Greinasafn

2019
 »aprÝl

 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990
1989

Articles in English

6.7.2018
Hvers konar kapitalismi? Hva­ eiga norrŠna mˇdeli­ og kÝnverska ■rˇunarmˇdeli­ sameiginlegt? Getum vi­ lŠrt eitthva­ af hvor ÷­rum?

Read more

28.6.2018
äTHE MAN WHO LENT US HIS VOICE AFTER OURS┤HAD BEEN SILENCED......ô

Read more

2.11.2016
JBH interview Scotland

Read more

1.10.2016
Interviewed by the Lithuanian TV

Read more

14.9.2016
WHAT┤S WRONG WITH EUROPE ľ AND WHY DON┤T YOU FIX IT?

Read more

All articles in English

13.4.2019

NATO 70 ßra: Heimavarnarli­ e­a heimsl÷gregla?

Inngangan Ý NATO 1949 var umdeild ßkv÷r­un, sem klauf ■jˇ­ina Ý andstŠ­ar fylkingar. Var sjßlfstŠ­i ═slands raunverulega hŠtta b˙in? Haf­i reynsla smß■jˇ­a ß millistrÝ­sßrunum ekki kennt ■eim ■ß lexÝu, a­ hlutleysi­ vŠri haldlaus flÝk?

Dˇmur reynslunnar

Voru ■eir, sem beittu sÚr fyrir ■essari ÷rlagarÝku ßkv÷r­un, ■jˇ­nÝ­ingar og landrß­amenn, eins og margir tr˙­u ß ■eim tÝma? E­a voru ■arna a­ verki ßbyrgir stjˇrnmßlamenn og framsřnir, sem sßu fyrir a­ ■a­ yr­i a­ tryggja nřfengi­ sjßlfstŠ­i fyrir hugsanlegri ßsŠlni ˇvinveittra afla? Hafa ßhyggjur hinna bestu manna um a­ a­ildin a­ NATO og dv÷l bandarÝsks herli­s Ý landinu Ý kj÷lfari­ mundi hafa Ý f÷r me­ sÚr endalok Ýslensks sjßlfstŠ­is, ■jˇ­ernis og menningar ľ reynst vera ß r÷kum reistar?

SextÝu ßrum sÝ­ar getum vi­ meti­ sv÷rin vi­ ■essum spurningum Ý ljˇsi reynslunnar.

Jafnvel ■ˇtt StalÝni hafi veri­ meira Ý mun a­ loka hinar f÷ngnu ■jˇ­ir SovÚtsins inni Ý ■jˇ­afangelsi sÝnu, fremur en a­ leggja afganginn af Evrˇpu undir sig, ■ß er ■a­ hygginna manna hßttur a­ taka ˙t tryggingu fyrirfram. Slagor­i­: ä■˙ tryggir ekki eftir ßö ľ er enn Ý fullu gildi.

Ëttinn vi­ endalok Ýslensks ■jˇ­ernis reyndist ekki ß r÷kum reistur ľ alla vega ekki Ý ■a­ skipti­. ╔g lŠr­i ■vÝ snemma a­ bera vir­ingu fyrir Bjarna Benediktssyni, ■ßverandi utanrÝkisrß­herra, af ■vÝ a­ hann ■or­i a­ fylgja eftir sannfŠringu sinni, ■rßtt fyrir har­a og ˇbilgjarna gagnrřni andstŠ­-inga. Kjarklitlir stjˇrnmßlamenn eru gagnslausir stjˇrnmßlamenn. Ef vi­ ekki vissum ■a­ ß­ur, ■ß vitum vi­ ■a­ n˙na.Vi­ ■urfum ekki anna­ en a­ lÝta Ý kringum okkur.

Ni­ursta­a mÝn um reynsluna af hinu li­na er ■vÝ afdrßttarlaus. Atlantshafs-bandalagi­ er tr˙lega ßrangursrÝkasta varnarbandalag s÷gunnar. Lř­rŠ­i­ hÚlt velli. Evrˇpa hefur noti­ fri­ar Ý 70 ßr, - lengur en s÷gur fara af fyrr ß tÝ­. Og ═sland naut gˇ­s af veru sinni Ý NATO. Ůetta var fÝnn kl˙bbur. Hin nřfrjßlsa ■jˇ­ hˇf vegfer­ sÝna me­al frjßlsra ■jˇ­a ß fyrsta farrřmi. Vi­ fengum a­gang a­ og ßheyrn hjß valdh÷fum voldugustu ■jˇ­a heims.

Vi­ fengum Marshalla­sto­, ßn ■ess a­ uppfylla skilyr­in. Vi­ grŠddum ß hermanginu, me­an a­rar ■jˇ­ir fŠr­u fˇrnir til a­ standa undir landv÷rn-um. Vi­ nutum margvÝslegra forrÚttinda ■ˇtt hljˇtt hafi fari­, eins og t.d. var­andi flugrekstrar- og lendingarleyfi Ý flugi yfir Atlantshafi­. Og vi­ gßtum fŠrt okkur herna­arlegt mikilvŠgi landsins Ý nyt til a­ spila ß stˇrveldin Ý kalda strÝ­inu, til ■ess a­ nß fram okkar hagsmunamßlum. ŮorskastrÝ­in vi­ Breta eru gott dŠmi um ■a­. Ůa­ var ß ■essum ßrum sem vi­ v÷ndumst ß ■a­, a­ kj÷ror­ ═slendinga Ý al■jˇ­asamskiptum vŠri äAllt fyrir ekkert.ö

Heimsmynd Kalda strÝ­sins

Hverjar voru forsendurnar fyrir varnarbandalagi BandarÝkjanna og Vestur--Evrˇpu ß tÝmabili kalda strÝ­sins? Hva­ var ■a­ sem sameina­i ■Šr? ŮvÝ mß svara Ý einu or­i: SovÚtrÝkin ľ hinn sameiginlegi ˇvinur. Svo lengi sem ■jˇ­ir Vestur-Evrˇpu og Nor­ur-AmerÝku t÷ldu, a­ ■eim stŠ­i ˇgn af herna­ar-mŠtti SovÚtrÝkjanna ľ voru ■essar ■jˇ­ir rei­ub˙nar a­ sn˙a b÷kum saman gegn sameiginlegum ˇvini.

Ůrßtt fyrir ˇlÝka hagsmuni BandarÝkjanna og g÷mlu evrˇpsku nřlenduveld-anna vÝ­s vegar um heiminn; og ■rßtt fyrir gerˇlÝk lÝfsvi­horf bandarÝskra rep˙blikana og vesturevrˇpskra sˇsÝaldemˇkrata, ■ß voru allir a­ilar sam-mßla um a­ fˇrna bŠri minni hagsmunum fyrir meiri: V÷rn lř­rŠ­is og mannrÚttinda gegn alrŠ­i og ˇgnarstjˇrn vŠri ■a­ sem sameina­i. Heims-myndin var Ý svart/hvÝtu: Frelsi versus helsi. Ůeir sem ekki eru me­ mÚr eru ß mˇti mÚr.

Au­vita­ var ■essi svart/hvÝta heimsmynd kalda strÝ­sins stˇrlega řkt, ■egar skyggnst var ß bak vi­ tj÷ldin. Ůeir sem lesi­ hafa hina sv÷rtu bˇk um s÷gu komm˙nismans vita, a­ ■a­ var engu logi­ um ■a­ al■jˇ­lega bˇfafÚlag sem rÚ­ rÝkjum Ý Kreml og innan veggja hinnar forbo­nu borgar Maos formanns Ý Beijing.

En hi­ rÝsandi heimsveldi BandarÝkja AmerÝku og hin hnignandi nřlendu-veldi g÷mlu Evrˇpu voru svo sem engir englar heldur. BandarÝkin skirr­ust ekki vi­ a­ beita hervaldi og klŠkjum til a­ kollvarpa lř­rŠ­islega kj÷rnum umbˇtastjˇrnum e­a til a­ hindra valdat÷ku vinstrimanna Ý rÝkjum Mi­- og Su­ur-AmerÝku. Hver valdarŠninginn ÷­rum ˇfrřnilegri fÚkk a­ mergsj˙ga ■jˇ­ir ■essara landa Ý skjˇli BandarÝkjanna. Mottˇi­ var: äThey may be sons of bitches, but they are our sons of bitches.öAllt var ■etta rÚttlŠtt Ý nafni krossfer­arinnar gegn komm˙nismanum.

Evrˇpsku nřlenduveldin hß­u blˇ­ugar styrjaldir gegn sjßlfstŠ­ishreyf-ingum fyrrverandi nřlendna Ý AfrÝku og AsÝu. Allir sem leiddu vopna­ar upp-reisnir gegn nřlenduk˙gun og ar­rßni voru stimpla­ir ˇvinir vestrŠns lř­-rŠ­is. Ůeir voru anna­ hvort komm˙nistar e­a handbendi ■eirra og rÚtt-drŠpir sem hry­juverkamenn, hvar sem til ■eirra nß­ist. Ůessi meinta krossfer­ gegn komm˙nismanum var oftar en ekki blyg­unarlaus hags-munavarsla nřlenduvelda og fj÷l■jˇ­legra au­hringa, til ■ess a­ komast yfir au­lindir ■ri­ja heimsins.

Gott dŠmi um ■etta var ■egar leyni■jˇnustur Breta og BandarÝkjamanna komu ═ranskeisara til valda, Ý samvinnu vi­ systurnar sj÷ Ý olÝubransanum. Ůetta valdarßn og s˙ blˇ­uga ˇgnarstjˇrn sem af hlaust, hefur dregi­ langan slˇ­a ß eftir sÚr. Krossfer­in gegn komm˙nismanum nß­i a­ lokum hßpunkti Ý hßtŠkniherna­i AmerÝkana gegn hrÝsgrjˇnabŠndum Ý VÝetnam, ■ar sem heimsveldi­ laut Ý fyrsta sinn Ý lŠgra haldi fyrir skŠruli­um ÷rbirg­-arinnar. Ůessi dŠmi duga til a­ minna okkur ß a­ ■a­ er s÷guf÷lsun a­ kalda strÝ­i­ hafi veri­ barßtta gˇ­s og ills, ■ar sem hi­ gˇ­a - hinn frjßlsi heimur ľ haf­i sigur.

┴rekstrar menningarsvŠ­a/tr˙arbrag­a

Kalda strÝ­inu lauk um ßramˇtin 1991/92, ■egar rau­i fßninn me­ hamri og sig­ var dreginn ni­ur Ý hinsta sinn yfir turnspÝrum Kremlar og ■jˇ­fßni R˙sslands var dreginn a­ h˙ni Ý sta­inn. Var ■ß ekki hlutverki NATO loki­, um lei­ og SovÚtrÝkin hŠttu a­ vera til? Fyrrum nřlendu■jˇ­ir SovÚtrÝkj-anna tˇku upp marka­shagkerfi og lř­rŠ­i og leitu­u hver ß fŠtur annarri athvarfs innan vÚbanda NATO og Evrˇpusambandsins. Haf­i ekki lř­rŠ­i­ sigra­?

Hver var ˇvinurinn, sem rÚttlŠtti ßframhaldandi herna­arbandalag? R˙ss-land ľ sem var efnahagslegur dvergur - og uppteki­ af innri vandamßlum vegna efnahagslegrar og pˇlitÝskrar upplausnar? KÝna, sem haf­i opna­ KÝnam˙rinn fyrir innrßs al■jˇ­legs fjßrmagns og var ß hra­lei­ til mi­střr­s rÝkiskapÝtalisma? Og ßtti velgengni sÝna undir hindrunarlausum a­gangi a­ m÷rku­um BandarÝkjanna? Var ekki ˇhŠtt a­ fara a­ rß­um Bush sr. og lřsa yfir sigri? Tßkna­i ■etta e.t.v. endalok hugmyndafrŠ­innar, eins og Fuku-yama bo­a­i? Var ekki äThe New World Orderö eftirmynd sigurvegarans, hins amerÝska kapÝtalisma?

E­a voru framundan nř ßt÷k, sem bygg­u fremur ß äClash of Civilizationsö, eins og Samuel Huntington vara­i vi­, fremur en hugmyndafrŠ­i 19du ald-ar? Stefndum vi­ hra­byri inn Ý 3ju heimsstyrj÷ldina, sem yr­i eins konar tr˙arbrag­astyrj÷ld ľ krossfer­ e­a jihad ľ milli kristni og Islam? Um hva­ er strÝ­sreksturinn Ý Afganistan og ═rak ľ ef ekki ■a­? Hefur NATO ľ sem var eins konar heimavarnarli­ V-Evrˇpu ľ einhverju hlutverki a­ gegna Ý ■eirri krossfer­? ┴ Evrˇpa eitthvert erindi ß vÝgvelli Ý Mi­-Austurl÷nd-um, Pakistan e­a jafnvel upp til fjalla Ý Afganistan?

Jˇn Baldvin Hannibalsson H÷fundur var utanrÝkisrß­herra 1988-95.

Deila ß Facebook

Skrifa ummŠli

Nafn
Netfang
Skilabo­
Skrß­u inn ■etta or­
Ý ■ennan reit