24.5.2015

Hvar er n˙ a­ finna Al■ř­uflokkinn og verkalř­shreyfinguna?

Hßlfna­ kj÷rtÝmabil og ■jˇ­fÚlagi­ logandi stafnanna ß milli Ý illdeilum. Skřring hins unga og reynslulitla forsŠtisrß­herra er s˙, a­ almenningur skynji, a­ n˙ sÚ meira til skiptanna (milli lÝnanna ber a­ skilja ■a­ svo, a­ ■a­ sÚ honum og rÝkisstjˇrninni a­ ■akka). En (kannski ˇafvitandi) ■ß hittir forsŠtisrß­herrann ungi einmitt naglann ß h÷fu­i­. Ůa­ er miklu meira til skiptanna. En ˇj÷fnu­urinn Ý tekju- og eignaskiptingu eftir bˇlußrin og skuldafyllirÝi­ fyrir hrun og eignauppt÷ku hinna skuldugu (og hinna ungu) eftir hrun er komin ˙t fyrir allan ■jˇfabßlk. Ůa­ besta sem akademÝskir hagfrŠ­ingar gŠtu gert Ý ■ßgu okkar rei­u ■jˇ­ar, vŠri a­ kafa ■arna undir yfirbor­i­; ■a­ ■arf a­ afhj˙pa t÷lurnar og greina samhengi­ Ý ■vÝ, hvernig ═sland er or­i­ a­ sundurvirku ˇjafna­ar■jˇ­fÚlagi, ■ar sem sjßlfur samfÚlagssßttmßlinn hefur veri­ rofinn.

Nřlega birti Stefßn Ëlafsson ni­urst÷­ur ˙r tveimur al■jˇ­legum skřrslum um au­leg­ ■jˇ­a (÷nnur frß Credit Suisse en hin frß Al■jˇ­abankanum). Ni­ursta­an: Au­leg­ ═slendinga per haus er me­ ■vÝ mesta, sem ■ekkist Ý heiminum. Vi­ og Nor­menn erum rÝkastir norrŠnna ■jˇ­a. LÝfeyriseignir ═slendinga (150% af ßrlegri landsframlei­slu) slaga hßtt upp Ý norska olÝusjˇ­inn. Eignir Ýslensku ■jˇ­arinnar Ý fiskimi­um og orkulindum ■ř­a, a­ ═slendingar eru Ý reynd ein af alrÝkustu ■jˇ­um jar­ar. Gallinn er bara sß, a­ eigandi ■essara au­linda er me­ stjˇrnvaldsßkv÷r­unum sviptur ar­i af eignum sÝnum. A­ hluta til rennur hann ˙r landi (ar­urinn af orkulindunum). A­ hluta rennur ar­urinn til fßmenns hˇps fjßrmagnseigenda (kvˇtahafa), sem Ý krafti au­s er a­ s÷lsa undir sig sÝvaxandi hluta ■jˇ­areigna.

┴ sama tÝma duga lßgmarkslaun ekki til framfŠrslu og ungu kynslˇ­inni er ˙thřst - h˙n getur hvorki leigt nÚ keypt. Ůetta er vandinn Ý hnotskurn. Um ■etta ß pˇlitÝkin a­ sn˙ast. ErindisbrÚf jafna­armanna, eins og Úg kalla ■a­, er a­ lei­rÚtta ■essa misskiptingu. äLei­rÚtting Framsˇknarmannaô, eitt stˇrfenglegasta kosningabl÷ff allra tÝma, var pˇlitÝsk sjˇnhverfing en efnislega ˇmarktŠkt f˙sk. A­alatri­in Ý lausnami­a­ri pˇlitÝk eiga me­al annars a­ sn˙ast um eftirfarandi: Au­lindagj÷ld fyrir einkaleyfi til nřtingar ß au­lindum; äwindfall gain taxô (stˇrgrˇ­askattur) ß fjßrmßlakerfi (banka og a­rar fjßrmßlastofnanir), sem vegna ver­tryggingar njˇta ßhŠttulausrar grˇ­amyndunar Ý skjˇli rÝkisins; umtalsver­ hŠkkun lßgmarkslauna; nř äBrei­holtsߊtlunô vi­ a­ leysa h˙snŠ­isvandann, ■.m.t. me­ massÝvu ßtaki til a­ koma upp leiguh˙snŠ­i ß vi­rß­anlegum kj÷rum.

Hvar er n˙ a­ finna Al■ř­uflokkinn og verkalř­shreyfinguna?

Jˇn Baldvin Hannibalsson