Greinasafn

2017
 »maÝ

 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2016
 »desember
 »nˇvember
 »oktˇber
 »september
 »ßg˙st
 »j˙lÝ
 »j˙nÝ
 »maÝ
 »aprÝl
 »mars
 »febr˙ar
 »jan˙ar
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997
1996
1995
1994
1993
1992
1991
1990

Articles in English

14.9.2016
WHAT┤S WRONG WITH EUROPE ľ AND WHY DON┤T YOU FIX IT?

Read more

9.9.2016
WHAT CAN WE LEARN FROM THE NORDIC MODEL?

Read more

31.3.2016
HOW TO SAVE CAPITALISM FROM THE CAPITALISTS - AND DEMOCRACY FROM THE PLUTOCRATS?

Read more

15.2.2016
The Transition from totalitarianism to democracy: WHAT CAN WE LEARN FROM THE BALTIC ROAD TO FREEDOM AND POST-INDEPENDENCE EXPERIENCE?

Read more

10.2.2016
äSOLIDARITY OF SMALL NATIONS: UTOPIAN DREAM OR PRACTICAL POLITICS?

Read more

All articles in English

2.3.2009

PËLIT═SK ┴BYRGđ?

Jˇn Ëlafsson, lŠrdˇmsma­ur a­ Bifr÷st, vandar um vi­ mig Ý pistli sÝnum fyrir a­ gera ekki tilhlř­ilegan greinarmun ß rß­herraßbyrg­ og ßbyrg­ flokksformanns. Ůa­ getur vel veri­ a­ ß ■essu tvennu sÚ einhver munur ■ˇtt r÷kstu­ningur J.Ël. fyrir ■vÝ sÚ lÝtt sannfŠrandi. Og ■egar hann sakar mig um a­ ôrugla saman ... fullkomlega ˇskyldum tegundum si­fer­ilegrar ßbyrg­ar,ö er hann ßrei­anlega farinn a­ fullyr­a meira en hann getur sta­i­ vi­.

SamkvŠmt leikreglum lř­rŠ­isins er stjˇrnmßlam÷nnum skylt a­ leggja mßl sÝn reglulega ôÝ dˇm kjˇsenda.ö Ífugt vi­ embŠttismenn, t.d. bera ■eir ßbyrg­ frammi fyrir kjˇsendum. Ůetta ß vi­ um al■m. og rß­herra, sem skv. Ýslenskri hef­ eru oftast sama persˇna. Ůessu til vi­bˇtar ber a­ nefna landsdˇm, sem er sÚrstakur dˇmstˇll sem ß a­ dŠma um afgl÷p rß­herra Ý starfi. Merkilegt nokk hefur sß dˇmstˇll ekki haft miki­ a­ gera ß ═slandi.

Hver er ßbyrg­ flokksformanna? Ůeir eru kosnir af flokksfˇlki e­a fulltr˙um ■ess ß flokks■ingi og til ßkve­ins tÝma. Flokksforma­ur ber ■vÝ ßbyrg­ frammi fyrir almennum flokksm÷nnum og eftir atvikum stofnunum flokksins og kjˇsendum, eftir ■vÝ sem nßnar er kve­i­ ß um Ý l÷gum og reglum.

Ůa­ er ßrei­anlega ofmŠlt hjß heimspekingnum J.Ël. a­ hÚr sÚ um a­ rŠ­aöfullkomlega ˇskyldar tegundir si­fer­ilegrar ßbyrg­ar.ö
Bß­ir, ■.e. al■ingisma­urinn og rß­herrann annars vegar og flokksforma­urinn og rÝkisstjˇrnaroddvitinn hins vegar, bera pˇlitÝska ßbyrg­ gagnvart umbjˇ­endum sÝnum, ■ˇtt kjˇsendahˇpurinn sÚ ekki nßkvŠmlega sß sami.

╔g er saka­ur um a­ leggja a­ j÷fnu pˇlitÝska ßbyrg­ forystumanna SjßlfstŠ­isflokksins eftir ßtjßn ßra stjˇrnarsetu og forystumanna Samfylkingarinnar eftir ßtjßn mßnu­i. ╔g hef hvergi lagt ■etta a­ j÷fnu. Ůa­ geta menn sannfŠrst um me­ ■vÝ a­ lesa greinasafn mitt um hruni­ og aflei­ingar ■ess ß heimasÝ­u minni (www.jbh.is). En ■ˇtt ßbyrg­ SjßlfstŠ­isflokksins sÚ sřnu ■yngri ■ß ver­ur pˇlitÝsk ßbyrg­ seint reiknu­ nßkvŠmlega samkvŠmt hlutfallareikningi. Skv. Ýslenskri stjˇrnskipun er ßbyrg­ forsŠtis- og fjßrmßlarß­herra meiri en annarra rß­herra ß efnahagsstefnunni. ┴byrg­ se­labankastjˇra ß framkvŠmd peningastefnu er ˇtvÝrŠ­. Svo ber ■ess a­ geta a­ Ý Ýslenskum samsteypustjˇrnum eru ■a­ formennirnir sem eru valdamestir. Ůeir eru oddvitar rÝkisstjˇrnarinnar. Ůeir bera meiri ßbyrg­ en a­rir rß­herrar. Ůar fer saman ßbyrg­ ■ess sem er flokksforma­ur og rß­herra.

Geir H. Haarde og Ingibj÷rg Sˇlr˙n GÝsladˇttir voru oddvitar fyrrverandi rÝkisstjˇrnar og bera sem slÝkir meiri pˇlitÝska ßbyrg­ ß st÷rfum ■eirrar rÝkisstjˇrnar en a­rir. Vi­skilna­ur ■essarar rÝkisstjˇrnar var ˇumdeilanlega hinn versti Ý lř­veldiss÷gunni og ■ˇtt vÝ­ar vŠri leita­. Efnahagshruni­ er mŠlanlegt ß venjulega hagkvar­a og skuldabyr­i heimilanna Ý landinu s÷mulei­is. Mikill fj÷ldi fˇlks ß persˇnulega um sßrt a­ binda, t.d. vegna atvinnu- e­a eignamissis, beinlÝnis af v÷ldum a­ger­a e­a a­ger­aleysis fyrrverandi rÝkisstjˇrnar. Ůess vegna er s˙ krafa uppi me­ ■jˇ­inni a­ ■eir sem bßru h÷fu­ßbyrg­ ß ■essum ■ungbŠru ßf÷llum, vÝki.

Ef ■etta hef­u veri­ hamfarir af nßtt˙runnar v÷ldum myndum vi­ tala um slys. ═ versta falli yr­i rannsaka­ hvort hamfarav÷rnum hef­i veri­ ßfßtt e­a hvort bj÷rgunarstarfi­ hef­i gengi­ e­lilega fyrir sig. En efnahagslegur ˇfarna­ur Ýslensku ■jˇ­arinnar var af mannav÷ldum. Hann var fyrirsjßanlegur og fyrirbyggjanlegur. Upplřsingar um yfirvofandi hrun lßgu fyrir og voru a­gengilegar Ý tŠka tÝ­. A­ger­ir og a­ger­aleysi oddvita rÝkisstjˇrnarinnar sřna a­ ■au ger­u sÚr enga grein fyrir hŠttußstandinu og brug­ust ■eirri skyldu sinni a­ grÝpa til fyrirbyggjandi rß­stafana Ý tŠka tÝ­. Ůorvaldur Gylfason, hagfrŠ­iprˇfessor, hefur kalla­ ■etta mestu afgl÷p lř­veldiss÷gunnar. HaldbŠr r÷k til a­ hnekkja ■eirri fullyr­ingu eru satt a­ segja vandfundin.

═ samanbur­i vi­ ■essi ˇsk÷p sřnist mÚr ■rŠtubˇk Jˇns Ëlafssonar um tvenns konar ßbyrg­, rß­herrans og flokksformannsins (sem Ý ■essu dŠmi eru ein og sama persˇnan), vera ˇsk÷p lÝtilfj÷rleg og varla ■ess vir­i a­ ey­a ß hana meira p˙­ri. Samfylkingarfˇlk ver­ur einfaldlega a­ gera ■a­ upp vi­ sig Ý forvali og ß landsfundi hvort ■vÝ finnst vi­ hŠfi a­ bjˇ­a ■eim kjˇsendum, sem n˙ eiga um sßrt a­ binda af v÷ldum fyrrverandi rÝkisstjˇrnar upp ß ˇbreytta forystu? Og hvort ■vÝ finnst ekki svolÝti­ holur hljˇmur Ý ■vÝ a­ krefjast ■ess af andstŠ­ingum okkar sem bßru rÝkisstjˇrnarßbyrg­ ß ˇf÷rum ■jˇ­arinnar, a­ ■eir vÝki ľ en ekki okkar ma­ur?

Jˇn Baldvin Hannibalsson

Deila ß Facebook

Skrifa ummŠli

Nafn
Netfang
Skilabo­
Skrß­u inn ■etta or­
Ý ■ennan reit