Greinasafn

2017
 »oktˇber

 »september
 »ßg˙st
 »j˙lÝ
 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2016
 »desember
 »nˇvember
 »oktˇber
 »september
 »ßg˙st
 »j˙lÝ
 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990
1989

Articles in English

2.11.2016
JBH interview Scotland

Read more

14.9.2016
WHAT┤S WRONG WITH EUROPE ľ AND WHY DON┤T YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

All articles in English

1.12.2005

ŮEGAR ┴ REYNIR

╔g tek eftir ■vÝ, a­ vinur minn Sighvatur Bj÷rgvinsson, birtir grein ß heimasÝ­u formanns Samfylkingarinnar honum til stu­nings Ý yfirstandandi formannskj÷ri. Ůar me­ ■ykir ■a­ ekki tilt÷kumßl, ■ˇtt sendiherra fjalli opinberlega um formannskj÷r Ý flokki sÝnum ľ ef ■eir sty­ja Íssur. Ůß hlřtur ■a­ a­ gilda jafnt um a­ra formannsframbjˇ­endur. JafnrŠ­isreglan blÝfur, ekki satt?

Sighvatur lřsir ßhyggjum sÝnum af ■vÝ a­ formannskj÷r kunni a­ ska­a flokkinn. Ůß hefur hann sjßlfsagt Ý huga bitra reynslu af slÝkum ßt÷kum Ý Al■ř­uflokknum fyrr ß tÝ­. ┴t÷kin milli HÚ­ins og Jˇns Baldvinssonar og Hannibals og Stefßns Jˇhanns endu­u me­ klofningi. Hreyfing Ýslenskra jafna­armanna galt ■eirra um langa hrÝ­. Fleiri dŠmi mŠtti nefna. SlÝk ßt÷k eru vÝti til a­ varast.

En Úg ß a­rar minningar um kosningu milli formannsframbjˇ­enda, sem ur­u til ■ess a­ styrkja Al■ř­uflokkinn og auka ßhrif hans, en ekki ÷fugt. 1984 bau­ Úg mig fram gegn sitjandi formanni og lag­i vali­ Ý dˇm tr˙na­armanna flokksins ß flokks■ingi. ╔g haf­i betur og sat sem forma­ur Ý tˇlf ßr. ╔g leiddi flokkinn inn Ý rÝkisstjˇrn og til ßhrifa ß landstjˇrnina ß umbrotatÝmum. Vi­ komum miklu Ý verk, og Al■ř­uflokksmenn eru almennt stoltir af ■eim ßrangri, sem flokkurinn skila­i.

Ska­a­i ■etta flokkinn? Nei, ■vert ß mˇti. En skřringin er a­ lokum s˙, a­ ■eir sem tˇkust ß, h÷f­u manndˇm til a­ slÝ­ra sver­in og a­ starfa saman, eftir a­ flokksmenn h÷f­u kve­i­ upp sinn dˇm. Frßfarandi forma­ur, Kjartan Jˇhannsson, starfa­i me­ mÚr af fullum heilindum og ß hei­ur skilinn fyrir ■a­. Sama mßli gegnir um Sighvat Bj÷rgvinsson. Hann var andstŠ­ingur minn Ý formannskj÷rinu, en var­ sÝ­ar einn af mÝnum nßnustu og bestu samstarfsm÷nnum.

Ůa­ er l÷gmßl lř­rŠ­isins, a­ einstaklingar sem veljast til forystu Ý stjˇrnmßlahreyfingu hljˇta a­ starfa saman um ■a­ sem sameinar, ■ˇtt ■eir sÚu jafnframt keppinautar. Ůß reynir ß. Ůola menn a­ taka ni­urst÷­um lř­rŠ­islegra kosninga? Svari­ vi­ ■eirri spurningu sker ˙r um, hvort menn ver­skulda traust og hafa til a­ bera ■ann lř­rŠ­is■roska, sem til ■arf. Hafi menn ekki ■ann ■roska til a­ bera, er eins gott a­ ■a­ komi Ý ljˇs fyrir kosningar, svo a­ ■jˇ­in ■urfi ekki a­ sitja uppi me­ aflei­ingarnar, ■ar sem ß reynir, - Ý stjˇrnarrß­inu.

Sighvati ver­ur tÝ­rŠtt um sta­reyndir og vill a­ fleiri sta­reyndir ver­i leiddar Ý ljˇs. LÝtum ß nokkrar sta­reyndir. ┴ri­ 1991 bau­ DavÝ­ Oddsson, ■ß vinsŠll borgarstjˇri, sig fram gegn sitjandi formanni SjßlfstŠ­isflokksins. Ůßverandi formanni, Ůorsteini Pßlssyni, haf­i mistekist a­ halda saman rÝkisstjˇrn undir forystu SjßlfstŠ­isflokksins. Meirihluti SjßlfstŠ­ismanna ß landsfundi treysti ■vÝ ekki, a­ honum mundi takast a­ lei­a SjßlfstŠ­isflokkinn til rÝkisstjˇrnarsamstarfs og stjˇrnarforystu, og valdi borgarstjˇrann vinsŠla af ■eim s÷kum.

En kjarni mßlsins er ■essi: Ůorsteinn Pßlsson reyndist hafa ■ann ■roska til a­ bera a­ hlÝta dˇmi flokksmanna og starfa­i ßfram Ý rÝkisstjˇrn undir forystu hins nřja formanns. Flokkurinn vir­ist engan ska­a hafa bori­ af. Hann hefur seti­ Ý rÝkisstjˇrn ˇsliti­ sÝ­an. Voru ■eir ekki a­ halda upp ß tÝu ßra afmŠli stjˇrnarsamstarfs um daginn?

LÝtum ß nřlega reynslu jafna­armannaflokkanna ß Nor­url÷ndum. Mogens Lykketoft mistˇkst Ý kosningum fyrir sk÷mmu a­ lei­a danska jafna­armannaflokkinn til sigurs og stjˇrnarforystu. Hann sag­i af sÚr daginn eftir. Tveir frambjˇ­endur voru Ý kj÷ri til formanns. Flokkurinn valdi sÚr unga konu til forystu, Ý fyrsta sinn Ý s÷gu sinni. Ůa­ var hart tekist ß. En ■a­ hvarfla­i ekki a­ nokkrum manni, a­ danski jafna­armannaflokkurinn hafi be­i­ ska­a af. Eftir er a­ sjß, hversu vel kvensk÷rungurinn spjarar sig.

Fyrir fßeinum ßrum var ■rßlßtt ˇsŠtti um forystu norska Verkamannaflokksins. ËsŠtti­ ska­a­i flokkinn. Flokksmenn tˇku af skari­ og skiptu um formann. Hinum nřja formanni, Jens Stoltenberg, tˇkst ekki Ý fyrstu lotu a­ endurreisa flokkinn til ■eirrar ˇtvÝrŠ­u stjˇrnarforystu, sem hann hefur lengst af gegnt. ┴ ■a­ reynir Ý nŠstu kosningum, hvort honum tekst ■a­ Štlunarverk. Mistakist honum, mun hann ekki eiga sj÷ dagana sŠla.

HÚr Ý Finnlandi er Paavo Lipponen a­ lßta af lei­togahlutverki finnskra jafna­armanna eftir tˇlf ßra farsŠlt starf, ■.ß. m. eftir ßtta ßra forystu Ý rÝkisstjˇrn, sem breytti Finnlandi til hins betra. En honum mistˇkst Ý seinustu kosningum a­ halda st÷­u flokksins sem stŠrsta flokks ■jˇ­arinnar. Stjˇrnarforystan gekk honum ˙r greipum. Fimm frambjˇ­endur bjˇ­a sig fram til a­ taka vi­ flokksforystunni. Flokksmenn eiga margra kosta v÷l. Ůetta ■ykir gott hÚr Ý Finnlandi. ŮŠr kr÷fur eru ger­ar til frambjˇ­enda, a­ ■eir geri hreint fyrir sÝnum dyrum um meginhugmyndir og stefnumßl. Svo ver­ur kosi­ ß landsfundi Ý vor.

Ůa­ hvarflar ekki a­ nokkrum manni, a­ finnski jafna­armannaflokkurinn muni bÝ­a ska­a af. Ůvert ß mˇti, formannskj÷ri­ er tilefni til hugmyndalegrar endurnřjunar og til a­ skerpa lÝnurnar. Flokkurinn er aftur or­inn, skv. sko­anak÷nnunum, stŠrsti flokkur ■jˇ­arinnar.

MÚr sřnist yfirstandandi formannskj÷r ekki sn˙ast um dj˙pstŠ­an hugmyndafrŠ­ilegan ßgreining um markmi­ e­a lei­ir. Jafna­armenn ß Nor­url÷ndum hafa sřnt ■a­ Ý verki ß ßratug al■jˇ­avŠ­ingarinnar, a­ velfer­arrÝki Ý anda jafna­arstefnu er ekki einasta rÚttlßtara og mann˙­legra ■jˇ­fÚlag en sß uppbo­smarka­ur frjßlshyggjunnar, sem n˙ fer hamf÷rum um heiminn. NorrŠna velfer­arrÝki­ hefur sta­ist dˇm reynslunnar. Nor­url÷ndin ÷ll eru Ý fremstu r÷­ Ý heiminum, lÝka ■egar spurt er um hagv÷xt, nřsk÷pun, tŠknivŠ­ingu og samkeppnishŠfni ß heimsvÝsu. Og ■etta er ekki ■rßtt fyrir velfer­arrÝki­, heldur vegna ■ess. Me­ ■vÝ a­ standa fast ß grundvallarsjˇnarmi­um jafna­armanna um j÷fnun tŠkifŠra og fÚlagslegt ÷ryggi ß umbrotatÝmum finna n˙ sjˇnarmi­ jafna­arstefnunnar Š dřpri hljˇmgrunn me­al almennings, sem er haldinn ugg ß ˇvissutÝmum.

Sameina­ur jafna­armannaflokkur ß mikla framtÝ­ fyrir sÚr, af ■vÝ a­ fˇlk finnur innst inni, a­ ■a­ ■arf ß slÝkum flokki a­ halda. Um ■etta held Úg a­ sÚ vÝ­tŠk samsta­a. Ůess vegna held Úg, a­ vi­ ■urfum ekki a­ kvÝ­a ■vÝ, a­ formannskj÷r ska­i flokkinn. Formannskj÷ri­ er spurning um ■a­, hverjum vi­ treystum best til a­ lei­a flokkinn til sigurs og stjˇrnarforystu. Spurningin er ■vÝ a­eins um, hvort vi­ treystum fˇlki til a­ ˙tkljß ■a­ mßl eftir sinni bestu samvisku. Og spurningin til frambjˇ­endanna er bara ein: Hafa ■eir manndˇm til a­ hlÝta dˇmi kjˇsenda ßn eftirmßla og a­ starfa saman af fullum heilindum fyrir mßlefnunum sjßlfum, eins og ekkert hafi Ý skorist.
Ůß reynir ß.

Jˇn Baldvin Hannibalsson (H÷f. var forma­ur Al■ř­uflokksins 1984-96)

Deila ß Facebook

Skrifa ummŠli

Nafn
Netfang
Skilabo­
Skrß­u inn ■etta or­
Ý ■ennan reit