Granda l÷g? Hver eru vi­url÷gin, ef l÷gin eru brotin? Afturk÷llun tÝmabundinna vei­ileyfa?

Gu­jˇn heldur ßfram upprifjun sinni:
═ rÝkisstjˇrn SteingrÝms Hermannssonar, 1988-91 var unni­ a­ nřrri lagasetningu um fiskvei­istjˇrnun. Ei­ur Gu­nason (■ingma­ur Vesturlands) var fulltr˙i Al■ř­uflokksins Ý nefnd, sem vann a­ henni. ═ l÷gunum, sem komu Ý kj÷lfari­ og sam■ykkt voru ßri­ 1990, voru ger­ar miklar breytingar ß fyrri l÷gum. StŠrsta breytingin var framsal aflaheimilda, sem heimila­ var Ý nafni hagkvŠmni og ar­semi sjßvar˙tvegs.

Al■ř­uflokksmenn h÷f­u frumkvŠ­i a­ ■vÝ a­ slegnir voru miklir varnaglar. Ei­ur Gu­nason, Jˇn Sigur­sson og Sighvatur Bj÷rgvinsson tˇku a­ sÚr a­ semja vi­bˇt vi­ fyrstu grein laganna, sem sett var sem skilyr­i fyrir ■vÝ, a­ flokkurinn sam■ykkti ■au. H˙n hljˇ­a­i svo:

┌thlutun vei­iheimilda samkvŠmt l÷gum ■essum myndar ekki eignarrÚtt e­a ˇafturkallanlegt forrŠ­i einstakra a­ila yfir vei­iheimildum.

Fyrirvaranum var Štla­ a­ tryggja, a­ tÝmabundinn nřtingarrÚttur mynda­i hvorki l÷gvarinn eignarrÚtt nÚ bˇtaskyldu ß rÝki­, ef ˙thlutun vei­iheimilda yr­i breytt sÝ­ar.
Skřrara getur ■a­ varla veri­: Starfs÷ryggi verkafˇlks og tilverugrundv÷llur sjßvar˙tvegsplßssa ß landsbygg­inni eru undir ■vÝ komi­, a­ ■essi l÷g ver­i virt Ý framkvŠmd.

Gu­jˇn heldur ßfram:
Stefna ■ingflokks Al■ř­uflokksins Ý kvˇtamßlinu var m÷rku­ ß fundi 23. aprÝl 1990. ═ henni kom ˇtvÝrŠtt fram, a­ besta lei­in til a­ leysa ■Šr mˇtsagnir,sem vŠri a­ finna Ý l÷gunum, vŠri a­ innheimta leigugjald fyrir a­gang a­ hinni sameiginlegu au­lind. Gjaldi­ ßtti anna­ hvort a­ vera Ý formi uppbo­s vei­iheimilda (myndun marka­sver­s), sem Al■ř­uflokksmenn t÷ldu Šskilegt, e­a Ý formi stjˇrnvaldsßkvar­ana, sem au­lindagjald.
Loks segir Gu­jˇn Ý sinni s÷gulegu upprifjun:
SjßlfstŠ­ismenn og Framsˇknarmenn fˇru me­ sjßvar˙tvegsmßl Ý rÝkisstjˇrnum, eftir a­ kvˇtakerfi­ komst ß e­a allt til ßrsins 2009. FramkvŠmd ■ess var me­ ■eim hŠtti, a­ fari­ var me­ vei­iheimildirnar, eins og um hreina einkaeign vŠri a­ rŠ­a, m.a. leyf­ ve­setning ■eirra eftir 1990. Aldrei var lÚ­ mßls ß gjaldt÷ku, sem heiti­ gŠti, en hana taldi Al■ř­uflokkurinn forsendu kerfisins Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i­ um ■jˇ­areign au­lindarinnar. Ůessi Ý sta­ hafa stˇr˙tger­arfyrirtŠkin raka­ til sÝn peningum og nota­ ■ß m.a. til a­ styrkja stjˇrnmßlaflokka, sem ■eim voru ■ˇknanlegir Ý ■essu mßli. Al■ř­uflokkurinn var a­ mestu einn um ■ß sko­un (ß Al■ingi), a­ ■jˇ­in Štti rÚtt ß gjaldi fyrir ˙thlutun vei­ikvˇta Ý hinni sameiginlegu au­lind.
Hva­ mß af ■essu lŠra?

Ef Al■ř­uflokkurinn hef­i ekki sta­i­ vaktina ß sÝnum tÝma, ■ß vŠru fiskistofnarnir ß ═slandsmi­um ekki sameign ■jˇ­arinnar a­ l÷gum. Ef ekki vŠri fyrir breytingatill÷gur, sem Al■ř­uflokkurinn kn˙­i fram, vŠru vei­iheimildirnar fyrir l÷ngu vi­urkenndar sem einkaeign, a­ l÷gum. StrÝ­i­ er ■vÝ ekki tapa­, ■rßtt fyrir allt. Varnarbarßtta verkafˇlks og lansbygg­arinnar byggir enn Ý dag ß ■essum var˙­arßkvŠ­um, sem Al■ř­uflokkurinn kn˙­i fram.

En stefna Al■ř­uflokksins naut aldrei meirihlutafylgis me­ ■jˇ­inni. Fjarri ■vÝ. L═┌ ľ n˙ uppnefnd SFS ľ hafa alla tÝ­ mˇta­ stefnu SjßlfstŠ­is- Framsˇknarflokksins Ý au­lindamßlum. Hvorki Al■ř­ubandalagi­ gamla nÚ arftakar ■ess Ý Vinstri grŠnum hafa stutt stefnu okkar jafna­armanna Ý au­lindamßlum. Mikill meirihluti kjˇsenda Ý Nor­-Vesturkj÷rdŠmi kaus ■essa flokka Ý seinustu kosningum.

HvenŠr Štla ═slendingar a­ lŠra af reynslunni?

Jˇn Baldvin Hannibalsson H÷f. var forma­ur Al■ř­uflokksins 1984-96

Deila ß Facebook

Skrifa ummŠli

Nafn
Netfang
Skilabo­
Skrß­u inn ■etta or­
Ý ■ennan reit