Greinasafn

2017
 »maÝ

 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2016
 »desember
 »nˇvember
 »oktˇber
 »september
 »ßg˙st
 »j˙lÝ
 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990

Articles in English

14.9.2016
WHAT┤S WRONG WITH EUROPE ľ AND WHY DON┤T YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

10.2.2016
äSOLIDARITY OF SMALL NATIONS: UTOPIAN DREAM OR PRACTICAL POLITICS?

Read more

All articles in English

7.8.2008

═ MINNINGU BRYNJU

Ůegar Flauelsbyltingin haf­i fleytt Vachlav Havel upp Ý forsetaembŠtti ■ßverandi TÚkkˇslˇvakÝu, ■urfti hann a­ festa hi­ nřfrjßlsa lř­veldi Ý sessi me­ ■vÝ a­ heimsŠkja heiminn. Leikregur valdsins kvß­u ß um a­ fyrsti ßfangasta­ur hins nřkj÷rna forseta skyldi vera Washington D. C. - sv÷rt borg ß b÷kkum Potomac ßrinnar Ý VirginÝu. Ůar stˇ­ skrifa­ a­ h÷fu­borg heimsins rÝkti milli HvÝta h˙ssins og Capitol Hill. Havel hlřddi leikreglunum og fˇr ■anga­ sem fyrir var mŠlt a­ hann skyldi fara.

En hann haf­i ekki veri­ ôdissidentö ßratugum saman fyrir ekki neitt. Hann var leikskßld, gagnrřnandi og andˇfsma­ur gegn pˇlitÝskum alzheimer sovÚsku leppanna sem rÝktu ß b÷kkum Moldßr Ý skjˇli Rau­a hersins. Hann haf­i veri­ tekinn ˙r umfer­ og sřningar ß verkum hans voru banna­ar. Sjßflur haf­i hann sÚ­ fŠst af verkum sÝnum ß svi­i. Ůa­ rifja­ist upp fyrir honum a­ Ýslenskur leikstjˇri haf­i beitt sÚr fyrir ■ř­ingu ß verkum hans og uppfŠrslu ß ■eim Ý Ýslenska Ůjˇ­leikh˙sinu. Ůessi leikstjˇri var Brynja Ben. ═ vi­urkenningarskyni ľ e­a var ■a­ bara fyrir forvitnisakir - ger­i Havel lykkju ß lei­ sÝna ß lei­nni til Washington. Hann fˇr fyrst til ReykjavÝkur. Ůar fÚkk hann a­ sjß Ý fyrsta sinn uppfŠrslu ß ôUppbyggingunniö, tvÝrŠ­ri ßdeilu ß hugsjˇn sem snřst upp Ý andhverfu sÝna; draumi sem endar Ý martr÷­. Ůetta verk haf­i ■ß veri­ banna­ Ý r˙ma tvo ßratugi Ý heimalandinu. A­ mati undirrita­s er ■essi pˇlitÝska ßdeila besta svi­sverk h÷fundarins. Au­vita­ gat hann ekki sta­ist freistinguna a­ sjß uppfŠrslu Brynju Ý eigin persˇnu. Flutningur verksins ß Ýslensku virtist ekki hamla skilningi skßldsins ß eigin h÷fundarverki.

Ůetta var eftirminnileg stund fyrir okkur ÷ll sem upplif­um hana. Ůarna sat andˇfsma­urinn, sem valdi­ haf­i sent Ý svartholi­. N˙ var hann or­inn fulltr˙i valdsins og horf­i sem slÝkur ß h÷fundarverk andˇfsmannsins. Andˇfsma­urinn sem var or­inn a­ forseta haf­i me­ Ý f÷r heila hersingu af attanÝossum valdsins: Rß­herrar, erlendir sendiherrar, lÝfver­ir og a­rir ßhangendur. Havel ß a­ra h÷nd sat Ýslenski leisktjˇrinn sem haf­i fŠrt upp h÷fundarverk hans samkvŠmt sinni eigin lÝfsreynslu og skilningi. Hinum megin sat bandarÝski sendiherrann vi­ hir­ forsetans Ý Prag, Shirley Temple; barnastjarna ˙r Hollywood og beibÝg÷rl hins amerÝska draums, sem haf­i keypt sendiherraembŠtti­ sÚr til af■reyingar. ╔g velti ■vÝ fyrir mÚr ■ar sem Úg sat fyrir aftan ■au ß nŠsta bekk hvort leikskßldi­ kynni a­ meta tvÝrŠ­nina e­a hvort forsetinn, fulltr˙i valdsins, ■Šttist hvorki sjß nÚ heyra.

Ůessi eftirminnilega uppßkoma Ý Ůjˇ­leikh˙sinu lřsir vel karakter Brynju Ben. H˙n var dßgˇ­ leikkona en miklu betri leikstjˇri. Sem leikstjˇri naut h˙n ■ess a­ h˙n var vÝ­lesin og hugmyndarÝk en um lei­ fŠddur stjˇrnandi. Ůessir eiginleikar hennar nß­u yfirh÷ndinni oftar en einu sinni ß leikh˙sferli hennar. DŠmi um ■etta var Inuk. ╔g veit ekkert hvernig ■a­ var­ til. Hitt ■ykist Úg vita a­ margir gˇ­ir menn l÷g­u ■ar h÷nd a­ verki, ■eirra ß me­al Sveinn Einarsson, leikh˙sstjˇri og Haraldur Ëlafsson, mannfrŠ­ingur. Drifkrafturinn a­ Švintřrinu og leikstjˇri sřningarinnar var Brynja Ben. Me­ ■etta verk fˇr h˙n sigurf÷r vÝtt og breitt um heiminn.

L÷ngu seinna, eftir a­ Stefßn Baldursson, ■ßverandi Ůjˇ­leikh˙sstjˇri, haf­i forheimska­ sig ß ■vÝ a­ reka Brynju Ý blˇma lÝfs og ß hßtindi skapandi ferils frß Ůjˇ­leikh˙sinu, var Brynja svo sem ekki lengi a­ erfa ˇver­skulda­a lÝtilsvir­ingu. H˙n lag­i ˙t Ý anna­ Švintřri. Ůa­ heitir ôFer­ir Gu­rÝ­arö.

┴ri­ 2000 efndu rÝkisstjˇrnir Nor­urlanda til samstarfs vi­ Smithsonian safni­ Ý Washington D.C. um a­ minnast ■˙sund ßra afmŠlis landafunda norrŠnna manna Ý AmerÝku. Ůa­ var miki­ Ý ■etta lagt. Opinberir a­ilar ß Nor­url÷ndum styrktu sřningu ß vegum Smithsonian safnsins sem hÚt: Vikings ľ the North Atlantic Saga. Ůessi sřning fˇr vÝtt og breitt um helstu borgir Nor­ur-AmerÝku nŠstu ßrin. Ůessu til vi­bˇtar var bo­i­ upp ß opinbera styrki til a­ framlei­a kvikmyndir e­a standa fyrir menningarvi­bur­um vÝtt og breitt um borgir BandarÝkjanna og Kanada. Sjßlft stˇ­ Ýslenska rÝki­ fyrir meira en tv÷ hundru­ menningarvi­bur­um Ý a­ minnsta kosti sj÷tÝu borgum Ý BandarÝkjunum og Kanada. Vandinn vi­ ■etta var sß a­ bo­skapurinn var ß tvist og bast ■vÝ a­ menningaryfirv÷ld Nor­urlanda■jˇ­a voru engan veginn ß einu mßli um hin meintu s÷gulega afrek hinna norrŠnu manna Ý nřja heiminum. Var Leifur ma­ur Ýslenskur e­a bara norskur ˙tlagi? Hver var hlutur Dana og SvÝa ľ e­a Finna ľ Ý ■essari s÷gu? Menn h÷f­u greinilega ekki unni­ heimavinnuna sÝna.

Brynja Ben leysti mßli­. H˙n samdi leikriti­ ôFer­ir Gu­rÝ­arö, sem er einleiks■ßttur um vÝ­f÷rulustu konu heims ß mi­÷ldum, Gu­rÝ­i Ůorbjarnardˇttur. Gu­rÝ­ur ßtti Šttir a­ rekja til Noregs en var keltnesk Ý mˇ­urŠtt og fŠdd ß ═slandi. H˙n var ■ßtttakandi Ý Ýslenska landnßminu ß GrŠnlandi. TvÝvegis fˇr h˙n Ý rannsˇknarlei­angra til meginlands Nor­ur-AmerÝku, fyrst me­ brˇ­ur Leifs og sÝ­ar me­ eiginmanni sÝnum, Ůorfinni Karlsefni. Snorri Ůorfinnsson, sonur ■eirra Gu­rÝ­ar og Karlsefnis er fyrsti Evrˇpuma­urinn sem fŠddur er ß meginlandi AmerÝku, hßlfu ßr■˙sundi ß­ur en a­ra Evrˇpumenn, Spßnverja, ═tali og Breta rak ß ■Šr fj÷rur.

Brynja samdi leikriti­ og leikstřr­i ■vÝ. H˙n haf­i upp ß og leikstřr­i leikkonum sem gßtu flutt verki­ ß Ýslensku, ensku, Nor­urlandamßlum. fr÷nsku og spŠnsku. Ůetta var Inuk Ý ÷­ru veldi og fˇr sigurf÷r um nřja heiminn, Nor­url÷nd og vÝ­ar um ver÷ldina.

Ůetta sřndi enn einu sinni a­ Brynju var ekki fysja­ saman. ١tt rÝki­ rŠki hana ˙r ■jˇnustu sinni, ■urfti ■a­ a­ leita ß hennar nß­ir ■egar miki­ lß vi­ ß landafundaßrinu. Og h˙n var ekki a­ erfa smßmuni, h˙n Brynja.

╔g er hÚr a­ lřsa miklum karakter, persˇnu sem var fyllilega jafnoki hinna bestu og lÚt sig ekki muna um a­ lßta a­ sÚr kve­a, svo a­ eftir vŠri teki­ bŠ­i heima og erlendis. Sjßlfur fylgdist Úg me­ ■essu ÷llu bara ˙r fjarlŠg­. En allt frß ■vÝ a­ Úg naut ■eirra forrÚttinda a­ fß a­ vera bekkjarbrˇ­ir Brynju Ý Skeggjabekk Ý Laugarnesskˇlanum upp ˙r mi­ri seinustu ÷ld vissi Úg a­ eitthva­ miki­ stˇ­ til. Og arfleif­in blÝvur. Me­ h÷fundarverki sÝnu og ˇvi­jafnanlegum stj÷rnuleik Ý Mr. SkallagrÝmsson hefur sonur Brynju og Erlings, Benedikt, sřnt, a­ ■ar er ekki tjalda­ til einnar nŠtur.
Vi­ BryndÝs kve­jum Brynju skˇlasystur okkar me­ ßst, s÷knu­i og dj˙pri vir­ingu.

Jˇn Baldvin Hannibalsson (H÷fundur var bekkjarbrˇ­ir Brynju Benediktsdˇttur Ý Skeggjabekk Ý Laugarnesskˇlanum um og upp ˙r mi­ri seinustu ÷ld)

Deila ß Facebook

Skrifa ummŠli

Nafn
Netfang
Skilabo­
Skrß­u inn ■etta or­
Ý ■ennan reit