23.4.2017

HAFA SKAL ŮAđ SEM SANNARA REYNIST

MÚr ■ykir leitt til ■ess a­ vita, hva­ athugasemd Jˇns Ëlafssonar vi­ grein mÝna Ý Stundinni (30.03.17) var ˇlundarleg ľ og eiginlega ˙t Ý h÷tt, ■egar a­ er gß­. Grein mÝn fjalla­i um strÝ­sglŠpi sovÚtkomm˙nista og ■řskra nazista Ý Eystrasaltsl÷ndum undir hernßmi ■eirra. Prˇfessorinn ßvÝtar mig fyrir a­ řkja t÷lu fˇrnarlambanna. Anna­ hefur hann ekki til mßlanna a­ leggja. Um hva­ snřst mßli­?

1.
Um ˙trřmingu Gy­inga Ý Eistlandi: Skv. upplřsingum frß Gy­ingasamfÚlaginu eistneska bjuggu 4500 Gy­ingar Ý Eistlandi fyrir strÝ­. Um helmingur ■eirra fl˙­i land.12% voru ■vinga­ir til her■jˇnustu Ý Rau­a hernum. Um 500 voru fluttir nau­ungarflutningum Ý g˙lagi­. Um 200 voru skotnir af NKVD (forvera KGB).Um 900 voru lÝflßtnir af ■řskum hernßmsyfirv÷ldum. Ni­ursta­a Jaaks Valge , sem er vi­urkenndur sÚrfrŠ­ingur Ý ■essum efnum, er eftirfarandi: äHeildartala ■eirra Gy­inga, sem ur­u fˇrnarl÷mb ■řska og sovÚska hernßmsins, er svipu­ô. Jˇn Ëlafsson finnur hjß sÚr ■÷rf til a­ koma ■vÝ ß framfŠri, a­ a­eins 400 Gy­ingar hafi veri­ sendir Ý g˙lagi­. Ůa­ gefur vŠgast sagt villandi mynd af ÷rl÷gum Gy­ingasamfÚlagsins Ý Eistlandi. ŮvÝ var einfaldlega ˙trřmt. Hßlfsannleikur oftast er, ˇhrekjandi lygi.

2.
Nau­ungarflutningar Ý g˙lagi­: ╔g segi, rÚttilega, a­ sovÚsk hernßmsyfirv÷ld hafi flutt hundru­ ■˙sunda nau­ungarflutningum Ý g˙lagi­. Af samhenginu mß rß­a, a­ Úg er a­ tala um Eystrasaltsl÷ndin ■rj˙ (ekki bara Eistland). äLei­rÚttingô prˇfessorsins er ■vÝ ˇmerkilegur ˙t˙rsn˙ningur. Reyndar mß finna a­ ■vÝ, a­ Úg ger­i nau­ungarflutningunum ekki betri skil. Ůa­ var ekki bara, a­ forystuli­ ■essara ■jˇ­a Ý atvinnulÝfi, menningu, listum o.s.frv. vŠri herleitt Ý ˙trřmingar- og ■rŠlab˙­ir StalÝns, ■a­an sem fßir ßttu afturkvŠmt; Ý sta­inn voru fluttir inn (a­allega) R˙ssar me­ ■eim aflei­ingum, a­ Lettar og Eistar voru nŠstum ■vÝ or­nir minnihluti Ý eigin h÷fu­borgum, loksins ■egar SovÚtrÝkin hrundu. M.÷.o. ■a­ ßtti a­ festa hernßmi­ varanlega Ý sessi me­ kerfisbundnum ■jˇ­ernishreinsunum og är˙ssneskuvŠ­aô ■essar ■jˇ­ir. Tungumßl ■eirra og menning var ■ar me­ Ý ˙trřmingarhŠttu.

3.
Hversu margir Eistlendingar ur­u a­ lokum fˇrnarl÷mb nazista og sovÚtkomm˙nÝsta ß hernßmsßrunum?

Prˇfessorinn segir, a­ einungis 30 ■˙sund Eistar hafi veri­ fluttir nau­ungarflutningum Ý g˙lagi­. Ůß lŠtur hann ˇgeti­ ■eirra tug■˙sunda, sem voru teknir af lÝfi ßn dˇms og laga, ur­u fˇrnarl÷mb fj÷ldamor­a e­a fl˙­u land. Helsti sÚrfrŠ­ingur Eista um ■etta efni, ß­urnefndur sagnfrŠ­ingur Jaak Valge, hefur komist a­ ■eirri ni­urst÷­u, a­ äum ■ri­jungur eistnesku ■jˇ­arinnar (um 400 ■˙s. manns) hafi or­i­ fˇrnarl÷mb komm˙nista og nazista ß ■essum ßrum, a­ me­t÷ldum ■eim sem fl˙­u landô. ═ ljˇsi ■essa ver­ur ■vÝ naumast haldi­ fram me­ gildum r÷kum, a­ Úg hafi řkt t÷lu fˇrnarlambanna me­al Eystrasalts■jˇ­anna ■riggja.

┴ri­ 2005 ba­st Arnold RŘŘter, ■ßverandi forseti Eistlands, formlega afs÷kunar frammi fyrir Gy­ingasamfÚlaginu ß ■vÝ, a­ me­al ■eirra, sem ofsˇttu Gy­inga og sviptu ■ß lÝfi ß styrjaldarßrunum, voru nafngreindir eistneskir rÝkisborgarar. Enginn hefur nokkru sinni be­i­ eistnesku ■jˇ­ina afs÷kunar ß ■eim fj÷ldamor­um, limlestingum, nau­ungarflutningum og ■jˇ­ernisreinsunum, sem forsvarsmenn ■řskra nazista og sovÚtkomm˙nista eru ßbyrgir fyrir, og eistneska ■jˇ­in mßtti ■ola af ■eirra v÷ldum.
Ůessi grimmdarverk flokkast n˙ undir vi­urkennd hugt÷k Ý ■jˇ­arrÚtti, sem tilraun til ■jˇ­armor­s.

Jˇn Baldvin Hannibalsson