{"id":220,"date":"2018-02-19T00:00:00","date_gmt":"2018-02-19T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/bs\/index.php\/2018\/02\/19\/farandleikhus-i-fjarkennslu\/"},"modified":"2020-09-23T08:41:33","modified_gmt":"2020-09-23T08:41:33","slug":"farandleikhus-i-fjarkennslu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/2018\/02\/19\/farandleikhus-i-fjarkennslu\/","title":{"rendered":"FARANDLEIKH\u00daS \u00cd FJARKENNSLU"},"content":{"rendered":"<p>\u00deetta er m\u00e9r efst \u00ed huga, eftir a\u00f0 hafa s\u00e9\u00f0 p\u00e6lingar Karls \u00c1g\u00fastar \u00dalfssonar  \u00e1 svi\u00f0i Gaflaraleikh\u00fassins \u00ed Hafnarfir\u00f0i um helgina \u2013  <b>\u00cd skugga Sveins<\/b>. J\u00e1, honum liggur miki\u00f0 \u00e1 hjarta, honum Karli \u00c1g\u00fasti.  L\u00edklega ofb\u00fd\u00f0ur honum firringin, f\u00e1viskan og t\u00f3ml\u00e6ti\u00f0 gagnvart forfe\u00f0rum okkar og m\u00e6\u00f0rum, sem l\u00f6ptu dau\u00f0ann \u00far skel og \u00e1ttu hvorki til hn\u00edfs n\u00e9 skei\u00f0ar, st\u00e1lu s\u00e9r til matar og ur\u00f0u a\u00f0 gjalda \u00feess, fjarri mannabygg\u00f0 \u2013  \u00fatlagar, d\u00e6mdir menn.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>\u201eF\u00e1t\u00e6klingar st\u00e1lu s\u00e9r til matar,  en hinir r\u00edku ar\u00f0r\u00e6ndu f\u00e1t\u00e6klingana\u201c. Ef vi\u00f0 l\u00e6rum ekkert af s\u00f6gu eigin \u00fej\u00f3\u00f0ar, \u00fe\u00e1 eigum vi\u00f0 enga framt\u00ed\u00f0 heldur. Fort\u00ed\u00f0in ver\u00f0ur ekki umfl\u00fain.  Framt\u00ed\u00f0in ver\u00f0ur \u00fev\u00ed a\u00f0eins sk\u00e1rri, a\u00f0 vi\u00f0 l\u00e6rum af fort\u00ed\u00f0inni.<\/p>\n<p>Karl \u00c1g\u00fast \u00dalfsson er l\u00f6ngu \u00fej\u00f3\u00f0kunnur ma\u00f0ur, sem l\u00e6tur \u00fe\u00f3 l\u00edti\u00f0 yfir s\u00e9r \u2013 kannski \u00f3\u00fearflega. Hann er \u00e1str\u00ed\u00f0ufullur rith\u00f6fundur, \u00fe\u00fd\u00f0andi, leiksk\u00e1ld og leikari, sem jafnframt p\u00e6lir \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0m\u00e1lum. Hver man ekki eftir Spaugstofunni,  sem \u00ed tuttugu \u00e1r samfellt sl\u00f3 \u00f6ll \u00e1horfsmet  \u00ed r\u00edkissj\u00f3nvarpinu okkar?  Karl \u00c1g\u00fast var s\u00e1, sem lag\u00f0i \u00fear mest til m\u00e1la. Ekkert var honum \u00f3vi\u00f0komandi, samf\u00e9lagi\u00f0 allt l\u00e1 undir. \u00dea\u00f0 var stungi\u00f0 \u00e1 k\u00fdlum, gagnr\u00fdnin var miskunnarlaus \u2013 en \u00e1tti samt r\u00e9tt \u00e1 s\u00e9r. \u00dea\u00f0 er eftirsj\u00e1 af sl\u00edkri umfj\u00f6llun \u00e1 opinberum vettvangi.<\/p>\n<p>Og hver var svo \u00feessi Skugga Sveinn, sem Karli \u00c1g\u00fasti er svo hugleikinn um \u00feessar mundir? Hann er l\u00edklega einhver fr\u00e6gasta pers\u00f3na \u00edslenskra sagna  \u2013 eins konar samnefnari  fyrir hina \u00f3l\u00e1ns\u00f6mu f\u00e1t\u00e6klinga allra t\u00edma, sem er refsa\u00f0 a\u00f0 \u00f3sekju og gerast \u201e\u00f3gnvaldur bygg\u00f0af\u00f3lksins\u201c \u2013 utangar\u00f0smenn sem allir \u00f3ttast og fyrirl\u00edta. Um lei\u00f0 er \u00feetta  \u00e1starsaga, sem f\u00e6r g\u00f3\u00f0an endi. \u00deetta er l\u00edka saga um st\u00e9ttskiptingu, menntamannahroka og au\u00f0m\u00fdkt hinna forsm\u00e1\u00f0u.  \u2013 Matth\u00edas  Jochumsson segir sj\u00e1lfur, a\u00f0 hann hafi\u201esulla\u00f0 saman\u201c s\u00e9r til gamans, \u00feessu leikverki um Svein, \u00feegar hann var \u00ed fimmta bekk  Lat\u00ednusk\u00f3lans. Geri  a\u00f0rir betur!<\/p>\n<p>Og \u00fea\u00f0 er ekki a\u00f0 r\u00e1\u00f0ast \u00e1 gar\u00f0inn, \u00fear sem hann er l\u00e6gstur, a\u00f0 leika s\u00e9r me\u00f0 texta sj\u00e1lfs \u00fej\u00f3\u00f0sk\u00e1ldsins, Matth\u00edasar. En \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur a\u00f0 segjast eins og er, a\u00f0 textarnir \u00ed s\u00f6ngleiknum reynast vera hagleikssm\u00ed\u00f0 og hlj\u00f3ma vel \u00ed munni leikenda.<\/p>\n<p>Og n\u00fa eru \u00feau \u00f6ll gengin aftur \u00e1 svi\u00f0inu \u00ed Gaflaraleikh\u00fasinu \u00ed Hafnarfir\u00f0i \u2013 Skugga Sveinn, Ketill skr\u00e6kur, Grasa-Gudda, Gvendur smali, Laurenzius s\u00fdsluma\u00f0ur, J\u00f3n sterki, \u00c1sta og Haraldur. Allt \u00fej\u00f3\u00f0kunnar pers\u00f3nur,  \u00e1tta manns.  \u2013 En a\u00f0eins \u00fer\u00edr leikendur, \u00feau Karl \u00c1g\u00fast, Kristjana og Eyvindur.<\/p>\n<p>\u00dear me\u00f0  hefst galdraverki\u00f0 \u2013  spuninn. Aldeilis \u00f3tr\u00falegt! H\u00fan \u00c1g\u00fasta, leikstj\u00f3rinn, hefur haft \u00far n\u00f3gu a\u00f0 mo\u00f0a, umkringd listaf\u00f3lki, sem kann vel til verka, f\u00f3lki, sem tekur stj\u00f3rn, en er jafnframt frj\u00f3tt og skapandi. Fl\u00e6\u00f0i\u00f0 rennur fyrirhafnarlaust, ekkert hik, engar tafir. Gaman.<\/p>\n<p>Leikmyndin sj\u00e1lf og l\u00fdsingin eru afar lagi \u00fe\u00e6gileg fyrir auga\u00f0, skapar vi\u00f0eigandi umger\u00f0, sem er \u00e6vint\u00fdraleg, en um lei\u00f0 hrollvekjandi. Leikmunir  allir bera vott um frj\u00f3tt \u00edmyndunarafl og hagkv\u00e6mni, \u00feannig a\u00f0 Grasa-Gudda og Ketill skr\u00e6kur geta me\u00f0 einni h\u00f6fu\u00f0skreytingu breyst \u00ed \u00ed\u00f0ilfagra \u00c1stu, sem dregur Harald, yr\u00f0linginn \u00ed helli Sveins, \u00e1 t\u00e1lar og kennir honum \u00e1 l\u00edfi\u00f0. Og Haraldur r\u00e9ttir \u00fat h\u00f6ndina og ver\u00f0ur \u00e1 svipstundu aftur s\u00f6guma\u00f0ur e\u00f0a bara Helgi st\u00fadent.<\/p>\n<p>Karl \u00c1g\u00fast \u00feekkjum vi\u00f0 fr\u00e1 fornu fari. Hann getur brug\u00f0i\u00f0 s\u00e9r \u00ed allra kvikinda l\u00edki, sungi\u00f0 eins og engill, spila\u00f0 \u00e1 hlj\u00f3\u00f0f\u00e6ri, dansa\u00f0, ef svo ber undir, veri\u00f0 undirgefinn og lj\u00fafur e\u00f0a forhetur og grimmur.<\/p>\n<p>En Kristj\u00f6nu h\u00f6fum vi\u00f0 ekki s\u00e9\u00f0 \u00e1\u00f0ur \u2013 h\u00fan er greinilega upprennandi stjarna. Eins og Karl \u00c1g\u00fast  getur h\u00fan l\u00edka allt \u2013   hefur fallega r\u00f6dd, volduga og t\u00f3nvissa,  hreyfir sig eins og d\u00e1d\u00fdr, fisl\u00e9tt og fja\u00f0urm\u00f6gnu\u00f0, \u00fdmist sem hin \u00e1stfangna \u00c1sta, brosandi og f\u00f6gur, mj\u00f3r\u00f3ma Ketill,  \u00e1vallt til \u00fej\u00f3nustu rei\u00f0ub\u00fainn e\u00f0a hinn h\u00e9g\u00f3mlegi Laurenz\u00edus s\u00fdsluma\u00f0ur, sem breg\u00f0ur fyrir sig lat\u00ednu \u00ed t\u00edma og  (einkum) \u00f3t\u00edma.<\/p>\n<p>En hva\u00f0 me\u00f0 Skugga Svein sj\u00e1lfan? \u00d3gnvekjandi n\u00e6rvera hans og drynjandi bassar\u00f6dd \u00ed bakgrunni svi\u00f0sins minna okkur \u00e1, a\u00f0 l\u00edf \u00fatlagans var ekki leikur, heldur dau\u00f0ans alvara. Eyvindur Karlsson var bara eins og f\u00e6ddur \u00ed hlutverki\u00f0 \u2013  og t\u00f3nlist hans  gefur gj\u00f6rningnum d\u00fdpri og dramat\u00edskari merkingu.<\/p>\n<p>\u00deegar upp er sta\u00f0i\u00f0,  er auglj\u00f3st, a\u00f0 \u00feetta leikrit \u2013 e\u00f0a s\u00f6ngleikur \u2013 \u00e1 erindi vi\u00f0 alla \u2013 einkum \u00ed sk\u00f3lum landsins, \u00feanga\u00f0 sem vi\u00f0 leggjum lei\u00f0 okkar til a\u00f0 n\u00e1 jar\u00f0sambandi vi\u00f0 fort\u00ed\u00f0ina.  \u00dea\u00f0 mundi gefa kennslunni \u00ed sk\u00f3lastofunni l\u00edf og lit. Menntam\u00e1layfirv\u00f6ld,sem \u00feessi misserin s\u00e6ta \u00feungum \u00e1k\u00farum fyrir dau\u00f0yflish\u00e1tt og l\u00e9legan \u00e1rangur nemenda, mundu gera margt vitlausara en a\u00f0 hleypa l\u00edfi \u00ed \u00fea\u00f0, sem fram fer \u00ed sk\u00f3lastofunni me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 opna dyr s\u00ednar fyrir \u00feessu farandleikh\u00fasi Skugga-Sveins.<\/p>\n<p>Karl \u00c1g\u00fast notar a\u00f0eins fimm setningar \u00far Skugga-Sveini  Matth\u00edasar, a\u00f0 eigin s\u00f6gn, en n\u00fdtir s\u00e9r engu a\u00f0 s\u00ed\u00f0ur skilabo\u00f0in, sem \u00fea\u00f0 verk flytur okkur. Um misr\u00e9tti\u00f0, st\u00e9ttskiptinguna, forr\u00e9ttindi hinna r\u00edku, ves\u00f6ld hinna f\u00e1t\u00e6ku. Hver er \u00feessi \u00fej\u00f3\u00f0, \u00cdslendingar? Hva\u00f0an kom h\u00fan, \u00e1 hva\u00f0a fer\u00f0alagi er h\u00fan?  \u201eHva\u00f0 er \u00fe\u00e1 or\u00f0i\u00f0 okkar starf \u00ed sex hundru\u00f0 sumur? H\u00f6fum vi\u00f0 gengi\u00f0 til g\u00f3\u00f0s g\u00f6tuna fram eftir veg?\u201c \u00dea\u00f0 er hin st\u00f3ra spurning, sem \u00fej\u00f3\u00f0sk\u00e1ldi\u00f0 J\u00f3nas spur\u00f0i \u00ed upphafi \u00feessarar vegfer\u00f0ar \u00ed sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isbar\u00e1ttu 19du aldar.<\/p>\n<p>Og \u00fea\u00f0 er okkar a\u00f0 finna svari\u00f0.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Brynd\u00eds Schram fjallar um s\u00fdningu Gaflaraleih\u00fassins, \u00cd skugga Sveins<br \/>\nHandrit og s\u00f6ngtextar: Karl \u00c1g\u00fast \u00dalfsson                                                                                        T\u00f3nlist: Eyvindur Karlsson                                                                                                         Leikstj\u00f3rn: \u00c1g\u00fasta Sk\u00falad\u00f3ttir                                                                                                           Leikmynd og b\u00faningar: Gu\u00f0r\u00fan \u00d6yahals                                                                                                   Gr\u00edmur, leikgervi og f\u00f6r\u00f0un: Vala Halld\u00f3rsd\u00f3ttir                                                                                 L\u00fdsing: Sk\u00fali R\u00fanar Hilmarsson<br \/>\nLeikarar:<br \/>\nKarl \u00c1g\u00fast \u00dalfsson                                                                                                                     Kristjana Sk\u00falad\u00f3ttir                                                                                                                 Eyvindur Karlsson<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er alveg satt, sem einhver haf\u00f0i \u00e1 or\u00f0i um daginn, a\u00f0 \u00fe\u00f3tt \u00cdslendingar standi sig illa \u00ed Pisa-k\u00f6nnunum og geti, a\u00f0 s\u00f6gn, hvorki lesi\u00f0 s\u00e9r til gagns n\u00e9 leyst st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0i\u00ferautir, \u00fe\u00e1 vir\u00f0ast \u00feeir b\u00faa yfir \u00f3venjulegri sk\u00f6punar\u00fe\u00f6rf \u2013 \u00e1str\u00ed\u00f0u sem finnur s\u00e9r birtingarform \u00ed t\u00f3nlist, myndlist, leiklist \u2013 jafnvel \u00ed  kl\u00e6\u00f0abur\u00f0i, framkomu, hispurleysi, \u00e1r\u00e6\u00f0i&#8230;.<\/p>\n<p>\u00deessi gr\u00f3ska \u00ed mannl\u00edfinu vekur strax athygli erlendra gesta \u2013 \u00fe.e.a.s. ef \u00feeir gefa s\u00e9r einhvern t\u00edma til a\u00f0 glugga \u00ed samf\u00e9lagi\u00f0, \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 gl\u00e1pa upp \u00ed himininn \u00ed leit a\u00f0 nor\u00f0urlj\u00f3sum.  \u00de\u00fasundir Air-Waves-gesta vitna um \u00feetta. Og ef \u00feeir skildu n\u00fa tungum\u00e1li\u00f0 okkar l\u00edka, \u00fe\u00e1 yr\u00f0u \u00feeir enn meira hissa, \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00e9r spretta upp leikh\u00fas eins og bl\u00f3m \u00e1 vori. M\u00f6nnum liggur miki\u00f0 \u00e1 hjarta, og vilja l\u00e1ta til s\u00edn taka \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagsumr\u00e6\u00f0unni. Koma s\u00ednum sko\u00f0unum \u00e1 framf\u00e6ri, breyta \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9laginu. Gera l\u00edfi\u00f0 betra og heilbrig\u00f0ara. \u00dev\u00ed a\u00f0 leikh\u00fasi\u00f0  er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r sk\u00f3li , vettvangur \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagsumr\u00e6\u00f0u, eins konar spegilmynd af \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9laginu hverju sinni. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,3],"tags":[],"class_list":["post-220","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","category-leikhus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=220"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":494,"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/220\/revisions\/494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/bs\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}