{"id":1080,"date":"2008-11-24T00:00:00","date_gmt":"2008-11-24T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1080"},"modified":"2020-09-22T14:08:01","modified_gmt":"2020-09-22T14:08:01","slug":"sjalfstaedisflokkurinn-og-evropumalin-flokkshagsmunir-gegn-thjodarhagsmunum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1080","title":{"rendered":"SJ\u00c1LFST\u00c6\u00d0ISFLOKKURINN OG EVR\u00d3PUM\u00c1LIN: FLOKKSHAGSMUNIR GEGN \u00deJ\u00d3\u00d0ARHAGSMUNUM"},"content":{"rendered":"<p>Hvers vegna hafa forystumenn flokksins ekki vilja\u00f0 heyra \u00e1 \u00fea\u00f0 minnst, jafnvel \u00fe\u00f3tt meirihluti \u00fej\u00f3\u00f0arinnar og meirihluti \u00feeirra eigin kj\u00f3senda hafi l\u00f6ngum vilja\u00f0 l\u00e1ta \u00e1 \u00feetta reyna? Hvers vegna \u00feverskallast forystumenn flokksins vi\u00f0 \u00f6llum sl\u00edkum kr\u00f6fum, \u00fe\u00f3tt flestir forv\u00edgismenn \u00edslensks atvinnu- og fj\u00e1rm\u00e1lal\u00edfs, sem reyndar gera flokkinn \u00fat, hafi sn\u00faist \u00e1 \u00fe\u00e1 sveif me\u00f0 vaxandi \u00feunga \u00ed seinni t\u00ed\u00f0?<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>Er \u00feetta ekki \u00ed \u00f3samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00fe\u00e1 vi\u00f0teknu kenningu (e\u00f0a go\u00f0s\u00f6gn) a\u00f0 Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn hafi \u00e6vinlega haft forg\u00f6ngu um n\u00e1nara samstarf \u00cdslendinga vi\u00f0 a\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ir \u00e1 svi\u00f0i verslunar og vi\u00f0skipta, \u00feegar \u00e1 hefur reynt? E\u00f0a er s\u00fa kenning bara b\u00e1bylja sem stenst ekki n\u00e1nari sko\u00f0un? Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn \u00edslenski er eini h\u00e6gri flokkurinn \u00ed gervallri Evr\u00f3pu sem hefur forhertst \u00ed andst\u00f6\u00f0u sinni vi\u00f0 a\u00f0ild a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu. Meira a\u00f0 segja breska \u00edhaldinu dettur ekki \u00ed hug a\u00f0 segja St\u00f3ra Bretland \u00far Evr\u00f3pusambandinu, \u00fe\u00f3tt \u00feeir hafi einatt allt \u00e1 hornum s\u00e9r \u00fear innan dyra. Til \u00feess eru vi\u00f0skiptahagsmunir Breta af Evr\u00f3pusambandsa\u00f0ild allt of r\u00edkir. Hva\u00f0 veldur \u00feessari s\u00e9rst\u00f6\u00f0u \u00edslenska \u00edhaldsflokksins \u00ed reynd?<\/p>\n<p>Sannleikurinn er s\u00e1 a\u00f0 kenningin um forystuhlutverk Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins a\u00f0 \u00fev\u00ed er var\u00f0ar n\u00e1nara samstarf vi\u00f0 a\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ir \u00e1 grundvelli fr\u00edverslunar stenst illa n\u00e1nari sko\u00f0un. \u00de\u00f3tt Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn hafi haft \u00f3tv\u00edr\u00e6\u00f0a forystu um inng\u00f6nguna \u00ed NATO og varnarsamstarfi\u00f0 vi\u00f0 Bandar\u00edkin \u00e1 s\u00ednum t\u00edma, gildir ekki \u00fea\u00f0 sama um frelsi \u00ed vi\u00f0skiptum.<\/p>\n<p>Lengst af s\u00f6gu sinnar hefur Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn veri\u00f0 r\u00edkisforsj\u00e1r \u2013 og haftaflokkur, \u00ed helmingaskiptum vi\u00f0 Frams\u00f3knarflokkinn. Valdakerfi flokksins var beinl\u00ednis byggt upp \u00ed kringum r\u00edkisforsj\u00e1 og p\u00f3lit\u00edska stj\u00f3rnun \u00e1 r\u00edkisb\u00f6nkum og sj\u00f3\u00f0um. \u00dea\u00f0 borga\u00f0i sig fyrir atvinnurekendur a\u00f0 vera \u00ed Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokknum. Og \u00fea\u00f0 gat n\u00e1lgast a\u00f0 vera refsivert ath\u00e6fi a\u00f0 vera \u00fea\u00f0 ekki. St\u00f3ra undantekningin fr\u00e1 r\u00edkisforsj\u00e1rstefnu Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins var Vi\u00f0reisnarstj\u00f3rnin 1959-71. Hinn p\u00f3lit\u00edski frumkv\u00f6\u00f0ull a\u00f0 auknu frj\u00e1lsr\u00e6\u00f0i \u00ed vi\u00f0skiptal\u00edfinu innan Vi\u00f0reisnarstj\u00f3rnarinnar var Gylfi \u00de. G\u00edslason, forma\u00f0ur Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins og vi\u00f0skiptar\u00e1\u00f0herra Vi\u00f0reisnar. Vi\u00f0reisnarstj\u00f3rnin afnam gjaldeyrish\u00f6ft, skr\u00e1\u00f0i gengi\u00f0 r\u00e9tt og j\u00f3k frelsi \u00ed innflutningi. En \u00fev\u00ed voru \u00fer\u00f6ng takm\u00f6rk sett sem Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkurinn gat tosa\u00f0 Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokknum \u00ed \u00e1tt til aukins frj\u00e1lsr\u00e6\u00f0is. \u00dea\u00f0 var einmitt \u00e1 \u00feessum \u00e1rum sem landb\u00fana\u00f0urinn var \u00ed s\u00edvaxandi m\u00e6li ger\u00f0ur \u00fat \u00e1 kostna\u00f0 skattgrei\u00f0enda (\u00fatflutningsb\u00e6tur). R\u00edkisvaldi\u00f0 \u00e1kva\u00f0 fiskver\u00f0. Hvort tveggja gengi gjaldmi\u00f0ilsins og vextir inn- og \u00fatl\u00e1na var \u00e1kve\u00f0i\u00f0 af p\u00f3lit\u00edkusum. \u00datflutningurinn var h\u00e1\u00f0ur p\u00f3lit\u00edskum leyfisveitingum. Steingr\u00edmur Hermannsson segir fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00ed \u00e6vis\u00f6gu sinni a\u00f0 me\u00f0al verkefna \u00ed fyrstu samsteypustj\u00f3rn sem hann t\u00f3k \u00fe\u00e1tt \u00ed hafi veri\u00f0 a\u00f0 \u00e1kve\u00f0a ver\u00f0 \u00e1 k\u00f3k og prins p\u00f3l\u00f3.<\/p>\n<h2>Helmingaskipti og r\u00edkisforsj\u00e1<\/h2>\n<p>Allt var \u00feetta r\u00edkisforsj\u00e1rkerfi ni\u00f0urnj\u00f6rva\u00f0 \u00fat \u00ed ystu \u00e6sar samkv\u00e6mt helmingaskiptareglu Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokks og Frams\u00f3knar: \u00deetta handa okkur \u2013 hitt handa S\u00cdS. Hlunnindum \u00e1 vegum r\u00edkisins var \u00fathluta\u00f0 eftir p\u00f3lit\u00edskum ver\u00f0leikum. Skj\u00f3lst\u00e6\u00f0ingar flokkanna h\u00f6f\u00f0u forgang um l\u00e1nveitingar \u00far b\u00f6nkunum sem lutu stj\u00f3rn p\u00f3lit\u00edskra bankastj\u00f3ra og bankar\u00e1\u00f0a. L\u00e1nin voru \u00f3ver\u00f0trygg\u00f0 \u00ed 35-40% ver\u00f0b\u00f3lgu og \u00fev\u00ed eftirs\u00f3tt g\u00e6\u00f0i; n\u00e1nast p\u00f3lit\u00edsk gjafavara. \u00deetta kerfi h\u00e9lt velli og f\u00e6r\u00f0ist raunar \u00ed aukana, eftir fall Vi\u00f0reisnar 1971 og \u00e1 frams\u00f3knar\u00e1ratugunum sem t\u00f3ku vi\u00f0. \u00dea\u00f0 var ekki fyrr en ver\u00f0trygging fj\u00e1rskuldbindinga og raunvextir komu til s\u00f6gunnar og kollv\u00f6rpu\u00f0u S\u00cdS, sem haf\u00f0i undir lokin lifa\u00f0 af n\u00e6r eing\u00f6ngu vegna p\u00f3lit\u00edskrar fyrirgrei\u00f0slu, a\u00f0 helmingaskiptakerfi flokkanna skekktist \u00e1 grunninum og hrundi loks saman.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 var reyndar \u00ed t\u00ed\u00f0 vinstristj\u00f3rnar Steingr\u00edms Hermannssonar (1988-91)sem fyrstu skrefin \u00ed frj\u00e1lsr\u00e6\u00f0is\u00e1tt voru tekin \u00e1 n\u00fd: Frelsi \u00ed \u00fatflutningi, afn\u00e1m gjaldeyrishafta og takmarka\u00f0 frelsi til fj\u00e1rmagnsfllutninga milli landa; einkav\u00e6\u00f0ing \u00dativegsbankans og sameining banka. S\u00ed\u00f0ast ekki s\u00edst EES-samningurinn sj\u00e1lfur, sem breytti \u00f6llu efnahagsumhverfi \u00e1 \u00cdslandi \u00ed frj\u00e1lsr\u00e6\u00f0is\u00e1tt.<\/p>\n<p>Stiklum \u00e1 st\u00f3ru um stefnu Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins \u00ed Evr\u00f3pum\u00e1lum \u00e1 s.l. tveimur \u00e1ratugum. Segja m\u00e1 a\u00f0 Dav\u00ed\u00f0 Oddsson hafi hafi\u00f0 landsm\u00e1laferil sinn sem forma\u00f0ur aldam\u00f3tanefndar Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, \u00fear sem hann lag\u00f0i eindregi\u00f0 til a\u00f0 \u00cdsland stefndi a\u00f0 inng\u00f6ngu \u00ed Evr\u00f3pusambandi\u00f0. \u00der\u00e1tt fyrir \u00feetta vegarnesti Dav\u00ed\u00f0s var Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn \u00ed stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0u (1988-91), undir forystu \u00deorsteins P\u00e1lssonar, andv\u00edgur EES-samningnum. \u00cd sta\u00f0inn bo\u00f0u\u00f0u sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ismenn tv\u00edhli\u00f0a fr\u00edverslunarsamning vi\u00f0 Evr\u00f3pusambandi\u00f0 um fisk, sem \u00feeir vissu allan t\u00edmann a\u00f0 st\u00f3\u00f0 ekki til bo\u00f0a. \u00deannig hiku\u00f0u \u00feeir ekki vi\u00f0 a\u00f0 l\u00e1ta \u00f3tv\u00edr\u00e6\u00f0a \u00fej\u00f3\u00f0arhagsmuni v\u00edkja fyrir meintum flokkshagsmunum.<br>\n\u00deegar Frams\u00f3knarflokkur og Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalag hlupust undan \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 EES-samningnum fyrir kosningar 1991, \u00e1tti \u00e9g ekki annarra kosta v\u00f6l en a\u00f0 semja vi\u00f0 Dav\u00ed\u00f0 Oddsson um stj\u00f3rnarmyndun til a\u00f0 tryggja framgang EES-samningsins. Dav\u00ed\u00f0 tv\u00edn\u00f3na\u00f0i ekki vi\u00f0 a\u00f0 falla fr\u00e1 stefnu flokks s\u00edns \u00ed stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0u og sty\u00f0ja EES-samninginn, sem flokkurinn haf\u00f0i \u00e1\u00f0ur l\u00fdst sig andv\u00edgan, til \u00feess a\u00f0 komast \u00ed stj\u00f3rn. Enn og aftur var \u00fea\u00f0 valdasta\u00f0a flokksins sem skipti mestu m\u00e1li. Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0iflokkurinn haf\u00f0i \u00fev\u00ed ekkert frumkv\u00e6\u00f0i a\u00f0 EES-samningnum og l\u00e9t aldrei brj\u00f3ta \u00e1 s\u00e9r \u00ed m\u00e1linu. \u00deegar mestur styrr st\u00f3\u00f0 um EES-samninginn fyrir kosningarnar 1991, f\u00f3r Sj\u00e1lfast\u00e6\u00f0isflokkurinn me\u00f0 l\u00f6ndum. \u00deeir \u00f3ttu\u00f0ust klofning. \u00dea\u00f0 var ekki a\u00f0 \u00e1st\u00e6\u00f0ulausu. \u00dea\u00f0 var h\u00f6r\u00f0 andsta\u00f0a vi\u00f0 samninginn \u00ed landsbygg\u00f0ararmi Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins allan t\u00edmann, \u00feannig a\u00f0 \u00fea\u00f0 m\u00e1tti vart t\u00e6para standa a\u00f0 samningurinn hlyti meirihlutastu\u00f0ning \u00e1 \u00feingi (33 atkv\u00e6\u00f0i gegn 23, og 7 s\u00e1tu hj\u00e1).<\/p>\n<h2>Landr\u00e1\u00f0abr\u00edgsl<\/h2>\n<p>\u00dea\u00f0 var ekki s\u00edst fyrir \u00e1hrif EES-samningsins sem \u00cdsland n\u00e1\u00f0i s\u00e9r aftur \u00e1 skri\u00f0 eftir lengsta samdr\u00e1ttarskei\u00f0 \u00e1 l\u00fd\u00f0veldist\u00edmanum (1988-94). EES-samingurinn er ekki bara venjulegur fr\u00edverslunarsamningur sem tryggir okkur n\u00e6r \u00f3takmarka\u00f0an marka\u00f0sa\u00f0gang \u00e1 st\u00e6rsta fr\u00edverslunarsv\u00e6\u00f0i heimsins. Vaxtarh\u00f6mlur hins \u00f6rf\u00e1menna heimamarka\u00f0ar hurfu \u00e1 svipstundu. \u00cdslenskum fyrirt\u00e6kjum opnu\u00f0ust n\u00fd t\u00e6kif\u00e6ri \u00e1 \u00ferj\u00fa hundru\u00f0 millj\u00f3na manna heimamarka\u00f0i. S\u00f6mu reglur giltu \u00e1 sv\u00e6\u00f0inu \u00f6llu um v\u00f6ruvi\u00f0skipti, fj\u00e1rm\u00e1lamarka\u00f0i og \u00e1 vinnumarka\u00f0i, auk \u00feess sem samkeppnisreglur f\u00e6r\u00f0ust \u00ed svipa\u00f0 horf. \u00deetta skapa\u00f0i forsendur fyrir n\u00fdju framfaraskei\u00f0i, sem ekki l\u00e9tu \u00e1 s\u00e9r standa.<\/p>\n<p>Af p\u00f3lit\u00edskum \u00e1st\u00e6\u00f0um \u00e1ttu a\u00f0standendur EES-samningsins, sem fyrst og fremst var a\u00f0 finna me\u00f0al stu\u00f0ningsf\u00f3lks Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins og Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, fullt \u00ed fangi me\u00f0 a\u00f0 tryggja honum framgang me\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0inni og \u00e1 Al\u00feingi. Andst\u00e6\u00f0ingar samningsins \u00fathr\u00f3pu\u00f0u hann sem landr\u00e1\u00f0agerning; \u00feeir s\u00f6g\u00f0u hann t\u00e1kna endalok sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is og framsal fullveldis; \u00feeir h\u00e9ldu \u00fev\u00ed fram a\u00f0 \u00fatlendir vei\u00f0iflotar mundu leggja undir sig \u00cdslandsmi\u00f0, a\u00f0 n\u00e1tt\u00faruperlur og laxvei\u00f0i\u00e1r mundu f\u00e6rast \u00ed eigu \u00fatlendinga og a\u00f0 landi\u00f0 mundi fyllast af erlendu verkaf\u00f3lki.Ekkert af \u00feessu \u00e1tti \u00fe\u00e1 vi\u00f0 r\u00f6k a\u00f0 sty\u00f0jast. En \u00fea\u00f0 er hollt a\u00f0 minnast \u00feessa m\u00e1lflutnings \u00ed a\u00f0draganda n\u00e6stu kosninga sem v\u00e6ntanlega munu sn\u00faast fyrst og fremst um eitt m\u00e1l: A\u00f0ild \u00cdslands a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu og uppt\u00f6ku evru.\u00dea\u00f0 ver\u00f0ur ekki allt \u00ed anda kristilegs br\u00f3\u00f0ur\u00feels sem \u00fe\u00e1 ver\u00f0ur l\u00e1ti\u00f0 flakka af h\u00e1lfu \u00feeirra sem \u00feykjast bera \u00edslenskt \u00fej\u00f3\u00f0erni utan \u00e1 s\u00e9r umfram anna\u00f0 f\u00f3lk. Minnumst hins fornkve\u00f0na a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0remban er \u00e6vinlega seinasta athvarf sk\u00farksins \u00ed allri p\u00f3lit\u00edk.<\/p>\n<p>N\u00fa eru li\u00f0in fj\u00f3rt\u00e1n \u00e1r \u2013 \u00ferj\u00fa og h\u00e1lft kj\u00f6rt\u00edmabil \u2013 fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 EES-samningurinn gekk \u00ed gildi. Hinga\u00f0 til hefur \u00fea\u00f0 veri\u00f0 n\u00e6r \u00e1greiningslaust a\u00f0 samningurinn hafi reynst \u00edslensku \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi \u00f6flug lyftist\u00f6ng til alhli\u00f0a framfara. Meira a\u00f0 segja \u00feeir sem voru har\u00f0ir andst\u00e6\u00f0ingar samningsins og fundu honum flest til for\u00e1ttu hafa, eftir \u00e1 a\u00f0 hyggja og a\u00f0 fenginni reynslu, sungi\u00f0 samningnum lof og pr\u00eds. Helstu r\u00f6k andst\u00e6\u00f0inga Evr\u00f3pusambandsa\u00f0ildar \u00ed \u00f6llum flokkum hafa reyndar veri\u00f0 \u00feau a\u00f0 EES-samningurinn v\u00e6ri svo g\u00f3\u00f0ur og trygg\u00f0i svo vel hagsmuni \u00cdslands \u00ed samskiptum vi\u00f0 Evr\u00f3pusambandi\u00f0, a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri \u00f3\u00fearfi a\u00f0 st\u00edga skrefi\u00f0 til fulls. Vi\u00f0 nytum flestra \u00feeirra r\u00e9ttinda sem Evr\u00f3pusambandsa\u00f0ild mundi veita okkur (a\u00f0ild a\u00f0 innri marka\u00f0i Evr\u00f3pu \u00e1 jafnr\u00e9ttisgrundvelli), \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00feurfa a\u00f0 taka \u00e1 okkur \u00ed\u00feyngjandi skuldbindingar \u00e1 m\u00f3ti.<\/p>\n<h2>P\u00f3lit\u00edskt \u00ferotab\u00fa<\/h2>\n<p>Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkurinn t\u00f3k af skari\u00f0 \u00feegar fyrir kosningar 1995 um \u00fea\u00f0 a\u00f0 \u00cdsland \u00e6tti a\u00f0 semja um a\u00f0ild a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu og a\u00f0 taka upp evru \u00ed sta\u00f0 kr\u00f3nu um lei\u00f0 og vi\u00f0 fulln\u00e6g\u00f0um settum skilyr\u00f0um. Samfylkingin, sem var myndu\u00f0 vi\u00f0 samruna f\u00f3lks, sem \u00e1\u00f0ur haf\u00f0i fylgt \u00feremur flokkum a\u00f0 m\u00e1lum, \u00fe.e. Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokki, Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagi og Kvennalista, erf\u00f0i Evr\u00f3pustefnu Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins og hefur fylgt henni s\u00ed\u00f0an, \u00fe\u00f3tt me\u00f0 hangandi hendi s\u00e9. Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn, undir forystu Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar og s\u00ed\u00f0ar Geirs Haarde, hefur hins vegar sta\u00f0i\u00f0 \u00fevert \u00e1 m\u00f3ti. Vinstri gr\u00e6n eru samkv\u00e6mt stefnuskr\u00e1 sinni andv\u00edg Evr\u00f3pusambandsa\u00f0ild, \u00fe\u00f3tt br\u00e1tt kunni a\u00f0 renna \u00e1 \u00feau tv\u00e6r gr\u00edmur. Frams\u00f3knarflokkurinn hefur veri\u00f0 tv\u00ed\u00e1tta. Undir forystu Halld\u00f3rs \u00c1gr\u00edmssonar da\u00f0ra\u00f0i flokksforystan d\u00e1l\u00edti\u00f0 vi\u00f0 hugsanlega Evr\u00f3pusambandsa\u00f0ild, \u00e1n \u00feess \u00fe\u00f3 a\u00f0 verulegur hugur fylgdi m\u00e1li. N\u00fa er hins vegar svo komi\u00f0 a\u00f0 Evr\u00f3pusambandsandsta\u00f0an hefur or\u00f0i\u00f0 f.v. Formanni flokksins, Gu\u00f0na \u00c1g\u00fastssyni, a\u00f0 f\u00f3takefli. Hann er stokkinn fr\u00e1 bor\u00f0i en flokkurinn mun v\u00e6ntanlega taka stefnuna \u00e1 Evr\u00f3\u00f0usambandsa\u00f0ild \u00e1 flokks\u00feingi \u00ed jan\u00faar n.k. Frj\u00e1lslyndi flokkurinn stendur n\u00fa fyrir sko\u00f0anak\u00f6nnun me\u00f0al fylgismanna sinna, sem ver\u00f0ur birt innan t\u00ed\u00f0ar.<\/p>\n<p>St\u00e6rstu t\u00ed\u00f0indin eru hins vegar \u00feau a\u00f0 n\u00fa er brostinn \u00e1 fl\u00f3tti me\u00f0al andst\u00e6\u00f0inga Evr\u00f3pusambandsa\u00f0ildar \u00ed \u00feingflokki Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins. Samkv\u00e6mt sko\u00f0anak\u00f6nnunum er flokkurinn a\u00f0 v\u00edsu r\u00fainn trausti og fylgi. Forystumenn hans gera s\u00e9r helst vonir um a\u00f0 \u00feeir geti st\u00f6\u00f0va\u00f0 fylgishruni\u00f0 og endurheimt glata\u00f0 fylgi me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 k\u00favenda enn einu sinni \u00ed Evr\u00f3pum\u00e1lum. Flestir sp\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e1 landsfundi flokksins \u00ed lok jan\u00faar \u00e1 n\u00e6sta \u00e1ri ver\u00f0i stefnubreytingin formlega sta\u00f0fest.<\/p>\n<p><i>\u00dear me\u00f0 hef\u00f0i p\u00f3lit\u00edsk arfleif\u00f0 Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar be\u00f0i\u00f0 endanlegt skipbrot: Efnahagsstefnan leiddi til ney\u00f0ar\u00e1stands; peningam\u00e1lastefnan leiddi til hruns fj\u00e1rm\u00e1lakerfisins og falls gjaldmi\u00f0ilsins; og andsta\u00f0an vi\u00f0 Evr\u00f3pusambandsa\u00f0ild og uppt\u00f6ku evru hefur hinga\u00f0 til komi\u00f0 \u00ed veg fyrir fyrirbyggjandi bj\u00f6rgunarr\u00e1\u00f0stafanir. \u00deetta er tr\u00falega st\u00e6rsta p\u00f3lit\u00edskt \u00ferotab\u00fa \u00cdslandss\u00f6gunnar. <\/i><\/p>\n<p>\u00deessi dapurlega ni\u00f0ursta\u00f0a hefur \u00e1samt \u00f6\u00f0ru afsanna\u00f0 tv\u00e6r l\u00edfseigar kenningar um \u00edslensk stj\u00f3rnm\u00e1l: S\u00fa fyrri er a\u00f0 sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ism\u00f6nnum s\u00e9 betur treystandi fyrir fj\u00e1rm\u00e1lum r\u00edkisins en \u00f6\u00f0rum af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feeir hafi vit \u00e1 peningum.\u00dea\u00f0 \u00fearf meira en me\u00f0alkokhreysti til \u00feess a\u00f0 dirfast a\u00f0 halda fram sl\u00edkri firru upp \u00ed opi\u00f0 ge\u00f0i\u00f0 \u00e1 grei\u00f0slu\u00ferota \u00fej\u00f3\u00f0 eftir sautj\u00e1n \u00e1ra fj\u00e1rm\u00e1lastj\u00f3rn sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ismanna.<br>\nHin kenningin er s\u00fa a\u00f0 Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn taki \u00e6vinlega forystu fyrir \u00fej\u00f3\u00f0inni \u00feegar \u00e1 \u00fea\u00f0 reynir a\u00f0 taka erfi\u00f0ar \u00e1kvar\u00f0anir um n\u00e1nara samstarf vi\u00f0 a\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ir \u00e1 svi\u00f0i vi\u00f0skipta og efnahagsm\u00e1la. S\u00fa kenning stenst reyndar ekki d\u00f3m sta\u00f0reyndanna. Hringlandah\u00e1ttur Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins \u00ed Evr\u00f3pum\u00e1lum hefur veri\u00f0 me\u00f0 endemum. \u00dea\u00f0 er fjarst\u00e6\u00f0a a\u00f0 kenna flokkinn vi\u00f0 stefnufestu \u00e1 \u00fev\u00ed svi\u00f0i. Sta\u00f0reyndirnar tala s\u00ednu m\u00e1li \u00ed \u00feessu efni. Getuleysi forystu Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins til \u00feess a\u00f0 taka vandasamar en erfi\u00f0ar \u00e1kvar\u00f0anir um n\u00e1nara samstarf vi\u00f0 \u00f6nnur l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isr\u00edki \u00ed Evr\u00f3pu \u00e1 efnahagssvi\u00f0inu hefur reynst \u00fej\u00f3\u00f0inni d\u00fdrkeypt. S\u00fa sta\u00f0reynd a\u00f0 \u00f3ttinn vi\u00f0 klofning flokksins hefur r\u00e1\u00f0i\u00f0 meiru en skyldur\u00e6knin vi\u00f0 hagsmuni \u00fej\u00f3\u00f0arinnar \u00ed \u00feessu m\u00e1li er \u00feungur \u00e1fellisd\u00f3mur yfir Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokknum, sem mun fylgja honum um \u00f3komna framt\u00ed\u00f0.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hvers vegna hefur Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn sta\u00f0i\u00f0 \u00fevert \u00ed vegi fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in g\u00e6ti l\u00e1ti\u00f0 \u00e1 \u00fea\u00f0 reyna, hvort br\u00fdnustu \u00fej\u00f3\u00f0arhagsmunum v\u00e6ri betur borgi\u00f0 me\u00f0 a\u00f0ild a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu og uppt\u00f6ku evru? <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1080","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1080"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2902,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions\/2902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}