{"id":1104,"date":"2006-10-01T00:00:00","date_gmt":"2006-10-01T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1104"},"modified":"2020-09-22T17:07:30","modified_gmt":"2020-09-22T17:07:30","slug":"brottfor-hersins-island-og-bandarikin-eigum-vid-samleid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1104","title":{"rendered":"BROTTF\u00d6R HERSINS: \u00cdSLAND OG BANDAR\u00cdKIN, EIGUM VI\u00d0 SAMLEI\u00d0?:"},"content":{"rendered":"<h2>Einhli\u00f0a \u00e1kvar\u00f0anir Bandar\u00edkjastj\u00f3rnar.<\/h2>\n<p>Hi\u00f0 ranga st\u00f6\u00f0umat f\u00f3lst \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 loka augunum fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e1kv\u00f6r\u00f0unin var fyrir l\u00f6ngu tekin \u00ed Pentagon um heimkva\u00f0ningu varnarli\u00f0sins. Tr\u00fagirnin birtist \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feessir menn h\u00e9ldu, a\u00f0 \u00feeir v\u00e6ru teknir alvarlega \u00ed samningavi\u00f0r\u00e6\u00f0um. Svo reyndist ekki vera. D\u00f3mgreindarbrestur m\u00e1 \u00fea\u00f0 heita a\u00f0 beita h\u00f3tunum &#8211; um upps\u00f6gn varnarsamningsins &#8211; en standa svo ekki vi\u00f0 \u00fea\u00f0, \u00feegar \u00e1 reyndi. H\u00f3tunin reyndist marklaus. N\u00faverandi fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra b\u00e6tti ekki \u00far sk\u00e1k \u00feegar hann l\u00fdsti \u00fev\u00ed yfir, a\u00f0 \u00ed varnarm\u00e1lum \u00e6ttu \u00cdslendingar &#8220;ekki annarra kosta v\u00f6l&#8221; en a\u00f0 leita \u00e1 n\u00e1\u00f0ir Bandar\u00edkjamanna. \u00dea\u00f0 var ekkert &#8220;plan-B,&#8221; frekar en \u00ed \u00cdrak. \u00dear me\u00f0 ey\u00f0ilag\u00f0i hann samningsst\u00f6\u00f0u s\u00edna.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>Ni\u00f0ursta\u00f0an var\u00f0 eins og vi\u00f0 var a\u00f0 b\u00faast, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 svona m\u00e1latilb\u00fana\u00f0. H\u00fan var s\u00fa hin sama og Bandar\u00edkjamenn h\u00f6f\u00f0u \u00e1\u00f0ur tilkynnt einhli\u00f0a fyrirfram. Fj\u00f3rum d\u00f6gum \u00e1\u00f0ur en seinasti herma\u00f0urinn kve\u00f0ur og allur varnarvi\u00f0b\u00fana\u00f0ur er \u00e1 brott, \u00edtreka Bandar\u00edkjamenn me\u00f0 p\u00f3lit\u00edskri yfirl\u00fdsingu a\u00f0 \u00feeir muni \u00e1fram bera \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00f6ryggi \u00cdslands, en \u00far fjarl\u00e6g\u00f0 og samkv\u00e6mt varnar\u00e1\u00e6tlun, sem \u00e1 a\u00f0 vera herna\u00f0arleyndarm\u00e1l. Restin reyndist pr\u00fatt um fasteignir og \u00ferifna\u00f0 gestanna sem n\u00fa eru farnir.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er forystumanna flokkanna og \u00feeirra sem sitja \u00ed utanr\u00edkism\u00e1lanefnd Al\u00feingis a\u00f0 meta \u00feessar ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur og kynna \u00fe\u00e6r fyrir \u00fej\u00f3\u00f0inni, \u00fe.e. hafi \u00feeir haldbetri uppl\u00fdsingar \u00ed h\u00f6ndum hva\u00f0 n\u00e1kv\u00e6mlega \u00ed \u00feessu felst, en birt hefur veri\u00f0 opinberlega. Mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00fe\u00e6r takm\u00f6rku\u00f0u uppl\u00fdsingar sem birst hafa er flestum spurningum sem m\u00e1li skipta \u00f3svara\u00f0: Hverjir taka \u00e1kvar\u00f0anir um varnarvi\u00f0br\u00f6g\u00f0, ef \u00e1 reynir? Vart er \u00feess a\u00f0 v\u00e6nta a\u00f0 bandar\u00edsk herna\u00f0aryfirv\u00f6ld framselji skipunarvald yfir bandar\u00edskum herm\u00f6nnum \u00ed hendur annarra \u00fej\u00f3\u00f0a? \u00deannig m\u00e6tti lengi spyrja. Vi\u00f0 hin, sem metum m\u00e1li\u00f0 \u00ed lj\u00f3si almennra uppl\u00fdsinga, hlj\u00f3tum a\u00f0 spyrja okkur sj\u00e1lf af \u00feessu tilefni: Er \u00feessi ni\u00f0ursta\u00f0a \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00edslenska \u00fej\u00f3\u00f0arhagsmuni? Er \u00fea\u00f0 svo, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 r\u00edkjandi \u00e1stand \u00ed heimsm\u00e1lum a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0arhagsmunir \u00cdslendinga, sem vopnlausrar sm\u00e1\u00fej\u00f3\u00f0ar, fari saman vi\u00f0 hagsmuni og heg\u00f0un heimsveldisins? E\u00f0a getur veri\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 beinl\u00ednis h\u00e1skalegt f\u00e1mennri sm\u00e1\u00fej\u00f3\u00f0 a\u00f0 bindast herna\u00f0arhagsmunum herveldisins me\u00f0 \u00feeim h\u00e6tti sem h\u00e9r er r\u00e1\u00f0 fyrir gert?<\/p>\n<h2>Lj\u00f3ni\u00f0 og lambi\u00f0: Eiga \u00feau samlei\u00f0?<\/h2>\n<p>Til \u00feess a\u00f0 leita svara vi\u00f0 \u00feessum spurningum ver\u00f0um vi\u00f0 fyrst a\u00f0 \u00e1tta okkur \u00e1 \u00fev\u00ed, a\u00f0 Bandar\u00edkin, sem bj\u00f3\u00f0a heiminum birginn \u00ed dag, eru ekki \u00feau hin s\u00f6mu og voru &#8220;vopnab\u00far l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isins&#8221; undir forystu Roosevelts \u00ed seinni heimstyrj\u00f6ldinni. Roosevelt var sj\u00e1lfur gu\u00f0fa\u00f0ir Sameinu\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0ann \u00ed upphafi. Ol\u00edumennirnir fr\u00e1 Texas, sem n\u00fa r\u00e1\u00f0a Bandar\u00edkjunum, l\u00edta \u00e1 Sameinu\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0irnar \u00ed besta falli sem saumakl\u00fabb, \u00ed versta falli sem pl\u00e1gu.<\/p>\n<p>Upp \u00far str\u00ed\u00f0i beittu Bandar\u00edkin s\u00e9r fyrir Marshalla\u00f0sto\u00f0inni til a\u00f0 hra\u00f0a uppbyggingu \u00far r\u00fastum str\u00ed\u00f0sins. Lei\u00f0togar Bandar\u00edkjanna skildu \u00fe\u00e1, a\u00f0 l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegur stj\u00f3rnarh\u00e6ttir \u00fer\u00edfast ekki, \u00fear sem \u00f6rbirg\u00f0 og vonleysi r\u00e1\u00f0a r\u00edkjum. \u00c1 t\u00edmabili kalda str\u00ed\u00f0sins leitu\u00f0u Bandar\u00edkjamenn samstarfs vi\u00f0 a\u00f0rar l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0is\u00fej\u00f3\u00f0ir um a\u00f0 s\u00fdna fram \u00e1 yfirbur\u00f0i l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegs stj\u00f3rnarfars umfram alr\u00e6\u00f0i fasismans og sov\u00e9tkomm\u00fanismans.<\/p>\n<p>\u00c1 \u00feeim forsendum voru Bandar\u00edkin e\u00f0lilegur bandama\u00f0ur annarra l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0issinna \u00e1 grundvelli sameiginlegra gilda : L\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i, mannr\u00e9ttindi og r\u00e9ttarr\u00edki. \u00deetta er n\u00fa li\u00f0in t\u00ed\u00f0. \u00de\u00f3tt h\u00e6gri-\u00f6fgamennirnir, sem n\u00fa r\u00e1\u00f0a l\u00f6gum og lofum \u00ed Bandar\u00edkjunum, taki s\u00e9r gjarnan sl\u00edk or\u00f0 \u00ed munn, tala verkin allt \u00f6\u00f0ru m\u00e1li, svo a\u00f0 hinn falski t\u00f3nn sker \u00ed eyru.<\/p>\n<p>H\u00e6gri\u00f6fga\u00f6fl, sem \u00fer\u00edfast \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0rembu, tr\u00faarofst\u00e6ki og heimsveldishroka, hafa jafnt og \u00fe\u00e9tt veri\u00f0 a\u00f0 festa sig \u00ed sessi \u00ed Bandar\u00edkjunum. \u00deetta endurspeglar \u00fe\u00e1 \u00fer\u00f3un, a\u00f0 land t\u00e6kif\u00e6ranna er n\u00fa or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 mesta \u00f3jafna\u00f0arr\u00edki me\u00f0al hinna \u00fer\u00f3u\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0a heims. Annars vegar er ofurr\u00edk yfirst\u00e9tt, sem r\u00e6\u00f0ur l\u00f6gum og lofum, en hins vegar er bl\u00e1snau\u00f0 undirst\u00e9tt, sem n\u00fdtur takmarka\u00f0ra mannr\u00e9ttinda, t.d. a\u00f0 \u00fev\u00ed er var\u00f0ar menntun og heilsug\u00e6su. \u00c1 milli \u00f6fganna er a\u00f0\u00ferengd millist\u00e9tt, sem s\u00e6tir versnandi kj\u00f6rum. Au\u00f0ur yfirst\u00e9ttarinnar er af stjarnfr\u00e6\u00f0ilegri st\u00e6r\u00f0argr\u00e1\u00f0u og v\u00f6ld hennar og \u00e1hrif eru eftir \u00fev\u00ed. \u00deessi yfirst\u00e9tt r\u00e6\u00f0ur ekki a\u00f0eins fj\u00f6lmi\u00f0lunum og sko\u00f0anamyndun \u00ed landinu, heldur hefur h\u00fan beinl\u00ednis keypt l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i\u00f0 \u00ed s\u00edna \u00fej\u00f3nustu. Gr\u00e6\u00f0gin er hennar gu\u00f0str\u00fa; hennar er r\u00edki\u00f0, m\u00e1tturinn og d\u00fdr\u00f0in. Venjulegt f\u00f3lk hefur vi\u00f0 \u00feessar kringumst\u00e6\u00f0ur glata\u00f0 tr\u00fanni \u00e1 l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i\u00f0 og tekur ekki \u00fe\u00e1tt \u00ed \u00fev\u00ed framar.<\/p>\n<p>Hin svokalla\u00f0a herna\u00f0arkenning Bandar\u00edkjanna fr\u00e1 \u00e1rinu 2002 er talandi d\u00e6mi um hinn r\u00e1\u00f0andi valdhroka. Samkv\u00e6mt kenningunni \u00e1skilja Bandar\u00edkin s\u00e9r r\u00e9tt til \u00feess a\u00f0 beita hervaldi hvar sem og er og hven\u00e6r sem er, ef \u00feeir telja, a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00fej\u00f3ni hagsmunum Bandar\u00edkjanna (les: yfirst\u00e9ttarinnar). \u00c1lit al\u00fej\u00f3\u00f0asamf\u00e9lagsins kemur m\u00e1linu ekki vi\u00f0. \u00deetta jafngildir \u00fev\u00ed a\u00f0 segja sig \u00far l\u00f6gum vi\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0asamf\u00e9lagi\u00f0. Heimsveldi\u00f0 l\u00fdsir \u00fev\u00ed yfir, a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00fearfnast ekki bandamanna, \u00fea\u00f0 \u00fearf bara leppr\u00edki. K\u00edna hefur veri\u00f0 skilgreint sem \u00f3vinar\u00edki framt\u00ed\u00f0arinnar. A\u00f0 mati sumra s\u00e9rfr\u00e6\u00f0inga hefur ofneyslusamf\u00e9lagi\u00f0 bandar\u00edska \u00feegar hafi\u00f0 kalt str\u00ed\u00f0, sem sn\u00fdst um yfirr\u00e1\u00f0 yfir orkulindum og helstu hr\u00e1efnum jar\u00f0arinnar. Heimsveldi\u00f0 er n\u00fa \u00ed \u00f3\u00f0a \u00f6nn a\u00f0 endurskipuleggja herst\u00f6\u00f0vanet sitt um heiminn me\u00f0 hli\u00f0sj\u00f3n af \u00feessum markmi\u00f0um. Brottf\u00f6r hersins af \u00cdslandi er li\u00f0ur \u00ed \u00feeirri \u00e1\u00e6tlun.<\/p>\n<h2>H\u00e6ttuleg heimsfri\u00f0num.<\/h2>\n<p>Til \u00feess a\u00f0 standa vi\u00f0 yfirl\u00fdst markmi\u00f0 herna\u00f0arkenningarinnar um a\u00f0 Bandar\u00edkin \u00e6tli s\u00e9r a\u00f0 r\u00e1\u00f0a l\u00f6gum og lofum \u00ed krafti hervalds \u00e1 landi, sj\u00f3, \u00ed lofti og \u00ed geimnum hefur n\u00faverandi r\u00edkisstj\u00f3rn tv\u00f6falda\u00f0 framl\u00f6g s\u00edn til v\u00edgb\u00fana\u00f0ar. Bandar\u00edkin verja n\u00fa h\u00e6rri fj\u00e1rh\u00e6\u00f0um til v\u00edgb\u00fana\u00f0ar en allar a\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ir heims til samans. \u00c1 sama t\u00edma er \u00feetta r\u00edkasta \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lag heims \u00e1 botni listans yfir framl\u00f6g til \u00fer\u00f3unara\u00f0sto\u00f0ar vi\u00f0 f\u00e1t\u00e6kar \u00fej\u00f3\u00f0ir. \u00deetta endurspeglar \u00f6fgar r\u00e1\u00f0andi hugmyndafr\u00e6\u00f0i, hina svarthv\u00edtu heimsmynd, sem l\u00fdsir s\u00e9r \u00ed \u00feessum or\u00f0um forsetans: S\u00e1 sem ekki er me\u00f0 okkur, er \u00e1 m\u00f3ti okkur.<\/p>\n<p>Heimstyrj\u00f6ldin gegn hry\u00f0juverkam\u00f6nnum endurspeglar \u00feetta hugarfar. Skilningur \u00e1 \u00fev\u00ed upp \u00far hvers konar jar\u00f0vegi hry\u00f0juverkamenn eru sprottnir, vi\u00f0ist afar takmarka\u00f0ur. F\u00e1t\u00e6kt, hungur, sj\u00fakd\u00f3mar, ofbeldi, k\u00fagun og vonleysi um a\u00f0 fri\u00f0samlegar lausnir skili \u00e1rangri &#8211; \u00fea\u00f0 er vi\u00f0 \u00feess konar kringumst\u00e6\u00f0ur, sem hry\u00f0juverkamenn \u00fer\u00edfast. H\u00e1t\u00e6kniherna\u00f0ur \u00far h\u00e1loftunum me\u00f0 allri \u00feeirri ey\u00f0ileggingu, sem af hl\u00fdst, og bl\u00f3\u00f0f\u00f3rnum saklausra borgara, er til \u00feess helst falli\u00f0 a\u00f0 auka stu\u00f0ning vi\u00f0 hry\u00f0juverkamenn og fj\u00f6lga \u00feeim, eins og d\u00e6min fr\u00e1 Afganistan, Palest\u00ednu, L\u00edbanon og \u00cdrak s\u00fdna okkur fr\u00e1 degi til dags.<\/p>\n<p>Stefna bandar\u00edskra stj\u00f3rnvalda \u00ed str\u00ed\u00f0inu gegn hry\u00f0juverkam\u00f6nnum er vanhugsu\u00f0 \u00ed grundvallaratri\u00f0um og hefur \u00fever\u00f6fug \u00e1hrif \u00e1 vi\u00f0 yfirl\u00fdst markmi\u00f0. Augu bandalags\u00fej\u00f3\u00f0anna \u00ed NATO eru sm\u00e1m saman a\u00f0 opnast fyrir \u00feessu. Utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herrar \u00fdmissa Evr\u00f3pu\u00fej\u00f3\u00f0a l\u00fdsa \u00fev\u00ed n\u00fa yfir, hver \u00e1 f\u00e6tur \u00f6\u00f0rum, a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 tapa\u00f0 str\u00ed\u00f0. Fyrir nokkrum \u00e1rum reis upp mikill sp\u00e1ma\u00f0ur \u00far r\u00f6\u00f0um fr\u00e6\u00f0imanna, Samuel Huntington a\u00f0 nafni, og vara\u00f0i vi\u00f0 h\u00e6ttunni af \u00e1rekstrum si\u00f0menninga, sem g\u00e6ti teki\u00f0 vi\u00f0 af tv\u00edskiptingu heimsins milli hugmyndakerfa kalda str\u00ed\u00f0sins. Utanr\u00edkisstefna Bandar\u00edkjanna vir\u00f0ist \u00fej\u00f3na \u00feeim tilgangi helst a\u00f0 gera \u00feessi varna\u00f0aror\u00f0 a\u00f0 veruleika. Stefna Bandar\u00edkjanna er me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um h\u00e6ttuleg heimsfri\u00f0num.<\/p>\n<p>Svo getur hver og einn svara\u00f0 \u00fev\u00ed fyrir sig, hvort \u00f6ryggi vopnalausrar sm\u00e1\u00fej\u00f3\u00f0ar er best borgi\u00f0 \u00ed bandalagi vi\u00f0 sl\u00edkt herveldi.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deann 15. mars s.l. tilkynntu bandar\u00edsk stj\u00f3rnv\u00f6ld einhli\u00f0a \u00fe\u00e1 \u00e1kv\u00f6r\u00f0un s\u00edna a\u00f0 binda endi \u00e1 veru varnarli\u00f0sins h\u00e9r \u00e1 landi eftir um sex \u00e1ratuga n\u00e6r \u00f3slitna dv\u00f6l \u00ed landinu. Eftir s\u00e1tu \u00fe\u00e1v. fors\u00e6tis- og utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herrar \u00cdslands, v\u00edgsnautarnir \u00far \u00cdrakstr\u00ed\u00f0inu fur\u00f0u lostnir og vissu ekki hva\u00f0an \u00e1 \u00fe\u00e1 st\u00f3\u00f0 ve\u00f0ri\u00f0. \u00deeir h\u00f6f\u00f0u reynt a\u00f0 telja sj\u00e1lfum s\u00e9r og \u00f6\u00f0rum tr\u00fa um a\u00f0 samningavi\u00f0r\u00e6\u00f0ur v\u00e6ru \u00ed gangi, \u00e1 grundvelli varnarsamningsins fr\u00e1 1951. Allt \u00ed einu st\u00f3\u00f0u \u00feessir menn uppi eins og gl\u00f3par frammi fyrir or\u00f0num hlut. \u00deeir h\u00f6f\u00f0u gert sig seka um rangt st\u00f6\u00f0umat, \u00f3leyfilega tr\u00fagirni og d\u00f3mgreindarbrest. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1104","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1104"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1104\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2945,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1104\/revisions\/2945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}