Greinasafn

2017
 »maÝ

 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2016
 »desember
 »nˇvember
 »oktˇber
 »september
 »ßg˙st
 »j˙lÝ
 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990

Articles in English

2.11.2016
JBH interview Scotland

Read more

14.9.2016
WHAT┤S WRONG WITH EUROPE ľ AND WHY DON┤T YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

All articles in English

26.4.2017

┴ a­ segja ■a­ me­ blˇmum?

LandlŠknir ľ sem hefur vaki­ ■jˇ­arathygli fyrir sk÷rungsskap ľ segir skřrt og skorinort, a­ ekkert sÚ ■vÝ til fyrirst÷­u, a­ ˇbreyttum l÷gum, a­ fjßrfestar Ý heilsuleysi geti fari­ a­ skrifa reikninga ß skattgrei­endur (eins og hugur ■eirra stendur til) - nema rß­herrann taki Ý taumana. Rß­herrann er ■÷gull sem gr÷fin. Hvar er n˙ framtÝ­in bjarta?

Af ■essu tilefni skaut upp kollinum mynd frß fyrri tÝ­. Myndir segja stundum meira en m÷rg or­. Myndin var af ge­■ekkri konu, sem a­ loknum kosn-ingum 1995 var nřlega sest Ý stˇl heilbrig­isrß­herra.Ingibj÷rg Pßlma-dˇttir, heitir h˙n, Framsˇknarkona ofan af Skipaskaga. Myndin var af gla­beittum sÚrfrŠ­ilŠknum, sem voru a­ fŠra rß­herranum risablˇmv÷nd. Íll brostu ■au ˙t Ý eitt.

Og hvert var tilefni­? J˙, rß­herra haf­i lßti­ ■a­ ver­a eitt sitt fyrsta verk ß rß­herrastˇli a­ afnema svokalla­ tilvÝsunarkerfi, sem forveri henn-ar, Sighvatur Bj÷rgvinsson, haf­i va­i­ eld og brennistein til a­ koma Ý gegn. En hj˙krunarkonan , sem n˙ fˇr me­ h˙sbˇndavald Ý heilbrig­is-rß­uneytinu Ý umbo­i Framsˇknar, Štla­i ekki a­ standa Ý strÝ­i vi­ sÚr-frŠ­ilŠkna. H˙n gekk a­ ÷llum ■eirra kr÷fum. Ůeir ßttu henni miki­ upp a­ unna ľ og vildu segja ■a­ me­ blˇmum.

Sjßlftaka

Um hva­ snerist mßli­? ┴ ßrunum 1988 til 1994 gengu ═slendingar Ý gegnum lengstu samfelldu kreppu lř­veldistÝmans. Hagv÷xtur var neikvŠ­ur frß ßr frß ßri. Ůa­ var aflabrestur og vi­skiptakj÷r fˇru versnandi. RÝkisfjßrmßl voru vi­ ■a­ a­ fara ˙r b÷ndunum. Erlend skuldas÷fnun fˇr vaxandi.

Ůetta var sta­an, ■egar Sighvatur Bj÷rgvinsson, Vestfir­ingur, tˇk vi­ emb-Štti heilbrig­isrß­herra 1993 ľ fyrir tŠpum aldarfjˇr­ungi. Ůrßtt fyrir a­ vera ung ■jˇ­ fˇru ˙tgj÷ld til heilbrig­ismßla hra­vaxandi, langt umfram ■a­, sem ger­ist me­ ÷­rum ■jˇ­um OECD.

Einn ˙tgjaldaflokkur skar sig ˙r. ┌tgj÷ld innan hans uxu sjßlfkrafa. Ůau hÚldust engan veginn innan ramma fjßrlaga. Ůetta voru ˙tgj÷ld til sÚrfrŠ­i-lŠkna. Um ■ß giltu engar fj÷ldatakmarkanir. Flestir voru Ý hlutast÷rfum ß sj˙krah˙sum, en rßku eigin stofur me­fram. Ůanga­ vÝsu­u ■eir sj˙klingum. Kerfi­ sjßlft bau­ upp ß hvort tveggja: innbygg­an hagsmunaßrekstur og sjßlft÷ku. ┴n takmarkana.

Sighvatur ßkva­ a­ taka ß vandanum. Hann kom sÚr upp ÷flugum samstarfs-hˇpi. Ni­ursta­a ■eirra var, a­ kerfi­ vŠri a­ fara ˙r b÷ndunum. Ůa­ yr­i a­ efla grunn■jˇnustuna: heimilislŠkna og heilsugŠslust÷­var. Og koma ß til-vÝsunarkerfi, sem var rˇtgrˇi­ me­ grann■jˇ­um. Me­ tilvÝsun heimilis-lŠknis vŠri sÚrfrŠ­i■jˇnusta verulega ni­urgreidd. ┴n tilvÝsunar yr­i h˙n dřrari. WHO ľ al■jˇ­aheilbrig­isstofnunin mŠlti eindregi­ me­ ■essari skipan, bŠ­i af faglegum ßstŠ­um (allar upplřsingar um heilsufar sj˙klinga ß einum sta­) og til a­ koma b÷ndum ß sjßlfvirka kostna­araukn-ingu.

StrÝ­

Samt÷k sÚrfrŠ­ilŠkna fˇr Ý strÝ­. :Ůeir s÷g­u, a­ rß­herrann vŠri a­ svipta sj˙klinga gŠ­a■jˇnustu. Ůeir r˙llu­u sj˙klingum ß hjˇlastˇlum fyrir framan sjˇnvarpsmyndavÚlar og lÚtu sj˙klinga vitna um, a­ rß­herrann stefndi lÝfi ■eirra Ý vo­a. Ůeir rÚ­u sÚr l÷gfrŠ­ing og almanna-tengil ˙r innsta hring Ýhaldsins og hˇfu linnulausa fj÷lmi­laherfer­. ═ ÷­rum hverjum frÚttatÝma sjˇnvarps vitnu­u sj˙klingar um mannvonsku rß­herr-ans. Fj÷lmi­lar spilu­u me­. Ůetta var spennandi.

Undir lokin hˇtu­u ■eir allsherjar landflˇtta sÚrfrŠ­ilŠkna. Ůetta hreif. Sko­anak÷nnu­ur mat ■a­ svo, a­ Al■ř­uflokkurinn hef­i tapa­ tveimur ■ingsŠtum ˙t ß ■ennan ßrˇ­ur (fyrir utan a­ heil÷g Jˇhanna lag­i sÚrfrŠ­-ingunum li­ me­ ■vÝ a­ klj˙fa flokkinn).

Fyrir kosningarnar 1995 sp÷ru­u sÚrfrŠ­ingarnir hvorki fÚ nÚ fagurgala til a­ verja sitt sjßlft÷kukerfi ľ ß kostna­ skattgrei­enda. Ůeir unnu. F÷gnu­u sigri og s÷g­u ■a­ me­ blˇmum. SÝ­an hefur kerfi­ veri­ Ý gÝslingu ■eirra. SÚrfrˇ­ir menn hafa sagt, a­ n˙ svo komi­, a­ grunn■jˇnustan rÝsi varla lengur undir nafni. Ůa­ sÚu alla vega or­in seinustu forv÷­ a­ koma ß tilvÝs-unarkerfi og ■ar me­ b÷ndum ß sjßlft÷kuna.

Ůetta er sÝgild dŠmisaga um pˇlitÝsk ßt÷k milli sÚrhagmunaafla og almanna-hagsmuna. Ůa­ ■arf kjark, ■rautseigju og jafnvel eldmˇ­ til a­ standa vakt-ina Ý ■ßgu almannahagsmuna. Ůa­ er ekki heiglum hent. En sagan er lŠr-dˇmsrÝk. N˙ er spurningin: Ůorir rokkarinn? Ůa­ er meira Ý h˙fi en sv÷rt framtÝ­.

Jˇn Baldvin Hannibalsson H÷fundur var einu sinni fjßrmßlarß­herra ═slands

Deila ß Facebook

Skrifa ummŠli

Nafn
Netfang
Skilabo­
Skrß­u inn ■etta or­
Ý ■ennan reit