{"id":1120,"date":"2007-08-03T00:00:00","date_gmt":"2007-08-03T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1120"},"modified":"2020-09-22T14:16:38","modified_gmt":"2020-09-22T14:16:38","slug":"kolla-og-kulturinn-fimmtiu-ara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1120","title":{"rendered":"KOLLA OG K\u00daLT\u00daRINN FIMMT\u00cdU \u00c1RA"},"content":{"rendered":"<p>A\u00f0 \u00f6\u00f0ru leyti ver\u00f0ur a\u00f0 vi\u00f0urkenna, a\u00f0 samkeppnin \u00ed vi\u00f0talabransanum er ekki mj\u00f6g h\u00f6r\u00f0 h\u00e9r \u00e1 landi. Flestir fj\u00f6lmi\u00f0lar \u00edslenskir vir\u00f0ast starfa samkv\u00e6mt \u00feeirri grundvallarreglu a\u00f0 tala bara vi\u00f0 f\u00f3lk, sem hefur ekkert a\u00f0 segja. \u00dea\u00f0 er af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00f3tt svolei\u00f0is textar freisti ekki lesenda, \u00fe\u00e1 f\u00e6la \u00feeir alla vega ekki fr\u00e1 augl\u00fdsendur. Kolla er aftur \u00e1 m\u00f3ti hinsegin. H\u00fan spyr bara spurninga, sem skipta m\u00e1li, en hefur ekki \u00e1huga \u00e1 hinu. \u00dea\u00f0 er varla til s\u00e1 andlegi tr\u00e9drumbur, a\u00f0 hann vakni ekki til einhvers konar vitundar \u00ed vi\u00f0tali vi\u00f0 Kollu. T.d. t\u00f3kst henni n\u00fdlega a\u00f0 l\u00e1ta formann FL Group l\u00edta \u00fat eins og mann, af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 hvarfla\u00f0i ekki a\u00f0 henni a\u00f0 spyrja hann \u00fat \u00ed \u00fea\u00f0 eina, sem hann hefur vit \u00e1, nefnilega peninga.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>En \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 r\u00edki f\u00e1keppni \u00ed vi\u00f0talabransanum h\u00e9r \u00e1 landi og marka\u00f0shlutdeild Kollu s\u00e9 h\u00e6ttulega st\u00f3r, eins og hj\u00e1 \u00feeim \u00ed Baugi og B\u00f3nus, \u00fe\u00e1 gildir \u00fea\u00f0 ekki \u00e1 EES sv\u00e6\u00f0inu. \u00dear \u00fearf Kolla a\u00f0 keppa vi\u00f0 vi\u00f0talateymin \u00e1 Le Monde, Der Spiegel og Corriera della Sera. Og Kolla hefur betur.<\/p>\n<p>\u00dev\u00ed til sta\u00f0festingar er vi\u00f0tal Kollu vi\u00f0 Ramos Horta, fri\u00f0arver\u00f0launahafa Nobels, og n\u00faverandi forseta Austur-Timor, (sem er eyja \u00ed Kyrrahafinu fyrir \u00fe\u00e1, sem ekkert vita \u00ed sinn haus). Horta er einn af \u00f6ndvegism\u00f6nnum samt\u00edmans, slagar h\u00e1tt upp \u00ed Gandhi og Mandela. Hann er m.\u00f6.o. ekkert f\u00edfl, eins og er \u00ed t\u00edsku, a\u00f0 s\u00e9u a\u00f0 vesenast \u00ed p\u00f3lit\u00edk n\u00fa til dags, eins og Bush og Blair og a\u00f0rir hvunndagsbj\u00e1nar, sem koma \u00f3or\u00f0i \u00e1 p\u00f3lit\u00edkina.<\/p>\n<p>Vi\u00f0tal Kollu vi\u00f0 Horta var perla. \u00dea\u00f0 er af \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00fan spur\u00f0i hann bara spurninga, sem hann haf\u00f0i aldrei \u00feurft a\u00f0 svara \u00e1\u00f0ur. \u00deetta vi\u00f0tal birtist au\u00f0vita\u00f0 exclusively \u00ed Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu, sem \u00ed \u00fe\u00e1 daga var svo gott bla\u00f0, a\u00f0 \u00fea\u00f0 var einungis \u00e1 f\u00e6ri f\u00f3lks me\u00f0 greindarv\u00edsit\u00f6lu yfir 150 a\u00f0 lesa \u00fea\u00f0 s\u00e9r til gagns; enda haf\u00f0i \u00fea\u00f0 svipa\u00f0a \u00fatbrei\u00f0slu og Osservatore Romanorum, m\u00e1lgagn P\u00e1fast\u00f3ls. P\u00e1finn er, sem kunnugt er, \u00f3skeikull a\u00f0 eigin mati \u2013 og sama gilti um \u00feau \u00e1 Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu i den tid.<\/p>\n<p>\u00c9g man, a\u00f0 \u00feegar vi\u00f0tali\u00f0 vi\u00f0 Horta birtist \u00ed A\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu, f\u00f3r \u00d6ssur beib\u00ed a\u00f0 gr\u00e1ta, en mig setti hlj\u00f3\u00f0an. Svona breg\u00f0umst vi\u00f0 \u00d6ssur \u00f3l\u00edkt vi\u00f0 mikilsver\u00f0um t\u00ed\u00f0indum. M\u00e9r finnst, a\u00f0 n\u00e6st \u00feegar Kolla og k\u00falt\u00farinn eiga afm\u00e6li og Horta ver\u00f0ur enn forseti Austur-T\u00edmor, eigi hann a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a Kollu \u00ed opinbera heims\u00f3kn. \u00d6ssur g\u00e6ti kannski fengi\u00f0 a\u00f0 flj\u00f3ta me\u00f0, af \u00fev\u00ed a\u00f0 hann er or\u00f0inn yfir Bygg\u00f0astofnun.<\/p>\n<p>Eins og \u00feegar hefur veri\u00f0 gefi\u00f0 \u00ed skyn, er Kolla krati. Meira a\u00f0 segja e\u00f0alkrati. H\u00fan gekk \u00ed Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkinn, af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 var l\u00edtill flokkur me\u00f0 mikil \u00e1hrif, sem st\u00f3\u00f0 fyrir mannviti og mann\u00fa\u00f0. Og af \u00fev\u00ed a\u00f0 Kolla gerir engar kr\u00f6fur fyrir h\u00f6nd sj\u00e1lfrar s\u00edn, en er h\u00f6r\u00f0 \u00e1 meiningunni fyrir h\u00f6nd annarra, sem \u00feurfa meira \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 halda. Samt er h\u00fan \u00e1 m\u00f3ti aumingjak\u00falt\u00far. T.d. vildi h\u00fan l\u00e1ta reka heilaga J\u00f3h\u00f6nnu \u00far flokknum \u00e1 s\u00ednum t\u00edma. \u00c9g heyktist au\u00f0vita\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00ed, af \u00fev\u00ed a\u00f0 innst inni er \u00e9g svoddan merarhjarta.<\/p>\n<p>Eins og vi\u00f0 er a\u00f0 b\u00faast um e\u00f0alkrata, lei\u00f0 Kollu vel \u00ed Krataflokknum, af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 var l\u00edtill flokkur me\u00f0 mikil \u00e1hrif. \u00de\u00f3tt \u00feetta v\u00e6ri flokkur, sem kenndi sig vi\u00f0 al\u00fe\u00fd\u00f0una, kom \u00e1 daginn, \u00feegar m\u00e1li\u00f0 var rannsaka\u00f0, a\u00f0 helsti kj\u00f3sendah\u00f3pur flokksins reyndist vera \u201dsj\u00e1lfst\u00e6tt starfandi s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar\u201d. \u00dea\u00f0 er svona f\u00f3lk eins og Kolla. \u00c6tli h\u00fan flokkist ekki \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0skr\u00e1nni undir \u201csj\u00e1lfst\u00e6tt starfandi s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ing\u201d \u00ed k\u00falt\u00farnum?<\/p>\n<p>Kolla er l\u00edka ein af \u00f6rf\u00e1um manneskjum, sem n\u00fa eru uppistandandi \u00ed \u00feessari amr\u00edsku b\u00edlaborg, sem hefur vit \u00e1 almannasamg\u00f6ngum. \u00dea\u00f0 er af \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00fan fer sj\u00e1lf f\u00f3tgangandi um str\u00e6ti og torg og tekur m.a.s. str\u00e6t\u00f3 \u00fat \u00ed M\u00f3a, \u00feanga\u00f0 sem \u00feessu Bla\u00f0i hennar hefur veri\u00f0 \u00fath\u00fdst. \u00deetta er einhver d\u00fdrasta einkab\u00edla\u00fej\u00f3nusta, sem rekin er nor\u00f0an Alpafjalla. Slagar h\u00e1tt upp \u00ed einka\u00feoturnar hj\u00e1 FL Group e\u00f0a \u00feyrlupl\u00e1gu Samskipaforstj\u00f3rans, sem er vi\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 ey\u00f0a \u00f6llu fuglal\u00edfi kringum Sn\u00e6fellsj\u00f6kul.<\/p>\n<p>Eina f\u00f3lki\u00f0, sem f\u00e6r a\u00f0 vera samfer\u00f0a Kollu \u00ed \u00feessari opinberu einkab\u00edla\u00fej\u00f3nustu, er \u00fej\u00f3\u00f0in, sem senn mun erfa landi\u00f0 \u2013 nefnilega P\u00f3lverjar. Me\u00f0al annarra or\u00f0a: Hvar \u00ed ver\u00f6ldinni t\u00ed\u00f0kast \u00fea\u00f0 a\u00f0 planta fj\u00f6lmi\u00f0lum, sem eiga a\u00f0 hafa fingurinn \u00e1 p\u00falsi \u00fej\u00f3\u00f0l\u00edfsins, ni\u00f0ur \u00e1 uppbl\u00e1snum ey\u00f0imelum e\u00f0a \u00fatn\u00e1rask\u00e6klum \u2013 \u00feanga\u00f0 sem enginn kemst nema Kolla og fuglinn flj\u00fagandi? Hvernig v\u00e6ri n\u00fa, a\u00f0 Mogginn hypja\u00f0i sig aftur heim \u00ed Morgunbla\u00f0sh\u00f6llina \u00ed Grj\u00f3ta\u00feorpinu? \u00de\u00e1 g\u00e6tu \u00feeir bara horft \u00e1 borgarastr\u00ed\u00f0i\u00f0, sem geisar \u00ed mi\u00f0b\u00e6 Reykjav\u00edkur, \u00fat um gluggann hj\u00e1 s\u00e9r. Og \u00feyrftu aldrei a\u00f0 senda Agnesi \u00e1 vettvang. Og g\u00e6tu spara\u00f0 s\u00e9r rosalegan str\u00e6t\u00f3kostna\u00f0. M\u00e9r skilst, a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 hart \u00ed \u00e1ri og ekki veiti af a\u00f0 spara.<\/p>\n<p>Eins og a\u00f0rir e\u00f0alkratar er Kolla soldi\u00f0 muna\u00f0arlaus \u00feessi misserin \u00ed p\u00f3lit\u00edkinni. Henni lei\u00f0ist nefnilega a\u00f0 vera \u00ed st\u00f3rum flokki me\u00f0 l\u00edtil \u00e1hrif. Og h\u00fan hefur \u00f3beit \u00e1 kvenrembufasisma, af \u00fev\u00ed a\u00f0 henni er e\u00f0lisl\u00e6gt a\u00f0 hafa sam\u00fa\u00f0 me\u00f0 \u00feeim, sem eru minni m\u00e1ttar &#8211; nefnilega g\u00e1fnalj\u00f3sum af karlkyni. \u00dea\u00f0 var ekki fyrr en vi\u00f0 J\u00f3n Sigur\u00f0sson g\u00e1fum Samkynhneig\u00f0ufylkingunni p\u00f3lit\u00edskt si\u00f0fer\u00f0isvottor\u00f0 me\u00f0 stu\u00f0ningsyfirl\u00fdsingum kort\u00e9ri fyrir kosningar, a\u00f0 Kolla t\u00f3k Sollu \u00ed s\u00e1tt. \u00dea\u00f0 dug\u00f0i til \u00feess a\u00f0 afst\u00fdra fylgishruni og gera \u00d6ssur a\u00f0 yfirmanni Bygg\u00f0astofnunar. \u00dear me\u00f0 hl\u00fdtur hann a\u00f0 geta, a.m.k. byggt upp bleikjustofninn \u00ed \u00deingvallavatni, \u00fe\u00f3tt \u00feorskstofninn haldi \u00e1fram a\u00f0 deyja drottni s\u00ednum, samkv\u00e6mt forskrift sj\u00e1var\u00fatvegsr\u00e1\u00f0herrans.<\/p>\n<p>\u00cdslendingum \u00feykir yfirleitt l\u00edti\u00f0 koma til f\u00f3lks, me\u00f0an \u00fea\u00f0 er \u00e1 l\u00edfi, en \u00feeir skrifa \u00feeim mun m\u00e6r\u00f0arlegri minningargreinar um menn, \u00feegar \u00feeir eru dau\u00f0ir. Kolla heyrir \u00ed \u00feessu efni, eins og \u00f6\u00f0rum, til undantekninga. \u00dea\u00f0 er \u00f3umdeilt, a\u00f0 h\u00fan hefur \u00feegar \u00ed lifanda l\u00edfi sett sinn s\u00e9rstaka svip \u00e1 mannl\u00edfi\u00f0 \u00ed \u00feessu grj\u00f3ta\u00feorpi samt\u00edmans. K\u00falt\u00farinn er me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um \u00f3hugsandi \u00e1n Kollu.<\/p>\n<p>A\u00f0 \u00feessu leyti minnir h\u00fan \u00e1 a\u00f0ra konu, sem uppi var \u00ed Moskvu \u00e1 d\u00f6gum r\u00fassnesku byltingarinnar og h\u00e9t Alexandra Kollontai. Reyndar er ekki \u00fatiloka\u00f0, a\u00f0 Kolla hafi veri\u00f0 Kollontai \u00ed fyrra l\u00edfi. Kollontai var sem kunnugt er \u00feeirrar sko\u00f0unar, a\u00f0 r\u00fassneska byltingin \u00e6tti a\u00f0 vera um frelsi, jafnr\u00e9tti og &#8211; frj\u00e1lsar \u00e1stir. H\u00fan h\u00e9lt \u00fev\u00ed fram statt og st\u00f6\u00f0ugt, a\u00f0 \u00feeir kump\u00e1nar, Len\u00edn og Stal\u00edn, hef\u00f0u misskili\u00f0 bo\u00f0skapinn. Og \u00e6ttu a\u00f0 l\u00e1ta s\u00e9r segjast.<\/p>\n<p>En \u00fe\u00f3tt \u00feeir Vladimir Il\u00edts og J\u00f3sep Djugasvili hafi breytt Bolsjev\u00edkaflokknum \u00ed b\u00f3faf\u00e9lag og byltingunni \u00ed betrunarh\u00fas, \u00fe\u00e1 l\u00f6g\u00f0u \u00feeir aldrei \u00ed Kollontai. Henni leyf\u00f0ist a\u00f0 skamma \u00fe\u00e1 f\u00f3la \u00f3b\u00f3task\u00f6mmum, \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00feeir \u00feyr\u00f0u a\u00f0 snerta h\u00e1r \u00e1 h\u00f6f\u00f0i hennar af \u00f3tta vi\u00f0, a\u00f0 \u00fe\u00e1 v\u00e6ri lesendum hennar n\u00f3g bo\u00f0i\u00f0; a\u00f0 \u00fe\u00e1 mundi a\u00f0d\u00e1endakl\u00fabbur Kollontai gera byltingu \u2013 \u00fe.e.a.s. gagnbyltingu \u00ed nafni frelsis, jafnr\u00e9ttis og frj\u00e1lsra \u00e1sta.<\/p>\n<p>\u00deeir t\u00f3ku \u00fev\u00ed enga \u00e1h\u00e6ttu, en ger\u00f0u Kollontai a\u00f0 sendiherra \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0, \u00fear sem h\u00fan h\u00e9lt \u00e1fram a\u00f0 bo\u00f0a frj\u00e1lsar \u00e1stir vi\u00f0 hir\u00f0 G\u00fastafs Adolfs Sv\u00edakonungs. &#8211; Og me\u00f0 s\u00fdnu meir \u00e1rangri en vi\u00f0 hir\u00f0 Stal\u00edns.<br>\n\u00dea\u00f0 var eina sendir\u00e1\u00f0 Sov\u00e9tr\u00edkjanna \u00ed heiminum, \u00fear sem ekki var mynd af Stal\u00edn uppi \u00e1 vegg. \u00cd sta\u00f0inn voru myndir af \u00d6nnu Akmatovu og Maxim Gorki, Gogol og Dostojevsk\u00ed og \u00f6\u00f0rum g\u00f3\u00f0um m\u00f6nnum. Stal\u00edn \u00e1kva\u00f0 a\u00f0 kalla hana aldrei heim.<\/p>\n<p>Me\u00f0 v\u00edsan til \u00feessa hef \u00e9g h\u00e9r me\u00f0 \u00e1kve\u00f0i\u00f0, a\u00f0 \u00feegar \u00e9g tek aftur vi\u00f0 Utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0uneytinu til \u00feess a\u00f0 lei\u00f0a \u00fej\u00f3\u00f0ina inn \u00ed Evr\u00f3pu eftir kosningarnar 2015, ver\u00f0i Kolla aftur ger\u00f0 a\u00f0 sendiherra \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0. \u00c1n heimkva\u00f0ningarskyldu.<br>\nLengi lifi byltingin.<br>\nLengi lifi frelsi, jafnr\u00e9tti og frj\u00e1lsar \u00e1stir.<br>\nLengi lifi Kolla Kollontai.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Au\u00f0vita\u00f0 \u00e1tti M\u00e1l og menning a\u00f0 hei\u00f0ra Kollu og k\u00falt\u00farinn \u00ed tilefni af \u00feessu st\u00f3rafm\u00e6li me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 gefa \u00fat b\u00f3k me\u00f0 \u00farvali af vi\u00f0t\u00f6lum Kollu vi\u00f0 mannf\u00f3lki\u00f0. \u00de\u00e1 hef\u00f0um vi\u00f0 s\u00e9\u00f0 \u00fea\u00f0 svart \u00e1 hv\u00edtu, sem m\u00f6rgum okkar hefur lengi bo\u00f0i\u00f0 \u00ed grun, a\u00f0 Kolla v\u00e6ri besti vi\u00f0talsh\u00f6fundur samt\u00edmans. A.m.k. eftir a\u00f0 Matti J\u00f3 h\u00e6tti a\u00f0 birta sexopnuvi\u00f0t\u00f6l vi\u00f0 Rostropovits um kalda str\u00ed\u00f0i\u00f0 \u00ed k\u00falt\u00farnum undir fyrirs\u00f6gninni: \u00cd f\u00e1um or\u00f0um sagt. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1120","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1120"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2923,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1120\/revisions\/2923"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}