Greinasafn

2017
 »oktˇber

 »september
 »ßg˙st
 »j˙lÝ
 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2016
 »desember
 »nˇvember
 »oktˇber
 »september
 »ßg˙st
 »j˙lÝ
 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990
1989

Articles in English

2.11.2016
JBH interview Scotland

Read more

14.9.2016
WHAT┤S WRONG WITH EUROPE ľ AND WHY DON┤T YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

All articles in English

3.4.2017

Smitberar spillingarinnar

Umfj÷llun Gu­mundar Andra Ý mßnudagsgrein hans Ý FrÚttabla­inu 14. mars, um spillingaror­i­, sem, a­ hans s÷gn, fˇr af kr÷tunum Ý Vi­reisnarstjˇrninni, gefur tilefni til athugasemda.

Spillingaror­inu var klÝnt ß Al■ř­uflokkinn, um lei­ og hann komst til ßhrifa - var or­inn hŠttulegur - l÷ngu fyrir daga Vi­reisnar. Jˇn Baldvinsson, forseti AS═, var bankastjˇri ┌tvegsbankans. Stefßn Jˇhann, arftaki hans, var forstjˇri BrunabˇtafÚlags ═slands (Ůar sem au­vita­ Štti a­ hřsa skyldutryggingar enn Ý dag). Haraldur Gu­mundsson, gu­fa­ir velfer­arrÝkisins Ýslenska, var forstjˇri Tryggingarstofnunar rÝkisins.Vilmundur var landlŠknir. Emil var vita- og hafnarmßlastjˇri. Og HÚ­inn, Dagsbr˙narforma­ur, var rÝkasti ma­ur landsins ß tÝmabili.

Ůetta eru nokkur dŠmi um ■a­ spillingaror­, sem fˇr af kr÷tunum - nota bene, l÷ngu fyrir daga Vi­reisnar. ═hald og kommar sameinu­ust um a­ koma spillingaror­inu ß. Ůa­ hefur aldrei ■ˇtt bera vott um spillingu, ■ˇtt SjßlfstŠ­is- og Framsˇknarmenn vŠru skipa­ir Ý embŠtti ß vegum rÝkisins. Ůa­ ■ˇtti - og ■ykir enn - sjßlfsagt mßl.Helmingaskiptareglan var j˙ grundvallarregla, sem gilt hefur um stjˇrnsřsluna allan lř­veldistÝmann.

En er spillingin ■arna? Einu sinni sem oftar sˇtti Úg fund norrŠnna krataforingja, Ý ■etta skipti­ Ý Oslˇ. ┴ lei­inni ß flugvellinum keypti Úg bˇk me­ ßhugaver­u heiti: "Norge en-partistat". H÷fundur var hŠgrisinna­ur "rannsˇknarbla­ama­ur". ═ bˇkinni var ■a­ skilmerkilega tÝunda­, a­ rÝkisstjˇrnir Verkamannaflokksins/Al■ř­usambandsins, sem seti­ h÷f­u a­ v÷ldum ßratugum saman, hef­i skipa­ "sÝna menn" til a­ veita forst÷­u nŠr ÷llum rÝkisstofnunum Ý ■essu aflanga landi. Fulltr˙ar flokks og verklř­shreyfingar střr­u rß­uneytum og Se­labanka, sßtu Ý bankarß­um og stjˇrnum fjßrfestingasjˇ­a, střr­u rÝkis˙tvarpinu og rÝkisstofnunum um land allt, Ý ■essu rÝkisvŠdda landi.

Fyrir fundinn fleyg­i Úg bˇkinni ß bor­i­ hjß Thorvald Stoltenberg, kollega mÝnum Ý utanrÝkisrß­uneytinu (og f÷­ur fv. forsŠtisrß­herra, Jens) og sag­i: SovÚt-Noregur. Og hana n˙! Hann tˇk ■essari ertni minni stilliega, en spur­i svo gˇ­lßtlega: Viltu heldur, a­ eigendur fyrirtŠkjanna og fjßrmagnsins - atvinnurekendurnir - rß­i lÝka yfir ■jˇnustustofnunum rÝkisins vi­ almenning? VŠri ■a­ meira lř­rŠ­i? Ůa­ er einmitt ■etta, sem veldur ■vÝ, a­ norrŠna mˇdeli­ er ÷­ru vÝsi en amerÝskur kapÝtalismi. HÚr eru hagsmunir almennings - vinnuaflsins - rß­andi, en ekki grˇ­asjˇnarmi­ kapÝtalista. M.÷.o. marka­skerfi­ eru undir lř­rŠ­islegri stjˇrn. Ůetta er hvorki SovÚt nÚ spilling. Ůetta er lř­rŠ­i­ Ý framkvŠmd.

Ůegar hinir h÷f­u bŠst Ý hˇpinn (og ■ar muna­i mest um SvÝana - anna­ eins-flokks rÝki), ßttum vi­ ßhugaver­ar samrŠ­ur um ■etta: Ef fulltr˙ar almannahagsmuna (forseti AS═ Ý bankastjˇrn) eru skipa­ir Ý embŠtti ß vegum rÝkisins - heitir ■a­ spilling. Ef fulltr˙ar (fjßrmßla)valdsins, flokka stˇrfyrirtŠkja og atvinnurekenda, eru skipa­ir Ý embŠtti ß vegum rÝkisins, ■ykir ■a­ sjßlfsagt. Reyndar ■ekki Úg enga frjßlshyggjumenn, sem nokku­ kve­ur a­, sem hafa ekki veri­ ß framfŠri rÝkisins.

╔g spur­i ß­an: Er spillingin ■arna? Hva­ segja allar samanbur­arkannanir Ý heiminum um ■ß spurningu ľ hvar er minnsta spillingu a­ finna Ý stjˇrnsřslu og ß landamŠrum einkageirans og opinberrar stjˇrnsřslu? Svar: ┴ Nor­url÷ndum. Ůarf einhverju vi­ ■etta a­ bŠta?

Jˇn Baldvin Hannibalsson

Deila ß Facebook

Skrifa ummŠli

Nafn
Netfang
Skilabo­
Skrß­u inn ■etta or­
Ý ■ennan reit