{"id":1117,"date":"2008-06-22T00:00:00","date_gmt":"2008-06-22T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1117"},"modified":"2020-09-22T14:15:36","modified_gmt":"2020-09-22T14:15:36","slug":"attraedisafmaeli-steingrimur-hermannsson","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1117","title":{"rendered":"\u00c1TTR\u00c6\u00d0ISAFM\u00c6LI: STEINGR\u00cdMUR HERMANNSSON"},"content":{"rendered":"<p>St\u00e6rstu mist\u00f6kin \u00e1 stj\u00f3rnm\u00e1laferli Steingr\u00edms voru a\u00f0 m\u00ednu mati \u00feau a\u00f0 falla \u00ed \u00fe\u00e1 freistni fyrir \u00f6rlagar\u00edkar kosningar 1991 a\u00f0 leyfa lykilm\u00f6nnum \u00ed flokki s\u00ednum a\u00f0 sn\u00faast af fullkomnu \u00e1byrg\u00f0arleysi gegn EES-samningnum, sem efnislega var a\u00f0 mestu leyti fullsaminn \u00ed t\u00ed\u00f0 r\u00edkisstj\u00f3rnar Steingr\u00edms.\u00dear me\u00f0 ger\u00f0u \u00feeir Steingr\u00edmur og \u00d3lafur Ragnar, fyrrverandi frams\u00f3knarma\u00f0ur en \u00fe\u00e1verandi forma\u00f0ur Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsins, m\u00e9r \u00f3kleift a\u00f0 halda \u00e1fram vinstristj\u00f3rnarsamstarfi eftir kosningar, eins og hugur minn hef\u00f0i annars sta\u00f0i\u00f0 til. \u00deessi mist\u00f6k dr\u00f3gu langan sl\u00f3\u00f0a \u00e1 eftir s\u00e9r og breyttu gangi stj\u00f3rnm\u00e1las\u00f6gunnar fr\u00e1 \u00fev\u00ed sem ella hef\u00f0i or\u00f0i\u00f0. Me\u00f0 \u00feessum mist\u00f6kum l\u00f6g\u00f0u flokksformennirnir \u00f3vitandi \u00ed raun og veru grundv\u00f6llinn a\u00f0 l\u00f6ngum valdaferli Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar. Eftir \u00e1 a\u00f0 hyggja \u00feykir m\u00e9r l\u00edklegt a\u00f0 b\u00e1\u00f0ir telji \u00feeir n\u00fa a\u00f0 \u00feetta hafi veri\u00f0 misr\u00e1\u00f0i\u00f0.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>Fyrstu kynni m\u00edn af Steingr\u00edmi Hermannssyni voru ekki g\u00f3\u00f0. \u00c9g kynntist honum fyrst sem keppinaut fyrir tvennar kosningar, 1974 og 1978, \u00e1 Vestfj\u00f6r\u00f0um. M\u00e9r duldist ekki fremur en \u00f6\u00f0rum, sem \u00feurftu vi\u00f0 hann a\u00f0 klj\u00e1st, a\u00f0 Steingr\u00edmur hef\u00f0i erft keppnish\u00f6rku f\u00f6\u00f0ur s\u00edns og a\u00f0 hann v\u00e6ri ekkert lamb a\u00f0 leika vi\u00f0. Hins vegar \u00fe\u00f3ttu m\u00e9r p\u00f3lit\u00edskar hugmyndir hans helst til f\u00e1t\u00e6klegar, eins og \u00e9g l\u00fdsi n\u00e1nar \u00ed Tilhugal\u00edfi. Og sem m\u00e1lflytjandi \u00fe\u00f3tti m\u00e9r hann heldur brag\u00f0daufur, svona mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 minn vestfirska smekk. \u00dea\u00f0 f\u00f3r \u00fev\u00ed ekkert s\u00e9rstaklega vel \u00e1 me\u00f0 okkur framanaf.<\/p>\n<p>Eftir a\u00f0 Steingr\u00edmur haf\u00f0i teki\u00f0 vi\u00f0 forystu Frams\u00f3knarflokksins af \u00d3lafi J\u00f3hannessyni, sem hann gegndi \u00ed t\u00e6pan h\u00e1lfan annan \u00e1ratug, ur\u00f0um vi\u00f0 \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milega har\u00f0ir andst\u00e6\u00f0ingar. Sem ritstj\u00f3ri Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0isins og s\u00ed\u00f0ar forma\u00f0ur Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins var \u00e9g \u00f3v\u00e6gnasti gagnr\u00fdnandi Frams\u00f3knarflokksins og alls \u00feess sem m\u00e9r s\u00fdndist hann standa fyrir. \u00deetta var \u00e1 frams\u00f3knar\u00e1ratugnum. \u00dea\u00f0 sem var m.a.merkilegt vi\u00f0 \u00feennan \u00e1ratug var a\u00f0 hann st\u00f3\u00f0 illu heilli \u00ed h\u00e1lfan annan, fr\u00e1 1971 til 1987. \u00c1 \u00feessu t\u00edmabili var Frams\u00f3knarflokkurinn \u00fev\u00ed sem n\u00e6st \u00f3sliti\u00f0 vi\u00f0 v\u00f6ld, framan af undir forystu \u00d3laf J\u00f3hannessonar, en s\u00ed\u00f0an undir forystu Steingr\u00edms. \u00dea\u00f0 var \u00e1 \u00feessum t\u00edma sem ver\u00f0b\u00f3lgan var\u00f0 kerfisl\u00e6g \u00ed stj\u00f3rnarfarinu. Og stj\u00f3rnm\u00e1lamenn kunnu \u00fea\u00f0 helst til r\u00e1\u00f0a a\u00f0 breg\u00f0ast vi\u00f0 me\u00f0 gengisfellingu, \u00feegar allt var komi\u00f0 \u00ed \u00f3efni. \u00dej\u00f3\u00f0in var loku\u00f0 inni \u00ed v\u00edtahring \u00f3\u00f0aver\u00f0b\u00f3lgu, sem undir lokin var vi\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 fara \u00far b\u00f6ndunum. Frams\u00f3knarflokkurinn leit \u00e1 \u00fea\u00f0 sem sitt helsta hlutverk a\u00f0 g\u00e6ta vi\u00f0skiptahagsmuna S\u00cdS \u00ed helmingaskiptum vi\u00f0 \u00edhaldi\u00f0. Sameiginlega st\u00f3\u00f0u \u00feessir flokkar v\u00f6r\u00f0 um \u00farelt landb\u00fana\u00f0arkerfi sem \u00fej\u00f3na\u00f0i hvorki hagsmunum b\u00e6nda n\u00e9 neytenda \u00ed reynd. \u00c1 seinni hluta \u00feessa t\u00edmabils gegndi Steingr\u00edmur flestum \u00feeim r\u00e1\u00f0herraemb\u00e6ttum sem m\u00e1li skiptu \u2013 nema fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneytinu. \u00c1byrg\u00f0 hans var \u00fev\u00ed mikil.<\/p>\n<p>\u00deetta heimasm\u00ed\u00f0a\u00f0a r\u00e1\u00f0stj\u00f3rnarkerfi var s\u00fdnilega komi\u00f0 \u00ed \u00ferot fyrir kosningarnar 1987. \u00dea\u00f0 var ekki h\u00e6gt a\u00f0 lappa upp \u00e1 \u00fea\u00f0 miklu lengur. Hin skamml\u00edfa r\u00edkisstj\u00f3rn \u00deorsteins P\u00e1lssonar r\u00e9\u00f0 ekki vi\u00f0 vandann. \u00deegar h\u00fan gafst upp snerum vi\u00f0 Steingr\u00edmur Hermannsson, hinir fornu f\u00e9ndur, b\u00f6kum saman. Vinstristj\u00f3rnin 1988-91 undir forystu Steingr\u00edms og me\u00f0 a\u00f0ild Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokks og Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalags reyndist vandanaum vaxin. \u00deessi r\u00edkisstj\u00f3rn skapa\u00f0i \u00feau p\u00f3lit\u00edsku skilyr\u00f0i sem \u00feurfti til a\u00f0 n\u00e1 \u00fer\u00ed\u00fe\u00e6ttu samkomulagi verkal\u00fd\u00f0shreyfingar, vinnuveitenda og r\u00edkisvalds til \u00feess a\u00f0 brj\u00f3tast \u00fat \u00far v\u00edtahring ver\u00f0b\u00f3lgunnar me\u00f0 hinum fr\u00e6gu \u00fej\u00f3\u00f0ars\u00e1ttarsamningum. Steingr\u00edmur \u00e1tti \u00fear pers\u00f3nulega g\u00f3\u00f0an hlut a\u00f0 m\u00e1lum. \u00dea\u00f0 var \u00feessi r\u00edkisstj\u00f3rn sem kom ver\u00f0b\u00f3lgunni ni\u00f0ur fyrir tveggja stafa t\u00f6lu \u00ed fyrsta sinn fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00e1 vi\u00f0reisnar\u00e1runum.<\/p>\n<p>\u00deessi r\u00edkisstj\u00f3rn kom fram margv\u00edslegum hagstj\u00f3rnarumb\u00f3tum \u00ed frj\u00e1lsr\u00e6\u00f0is\u00e1tt. H\u00fan t\u00f3k fyrstu skrefin \u00ed \u00e1tt til einkav\u00e6\u00f0ingar banka- og fj\u00e1rm\u00e1lakerfis, losa\u00f0i um h\u00f6ft og b\u00e6tti skilyr\u00f0i heilbrig\u00f0s atvinnul\u00edfs. \u00deess ber a\u00f0 minnast a\u00f0 \u00fea\u00f0 var \u00ed t\u00ed\u00f0 \u00feessarar r\u00edkisstj\u00f3rnar, sem EES samningurinn var a\u00f0 mestu efnislega fullfr\u00e1genginn, \u00fe\u00f3tt s\u00fa kerfisbreyting \u00ed starfsumhverfi atvinnu- og vi\u00f0skiptal\u00edfs, sem \u00ed samningum f\u00f3lst, k\u00e6mi ekki fram fyrr en s\u00ed\u00f0ar. Vinstristj\u00f3rn Steingr\u00edms Hermannssonar (1988-91) og fyrsta r\u00edkisstj\u00f3rn Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar (1991-95) voru vi\u00f0 v\u00f6ld \u00e1 kerppu\u00e1rum. \u00c1 \u00feessum \u00e1rum 1988-94 var vi\u00f0 a\u00f0 f\u00e1st d\u00fdpstu efnahagsl\u00e6g\u00f0 l\u00fd\u00f0veldist\u00edmans og \u00fe\u00e1 sem var\u00f0i lengst. Sk\u00fdringanna er a\u00f0 hluta til a\u00f0 leita \u00ed al\u00fej\u00f3\u00f0legri efnahagsl\u00e6g\u00f0 sem b\u00e6ttist ofan \u00e1 hrun \u00edslenska flokksr\u00e6\u00f0iskerfinsins, sem ekki var lengur \u00e1 vetur setjandi. B\u00e1\u00f0ar \u00feessar r\u00edkisstj\u00f3rnir s\u00fdndu \u00ed verki a\u00f0 \u00fe\u00e6r voru vandanum vaxnar. \u00deetta voru umb\u00f3tastj\u00f3rnir, sem breyttu \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9laginu mj\u00f6g til hins betra, hvor me\u00f0 s\u00ednum h\u00e6tti.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 var v\u00edst Churchill sem sag\u00f0i a\u00f0 hann hef\u00f0i engar \u00e1hyggjur af d\u00f3mi s\u00f6gunnar um sig, \u00fev\u00ed a\u00f0 hann \u00e6tla\u00f0i a\u00f0 skrifa s\u00f6guna sj\u00e1lfur. \u00c1n \u00feess a\u00f0 \u00e9g \u00e6tli a\u00f0 bera Steingr\u00edm saman vi\u00f0 \u00feetta mikilmenni breskrar s\u00f6gu sakar ekki a\u00f0 geta \u00feess a\u00f0 \u00ed \u00f6ryggisskyni hefur Steingr\u00edmur sj\u00e1lfur sagt s\u00f6gu s\u00edna \u00ed \u00feremur miklum bindum, \u00fea\u00f0 er a\u00f0 segja hann sag\u00f0i s\u00f6guna Degi B. Eggerssyni sem endursag\u00f0i okkur. \u00dear me\u00f0 ger\u00f0i Steingr\u00edmur skyldu s\u00edna gagnvart s\u00f6gunni. \u00dea\u00f0 er svo sagnfr\u00e6\u00f0inganna a\u00f0 taka vi\u00f0 og ra\u00f0a upp heildarmyndinni \u00far brotasilfri samt\u00edmans. M\u00e9r segir \u00fe\u00f3 svo hugur um a\u00f0 d\u00f3mur s\u00f6gunnar um Steingr\u00edm ver\u00f0i honum vilhallari \u00feegar fram l\u00ed\u00f0a stundir, vegna samanbur\u00f0ar vi\u00f0 eftirmenn hans. Mannkostir Steingr\u00edms, sanngirni \u00ed gar\u00f0 samtstarfsmanna jafnft sem andst\u00e6\u00f0inga, einl\u00e6gni \u00ed m\u00e1lflutningi og velvild gagnvart \u00feeim sem h\u00f6llum f\u00e6ti standa, muni \u00fe\u00e1 ver\u00f0a metin a\u00f0 ver\u00f0leikum.<\/p>\n<p>S\u00fa var t\u00ed\u00f0 a\u00f0 Frams\u00f3knarflokkurinn var st\u00f3rveldi \u00ed \u00edslenskum stj\u00f3rnm\u00e1lum. N\u00fa er lj\u00f3st or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 Steingr\u00edmur var s\u00e1 seinasti af \u00feeim form\u00f6nnum Frams\u00f3knarflokksins sem h\u00e9ldu v\u00f0 v\u00f6ldum og \u00e1hrifum flokksins \u00e1 \u00f6ldinni sem lei\u00f0, jafnvel lengur en efni og r\u00f6k st\u00f3\u00f0u til. \u00deessir t\u00edmar eru li\u00f0nir og koma aldrei aftur. \u00dea\u00f0 \u00ferautseiga f\u00f3lk, sem enn \u00ed dag gegnir kalli Frams\u00f3knarflokksins, hefur \u00fev\u00ed r\u00edkulega \u00e1st\u00e6\u00f0u til a\u00f0 l\u00edta me\u00f0 s\u00f6knu\u00f0i til baka til st\u00f3rveldist\u00edmabils Steingr\u00edms Hermannssonar.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00e9g l\u00edt yfir stj\u00f3rnm\u00e1laferil Steingr\u00edms Hermannssonar s\u00fdnist m\u00e9r a\u00f0 hann hafi n\u00e1\u00f0 h\u00e1punkti \u00ed fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herrat\u00ed\u00f0 hans fyrir vinstristj\u00f3rninni 1988 sem sat \u00fat \u00fea\u00f0 kj\u00f6rt\u00edmabil til 1991.\u00dea\u00f0 voru helstu kostir Steingr\u00edms, b\u00e6\u00f0i sem manns og stj\u00f3rnm\u00e1lamanns sem ger\u00f0u honum kleift a\u00f0 vinna \u00fea\u00f0 afrek a\u00f0 halda saman \u00feriggja flokka vinstristj\u00f3rn &#8211; og \u00e1 t\u00edmabili fj\u00f6gurra flokka stj\u00f3rn &#8211; \u00fat kj\u00f6rt\u00edmabili\u00f0 me\u00f0 g\u00f3\u00f0um \u00e1rangri. \u00deeir voru skipul\u00f6g\u00f0 vinnubr\u00f6g\u00f0, sanngirni \u00ed samskiptum vi\u00f0 samherja og andst\u00e6\u00f0inga og einl\u00e6gni \u00ed m\u00e1lflutningi gagnvart \u00fej\u00f3\u00f0inni. \u00deessi vinstristj\u00f3rn mun f\u00e1 \u00feann d\u00f3m \u00ed s\u00f6gunni a\u00f0 vera eina vinstristj\u00f3rnin \u00e1 \u00f6ldinni sem lei\u00f0, sem reis undir nafni, fyrir utan \u201cr\u00edkisstj\u00f3rn hinna vinnandi st\u00e9tta\u201d1934-37 \u00ed mi\u00f0ri heimskreppunni undir fors\u00e6ti f\u00f6\u00f0ur hans, Hermanns J\u00f3nassonar. \u00dear me\u00f0 sanna\u00f0i Steingr\u00edmur a\u00f0 hann var enginn \u00e6ttleri. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[10,1],"tags":[],"class_list":["post-1117","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-afmaeliskvejur","category-allar_greinar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1117"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2919,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1117\/revisions\/2919"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}