Greinasafn

2018
 »j˙lÝ

 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2017
 »desember
 »nˇvember
 »oktˇber
 »september
 »ßg˙st
 »j˙lÝ
 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990
1989

Articles in English

6.7.2018
Hvers konar kapitalismi? Hva­ eiga norrŠna mˇdeli­ og kÝnverska ■rˇunarmˇdeli­ sameiginlegt? Getum vi­ lŠrt eitthva­ af hvor ÷­rum?

Read more

28.6.2018
äTHE MAN WHO LENT US HIS VOICE AFTER OURS┤HAD BEEN SILENCED......ô

Read more

2.11.2016
JBH interview Scotland

Read more

1.10.2016
Interviewed by the Lithuanian TV

Read more

14.9.2016
WHAT┤S WRONG WITH EUROPE ľ AND WHY DON┤T YOU FIX IT?

Read more

All articles in English

17.10.2016

┌tilokunara­fer­in: Samstarf um kerfisbreytingar

┌TSPIL PÝrata er ekki tilbo­ um stjˇrnarmyndunarvi­rŠ­ur fyrir kosningar. Ůett er tilraun til a­ fß svar vi­ einfaldri spurningu: Hverjir eru f˙sir til a­ starfa saman a­ rˇttŠkri kerfisbreytingu ß Ýslensku ■jˇ­fÚlagi eftir nŠstu konsingar, fßi ■eir umbo­ til. Ůetta ß ekkert skylt vi­ klŠkjastjˇrnmßl. Ůetta er Ý anda gagnsŠis a­ norrŠnni fyrirmynd ľ skref fram ß vi­ Ý lř­rŠ­isßtt.

PÝratar spyrja: Eru­ ■i­ sammßla okkur um, a­ ■a­ ■urfi kerfisbreytingu? Nřja stjˇrnarskrß? Gjaldt÷ku fyrir au­lindanřtingu? Gjaldfrjßlsa heilbrig­is■jˇnustu? BŠtta a­komu almennings a­ ßkvar­anat÷ku? ┌rrŠ­i gegn spillingu? Ůeir beina ■essu til VG, BF, SF og Vi­reisnar. VŠntanlega hafa vi­mŠlendur eitthva­ til mßlanna a­ leggja (h˙snŠ­ismßl?, menntakerfi?, al■jˇ­samstarf?). En kjarni mßlsins er ■essi: Hverjir eru f˙sir til a­ starfa saman a­ rˇttŠkri kerfisbreytingu ß Ýslensku ■jˇ­fÚlagi?

Ëj÷fnu­ur

Ůa­ er nefnilega a­ koma Š betur Ý ljˇs, a­ ˇbreytt kerfi (fjßrmßlakerfi Ý eigu fjßrmagnseigenda, stutt af stjˇrnmßlaflokkum, sem ■eir gera ˙t) malar gull fßmennum forrÚttindahˇpi fjßrmagnseigenda, ß sama tÝma og ■orri almennings er skuldugur upp fyrir haus ľ ■.e.a.s., er Ý nau­ungarvinnu Ý ■ßgu fjßrmagnseigenda. Ůrßtt fyrir t÷p sumra efnamanna af v÷ldum Hrunsins, er ■a­ samt sem ß­ur sta­reynd, a­ misskipting eigna er meiri n˙ en fyrir Hrun. Meira en 77% alls eigin fjßr er Ý eigu 10% landsmanna. NŠstum 80% er me­ neikvŠtt eigi­ fÚ (skulda meira en ■eir eiga). ═ raun er misskiptingin mun meiri en opinbera t÷lfrŠ­in segir til um. Fyrir ■vÝ eru tvennar ßstŠ­ur: Ver­brÚfaeign er talin ß nafnver­i (fullkomlega ˇraunsŠtt), en 86% allra ver­brÚfa er Ý eigu 10% landsmanna. Svo vantar allar upplřsingar um erlendar eignir (skattaskjˇlin).

Hverjum malar kerfi­ gull? SkjˇlstŠ­ingum kerfisins Ý formi au­lindarentu af au­lindum (hagna­ur sjßvar˙tvegsfyrirtŠkja 242 milljar­ar, ß sama tÝma og vei­igj÷ld eru lŠkku­ ˙r 12.8 millj÷r­um Ý 4.8 milljar­a. Tengslanet kerfisins er ˇbreytt.: Frß einkavinavŠ­ingu bankanna 2003, sem leiddi af sÚr Hruni­, til einkavinavŠ­ingar ß sÝmanum og Landsbankans ß Borgun. DŠmin eru legio: Eignir og ar­ur safnast ß fßar hendur Ý skjˇli fyrirgrei­sluspillingar kerfisflokka.

Um hva­ er kosi­?

NŠstu kosningar eiga a­ sn˙ast bara um eitt mßl: Viltu breyta ■essu kerfi e­a ekki? Ef ■˙ ert partur af ■essu kerfi, ■arf ekki a­ spyrja ľ ■ß křstu kerfisflokkana ľ SjßlfstŠ­isframsˇknarflokkinn. Ef ■˙ vilt kerfisbreytingu, beitir ■˙ ■Ýnu atkvŠ­i, ■ar sem ■a­ nřtist best, til a­ vÝsa kerfisflokkunum ß dyr ˙t ˙r stjˇrnarrß­inu. PÝratar, VG, SF, BF ľ og ■a­ var rÚtt hjß PÝr÷tum a­ kalla lÝka ß Vi­reisn til vi­rŠ­na. Ůß svara ■essir a­ilar ■vÝ ľ fyrir kosningar ľ hvort ■eir eru rei­ub˙nir a­ sty­ja ■ß kerfisbreytingu, sem ■arf til a­ st÷­va ßframhaldandi misskiptingu og sn˙a ■eirri ■rˇun vi­.

╔g hef ß ÷­rum sta­ r÷kstutt rŠkilega nau­syn rˇttŠkra kerfisbreytinga. Ůa­ ger­i Úg Ý erindi, sem nefnist: äErindisbrÚf handa jafna­arm÷nnum ß nřrri ÷ldô: A­ ■vÝ er var­ar framkvŠmdina, vÝsa Úg til fylgiskjals me­ erindi mÝnu, ■ar sem taldar eru upp 15 breytingatill÷gur var­andi banka og fjßrmßlakerfi­ (sjß jbh.is, pressan.is og stundin.is) ╔g minni lÝka ß skřrslu Frosta Sigurjˇssonar, fv. ■ingmanns Framsˇknar, til frekari r÷kstu­nings me­ ■essum till÷gum. Frosti er hŠttur, enda ger­i Framsˇkn ekkert me­ till÷gur hans.

Fjßrmßlakerfi fyrir fßrmagnseigendur

Um ver­trygginguna, sem getur or­i­ a­ ßsteytingarsteini: Ver­tryggingin var ß sÝnum tÝma ney­ar˙rrŠ­i til a­ for­a lÝfeyrissjˇ­um vinnandi fˇlks frß ■vÝ a­ fu­ra upp ß ver­bˇlgubßli; og til ■ess a­ skapa hvata fyrir sparna­, sem er undirsta­a fjßrfestinga og framfara. Ney­ar˙rrŠ­i, sag­i Úg, af ■vÝ a­ gjaldmi­ill okkar var, og er, gersamlega ˇnřtur. En ver­ryggingin var hugsu­ sem ekki bara ney­ar˙rrŠ­i heldur brß­abirg­a˙rrŠ­i. Til a­ kve­a ni­ur verbˇlgu. H˙n ßtti a­ gilda ■anga­ til vi­ gŠtum teki­ upp nothŠfan gjaldmi­il. Ůa­ hefur ekki gengi­ eftir.

Ůa­ mun a­ ÷llum lÝkindum ekki gerast Ý nßinni framtÝ­. Ůa­ ■ř­ir, a­ vi­ sitjum uppi me­ ˇfyrirsÚ­ar, neikvŠ­ar, aflei­ingar ver­tryggingar: Íll ßhŠtta af ytri ßf÷llum og innra ˇjafnvŠgi Ý efnahagslÝfinu hefur fŠrst frß fjßrmagnseigendum yfir ß her­ar skuldunauta (laun■ega). Gengisfelling veldur ver­bˇlgu. Lßnveitendur fß ■a­ tryggt (gegnum ver­tryggingu), en lßntakendur bera ska­ann. Sveiflukennt hagkerfi pl˙s ver­trygging til langs tÝma er ■vÝ eitra­ur kokteill fyrir laun■ega ľ en bj÷rgunarvesti fyrir fjßrmagnseigendur. Ůessu ver­ur a­ breyta.

Hvernig? Ůar til vi­ getum teki­ upp nothŠfan gjaldmi­il, sÚ Úg ekki a­ra lausn en sveigjanlega fastgengisstefnu ľ sem kallar ß a­ vi­halda h÷ftum ß fjßrmagnsflutninga ľ og minnka verulega vŠgi ver­tryggingar Ý lei­inni. Myntrß­, eins og Vi­reisn bo­ar ľ hefur vÝ­ast hvar reynst illa. Ůetta er lykilatri­i var­andi kerfisbreytingu, sem stjˇrnarandsta­an ver­ur a­ nß samst÷­u um.

HarmkvŠli unga fˇlksins Ý h˙snŠ­ismßlum er lykilatri­i, sem kallar ß tr˙ver­ugar lausnir. Byggingaߊtlun Dags, borgarstjˇra, vekur vonir. Auki­ frambo­ ß ˇdřru Ýb˙­ah˙snŠ­i ß vi­rß­anlegum kj÷rum hefur mest ßhrif til a­ lŠkka fasteignaver­. Vi­ eigum ekki a­ finna upp hjˇli­. Vi­ eigum a­ bjˇ­a upp ß vel ˙tfŠr­a valkosti milli eignarÝb˙­a, leiguÝb˙­a, Ýb˙­a Ý fÚlagslegri eigu, samvinnufÚlaga og Ýb˙­a Ý eigu sveitarfÚlaga. Fyrirmyndirnar eru a­ finna Ý nßgrannal÷ndum okkar. Ůar hafa lausnir ß ■essum frum■÷rfum fˇlks veri­ Ý bo­i ßratugum saman. Lykillinn a­ lausnum er a­ bjˇ­a upp ß fj÷lbreytt val undir fÚlagslegri stjˇrn. Ůa­ sem ber a­ for­ast, er stjˇrnleysi marka­arins Ý h÷ndum byggingarverktaka Ý leit a­ skyndigrˇ­a.

Nř stjˇrnarskrß ľ kerfisbreyting

Svo er ■a­ ■etta me­ stjˇrnarskrßna. DavÝ­ Oddsson t÷nnla­ist ß ■vÝ fyrir forsetakosningarnar, a­ stjˇrnarskrßin hef­i ekki valdi­ Hruninu. Ůa­ var rÚtt hjß honum. Hann var sjßlfur miklu meiri orsakavaldur Hrunsins en gamla stjˇrnarskrßin per se. En Hruni­ afhj˙pa­i stjˇrnarfarslega veikleika lř­veldisins: MisvŠgi atkvŠ­isrÚttar, rß­herrarŠ­i, fyrirgrei­sluspillinguna, ofrÝki framkvŠmdavalds gagnvart Al■ingi, vanmßtt stjˇrnkerfis og eftirlitsstofnana o. fl. Ůjˇ­fÚl÷g, sem ver­a fyrir ßf÷llum (ˇsigur Ý styrj÷ldum, efnahagshrun), reyna a­ byrja upp ß nřtt. Vi­ ■urfum kerfisbreytingu, sem yr­i innsiglu­ me­ nřrri stjˇrnarskrß. Nřja byrjun. Lßtum ekki l÷gfrŠ­ingaklÝkuna, sem hefur maka­ krˇkinn eftir Hrun, villa okkur sřn um ■etta umbˇtamßl.

Stjˇrnmßlaflokkar eru tŠki Ý h÷ndum okkar til ■ess a­ hafa ßhrif ß ■a­ ľ Ý nafni lř­rŠ­is ľ Ý hvers konar ■jˇ­fÚlagi vi­ viljum lifa. Sumir stjˇrnmßlaflokkar eru kerfisflokkar. Ůeir einfaldlega ■jˇna hagsmunum rÝkjandi kerfis. Ůeirra hlutverk er a­ vi­halda ˇbreyttu ßstandi. Ůessir flokkar heita SjßlfstŠ­isflokkur og Framsˇknarflokkur.
........................................................
N˙verandi stjˇrnarandst÷­uflokkar ľ innan ■ings og utan ľ eru , s÷gulega sÚ­, nřgrŠ­ingar. M.a.s. Samfylkingin, sem var stofnu­ vi­ samruna Al■ř­uflokks, hluta Al■ř­ubandalags og Kvennalista, er bara tßningur. En foreldrarnir, Al■ř­uflokkur, Al■ř­ubandalag og Kvennalisti, voru, hver me­ sÝnum hŠtti, stjˇrnmßlahreyfingar Ý ■ßgu almannahagsmuna. ŮŠr voru ekki ger­ar ˙t af sÚrhagsmuna÷flum.

Fylgisaukning PÝrata endurspeglar hvort tveggja, vantraust stˇrs hluta ■jˇ­arinnar ß rÝkjandi kerfi, ■.m.t. ß ■eim stjˇrnmßlaflokkum, sem fyrir voru. Bj÷rt framtÝ­ endurspeglar ˇbeit yngri kynslˇ­ar ß ofrÝkisstjˇrnmßlum gamla flokkakerfisins (eins og ■a­ birtist ß Al■ingi). Hva­ er Vi­reisn? Ůa­ er frjßlslyndari parturinn af SjßlfstŠ­isflokknum, sem hefur hr÷kklast ■a­an ˙t undan ofrÝki og einelti DavÝ­s-klÝkunnar. Stefnan er eiginlega sˇtt til Al■ř­uflokksins gamla ľ en ■a­ vantar sřnilegan stu­ning laun■ega Ý farmbjˇ­endahj÷r­ Samtaka atvinnulÝfsins.

Ni­ursta­an er ■essi: Kosningarnar sn˙ast um ■a­, a­ vÝsa kerfisflokkunum ß dyr ˙t ˙r stjˇrnarrß­inu. Vi­ viljum ekki bara nř andlit. Vi­ viljum kerfisbreytingu. ┌tspil PÝrata um stjˇrnarmyndunarvi­rŠ­ur fyrir kosningar, sem lei­i Ý ljˇs, hvort stjˇrnarandst÷­uflokkarnir vilji lofa kjˇsendum ■vÝ fyrir kosningar a­ stu­la a­ kerfisbreytingu e­a ekki, ver­ur vonandi lei­arvÝsir fyrir mig og ■ig um, hvar eigi a­ setja krossinn. A­ vera ľ e­a vera ekki ľ ■a­ er spurningin. Ůa­ er okkar a­ svara ■eirri spurningu ß kj÷rdag.

Jˇn Baldvin Hannibalsson h÷f. var forma­ur Al■ř­uflokksins 1984-96

Deila ß Facebook

Skrifa ummŠli

Nafn
Netfang
Skilabo­
Skrß­u inn ■etta or­
Ý ■ennan reit