29.6.2009

AF ILLU PRETTA T┴LI - Svar til Stein■ˇrs Jˇnssonar

Heill og sŠll, Stein■ˇr. ╔g ■ykist ■ess ekki umkominn a­ kve­a af e­a ß um rÚttmŠti ■essa lista yfir meinta sakborninga, sem ■˙ birtir. Hitt ■ykist Úg vita, a­ ef Ýslenskt rÚttarfar vŠri starfandi ß s÷mu forsendum og hi­ bandarÝska, hef­i ÷llum ■essum m÷nnum veri­ birtar ßkŠrur me­ r÷kstuddum grun um l÷gbrot e­a meirihßttar afgl÷p Ý starfi.

Tˇkstu eftir frÚttinni Ý hßdeginu Ý dag? ═ BandarÝkjunum var veri­ a­ kve­a upp dˇm yfir stŠrsta fjßrglŠframanni BandarÝkjanna,(gjald■rot hans var reyndar svipu­ upphŠ­ Ý dollurum og Ýslensku bankanna ■riggja).Ůa­ komst upp um manninn Ý desember s.l. og endanlegur dˇmur kve­inn upp Ý lok j˙nÝ.Dˇmurinn kva­ ß um 150 ßra fangelsisvist, auk ■ess sem fjßrsvikarinn var me­ dˇsm˙rskur­i sviptur ÷llum eignum sÝnum (fyrir utan lÝfeyri ekkjunnar). ┴ ═slandi hrundi kerfi­ Ý oktˇber. Dˇmsmßlarß­herrann BB, skipa­i tvo saksˇknara til a­ rannsaka mßlin, en lß­ist a­ athuga a­ bß­ir ßttu fyrir syni, menn Ý innsta hring braskaranna, sem ßtti a­ rannsaka. N˙ eru a.m.k. ■rÝr a­ilar a­ rannsaka og ver­a brß­um sex, skv. nřju frumvarpi. ┴ me­an lÝ­ur tÝminn. Enginn hefur veri­ ßkŠr­ur, hva­ ■ß sakfelldur."Late Justice is no Justice," segja Bretar.

N˙ ■egar hafa ■rjßr bŠkur veri­ skrifa­ar um hruni­ og a­draganda ■ess. Persˇnur og leikendur Ý ■essu ■jˇ­ardrama eru okkur kunnir og atbur­arßsin ljˇs Ý stˇrum drßttum. Samt er ˇtal margt, sem gerst hefur ß bak vi­ tj÷ldin enn huli­ almenningi og menn hafa haft nŠgan tÝma til a­ farga s÷nnunarg÷gnum Ý tŠturunum sÝnum. Af ■essum ■remur bˇkum, sem Úg hef lesi­ um hruni­, fannst mÚr bˇk Jˇns Thoroddsen, "═slenska efnahagsundri­ - flugeldahagfrŠ­i fyrir byrjendur", frˇ­legust. H÷fundurinn var sjßlfur ver­brÚfami­lari og vann ß gˇlfinu Ý braskb˙llum. Lesendur njˇta ■vÝ gˇ­s af eins konar "innherjaupplřsingum." Satt best a­ segja rak mig hva­ eftir anna­ Ý rogastans. - Til skřringar ver­ Úg a­ taka ■a­ fram, a­ vi­ BryndÝs bjuggum Ý ˙tl÷ndum Ý ßtta ßr og fylgdumst ■vÝ ekki me­ frß degi til dags, ■egar Ýslenska efnahagsundrinu var hrˇfla­ upp. -
Ůa­ er gersamlega ˇtr˙legt, eftir ß a­ hyggja, a­ fˇlk me­ einhverja hagfrŠ­i■ekkingu og reynslu af b˙setu erlendis, skuli ekki hafa ßtta­ sig ß sj˙kdˇmseinkennunum, sem bl÷stu hvarvetna vi­. ═slenski hlutabrÚfamarka­urinn var gervimarka­ur, sem laut stjˇrn ÷rfßrra a­ila. Ůeir trekktu upp ver­ hlutabrÚfa a­ vild me­ a­fer­um, sem hvergi hef­u vi­gengist annars sta­ar ß m÷rku­um, enda skřlaus l÷gbrot. HŠkkun hlutabrÚfaver­s ßr frß ßri var sřnilega "ekki me­ felldu." A­ lokum var­ ver­mŠti hlutabrÚfa ß Ýslenka ÷rmarka­num (u.■.b. tveir tugir fyrirtŠkja sem skiptu mßli) or­i­ helmingur af ver­mŠti hlutabrÚfa Ý norsku kauph÷llinni, Ý ■jˇ­fÚlagi sem er sautjßn sinnum fj÷lmennara og talsvert rÝkara. Sßu menn virkilega ekkert bogi­ vi­ ■etta?

Eigendur bankanna heg­u­u sÚr allir eins og ■eir vŠru lŠrisveinar Blacks, h÷fundar bˇkarinnar: "Besta lei­in til a­ rŠna banka er a­ eiga banka." Marka­smisnotkun, sřndarviskipti, innherjavi­skipti, hluthafamismunun, bˇkhaldshagrŠ­ing og ■ar af lei­andi blekkingar um afkomu fyrirtŠkja til lßnardrottna, hluthafa og yfirvalda - ■etta eru a­eins ÷rfß dŠmi um skřlaus l÷gbrot, sem voru stundu­, a­ ■vÝ er vir­ist, frß degi til dags og ßt÷lulaust.

Nefndi einhver fj÷lmi­la? Ůeir voru Ý eigu ˇlÝgarkanna: Baugur ß FrÚttabla­i­, Exista ß Vi­skiptabla­i­ og Bj÷rgˇlfar ßttu Moggann. Ůessi bl÷­, sem ■ˇttust vera sÚrfrˇ­ um marka­i og vi­skipti, heg­u­u sÚr eins og upplřsingafulltr˙ar eigenda sinna, sem misnotu­u a­st÷­u sÝna ˙t og su­ur. Vi­ ■etta bŠttust sÝ­an greiningardeildir bankanna, sem virku­u eins og auglřsingastofur ■eirra og lugu eins og ■eim vŠri borga­ fyrir ■a­ (sem ■eim var). Greiningardeildirnar komu Ý sta­inn fyrir Ůjˇ­hagsstofnun, sem DavÝ­ Oddsson lag­i ni­ur. Og forseti lř­veldisins neita­i a­ sta­festa fj÷lmi­lal÷gin og ger­i ■annig sitt til a­ tryggja vald ˇlÝgarkanna til ßframhaldandi misnotkunar ß fj÷lmi­lum.

Var einhver a­ tala um eftirlitsstofnanir? Forstjˇri Fjßrmßlaeftirlitsins og bankastjˇrar Landsbankans og Kaup■ings (annar af tveimur Ý hvoru tilviki) tˇku vi­ hver af ÷­rum Ý s÷mu hßskˇlaklÝku ungra sjßlfstŠ­ismanna. Helstu stjˇrnmßlamennirnir og borgarfulltr˙arnir lÝka, keyptir ß vÝxl af au­klÝkunum og kosta­ir Ý gegnum prˇfkj÷r. Og svo tr˙­um vi­ ■vÝ - og sumir vir­ast tr˙a ■vÝ enn Ý dag - a­ ═sland hafi veri­ anna­ af tveimur ˇspilltustu ■jˇ­fÚl÷gum heims!L÷gin um landsdˇm, ■.e.a.s. um rß­herraßbyrg­, hafa veri­ ˇvirk frß ■vÝ a­ ■au voru sett. Hefur nokkur ma­ur tr˙ ß ■vÝ, a­ ßkvŠ­i ■essara laga ver­i virkju­? Hefur nokkur ma­ur tr˙ ß ■vÝ, a­ yfirstandandi rannsˇknir muni lei­a til ßkŠru, e­a hva­ ■ß heldur sakfellingar, ß ■eim einstaklingum,sem bera ßbyrg­ ß hruni ■jˇ­fÚlagsins, fjßrhagslega og pˇlitÝskt? Hefur nokkur ma­ur tr˙ ß ■vÝ, a­ ˇlÝgarkarnir, sem settu ═sland a­ ve­i fyrir skuldum sÝnum, ver­i sviptir eignum sÝnum skv. dˇmi, eins og ger­ist Ý dag Ý BandarÝkjunum? Allar ■essar spurningar mß draga saman Ý eina: Hefur nokkur ma­ur tr˙ ß ■vÝ a­ rÚttlŠti­ nßi fram a­ ganga ß ═slandi? Ef sß ma­ur er til, er hann vinsamlegast be­inn a­ gefa sig fram.
Me­ vinsemd og vir­ingu, JB

Jˇn Baldvin Hannibalsson