Greinasafn

2017
 »oktˇber

 »september
 »ßg˙st
 »j˙lÝ
 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2016
 »desember
 »nˇvember
 »oktˇber
 »september
 »ßg˙st
 »j˙lÝ
 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990
1989

Articles in English

2.11.2016
JBH interview Scotland

Read more

14.9.2016
WHAT┤S WRONG WITH EUROPE ľ AND WHY DON┤T YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

All articles in English

1.12.2005

UM SAMKEPPNISHĂFNI ŮJËđA

A­gßt skal h÷f­ Ý nŠrveru fjßrmagns. Ůetta er kjarninn Ý kennisetningum frjßlshyggjunnar. Vi­ ver­um a­ hl˙ a­ fjßrmagninu. Annars gŠti ■a­ fyrtst og fl˙i­ ■anga­, sem betur er a­ ■vÝ b˙i­. Eftir sŠti ■ß hnipin ■jˇ­ Ý vanda. Hagv÷xtur mundi daprast, st÷rfum fŠkka, atvinnuleysi hÚldi innrei­ sÝna.

SamkvŠmt fagna­arerindinu skal marka­urinn rÝkja frjßls. Ůß mun allt anna­ veitast y­ur: Hagv÷xtur, erlendar fjßrfestingar, nřsk÷pun og au­sk÷pun. A­ vÝsu mun au­urinn safnast ß fßar hendur. En hafi­ ekki ßhyggjur: Molarnir munu um sÝ­ir hrjˇta af bor­um hinna rÝku. Hafi­ ■vÝ bi­lund. Alla vega er engra annarra kosta v÷l: Velfer­arrÝki­, me­ sÝn miklu rÝkisafskipti og hßu skatta, er dau­adŠmt.

Ůessi hugmyndafrŠ­i hefur veri­ kennd sem vÝsindaleg hagfrŠ­i vi­ hßskˇla ß Vesturl÷ndum seinustu ßratugina. Eftir a­ hŠgri bylgjan, kennd vi­ Reagan og Thatcher, hÚlt innrei­ sÝna, var­ ■etta vi­tekin venjuviska. Helstu stjˇrnarstofnanir al■jˇ­afjßrmßla hafa reynt a­ tro­a ■essum tr˙arbr÷g­um upp ß afganginn af heiminum me­ h÷rmulegum aflei­ingum. Me­ valdat÷ku DavÝ­s Oddssonar Ý SjßlfstŠ­isflokknum, fÚkk ■essi ßtr˙na­ur fˇtfestu Ý Ýslenska valdakerfinu, auk ■ess sem hann gegnsřrir fj÷lmi­laumrŠ­una.

Dˇmur sta­reyndanna.

┴ undanf÷rnum ßratugum hafa sprotti­ upp stofnanir, sem meta frammist÷­u ■jˇ­a ß samrŠmdu prˇfunum. Ůjˇ­um eru gefnar einkunnir fyrir samkeppnishŠfni, gŠ­i menntunar, tŠknistig, nřsk÷pun, a­b˙na­ erlendra fjßrfesta, gŠ­i innvi­a (logistic), framlei­ni ß vinnustund o.s.frv. Allt er vegi­ og meti­, sem styrkt getur st÷­u ■jˇ­a Ý al■jˇ­legri samkeppni.

N˙ brß svo vi­, a­ upp ˙r mi­jum seinasta ßratug fˇru a­ birtast frÚttir ˙r ˇvŠntri ßtt. Allt Ý einu d˙kka­i Finnland upp sem samkeppnishŠfasta ■jˇ­fÚlag Ý heimi, me­ bestu menntagŠ­i og hŠsta tŠknistig. SvÝ■jˇ­ var eitt ßri­ ˙tnefnd sem n˙mer eitt Ý nřsk÷pun og tŠkniframf÷rum. Danir ur­u eitt ßri­ n˙mer eitt Ý nřsk÷pun starfa. Ůetta er hŠtt a­ vera einleiki­. Ůa­ er alveg sama, hvenŠr birtar eru ni­urst÷­ur samanbur­arkannana ß flestum svi­um: NorrŠnu velfer­arrÝkin standa sig yfirleitt alltaf best ß samrŠmdu prˇfunum. ┴ seinasta ßri voru ■rj˙ ■eirra Ý fjˇrum efstu sŠtunum me­ Sviss. Ůau eru ekki bara samkeppnishŠfustu ■jˇ­fÚl÷g Ý heimi, heldur bjˇ­a ■au upp ß bestu lÝfsgŠ­in, ■ß sjßldan anna­ er meti­ en krˇnur og aurar, t.d. heilsufar, jafnrÚtti karla og kvenna, lÝfslÝkur o.s.frv.

Hugsjˇnir og hindurvitni.

Hvernig mß ■etta vera? Er ekki nau­synlegt a­ koma b÷ndum ß (lř­rŠ­isleg) rÝkisafskipti og lŠkka skatta og laun til ■ess a­ reynast samkeppnishŠf? Getur veri­ a­ fyrirtŠkin sÚu a­ leita a­ einhverju ÷­ru en lßgum sk÷ttum og litlum afskiptum? Getur veri­ a­ ■au sŠkist eftir hßu menntunarstigi, traustri tŠknikunnßttu, afkastamiklum fjarskiptakerfum, gegnsŠjum stjˇrnvaldsßkv÷r­unum, traustum innvi­um, sem felast t.d. ═ snur­ulausum samg÷ngum og ˇdřrri orku?
Getur veri­ a­ fyrirtŠkin ■urfi a­ rei­a sig ß sjßlfstŠ­a dˇmstˇla og vanda­a stjˇrnsřslu, auk ■ess sem ■au reyni a­ for­ast ■jˇ­fÚl÷g, sem eru heltekin af spillingu og glŠpastarfsemi? Getur veri­ a­ ÷flugt lř­rŠ­islegt rÝkisvald, rÝkisreki­ skˇlakerfi, vel mennta­ir (og vellauna­ir) kennarar, grei­ur a­gangur a­ heilbrig­is■jˇnustu ßn tillits til efnahags, j÷fn tŠkifŠri fˇlks til mennta og starfsframa ľ getur veri­ a­ ■etta allt saman skipti sk÷pum um samkeppnishŠfni ■jˇ­a? Getur veri­ a­ norrŠnu velfer­arrÝkin skari svona fram ˙r Ý al■jˇ­legri samkeppni, - ekki ■rßtt fyrir velfer­ina, heldur beinlÝnis vegna hennar? Miki­ rÚtt. Skattar eru nefnilega ■a­ ver­, sem vi­ borgum fyrir a­ b˙a Ý si­menntu­u samfÚlagi.

Jˇn Baldvdin Hannibalsson (H÷f. var sendiherra ═slands Ý Finnlandi og Eystrasaltsl÷ndum 2003-2006)

Deila ß Facebook

Skrifa ummŠli

Nafn
Netfang
Skilabo­
Skrß­u inn ■etta or­
Ý ■ennan reit