{"id":1125,"date":"2007-04-04T00:00:00","date_gmt":"2007-04-04T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1125"},"modified":"2020-09-22T14:37:44","modified_gmt":"2020-09-22T14:37:44","slug":"hid-opna-thjodfelag-og-ovinir-thess","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1125","title":{"rendered":"HI\u00d0 OPNA \u00deJ\u00d3\u00d0F\u00c9LAG OG \u00d3VINIR \u00deESS"},"content":{"rendered":"<p>H\u00f6fundur r\u00e6\u00f0ir st\u00f6\u00f0u \u00cdslands sem ja\u00f0arr\u00edkis e\u00f0a aukaa\u00f0ila a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu. Hann r\u00e6\u00f0ir fumkennd vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 \u00edslenskra r\u00e1\u00f0amanna vi\u00f0 einhli\u00f0a \u00e1kv\u00f6r\u00f0un Bandar\u00edkjastj\u00f3rnar um heimkva\u00f0ningu varnarli\u00f0sins. Hann r\u00e6\u00f0ir um land \u00f3ttans \u2013 Bandar\u00edkin undir Bush \u2013 og a\u00f0 hve litlu haldi herna\u00f0aryfirbur\u00f0ir Bandar\u00edkjamanna koma \u00ed herf\u00f6r \u00feeirra gegn hinum \u00f3s\u00fdnilega \u00f3vini. Hann r\u00e6\u00f0ir um fj\u00f6lmenningar\u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lag og vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 hinna r\u00edku \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9laga Vesturlanda vi\u00f0 innstreymi f\u00e1t\u00e6ks f\u00f3lks \u00ed leit a\u00f0 atvinnu og b\u00e6ttum kj\u00f6rum. Og spyr, hva\u00f0 s\u00e9 til r\u00e1\u00f0a? \u00de\u00e1 fjallar hann um aflei\u00f0ingar b\u00faverndarstefnunnar fyrir b\u00e6\u00f0i b\u00e6ndur og neytendur. Hann r\u00e6\u00f0ir um st\u00f6\u00f0u \u00edsl-enskunnar \u00ed s\u00edvaxandi al\u00fej\u00f3\u00f0asamskiptum og um hermennskuleiki \u00edslenskra fri\u00f0arg\u00e6sluli\u00f0a, sem koma fr\u00e1 hinu herlausa landi. Loks r\u00e6\u00f0ir hann um \u00farelt sendir\u00e1\u00f0, sem a\u00f0 hans mati hefur daga\u00f0 uppi \u00ed ver\u00f6ld, sem stj\u00f3rnast af hra\u00f0samskiptum \u00e1 veraldarvefnum.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<h2>\u201cOping\u00e1ttarmenn gegn innilokunarsinnum.\u201d<\/h2>\n<p>Flest vekja \u00feessi vi\u00f0fangsefni upp spurningar, sem kalla \u00e1 sv\u00f6r, sem enn eru \u00f3fundin e\u00f0a l\u00edtill samhugur er um. Hef\u00f0bundin or\u00f0r\u00e6\u00f0a sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isbar\u00e1ttunnar fl\u00edkar hugt\u00f6kum eins og \u00fej\u00f3\u00f0r\u00edki og fullveldi. En er h\u00e6gt a\u00f0 kalla r\u00edki fullvalda, sem hefur \u00ed h\u00e1lfa \u00f6ld bo\u00f0i\u00f0 \u00fat varnir r\u00edkisins til verktaka \u00ed Washington? Og \u00feykist standa utan vi\u00f0 Evr\u00f3pusambandi\u00f0, en f\u00e6r samt sent \u00ed p\u00f3sti 80% af \u00feeirri l\u00f6ggj\u00f6f, sem Evr\u00f3pusambandsr\u00edki eins og Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0, yfirtekur fr\u00e1 Brussel? R\u00edki sem er upp \u00e1 a\u00f0ra komi\u00f0 um varnir landsins og innra \u00f6ryggi, er samkv\u00e6mt skilgreiningu ekki fullvalda. R\u00edki sem hefur framselt l\u00f6ggjafarvald \u00ed hendur fj\u00f6l\u00fej\u00f3\u00f0astofnunar, sem r\u00edki\u00f0 \u00e1 ekki a\u00f0ild a\u00f0, er skv. skilgreiningu ekki fullvalda Vi\u00f0 a\u00f0st\u00e6\u00f0ur sem \u00feessar er \u00fea\u00f0 \u00f3m\u00f3tm\u00e6lanlegt, a\u00f0 a\u00f0ild \u00cdslands a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu mundi styrkja fullveldi r\u00edkisins, en ekki veikja \u00fea\u00f0.<\/p>\n<p>Er \u00fea\u00f0 r\u00e9tt, a\u00f0 inntaki\u00f0 \u00ed hagstj\u00f3rnarhugmyndum 19. og 20. aldar um marka\u00f0sb\u00faskap, atvinnu- og verslunarfrelsi innan r\u00edkis og \u00fevert \u00e1 landam\u00e6ri, hafi \u00ed reynd ekki fest r\u00e6tur \u00e1 \u00cdslandi fyrr en \u00e1 allra seinustu \u00e1rum? Er \u00fea\u00f0 r\u00e9tt, sem Gu\u00f0mundur H\u00e1lfdanarson, sagnfr\u00e6\u00f0ingur, hefur manna best s\u00fdnt fram \u00e1, a\u00f0 \u00e1 \u00cdslandi hafi ekki \u00fer\u00f3ast frj\u00e1lslynd \u00fej\u00f3\u00f0ernisstefna, heldur hafi \u00fej\u00f3\u00f0ernissinna\u00f0 \u00edhald r\u00e1\u00f0i\u00f0 f\u00f6r? A\u00f0 frelsishugmyndir frj\u00e1lslyndisstefnunnar hafi a\u00f0 v\u00edsu n\u00e1\u00f0 til \u00fej\u00f3\u00f0r\u00edkisins, en s\u00ed\u00f0ur til einstaklinganna, sem mynda \u00fea\u00f0? Og a\u00f0 r\u00edkisforsj\u00e1 og forr\u00e6\u00f0ishyggja hafi \u00feess vegna \u00e1tt miklu sterkari \u00edt\u00f6k \u00ed hugmyndaheimi r\u00e1\u00f0andi afla og me\u00f0al stj\u00f3rnm\u00e1laflokka til h\u00e6gri og vinstri, en t\u00ed\u00f0kast annars sta\u00f0ar?<\/p>\n<p>Er \u00fea\u00f0 r\u00e9tt, a\u00f0 \u00e1 \u00cdslandi hafi hinar p\u00f3lit\u00edsku \u00e1takal\u00ednur \u00ed st\u00e6rstu m\u00e1lum \u00fej\u00f3\u00f0arinnar ekki sta\u00f0i\u00f0 milli h\u00e6gri og vinstri (og \u00fea\u00f0an af s\u00ed\u00f0ur milli gr\u00e1rra og gr\u00e6nna), heldur milli \u201coping\u00e1ttarmanna annars vegar og innilokunarsinna hins vegar\u201d? Hver voru \u00feau st\u00f3rm\u00e1l, sem helst skiptu \u00fej\u00f3\u00f0inni \u00ed flokka \u00e1 \u00f6ldinni, sem lei\u00f0? A\u00f0ildin a\u00f0 Atlantshafsbandalaginu (NATO) 1949, varnarsamningurinn vi\u00f0 Bandar\u00edkin 1951, a\u00f0ildin a\u00f0 EFTA 1970, samningurinn um evr\u00f3pska efnahagssv\u00e6\u00f0i\u00f0 , sem olli mestum deilum fyrir kosningarnar 1991. Og spurningin um a\u00f0ildina a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu \u00ed framt\u00ed\u00f0inni mun v\u00e6ntanlega fylgja s\u00f6mu \u00e1takal\u00ednum.<\/p>\n<p>Meira a\u00f0 segja deilum\u00e1l \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 st\u00f6\u00f0u \u00edslenskrar tungu, straum innflytjenda til landsins, bo\u00f0 og b\u00f6nn um vi\u00f0skipti me\u00f0 landb\u00fana\u00f0arv\u00f6rur og fj\u00e1rfestingar \u00ed sj\u00e1var\u00fatvegi, &#8211; allt sn\u00fdst \u00feetta meira og minna um \u00feennan \u00e1taka\u00e1s. H\u00f6r\u00f0ustu \u00e1t\u00f6kin og \u00feau, sem vekja mestan tilfinningahita standa milli \u00feeirra, sem a\u00f0hyllast al\u00fej\u00f3\u00f0ahyggju og fj\u00f6l\u00fej\u00f3\u00f0asamstarf annars vegar og hinna, sem \u00f3ttast \u00fea\u00f0 e\u00f0a gjalda vi\u00f0 \u00fev\u00ed varhug hins vegar. Milli \u00feeirra sem eygja n\u00fd t\u00e6kif\u00e6ri \u00ed hnattv\u00e6\u00f0ingunni og hinna, sem l\u00edta \u00e1 al\u00fej\u00f3\u00f0av\u00e6\u00f0inguna fyrst og fremst sem \u00f3gn, sem \u00fej\u00f3\u00f0erni og \u00fej\u00f3\u00f0r\u00edki stafi h\u00e6tta af.<\/p>\n<h2>Go\u00f0s\u00f6gnin um Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkinn.<\/h2>\n<p>Fj\u00f6lmi\u00f0lum \u00fe\u00f3tti \u00fea\u00f0 einna helst fr\u00e9ttn\u00e6mt vi\u00f0 \u00fatkomu \u00feessarar b\u00f3kar, a\u00f0 h\u00f6fundurinn teldi andst\u00f6\u00f0u forystumanna Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins vi\u00f0 a\u00f0ild \u00cdslands a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu vera st\u00edlbrot \u00e1 hef\u00f0bundinni utanr\u00edkisstefnu flokksins \u00e1 l\u00fd\u00f0veldist\u00edmanum. En er \u00fea\u00f0 svo? M\u00e1li s\u00ednu til stu\u00f0nings nefnir h\u00f6fundurinn, a\u00f0 Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn haf\u00f0i forystu um a\u00f0ildina a\u00f0 NATO og varnarsamninginn vi\u00f0 Bandar\u00edkin og studdi a\u00f0ildina a\u00f0 EFTA og EES \u2013samninginn undir lokin, \u00fe\u00f3tt jafna\u00f0armenn gegndu \u00f3tv\u00edr\u00e6\u00f0u forystuhlutverki var\u00f0andi tv\u00f6 s\u00ed\u00f0astnefndu m\u00e1lin.<\/p>\n<p>En hver er munurinn \u00e1 verndarstefnu Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is- og Frams\u00f3knarmanna \u00ed landb\u00fana\u00f0i og a\u00f0 \u00fev\u00ed er var\u00f0ar erlendar fj\u00e1rfestingar \u00ed sj\u00e1var\u00fatvegi? Og eins m\u00e1 spyrja um r\u00edkisforsj\u00e1 og p\u00f3lit\u00edska forr\u00e6\u00f0ishyggju \u00ed hagstj\u00f3rn, sem l\u00fdsti s\u00e9r \u00ed haftab\u00faskap og leyfisveitingafargani lengst af \u00e1 20. \u00f6ld. \u00dev\u00ed fer fjarri, a\u00f0 Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0iflokkurinn hafi veri\u00f0 andst\u00e6\u00f0ingur r\u00edkisforsj\u00e1r og haftab\u00faskapar e\u00f0a frumkv\u00f6\u00f0ull a\u00f0 marka\u00f0sb\u00faskap innan lands e\u00f0a a\u00f0 fr\u00edverslun \u00ed millir\u00edkjavi\u00f0skiptum. \u00deegar undirrita\u00f0ur beitti s\u00e9r fyrir afn\u00e1mi leyfisveitingavalds r\u00edkisins \u00ed \u00fatflutningsversluninni snemma \u00e1 t\u00edunda \u00e1ratugnum, kom har\u00f0asta andsta\u00f0an gegn auknu vi\u00f0skiptafrelsi fr\u00e1 fulltr\u00faum Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins \u00ed atvinnul\u00edfinu. Forverar Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, \u00feau stj\u00f3rnm\u00e1la\u00f6fl, sem s\u00ed\u00f0ar runnu saman vi\u00f0 stofnun hans 1929, innleiddu haftab\u00faskapinn \u00e1 \u00e1rum fyrra str\u00ed\u00f0s og h\u00e9ldu honum vi\u00f0 \u00ed kj\u00f6lfar str\u00ed\u00f0sins.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er mesti misskilningur, a\u00f0 vinstri stj\u00f3rn Hermanns J\u00f3nassonar \u00e1 kreppu\u00e1runum hafi fundi\u00f0 upp haftab\u00faskapinn, \u00fe\u00f3tt s\u00fa stj\u00f3rn hafi a\u00f0 v\u00edsu beitt innflutningsh\u00f6ftum og verndartollum, eins og n\u00e6r allar r\u00edkisstj\u00f3rnir ger\u00f0u \u00e1 \u00feeim t\u00edma me\u00f0 vi\u00f0br\u00f6g\u00f0um s\u00ednum vi\u00f0 heimskreppunni. Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn \u00fdmist leiddi e\u00f0a sat \u00ed r\u00edkisstj\u00f3rnum fr\u00e1 og me\u00f0 \u00dej\u00f3\u00f0stj\u00f3rninni fr\u00e1 1939 til 1956. Vi\u00f0 lok seinni heimstyrjaldarinnar gafst kj\u00f6ri\u00f0 t\u00e6kif\u00e6ri, vegna mikilla gjaldeyrisinneigna \u00fej\u00f3\u00f0arb\u00fasins \u00ed lok str\u00ed\u00f0sins, til a\u00f0 uppr\u00e6ta haftab\u00faskapinn og innlei\u00f0a marka\u00f0sb\u00faskap og frelsi \u00ed utanr\u00edkisvi\u00f0skiptum. Lei\u00f0togar Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins ger\u00f0u ekkert sl\u00edkt. \u00deeir myndu\u00f0u n\u00fdsk\u00f6punarstj\u00f3rnina undir eigin forystu 1944, en \u00e1 hugmyndafr\u00e6\u00f0ilegu forr\u00e6\u00f0i komm\u00fanista og hertu enn \u00e1 r\u00edkisforr\u00e6\u00f0i og forsj\u00e1rhyggju. \u00deeir kl\u00fa\u00f0ru\u00f0u tilraun til kerfisbreytingar fyrir mi\u00f0ja \u00f6ldina, sem kennd er vi\u00f0 dr. Benjam\u00edn Eir\u00edksson, ekki einasta vegna erfi\u00f0ra ytri a\u00f0st\u00e6\u00f0na, heldur einnig vegna \u00feess a\u00f0 skilningur forystumanna Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins \u00e1 mikilv\u00e6gi marka\u00f0sb\u00faskapar var takmarka\u00f0ur, svo a\u00f0 hugur fylgdi l\u00edtt m\u00e1li.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er s\u00f6guleg sta\u00f0reynd, a\u00f0 st\u00e6rstu skrefin fr\u00e1 r\u00edkisforsj\u00e1 og haftab\u00faskap og \u00ed \u00e1tt til marka\u00f0sb\u00faskapar og vi\u00f0skiptafrelsis voru tekin undir forystu jafna\u00f0armanna, annars vegar \u00e1 Vi\u00f0reisnar\u00e1runum, (1960-1971) og s\u00ed\u00f0ar \u00e1 t\u00edma vinstri stj\u00f3rnar Steingr\u00edms Hermannssonar (1988-1991) og fyrir \u00e1hrif EES- samningsins (1989-1994). Frumkv\u00e6\u00f0i Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins a\u00f0 NATO- a\u00f0ild og varnarsamningi vi\u00f0 Bandar\u00edkin \u00e1 t\u00edmabili kalda str\u00ed\u00f0sins var einkum r\u00e9ttl\u00e6tt me\u00f0 \u00f3tta vi\u00f0 \u00fat\u00feenslustefnu Stal\u00edns og \u00f3gnarstj\u00f3rn hans, &#8211; og bygg\u00f0i \u00e1 andkomm\u00faniskri hugmyndafr\u00e6\u00f0i fremur en e\u00f0lisl\u00e6gri al\u00fej\u00f3\u00f0ahyggju.<\/p>\n<p>\u00der\u00e1tt fyrir a\u00f0 hafa gr\u00e6tt \u00e1 str\u00ed\u00f0inu var \u00cdsland \u00e1 \u00feessum \u00e1rum \u00feiggjandi Marshalla\u00f0sto\u00f0ar fr\u00e1 Bandar\u00edkjam\u00f6nnum. Skilyr\u00f0i fyrir veitingu Marshalla\u00f0sto\u00f0ar var, a\u00f0 r\u00edkin sem \u00fe\u00e1\u00f0u a\u00f0sto\u00f0ina leg\u00f0u af haftab\u00faskap str\u00ed\u00f0s\u00e1ranna og t\u00e6kju upp marka\u00f0sb\u00faskap og opnu\u00f0u hagkerfi s\u00edn sm\u00e1m saman fyrir frj\u00e1lsum vi\u00f0skiptum. Undir forystu Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ismanna kn\u00fa\u00f0u \u00cdslendingar fram undan\u00fe\u00e1gur fr\u00e1 \u00feessum skilyr\u00f0um og s\u00e1tu fastir vi\u00f0 sinn haftakeip. Stj\u00f3rnm\u00e1laforystan var almennt \u00feeirrar sko\u00f0unar, a\u00f0 efnahagsl\u00f6gm\u00e1l, sem kynnu a\u00f0 gilda \u00fati \u00ed hinum st\u00f3ra heimi, giltu ekki \u00e1 \u00cdslandi. Sj\u00f3narmi\u00f0 af \u00feessu tagi hafa reynst fur\u00f0u l\u00edfseig me\u00f0al forystumanna, sem kenna sig b\u00e6\u00f0i vi\u00f0 h\u00e6gri og vinstri.<\/p>\n<h2>Dav\u00ed\u00f0 Oddsson: Yfirl\u00fdstur Evr\u00f3pusinni.<\/h2>\n<p>\u00deegar undirrita\u00f0ur beitti s\u00e9r fyrir myndun Vi\u00f0eyjarstj\u00f3rnarinnar a\u00f0 loknum kosningum vori\u00f0 1991, var \u00fea\u00f0 gert \u00ed \u00feeim tilgangi a\u00f0 tryggja gildist\u00f6ku EES-samningsins, en efni samningsins og inntak var a\u00f0 mestu umsami\u00f0 1989-91, \u00fe.e. \u00ed t\u00ed\u00f0 vinstri stj\u00f3rnar Steingr\u00edms Hermannssonar. \u00c1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00feessari stj\u00f3rnamyndun var m.\u00f6.o. s\u00fa, a\u00f0 forystumenn Frams\u00f3knarflokks og Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalags, \u00feeirra \u00e1 me\u00f0al Steingr\u00edmur Hermannsson og \u00d3lafur Ragnar Gr\u00edmsson, h\u00f6f\u00f0u \u00ed kosningabar\u00e1ttunni sn\u00faist gegn \u00feessu st\u00e6rsta umb\u00f3tam\u00e1li vinstristj\u00f3rnarinnar. Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn \u00ed stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0u, undir forystu \u00deorsteins P\u00e1lssonar, var andv\u00edgur EES-samningnum og bo\u00f0a\u00f0i \u00ed sta\u00f0inn tv\u00edhli\u00f0a samning um b\u00e6ttan marka\u00f0sa\u00f0gang fyrir sj\u00e1varafur\u00f0ir, \u2013 sem reyndar st\u00f3\u00f0 ekki til bo\u00f0a.<\/p>\n<p>\u00deegar h\u00e9r var komi\u00f0 s\u00f6gu haf\u00f0i \u00e9g ekki kynnst n\u00fdjum formanni Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins neitt pers\u00f3nulega. M\u00e9r var hins vegar kunnugt um, a\u00f0 Dav\u00ed\u00f0 haf\u00f0i leitt starf aldam\u00f3tanefndar Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, sem l\u00fdsti j\u00e1kv\u00e6\u00f0ri afst\u00f6\u00f0u til Evr\u00f3pusambandsins \u00ed sk\u00fdrslu \u00e1ri\u00f0 1989. M\u00e9r var einnig kunnugt um, a\u00f0 \u00ed b\u00f3kinni \u00cdsland \u2013 Arvet fra Tingvellir, sem kom \u00fat \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1990, l\u00fdsti Dav\u00ed\u00f0 afar j\u00e1kv\u00e6\u00f0ri afst\u00f6\u00f0u til Evr\u00f3pusambandsa\u00f0ildar, \u00ed vi\u00f0tali vi\u00f0 Hannes H\u00f3lmstein Gissurarson, pr\u00f3fessor. Eir\u00edkur Bergmann vitnar \u00ed b\u00f3k sinni \u00ed eftirfarandi umm\u00e6li Dav\u00ed\u00f0s:<\/p>\n<p>\u201cM\u00edn sko\u00f0un er s\u00fa, a\u00f0 hva\u00f0 sem \u00f6\u00f0ru l\u00ed\u00f0ur, ver\u00f0i st\u00e6rsta p\u00f3lit\u00edska verkefni okkar \u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum, hvernig vi\u00f0 g\u00e6tum okkar eigin hagsmuna \u00ed breyttum heimi; vi\u00f0 ver\u00f0um a\u00f0 laga okkur a\u00f0 \u00feeirri sta\u00f0reynd, a\u00f0 meirihlutinn af vi\u00f0skiptum okkar er vi\u00f0 Evr\u00f3pubandalagi\u00f0; \u00e9g hef opinberlega lagt til, a\u00f0 vi\u00f0 s\u00e6kjum um a\u00f0ild.\u201d<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 l\u00e1 m.\u00f6.o. fyrir, \u00e1\u00f0ur en Vi\u00f0eyjarstj\u00f3rnin var myndu\u00f0, a\u00f0 n\u00fdkj\u00f6rinn forma\u00f0ur Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, Dav\u00ed\u00f0 Oddsson, var yfirl\u00fdstur Evr\u00f3pusinni. \u00c9g taldi mig \u00fev\u00ed geta treyst \u00fev\u00ed, a\u00f0 Dav\u00ed\u00f0 Oddssyni v\u00e6ri ekkert a\u00f0 vanb\u00fana\u00f0i a\u00f0 sty\u00f0ja EES-samninginn, eins og kom \u00e1 daginn, \u00fe\u00f3tt flokkur hans hef\u00f0i \u00ed stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0u l\u00fdst andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 samninginn. \u00c9g haf\u00f0i heldur ekki neina \u00e1st\u00e6\u00f0u til a\u00f0 \u00e6tla anna\u00f0 en a\u00f0 forma\u00f0ur Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins v\u00e6ri rei\u00f0ub\u00fainn til a\u00f0 vinna a\u00f0 fullri Evr\u00f3pusambandsa\u00f0ild, ef p\u00f3lit\u00edsk skilyr\u00f0i sk\u00f6pu\u00f0ust fyrir \u00fev\u00ed \u00ed framt\u00ed\u00f0inni. \u00deess vegna var Vi\u00f0eyjarstj\u00f3rnin myndu\u00f0.<\/p>\n<h2>Andsta\u00f0an vi\u00f0 EES: \u00d6rlagar\u00edk mist\u00f6k.<\/h2>\n<p>\u00dea\u00f0 er fr\u00f3\u00f0legt \u00ed lj\u00f3si kenningar Eir\u00edks um \u00e1takal\u00ednurnar milli \u201coping\u00e1ttarmanna\u201d og \u201cinnilokunarsinna\u201d a\u00f0 sko\u00f0a afst\u00f6\u00f0u flokkanna til EES-samningsins og Evr\u00f3pusamstarfsins me\u00f0 r\u00e1\u00f0andi arfleif\u00f0 stj\u00f3rnm\u00e1laflokkanna \u00ed huga. S\u00fa sta\u00f0reynd vir\u00f0ist n\u00fa gleymd og grafin, a\u00f0 EES-samningurinn var a\u00f0 mestu, a\u00f0 \u00fev\u00ed er var\u00f0ar sj\u00e1lft inntak samningsins, fullfr\u00e1genginn \u00ed t\u00ed\u00f0 vinstristj\u00f3rnar Steingr\u00edms Hermannssonar. \u00dea\u00f0 sem helst olli vi\u00f0sj\u00e1m og flokkadr\u00e1ttum, t.d. fj\u00e1rfestingarr\u00e9ttur \u00fatlendinga og frj\u00e1ls f\u00f6r launaf\u00f3lks, yfirgn\u00e6f\u00f0i \u00f6ll \u00f6nnur m\u00e1l \u00ed kosningabar\u00e1ttunni vori\u00f0 1991. \u00dea\u00f0 sem \u00fat af st\u00f3\u00f0 og var til lykta leitt s\u00ed\u00f0ar, var\u00f0a\u00f0i einkum stofnanaumgj\u00f6r\u00f0 samningsins, stj\u00f3rnun og lausn deilum\u00e1la. Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn l\u00e9t me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um aldrei brj\u00f3ta \u00e1 s\u00e9r \u00ed \u00feeirri h\u00f6r\u00f0u bar\u00e1ttu, sem \u00feurfti a\u00f0 heyja til a\u00f0 sannf\u00e6ra \u00fej\u00f3\u00f0ina um \u00e1g\u00e6ti EES-samningsins. \u00c1hrifamenn \u00far r\u00f6\u00f0um sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ismanna eins og t.d. Eyj\u00f3lfur Konr\u00e1\u00f0 J\u00f3nsson, fv. ritstj\u00f3ri Morgunbla\u00f0sins, var \u00e1samt fleirum har\u00f0ur andst\u00e6\u00f0ingur samningsins.<\/p>\n<p>Vinstristj\u00f3rnin, sem bar stj\u00f3rnskipulega \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 samningsni\u00f0urst\u00f6\u00f0unni, h\u00e9lt velli \u00ed kosningunum vori\u00f0 1991. Vinstristj\u00f3rnin hef\u00f0i \u00fev\u00ed v\u00e6ntanlega seti\u00f0 \u00e1fram vi\u00f0 v\u00f6ld kj\u00f6rt\u00edmabili\u00f0 1991-1995, ef forystumenn Frams\u00f3knaflokks og Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalags hef\u00f0u ekki \u00ed kosningabar\u00e1ttunni sn\u00fai\u00f0 baki vi\u00f0 EES-samningnum. \u00dea\u00f0 voru mikil p\u00f3lit\u00edsk mist\u00f6k, sem dregi\u00f0 hafa langan sl\u00f3\u00f0a \u00e1 eftir s\u00e9r. Stj\u00f3rnm\u00e1la\u00fer\u00f3unin hef\u00f0i tr\u00falega or\u00f0i\u00f0 \u00f6ll \u00f6nnur en h\u00fan var\u00f0. Dav\u00ed\u00f0 Oddsson hef\u00f0i or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 l\u00e1ta s\u00e9r lei\u00f0ast \u00ed stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0u. \u00d6rl\u00f6g Frams\u00f3knarflokksins hef\u00f0u geta\u00f0 or\u00f0i\u00f0 \u00f6ll \u00f6nnur og \u00feekkilegri en n\u00fa er or\u00f0i\u00f0. Og samruninn \u00e1 vinstri v\u00e6ng hef\u00f0i tr\u00falega tekist betur \u00e1 grundvelli vaxandi gagnkv\u00e6ms trausts \u00ed stj\u00f3rnarsamvinnu.<\/p>\n<p>Hvers vegna sneru \u00feeir Steingr\u00edmur Hermannsson og \u00d3lafur Ragnar Gr\u00edmsson baki vi\u00f0 EES-samningnum? Von um \u00e1vinning \u00ed atkv\u00e6\u00f0um \u00e1 kostna\u00f0 samstarfsa\u00f0ilans, Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins , \u00ed \u00feingkosningunum, er ein sk\u00fdringin. Hin er s\u00fa, a\u00f0 innilokunarafsta\u00f0an var au\u00f0vita\u00f0 \u00ed st\u00edl vi\u00f0 fort\u00ed\u00f0 Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsins, og Frams\u00f3knarflokksins reyndar l\u00edka, sem haf\u00f0i meira a\u00f0 segja sn\u00faist gegn a\u00f0ildinni a\u00f0 EFTA 1970. Me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sty\u00f0ja EES-samninginn sta\u00f0fastlega hef\u00f0u \u00feessir forystumenn fengi\u00f0 t\u00e6kif\u00e6ri til a\u00f0 rj\u00fafa heim\u00f3ttarhef\u00f0 flokka sinna. \u00deetta hef\u00f0i styrkt st\u00f6\u00f0u \u00feessara flokka og veikt \u00fe\u00e1 \u00edmynd Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, a\u00f0 honum einum v\u00e6ri treystandi fyrir hagstj\u00f3rninni og til a\u00f0 g\u00e6ta hagsmuna atvinnul\u00edfsins. \u00dear me\u00f0 hef\u00f0u \u00feessir flokkar l\u00edka fengi\u00f0 t\u00e6kif\u00e6ri til a\u00f0 s\u00e6kja lengra inn \u00e1 mi\u00f0juna og skapa forsendur fyrir samstarfi vinstriflokkanna \u00ed framt\u00ed\u00f0inni. \u00d6llu \u00feessu kl\u00fa\u00f0ru\u00f0u \u00feeir \u00ed von um skammt\u00edmaatkv\u00e6\u00f0aumbun.<\/p>\n<p>En hva\u00f0 me\u00f0 \u00fe\u00e1 kenningu Eir\u00edks, a\u00f0 andsta\u00f0a Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins \u00ed formannst\u00ed\u00f0 Dav\u00ed\u00f0s vi\u00f0 a\u00f0ild \u00cdslands a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu, s\u00e9 p\u00f3lit\u00edskt st\u00edlbrot \u00ed lj\u00f3si fort\u00ed\u00f0ar flokksins \u00e1 l\u00fd\u00f0veldist\u00edmanum? Hversu vel grundu\u00f0 er go\u00f0s\u00f6gnin um Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkinn sem hinn stefnufasta m\u00e1lsvara marka\u00f0sb\u00faskapar og fr\u00edverslunar? Hefur Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn fylgt \u201coping\u00e1ttarhef\u00f0inni\u201d gegn \u00feeim innilokunarsinnum, sem hefur sta\u00f0i\u00f0 \u00f3gn af opnun hagkerfisins og af of n\u00e1nu fj\u00f6l\u00fej\u00f3\u00f0legu samstarfi?<\/p>\n<h2>V\u00f6ldin valdanna vegna.<\/h2>\n<p>Gleymum \u00fev\u00ed ekki, a\u00f0 Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn er eins konar regnhl\u00edfarsamt\u00f6k s\u00e9rhagsmunah\u00f3pa. Hann keppti l\u00f6ngum vi\u00f0 Frams\u00f3knarflokkinn um atkv\u00e6\u00f0i b\u00e6nda \u00ed sveitum landsins me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 yfirbj\u00f3\u00f0a b\u00faverndarstefnu b\u00e6ndaforystunnar. E\u00f0a hvers vegna var Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn andv\u00edgur EES-samningnum, me\u00f0an hann var \u00ed stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 vinstristj\u00f3rn Steingr\u00edms Hermannsonar \u00e1 \u00e1runum 1988-91? A\u00f0 einhverju leyti m\u00e1 sk\u00fdra \u00fea\u00f0 me\u00f0 hentistefnu stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0uflokksins. Meginsk\u00fdringin er \u00fe\u00f3 s\u00fa, a\u00f0 \u00feessi stefna var fengin a\u00f0 l\u00e1ni fr\u00e1 L\u00cd\u00da, sem var allan t\u00edmann afar tortryggi\u00f0 \u00e1 EES-samninginn, og vildi helst engu til f\u00f3rna a\u00f0 f\u00e1 fram vi\u00f0urkenningu \u00e1 grundvallarreglunni um fr\u00edverslun me\u00f0 sj\u00e1varafur\u00f0ir.<\/p>\n<p>Eir\u00edkur minnir \u00e1, a\u00f0 r\u00f6mm \u00fej\u00f3\u00f0ernishyggja er hluti af p\u00f3lit\u00edskri arfleif\u00f0 Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, svo sem nafn flokksins \u00e1 a\u00f0 undirstrika. Lengst af \u00e1 l\u00fd\u00f0veldist\u00edmanum keppti Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn vi\u00f0 Frams\u00f3knarflokkinn um stj\u00f3rnarforystu og v\u00f6ld \u00ed r\u00edkiskerfinu \u00e1 grundvelli hinnar fr\u00e6gu helmingaskiptareglu milli einkageirans og atvinnureksturs \u00e1 sn\u00e6rum samvinnuhreyfingarinnar. R\u00edkisvaldi\u00f0 var stj\u00f3rnt\u00e6ki \u00ed h\u00f6ndum \u00feessara flokka til a\u00f0 \u00fathluta g\u00e6\u00f0um og skipta hlunnindum. \u00deetta stj\u00f3rnarfar einkenndist af r\u00edkisforsj\u00e1 \u00ed nafni flokksr\u00e6\u00f0is. Flest var banna\u00f0, nema \u00fea\u00f0 sem var s\u00e9rstaklega leyft. Og leyfunum var oftast \u00fathluta\u00f0 samkv\u00e6mt helmingaskiptareglunni.<\/p>\n<p>Hvers vegna skipti Dav\u00ed\u00f0 Oddsson um sko\u00f0un \u00e1 a\u00f0ild \u00cdslands a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu, eftir a\u00f0 hann var tekinn vi\u00f0 flokks- og stj\u00f3rnarforystu? Eir\u00edkur hefur ekki almennilega sk\u00fdringu \u00e1 \u00fev\u00ed, en vill rekja \u00fea\u00f0 a\u00f0 einhverju leyti til pres\u00f3nulegra samskipta okkar Dav\u00ed\u00f0s \u00ed Vi\u00f0eyjarstj\u00f3rninni. Nefnilega a\u00f0 Dav\u00ed\u00f0 hafi sn\u00faist \u00f6ndver\u00f0ur vi\u00f0, \u00feegar vi\u00f0 jafna\u00f0armenn kv\u00e1\u00f0um upp \u00far um \u00fea\u00f0 \u00e1 \u00e1rinu 1994, a\u00f0 vi\u00f0 vildum, a\u00f0 \u00cdsland fylgdi samstarfs\u00fej\u00f3\u00f0um okkar \u00ed EFTA, og \u00fe\u00e1 s\u00e9rstaklega Sv\u00edum og Finnum, inn \u00ed Evr\u00f3pusambandi\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1995. A\u00f0 Dav\u00ed\u00f0 Oddsson hafi ekki vilja\u00f0 una \u00fev\u00ed, a\u00f0 vi\u00f0 m\u00f6rku\u00f0um stefnuna fyrir h\u00f6nd r\u00edkisstj\u00f3rnar hans (eins og vi\u00f0 h\u00f6f\u00f0um gert \u00ed EES m\u00e1linu) og \u00fev\u00ed brug\u00f0ist harkalegar vi\u00f0 en ella. \u00deetta er ekki mj\u00f6g tr\u00faver\u00f0ug sk\u00fdring. Miklu n\u00e6rt\u00e6kari er s\u00fa sk\u00fdring, a\u00f0 Dav\u00ed\u00f0 hafi tali\u00f0 sig hafa \u00e1st\u00e6\u00f0u til a\u00f0 \u00f3ttast, a\u00f0 j\u00e1kv\u00e6\u00f0 afsta\u00f0a til Evr\u00f3pusambandsa\u00f0ildar g\u00e6ti leitt til klofnings \u00ed Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokknum og \u00fear me\u00f0 stofna\u00f0 lykilst\u00f6\u00f0u flokksins \u00ed valdakerfinu \u00ed h\u00e6ttu. Hef\u00f0i hann geta\u00f0 fengi\u00f0 st\u00f3r\u00fatger\u00f0ina i L\u00cd\u00da, b\u00faverndardeildina og landsbygg\u00f0ararminn til a\u00f0 spila me\u00f0 \u00ed sl\u00edkri p\u00f3lit\u00edk? \u00dea\u00f0 var satt a\u00f0 segja ekki mj\u00f6g l\u00edklegt.<\/p>\n<p>Eitt af m\u00f6rgum \u00e1greiningsm\u00e1lum milli flokkanna \u00ed Vi\u00f0eyjarstj\u00f3rninni snerist um hvort draga \u00e6tti \u00far innflutningsvernd og r\u00edkisstyrkjum til landb\u00fana\u00f0ar, sem var \u00e1 dagskr\u00e1 \u00ed samningalotum, sem n\u00fa eru kenndar vi\u00f0 Al\u00fej\u00f3\u00f0avi\u00f0skiptastofnunina (WTO). Forma\u00f0ur Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins reyndist vera me\u00f0 \u00f6llu \u00f3sveigjanlegur \u00ed stu\u00f0ningi vi\u00f0 b\u00faverndarstefnuna. Hann vildi ekki gefa Frams\u00f3kn h\u00f6ggsta\u00f0 \u00e1 Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokknum me\u00f0 neinum tilsl\u00f6kunum \u00ed \u00fev\u00ed efni \u00ed \u00fe\u00e1gu l\u00e6kka\u00f0s v\u00f6ruver\u00f0s til neytenda. Me\u00f0 \u00feessari afst\u00f6\u00f0u sinni t\u00f3k Dav\u00ed\u00f0 s\u00e9r st\u00f6\u00f0u innan hef\u00f0bundinnar afst\u00f6\u00f0u Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins. \u00c1 vi\u00f0reisnar\u00e1runum f\u00e9kk Gylfi \u00de. G\u00edslason engu tauti komi\u00f0 vi\u00f0 landb\u00fana\u00f0ararm Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0iflokksins undir forystu Ing\u00f3lfs fr\u00e1 Hellu, a\u00f0 \u00fev\u00ed er var\u00f0a\u00f0i hi\u00f0 r\u00edkisstyrkta landb\u00fana\u00f0arkerfi og \u00fatflutningsb\u00e6turnar. Bjarni Benediktsson vi\u00f0urkenndi, a\u00f0 hann r\u00e9\u00f0i einfaldlega ekki vi\u00f0 \u00fea\u00f0.<\/p>\n<p>Dav\u00ed\u00f0 Oddsson skildi e\u00f0li Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins sama skilningi og Bjarni. Tilgangur flokksins er einfaldlega a\u00f0 halda v\u00f6ldum &#8211; valdanna vegna. Til \u00feess a\u00f0 \u00fej\u00f3na \u00fev\u00ed markmi\u00f0i ver\u00f0ur a\u00f0 halda helstu s\u00e9rhagsmunah\u00f3punum saman, \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 kosti flokkinn fj\u00f6ldafylgi. \u00deetta sn\u00fdst ekki nema a\u00f0 litlu leyti um hugmyndir; \u00fea\u00f0 sn\u00fdst um v\u00f6ldin \u2013 kj\u00e1ninn \u00feinn! Go\u00f0s\u00f6gninni um Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkinn sem m\u00e1lsvara marka\u00f0sb\u00faskapar og vi\u00f0skiptafrelsis er hins vegar \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 brei\u00f0a yfir veruleikann. Hannes H\u00f3lmsteinn s\u00e9r um hugmyndafr\u00e6\u00f0ina, en Dav\u00ed\u00f0 s\u00e1 um \u00fea\u00f0 sem m\u00e1li skipti: V\u00f6ldin valdanna vegna.<\/p>\n<h2>P\u00f3lit\u00edskar forsendur Evr\u00f3pusambandsa\u00f0ildar.<\/h2>\n<p>\u00deessi d\u00e6mi s\u00fdna, a\u00f0 \u201cinnilokunarlei\u00f0in\u201d \u00e1 r\u00edk \u00edt\u00f6k \u00ed Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokknum. Hugarfar r\u00edkisforsj\u00e1r \u00ed atvinnul\u00edfinu \u00ed krafti flokksr\u00e6\u00f0is er forystum\u00f6nnum flokksins, m\u00f6rgum hverjum, runni\u00f0 \u00ed merg og bein. Fyrirt\u00e6kin eiga a\u00f0 sty\u00f0ja flokkinn til \u00feess svo a\u00f0 nj\u00f3ta fyrirgrei\u00f0slu hans, \u00feegar \u00e1 \u00fearf a\u00f0 halda. \u00deeir sem ekki hl\u00edta \u00feessum leikreglum, f\u00e1 a\u00f0 kenna \u00e1 \u00fev\u00ed. Baugur \u2013 beware. \u00dev\u00ed eru \u00fer\u00f6ng takm\u00f6rk sett, hversu langt flokkurinn getur gengi\u00f0 \u00ed frj\u00e1lsr\u00e6\u00f0is\u00e1tt. \u00deess vegna fer vel \u00e1 \u00fev\u00ed, a\u00f0 flestir forystumanna flokksins eru heimalningar \u00far l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingast\u00e9tt, \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 hafi breyst me\u00f0 formannskj\u00f6ri Geirs Haarde. Kannski \u00ed \u00fev\u00ed felist dul\u00edtil skilabo\u00f0, a\u00f0 breytinga kunni a\u00f0 vera a\u00f0 v\u00e6nta \u00ed framt\u00ed\u00f0inni? P\u00f3lit\u00edsk arfleif\u00f0 Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar felst einkum \u00ed \u00ferennu: Einar\u00f0ri andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 a\u00f0ild \u00cdslands a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu, fylgispekt vi\u00f0 bandar\u00edska utanr\u00edkisstefnu og kr\u00f6funni um sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0a peningam\u00e1lastj\u00f3rn. \u00cd \u00fev\u00ed felst a\u00f0 framselja ekki \u00ed annarra hendur \u00e1kv\u00f6r\u00f0unarvaldi\u00f0 um gengi gjaldmi\u00f0ilsins sem ney\u00f0ar\u00farr\u00e6\u00f0i, \u00feegar allt anna\u00f0 hefur brug\u00f0ist \u00ed hagstj\u00f3rninni.<\/p>\n<p>\u00deessi arflei\u00f0 er fyrirsj\u00e1anlega a\u00f0 syngja sitt s\u00ed\u00f0asta \u00ed n\u00e1inni framt\u00ed\u00f0. Bandar\u00edkin hafa sn\u00fai\u00f0 vi\u00f0 okkur bakinu. Innlend peningam\u00e1lastj\u00f3rn hefur brug\u00f0ist. Innlend stj\u00f3rnv\u00f6ld munu ekki n\u00e1 aftur valdi \u00e1 gengisskr\u00e1ningunni. Marka\u00f0s\u00f6flin hafa \u00fear teki\u00f0 v\u00f6ldin, og fyrirt\u00e6kin fl\u00fdja \u00e1 n\u00e1\u00f0ir evrunnar \u00ed von um \u00feann st\u00f6\u00f0ugleika, sem \u00feeim er nau\u00f0synlegur. Og \u00fe\u00e1 er stutt \u00ed \u00fea\u00f0, a\u00f0 forstj\u00f3raveldi\u00f0, forysta fyrirt\u00e6kjanna og samtaka atvinnul\u00edfsins, kn\u00fdi \u00e1 um \u00fea\u00f0, a\u00f0 \u00cdsland st\u00edgi lokaskrefi\u00f0 inn \u00ed Evr\u00f3pusambandi\u00f0. Hefur ekki meirhluti kj\u00f3senda Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins samkv\u00e6mt sko\u00f0anak\u00f6nnunum lengi veri\u00f0 \u00feeirrar sko\u00f0unar, a\u00f0 \u00f3ska beri eftir samningavi\u00f0r\u00e6\u00f0um? Var ekki \u00deorsteinn P\u00e1lsson, forveri Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar \u00e1 formannsst\u00f3li Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, a\u00f0 bo\u00f0a \u00fe\u00e1 stefnu \u00ed r\u00e6\u00f0u \u00e1 \u00e1rsfundi Samtaka i\u00f0na\u00f0arins? Spurningin er ekki lengur um, hvort Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn muni gera \u00feau sj\u00f3narmi\u00f0 a\u00f0 s\u00ednum, heldur a\u00f0eins &#8211; hven\u00e6r?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><i>Eir\u00edkur Bergmann Einarsson: OPI\u00d0 LAND \u2013 \u00cdsland \u00ed samf\u00e9lagi \u00fej\u00f3\u00f0anna. 138 bls. Skrudda 2007.<\/i><\/p>\n<p>Eins og heiti b\u00f3karinnar bendir til, leitast h\u00f6fundur vi\u00f0 a\u00f0 sk\u00fdra og skilgreina st\u00f6\u00f0u \u00cdslands \u00ed samf\u00e9lagi \u00fej\u00f3\u00f0anna \u00e1 hra\u00f0fara breytingaskei\u00f0i, sem kennt er vi\u00f0 hnattv\u00e6\u00f0ingu. Sj\u00e1lfur tekur hann afdr\u00e1ttarlausa afst\u00f6\u00f0u \u00fat fr\u00e1 grundvallarsj\u00f3narmi\u00f0um: Hann vill opna landi\u00f0 upp \u00e1 g\u00e1tt og l\u00edtur \u00e1 hnattv\u00e6\u00f0inguna fremur sem t\u00e6kif\u00e6ri en \u00f3gnun. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1125","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1125"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2930,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1125\/revisions\/2930"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}