{"id":213,"date":"2017-10-20T00:00:00","date_gmt":"2017-10-20T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/bs\/index.php\/2017\/10\/20\/samviskubit\/"},"modified":"2020-09-23T08:42:45","modified_gmt":"2020-09-23T08:42:45","slug":"samviskubit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/2017\/10\/20\/samviskubit\/","title":{"rendered":"Samviskubit?"},"content":{"rendered":"<p>Tvisvar ver\u00f0ur gamall ma\u00f0ur barn, segir m\u00e1lt\u00e6ki\u00f0. \u201e\u00de\u00fa fer\u00f0 aldrei \u00e1 elliheimili, \u00e9g skal passa \u00feig,\u201c sag\u00f0i \u00e9g oft vi\u00f0 pabba minn \u00e1 g\u00f3\u00f0um stundum. \u00de\u00e1 var hann enn \u00ed fullu fj\u00f6ri, \u00e1tti heiminn, gl\u00e6silegur, \u00f6rl\u00e1tur og st\u00f3rhuga \u2013 sterkur pers\u00f3nuleiki. A\u00f0 v\u00edsu ekki verkfr\u00e6\u00f0ingur, eins og Andr\u00e9, heldur st\u00f3rkaupma\u00f0ur, sem \u00e1tti fyrir m\u00f6rgum a\u00f0 sj\u00e1. En \u00fer\u00e1tt fyrir st\u00f3r or\u00f0 og f\u00f6gur fyrirheit, \u00fe\u00e1 enda\u00f0i pabbi sitt l\u00edf \u00e1 dvalarheimili aldra\u00f0ra. \u00dear s\u00e1u g\u00f3\u00f0ar konur \u2013 \u00f3kunnugar konur \u2013 um, a\u00f0 hann t\u00e6ki lyfin s\u00edn, hreyf\u00f0i sig og bor\u00f0a\u00f0i reglulega. \u00c9g var v\u00ed\u00f0s fjarri, stungin af. \u00c9g br\u00e1st honum, \u00feegar \u00e1 reyndi. Hann sem var alla t\u00ed\u00f0 svo g\u00f3\u00f0ur vi\u00f0 mig, elska\u00f0i mig ofurheitt \u2013 en \u00e9g br\u00e1st. Og \u00e9g hef aldrei fyrirgefi\u00f0 sj\u00e1lfri m\u00e9r.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>Fallegasta senan \u00ed \u00feessu gr\u00e1tbroslega leikriti Florian Zeller, er kve\u00f0justund f\u00f6\u00f0ur og d\u00f3ttur (sem er leikin af H\u00f6rpu \u00c1rnad\u00f3ttur). \u00deau standa andsp\u00e6nis hvort \u00f6\u00f0ru. Hann str\u00fdkur bl\u00ed\u00f0lega um andlit hennar, sem er ba\u00f0a\u00f0 t\u00e1rum. Hann vill ekki vera vondur vi\u00f0 hana. En honum er ekki sj\u00e1lfr\u00e1tt. H\u00fan er um \u00fea\u00f0 bil a\u00f0 yfirgefa f\u00f6\u00f0ur sinn, flytja burt, og henni finnst h\u00fan vera a\u00f0 sv\u00edkja hann \u2013 en \u00e1 ekki um neitt a\u00f0 velja. B\u00fain a\u00f0 reyna til \u00ferautar \u2013 en dvalarheimili\u00f0 ver\u00f0ur lendingin. Fa\u00f0irinn segir ekkert, horfir bara \u00e1 hana, fullur af \u00e1st\u00fa\u00f0 og s\u00f6knu\u00f0i eftir einhverju, sem aldrei kemur aftur. Hann gr\u00e6tur l\u00edka.<\/p>\n<h3>Grimmd ellinnar<\/h3>\n<p>Ellin er grimm. \u00deegar h\u00fan n\u00e6r t\u00f6kum \u00e1 mannskepnunni og byrjar a\u00f0 krafsa \u00ed s\u00e1lina og l\u00edkamann, f\u00e6r hana ekkert st\u00f6\u00f0va\u00f0. L\u00edkamlegur og andlegur kraftur \u00feverr, hreyfingarnar h\u00e6gjast, og hugsunin sl\u00e6vist. \u00cd m\u00ednum huga eru vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 Andr\u00e9 fullkomlega e\u00f0lileg. Hann er normal \u2013 hvorki galinn n\u00e9 grimmur. Hann skynjar sj\u00e1lfur \u00f3lj\u00f3st breytingarnar \u00e1 l\u00edkama og s\u00e1l. Hann er einhvern veginn a\u00f0 missa sig, r\u00e6\u00f0ur ekki lengur yfir s\u00ednum eigin l\u00edkama. Og \u00feess vegna fyllist hann \u00f6ryggisleysi og \u00f3tta \u2013 b\u00e6\u00f0i vi\u00f0 sj\u00e1lfan sig og alla a\u00f0ra. Framkoma hans breytist, Hann ver\u00f0ur tortrygginn og hatursfullur. Honum finnst allir breg\u00f0ast s\u00e9r, hann getur engum treyst \u2013 jafnvel b\u00f6rnin hans eru \u00fej\u00f3far og illmenni. Um lei\u00f0 glatar hann sinni mannlegu reisn \u2013 sj\u00e1lfsvir\u00f0ingunni. Hann glatar l\u00edka vir\u00f0ingu annarra, ver\u00f0ur aftur bara eins og illa uppali\u00f0 barn \u2013 tvisvar ver\u00f0ur gamall ma\u00f0ur barn. S\u00fa upplifun er eflaust s\u00e1rust \u00ed bar\u00e1ttunni vi\u00f0 ellina. Ni\u00f0url\u00e6gingin er fullkomnu\u00f0. \u00c9g gr\u00e9t af sam\u00fa\u00f0 me\u00f0 gamla manninum \u2013 sem samt var svo \u00f3endanlega fyndinn. Hvort \u00e1tti \u00e9g a\u00f0 hl\u00e6ja e\u00f0a gr\u00e1ta?<\/p>\n<p>\u00deegar \u00e9g kom heim og spur\u00f0i, um hva\u00f0 \u00feetta leikrit Zellers fjalla\u00f0i, svara\u00f0i \u00e9g sj\u00e1lfri m\u00e9r: \u00deetta er um samviskuleysi okkar hinna, eigingirni og sk\u00f6mm. Hvernig komum vi\u00f0 fram vi\u00f0 fe\u00f0ur okkar og m\u00e6\u00f0ur ? \u2013 F\u00f3lk sem vi\u00f0 einu sinni unnum hug\u00e1stum og var okkur k\u00e6rara en allt anna\u00f0 \u00ed l\u00edfinu. \u00c1 lokasprettinum lokum vi\u00f0 \u00fea\u00f0 inni \u00e1 stofnunum, gleymum \u00fev\u00ed jafnvel og sv\u00edkjum lofor\u00f0 okkar.<\/p>\n<p>En n\u00f3g um \u00fea\u00f0. \u00deetta er trag\u00edk\u00f3med\u00eda, eins og \u00fea\u00f0 heitir \u2013 gr\u00e1tbrosleg. Hva\u00f0 eftir anna\u00f0 veltast \u00e1horfendur um af hl\u00e1tri. \u00dea\u00f0 er kannski \u00f3sanngjarnt gagnvart gamla manninum a\u00f0 hl\u00e6ja a\u00f0 honum, en hann er bara svo \u00f3endanlega fyndinn \u2013 einkum \u00feegar hann gerir \u00e1rangurslausar tilraunir til a\u00f0 standa uppi \u00ed h\u00e1rinu \u00e1 unga f\u00f3lkinu og s\u00fdnast eitthva\u00f0 anna\u00f0 en hann er. Reynir a\u00f0 vera t\u00f6ff og kjaftfor. Gerir alla vitlausa. Eiginlega eru \u00fea\u00f0 a\u00f0standendur hans \u2013 unga f\u00f3lki\u00f0 \u2013 sem \u00e6ttu a\u00f0 fara \u00e1 h\u00e6li, algerlega \u00f6rmagna og vitstola eftir \u00ferotlaust str\u00ed\u00f0 vi\u00f0 gamla manninn. Sam\u00fa\u00f0 okkar er \u00f6ll hans megin.<\/p>\n<h3>Hl\u00e1turk\u00f6st og gr\u00e1tbrosleg andlit<\/h3>\n<p>\u00dea\u00f0 er engu l\u00edkara en a\u00f0 hlutverk Andr\u00e9 hafi veri\u00f0 skrifa\u00f0 me\u00f0 Eggert \u00ed huga \u2013 alla vega s\u00e1 Krist\u00edn \u00fea\u00f0 strax. Honum l\u00e6tur svo vel a\u00f0 skapa sam\u00fa\u00f0 me\u00f0 sam\u00far\u00e6janum, aldrei and\u00fa\u00f0. Hann hefur allt til a\u00f0 bera, gr\u00e1tbroslegt andlit, sem me\u00f0 augnar\u00e1\u00f0inu einu getur la\u00f0a\u00f0 fram hl\u00e1turkast og me\u00f0 einni handahreyfingu \u00feagga\u00f0 ni\u00f0ur \u00ed kjaft\u00f6skum.<\/p>\n<p>Og sj\u00e1, hva\u00f0 hann uppve\u00f0rast, \u00feegar Laura \u2013 Edda Arnlj\u00f3tsd\u00f3ttir, sem f\u00f3r \u00e1 kostum \u00ed hlutverki hinnar eggjandi h\u00fashj\u00e1lpar \u2013 m\u00e6tti \u00e1 sta\u00f0inn og f\u00f3r a\u00f0 gefa honum undir f\u00f3tinn \u2013 bara svona \u00f3vart. Ekki aldeilis dau\u00f0ur \u00far \u00f6llum \u00e6\u00f0um n\u00e9 tu\u00f0andi gamalmenni \u2013 heldur fyrrverandi steppdansari, sem var alveg til \u00ed a\u00f0 st\u00edga me\u00f0 henni nokkur spor \u2013 og \u00fe\u00f3 \u00fea\u00f0 yr\u00f0i eitthva\u00f0 meira.<\/p>\n<p>Harpa \u00c1rnad\u00f3ttir hefur veri\u00f0 a\u00f0 s\u00e6kja \u00ed sig ve\u00f0ri\u00f0 \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum, b\u00e6\u00f0i sem fr\u00e1b\u00e6r leikstj\u00f3ri og leikari. H\u00fan er hin fullkomna metna\u00f0arfulla d\u00f3ttir Andr\u00e9 \u00ed \u00feessu leikverki. Mj\u00f6g fr\u00f6nsk \u00e1s\u00fdndum, f\u00ednleg en samt sterk, skyldur\u00e6kin, elskandi d\u00f3ttir, sem er vi\u00f0 a\u00f0 gefast upp \u00ed eil\u00edfu str\u00ed\u00f0i vi\u00f0 van\u00feakkl\u00e1tan f\u00f6\u00f0ur og veraldlegan samb\u00fdlismann \u2013 \u00der\u00f6st Le\u00f3 Gunnarsson. Samb\u00fdlisma\u00f0urinn heldur sig \u00ed fjarska, hefur engar sterkar tilfinningar gagnvart f\u00f6\u00f0ur samb\u00fdliskonu sinnar, er svo sem alveg sama \u2013 en vill samt halda sambandi vi\u00f0 d\u00f3tturina, sem hann elskar \u00fat af l\u00edfinu \u2013 \u00fer\u00e1tt fyrir allt. Eitt \u00f3gleymanlegasta atri\u00f0i s\u00fdningarinnar er \u00e1starsena \u00feeirra undir lokin, \u00feegar m\u00e1lin eru farin a\u00f0 sk\u00fdrast og \u00e1kv\u00f6r\u00f0un hefur veri\u00f0 tekin. Frelsi\u00f0 framundan. \u00deau \u2013 \u00f6rmagna eftir v\u00f6kun\u00f3tt \u2013 sitja tv\u00f6 ein \u00ed t\u00f3mri stofunni. B\u00e6\u00f0i \u00f6lvu\u00f0, me\u00f0 h\u00e1lft\u00f3m gl\u00f6s \u00ed h\u00f6ndunum \u2013 stj\u00f6rf af \u00f3v\u00e6ntri l\u00f6ngun hvort til annars. Hreyfingar \u00feeirra, l\u00e1tbrag\u00f0, augnatillit, f\u00e1lmandi hendur, slagandi f\u00e6tur, allt svo \u00ferungi\u00f0 \u00e1str\u00ed\u00f0u \u2013 aldeilis \u00f3tr\u00faleg snilld.<\/p>\n<p>Anna\u00f0 atri\u00f0i er l\u00edka \u00f3gleymanlegt. \u00dea\u00f0 er samleikur karlmanns og konu \u2013 \u00d3laf\u00edu Hrannar J\u00f3nsd\u00f3ttur og Sveins \u00d3lafs Gunnarssonar undir lok s\u00fdningar. \u00deau tv\u00f6 eru hinir \u00f3v\u00e6ntu gestir, sem rugla okkur \u00f6ll \u00ed r\u00edminu \u2013 svol\u00edti\u00f0 abs\u00fard \u2013 \u00edmyndun e\u00f0a veruleiki. Karl og kona, sem \u00e6tla a\u00f0 vera honum g\u00f3\u00f0 h\u00e9r eftir. Hann er \u00e1 \u00feeirra valdi og tekur lyfin s\u00edn \u00feegjandi. Fr\u00e1b\u00e6r leikur og eftirminnilegur.<\/p>\n<h3>Abs\u00fard veruleiki<\/h3>\n<p>\u00c9g ver\u00f0 a\u00f0 minnast \u00e1 leikmyndina, sem var nokku\u00f0 s\u00e9rst\u00f6k \u2013 en hana sm\u00ed\u00f0ar St\u00edgur Stein\u00fe\u00f3rsson. Einf\u00f6ld, f\u00e1breytt, litlaus, gagns\u00e6 \u2013 bl\u00f3mavasi \u00e1n bl\u00f3ma. Heimili f\u00f3lks \u00e1 faraldsf\u00e6ti, e\u00f0a gamals manns, sem er l\u00f6ngu h\u00e6ttur a\u00f0 taka eftir n\u00e6rumhverfi s\u00ednu? T\u00f3mlegt, andlaust, \u00e1 hverfandi hveli. Rau\u00f0i st\u00f3llinn var eins konar h\u00e1s\u00e6ti. \u00dear sest bara h\u00fasb\u00f3ndinn \u2013 e\u00f0a \u00f3sv\u00edfnar hj\u00e1sv\u00e6fur d\u00f3tturinnar. L\u00fdsingin \u2013 Halld\u00f3r \u00d6rn \u00d3skarsson \u2013 l\u00edka einf\u00f6ld, en n\u00e6rg\u00f6ngul og miskunnarlaus, gaf s\u00fdningunni samsvarandi litleysi af \u00e1settu r\u00e1\u00f0i.<\/p>\n<p>Og svo var \u00fea\u00f0 t\u00f3nlist Borgars \u00e1 kontrabassann. Merkilegt hva\u00f0 honum tekst alltaf a\u00f0 skapa r\u00e9tta stemningu, sem hentar b\u00e6\u00f0i stund og sta\u00f0 \u2013 sei\u00f0andi og angurv\u00e6r \u00ed senn. Mig langar l\u00edka til a\u00f0 \u00feakka Kristj\u00e1ni \u00de\u00f3r\u00f0i Hrafnssyni fyrir fr\u00e1b\u00e6ra \u00fe\u00fd\u00f0ingu verksins, sem vir\u00f0ist b\u00e6\u00f0i \u00fe\u00e6gileg \u00ed me\u00f0f\u00f6rum og leikandi l\u00e9tt \u00ed flutningi. \u00c9g efast um, a\u00f0 nokkur annar leikstj\u00f3ri \u00edslenskur en Krist\u00edn J\u00f3hannesd\u00f3ttir, hef\u00f0i veri\u00f0 betur til \u00feess fallinn a\u00f0 st\u00fdra uppsetningu \u00e1 \u00feessu r\u00f3ma\u00f0a verki hins unga franska h\u00f6fundar, Florian Zeller. \u00dea\u00f0 hefur fari\u00f0 sigurf\u00f6r um allan heim og vaki\u00f0 menn til umhugsunar um l\u00edfi\u00f0 og tilveruna. Af s\u00ednu alkunna n\u00e6mi hefur h\u00fan fundi\u00f0 hverri pers\u00f3nu leikara vi\u00f0 h\u00e6fi og \u00f6llum \u00feeim, sem koma a\u00f0 s\u00fdningunni. H\u00fan vir\u00f0ist leggja l\u00edf sitt og s\u00e1l \u00ed allt, sem h\u00fan tekur s\u00e9r fyrir hendur. Hugsar dj\u00fapt, hefur samt samr\u00e1\u00f0.<\/p>\n<p>\u201eFullkomi\u00f0 abs\u00fardleikh\u00fas,\u201c segir Krist\u00edn \u2013 en er ekki raunveruleikinn stundum svol\u00edti\u00f0 abs\u00fard? Er gamli ma\u00f0urinn farinn a\u00f0 tapa \u00e1ttum, e\u00f0a er heimurinn sj\u00e1lfur genginn af g\u00f6flunum? Voru Konan og Karlma\u00f0urinn \u00edmyndun e\u00f0a alvara? Vi\u00f0 lifum \u00e1 abs\u00fard t\u00edmum. Stundum sl\u00e1 \u00f3v\u00e6ntir atbur\u00f0ir \u00fati \u00ed heimi allt hi\u00f0 li\u00f0na \u00fat. Ionesco, Sartre, Arrabal \u2013 \u00fea\u00f0 sem \u00feeim \u00fe\u00f3tti abs\u00fard \u00e1 tuttugustu \u00f6ldinni, er or\u00f0inn barnaleikur \u00ed dag.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00f6fundur: Florian Zeller<br \/>\nLeikstj\u00f3ri: Krist\u00edn J\u00f3hannesd\u00f3ttir<br \/>\nLeikarar: Eggert \u00deorleifsson, Edda Arnlj\u00f3tsd\u00f3ttir, Harpa Arnard\u00f3ttir, \u00d3laf\u00eda Hr\u00f6nn J\u00f3nsd\u00f3ttir, Sveinn \u00d3lafur Gunnarsson, \u00der\u00f6stur Le\u00f3 Gunnarsson<br \/>\nLeikmynd: St\u00edgur Stein\u00fe\u00f3rsson<br \/>\nB\u00faningar: \u00de\u00f3runn Mar\u00eda J\u00f3nsd\u00f3ttir<br \/>\nL\u00fdsing: Halld\u00f3r \u00d6rn \u00d3skarsson<br \/>\nT\u00f3nlist: Borgar Magnason<br \/>\nHlj\u00f3\u00f0mynd: Elvar Geir S\u00e6varsson og Borgar Magnason<br \/>\n\u00de\u00fd\u00f0ing: Kristj\u00e1n \u00de\u00f3r\u00f0ur Hrafnsson<\/p>\n<p>M\u00e9r var\u00f0 \u00f3neitanlega oft hugsa\u00f0 til m\u00edns eigin f\u00f6\u00f0ur \u00ed g\u00e6rkv\u00f6ldi, \u00fear sem \u00e9g sat \u00ed leikh\u00fasinu og \u00fdmist gr\u00e9t e\u00f0a hl\u00f3 yfir \u00f6murlegum elligl\u00f6pum Andr\u00e9 gamla (sem er leikinn af Eggerti \u00deorleifssyni) \u2013 hvernig hann sm\u00e1m saman gefst upp fyrir ellinni, er yfirbuga\u00f0ur, kominn \u00e1 stofnun og h\u00e6ttur a\u00f0 vera til. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,5],"tags":[],"class_list":["post-213","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=213"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":501,"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213\/revisions\/501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}