Greinasafn

2017
 »oktber

 »september
 »gst
 »jl
 »jn
 »ma
 »aprl
 »mars
 »febrar
 »janar
2016
 »desember
 »nvember
 »oktber
 »september
 »gst
 »jl
 »jn
 »ma
 »aprl
 »mars
 »febrar
 »janar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990
1989

Articles in English

2.11.2016
JBH interview Scotland

Read more

14.9.2016
WHATS WRONG WITH EUROPE AND WHY DONT YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

All articles in English

1.8.2008

A TRMA FTKT EA FRIA SAMVISKUNA

bkkum Karlsrinnar Boston stendur ltt berandi minnismerki um fiskimanninn sem skyggnir hnd fyrir augu og horfir til hafs. stplinum stendur skrifa eitthva essa lei: Gefiru manni einn fisk, getur hann satt hungur sitt ann daginn; en kenniru honum a fiska, hefur hann lrt a sj sr og snum farbora til frambar.

etta er a sem runarasto a snast um: A hjlpa flki til a hjlpa sr sjlft. N til dags er etta kalla sjlfbr run. Leitogar rku janna, sem eru fulltrar u..b. sjtta parts jararba, hafa treka heiti v vi drengskap sinn a veita 0.7% af jarframleislu sinna rku ja til runarastoar vi hinar ftku. eir hafa sviki essi lofor, allir me tlu - nema rkisstjrnir jafnaarmanna Svj, Noregi, Danmrku ogHollandi.

Arir hafa lti sitja vi orin tm. Vi, slendingar, sem vorum um aldir meal ftkustu ja heims, erum n hpi hinna rkustu. Engu a sur erum vi langt fr v a standa vi gefin lofor um asto vi ftka. Seinasta rkisstjrn og s sem sem n situr starfa hins vegar samkvmt tlun um a hkka hlutfalli smm saman nstu rum, anga til stai veri vi gefin lofor.

a eru engan veginn allir einu mli um gti runarastoar. Sumir einkum hreintrarmenn af frjlshyggjukyni ganga svo langt a segja a runarasto s ekki einasta gagnslaus, heldur beinlnis skaleg. a er satt a segja auvelt a nefna dmi um a eir hafi stundum nokku til sns mls.

jfar jhfingjasttt

tt Bandarkjamenn hafi eftirstrsrunum veri rkasta j heimi, hafa eir venjulega vermt nesta sti listanum yfir runarasto rku janna.
kaldastrstmanum notuu bi Bandarkjamenn og Rssar runarasto til a kaupa sr vld og hrif rija heiminum og ar me innan stofnana Sameinuu janna. Fyrir utan fjrhagsasto til a halda spilltum valdhfum vi vld, var hjlpin aallega v flgin a gefa harstjrum herggn til a hjlpa eim vi a kga snar eigin jir.

Dmi um runarhjlp af essu tagi eru legio. Meal skjlstinga Bandarkjamanna essum tma m nefna helstu jfa og bfa samtmans, .. m. Marcoshjnin Filipseyjum ( sem stlu jafnaarlega um 18% af af tekjum rkissjs ar landi); Mobuto, Kongbfa (sem stal um rijungi af tflutningstekjum landsins rum saman); og Suharto, fjldamoringja Indnesu, sem er talinn hafa stoli hrri fjrhum en nokkur annar jfur jhfingjasttt seinni rum. a eru vandfundin rk til a rttlta runarhjlp af essu tagi.

Anna sgilt dmi um skalega runarhjlp ea um efnahagsasto sem hefur verfug hrif vi yfirlstan tilgang, er egar Bandarkjamenn hafa dumpa grarlegum umframbirgum af korni, mas, soyabaunum, o.s.fr. markai runarlanda. Magni er iulega svo miki a a hefur haft fr me sr verfall afurum bnda runarlndum og komi fjlda eirra vonarvl. etta er me rum orum dmi um niurgreislur og styrki atkvakaupaskyni til rkra bnda slttum Amerku, sem er san rttltt a nafninu til sem runarasto vi ftka.

seinustu ratugum hefur helstu stofnunum heimskapitalismans, Aljabankanum og Aljagjaldeyrissjnum, veri stjrna af flki sem fylgt hefur blindni einfeldningslegum tfraformlum frjlshyggjupostulanna Washington D.C.. Washingtonviskan hefur a veri kalla. Samkvmt formlunni uru ftk runarrki a einkava allt sem nfnum tji a nefna og a opna lnd sn upp gtt fyrir innflutningi og erlendu fjrmagni. etta var skilyri fyrir v a rkisstjrnir essara landa fengju ln til framkvmda.

Afleiingarnar hafa reynst skelfilegar. Innlend framleisla reyndist einatt samkeppnisfr vi innflutning og lagist v af. Afleiingin var svaxandi viskiptahalli og ar af leiandi skuldasfnun. Arurinn af jaraulindum, ar sem r voru nttar, fluttist r landi. annig hafa tugir hinna ftkustu ja heims sokki skuldafen sem r komast ekki upp r af eigin rammleik. jir Afrku sunnan Sahara eru sklabkardmi um etta. r hafa veri gjrgslu hj frjlshyggjutrbounum Washington s.l. 30 r. essu tmabili hefur lfskjrum almennings hraka jafnt og tt. Forriti er vilaust.

skuldafangelsi heimskapitalismans

Opinber runarasto allra rkra ja vi ll runarrki hefur a undanfrnu numi milli 60 og 70 milljrum Bandarkjadala ri. etta er s upph sem einn frjlshyggjupostulinn hefur kalla skattgreislur hinna efnaminni rku lndunum til hinna rku ftku lndunum. er gengi t fr v a runarastoin lendi a lokum vsum spilltra stjrnmlamanna og embttisaalsins eirra snrum runarlndum.

Af v tilefni m spyrja, hverjir beri byrgina? Hverjir hldu spilltum valdhfum vi vld ratugum saman me plitskum mtugreislum, plitsku eiginhagsmunaskyni? Hverjir eiga hfundarrttinn a essu fjrhalgslega spillingarkerfi? Var ekki tilgangurinn s a gera essa skjlstinga Vesturlanda ha hsbndum snum? a hljmar satt a segja ekki mjg trveruglega egar runarhjlp er san gagnrnd af essum smu ailum eim forsendum a hn komist ekki til skila til almennings vegna spilltra valdhafa.

a er hins vegar rtt athuga a skattbyri hj rku junum hefur veri a frast fr hinum rku til millistttanna og hinna efnaminni, fyrir hrif fr hgrifgamnnum fr Reagan til Bush.

En ar me er ekki ll sagan sg. a eru arir og strri fjrstraumar en essi opinbera runarasto, sem ganga rlega milli hinna rku ja og runarlandanna. Sem dmi um a m nefna hagna rku janna af tflutningsverslun vi runarrkin, ar sem viskiptakjrin hafa lngum veri hinum rku jum hag; anna dmi er arur af fjrfestingum (ekki sst af vermtum aulindum runarlandanna, svo sem eins og af olu og gasi ea missandi ealmlmum), fyrir n utan rflega vexti af lnum til essara ja sem flestar eru sokknar skuldir.

egar etta er allt skoa heild sinni kemur tkoman mrgum vart. Fjrstraumarnir fr runarlndunum til rku janna fr suri til norurs eru miklum mun meiri en runarasto rku janna vi hina ftku. Sannleikurinn er s a samanburi vi ann ar sem rku jirnar hafa af viskiptum snum vi runarlndin, er runarastoin vi ftku jirnar eins og hver nnur skiptimynd samanburinum. essu samhengi er vert a hafa huga a styrkir og niurgreislur rku janna eins og t.d. Bandarkjanna, Evrpusambandsins og slands, vi landbnainn heima fyrir, eru taldir kosta runarlndin um 850 milljara bandarkjadala ri hverju gltuum viskiptum.essi frnarkostnaur hinna ftku er meiri en tfld runarasto allra rku janna ri.

Jn Baldvin Hannibalsson (Hf.var yfirmaur runarsamvinnustofnunuar slands runum 1988-95)

Deila Facebook

Skrifa ummli

Nafn
Netfang
Skilabo
Skru inn etta or
ennan reit