{"id":1127,"date":"2006-12-03T00:00:00","date_gmt":"2006-12-03T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1127"},"modified":"2020-09-22T14:54:33","modified_gmt":"2020-09-22T14:54:33","slug":"salka-valka-i-samfylkingunnitelpan-fra-stokkseyri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1127","title":{"rendered":"SALKA VALKA \u00cd SAMFYLKINGUNNITELPAN FR\u00c1 STOKKSEYRI"},"content":{"rendered":"<p>H\u00fan n\u00fdtur takmarka\u00f0rar sk\u00f3lag\u00f6ngu. L\u00fdkur \u00fe\u00f3 skyldunni og gott betur. H\u00fan giftist snemma sj\u00f3ara \u00far pl\u00e1ssinu, sext\u00e1n \u00e1ra g\u00f6mul, og byrjar a\u00f0 b\u00faa. H\u00fan er l\u00edtt sk\u00f3lagengin, tveggja barna m\u00f3\u00f0ir og vinnur \u00ed fiski. \u00deetta g\u00e6ti svo sem veri\u00f0 sagan \u00f6ll. En h\u00fan er f\u00f3rnf\u00fas og hj\u00e1lps\u00f6m og vill leggja \u00f6\u00f0rum li\u00f0, enda alin upp \u00ed \u00feeim anda. H\u00fan vir\u00f0ist hafa veikst af hinni p\u00f3lit\u00edsku veiru, n\u00e1nast fr\u00e1 blautu barnsbeini, enda Bj\u00f6rgvin fr\u00e6ndi forma\u00f0ur verkal\u00fd\u00f0sf\u00e9lagsins \u00e1 sta\u00f0num \u00ed marga \u00e1ratugi. H\u00fan hefur sterka r\u00e9ttl\u00e6tiskennd. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 vera til vinstri. \u00c1 Stokkseyri \u00fe\u00fdddi \u00fea\u00f0 \u00e1 \u00feessum t\u00edma a\u00f0 vera \u00ed Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalaginu.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>H\u00fan fylgir eftir sannf\u00e6ringu sinni og er fyrr en varir komin \u00e1 kaf \u00ed p\u00f3lit\u00edk. A\u00f0eins 28 \u00e1ra g\u00f6mul er h\u00fan or\u00f0in oddviti \u00ed sinni sveit, fyrsta konan, sem gegndi \u00fev\u00ed vir\u00f0ulega starfi. \u00de\u00e1tttaka \u00ed sveitarstj\u00f3rn \u00ed sj\u00e1varpl\u00e1ssi er g\u00f3\u00f0ur sk\u00f3li fyrir ver\u00f0andi p\u00f3lit\u00edkus. \u00deorpi\u00f0 er \u00fer\u00e1tt fyrir allt m\u00edkrokosmos, \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi\u00f0 \u00ed \u00f6rsm\u00e1rri mynd. Hafnarstj\u00f3rnin kennir \u00fe\u00e9r \u00e1 atvinnu\u00edfi\u00f0, sk\u00f3linn kennir \u00fe\u00e9r um uppeldism\u00e1lin, og heilsug\u00e6slan um f\u00e9lagsm\u00e1lin. Sm\u00e1m saman f\u00f3ru st\u00f3ru str\u00e1karnir \u00ed flokknum a\u00f0 taka eftir stelpunni, sem haf\u00f0i unni\u00f0 hreinan meirihluta \u00ed sinni sveit. Henni var stillt upp \u00ed anna\u00f0 s\u00e6ti\u00f0 \u00ed Su\u00f0urlandi og var or\u00f0in vara\u00feingma\u00f0ur, \u00e1\u00f0ur en h\u00fan vissi af. En h\u00fan vildi ekki vera stillt og pr\u00fa\u00f0 og verma lengur varamannabekkinn. N\u00e6st \u00feegar kosi\u00f0 var til \u00feings 1987, \u00e1kva\u00f0 h\u00fan a\u00f0 etja kappi vi\u00f0 sitjandi \u00feingmann, sem reyndar dr\u00f3 sig til baka, \u00e1\u00f0ur en \u00e1 h\u00f3lminn var komi\u00f0. \u00deetta olli vinslitum vi\u00f0 \u00feann m\u00e6ta mann, Gar\u00f0ar Sigur\u00f0sson, \u00far Vestmannaeyjum. P\u00f3lit\u00edkin er ekki alltaf dans \u00e1 r\u00f3sum. Og \u00fe\u00e6r stinga, sumar r\u00f3sirnar, stundum. \u00deegar stelpan fr\u00e1 Stokkseyri var komin inn fyrir dyrnar \u00e1 al\u00feingish\u00fasinu, f\u00e9kk h\u00fan a\u00f0 kynnast \u00fev\u00ed fyrir alv\u00f6ru.<\/p>\n<p>Fr\u00e1s\u00f6gn Margr\u00e9tar Fr\u00edmannsd\u00f3ttur af veru sinni \u00ed \u00feingflokki Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsins er helst a\u00f0 l\u00edkja vi\u00f0 s\u00f6gu konu, sem r\u00fdfur margra \u00e1ra \u00fe\u00f6gn og segir fr\u00e1 linnulausu p\u00f3lit\u00edsku heimilisofbeldi. \u00deegar Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalaginu gefst kostur \u00e1 a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed r\u00edkisstj\u00f3rn hausti\u00f0 1988, ra\u00f0a str\u00e1karnir \u2013 \u00d3lafur Ragnar, Svavar Gestsson og Steingr\u00edmur J. Sigf\u00fasson \u2013 s\u00e9r \u00ed r\u00e1\u00f0herrast\u00f3lana. Gu\u00f0r\u00fan Helgad\u00f3ttir, hinn \u00e1sts\u00e6li rith\u00f6fundur, f\u00e6r a\u00f0 vera forseti sameina\u00f0s \u00feings \u00ed s\u00e1rab\u00e6tur fyrir a\u00f0 vera hafna\u00f0 sem menntam\u00e1lar\u00e1\u00f0herra. Stelpan fr\u00e1 Stokkseyri f\u00e9kk ekki neitt. En \u00feegar h\u00fan ger\u00f0i uppsteit, ger\u00f0u \u00feeir hana g\u00f3\u00f0f\u00faslega a\u00f0 \u00feingflokksformanni, \u2013 en sni\u00f0gengu hana samt, eftir sem \u00e1\u00f0ur, vandlega. H\u00fan v\u00edkur a\u00f0 \u00fev\u00ed v\u00ed\u00f0a, a\u00f0 ekki hafi veri\u00f0 \u00e1 hana hlusta\u00f0. A\u00f0 h\u00fan hafi veri\u00f0 hunzu\u00f0. A\u00f0 h\u00fan hafi veri\u00f0 ni\u00f0url\u00e6g\u00f0 og l\u00edtill\u00e6kku\u00f0. Og a\u00f0 h\u00fan hafi upplifa\u00f0 \u00feessa framkomu hinna heimar\u00edku beturvitrunga \u00ed forystu Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsins sem \u00f3l\u00e6knandi menntahroka.<\/p>\n<p>H\u00fan komst a\u00f0 \u00fev\u00ed, a\u00f0 Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagi\u00f0 var jafnr\u00e9ttisflokkur a\u00f0eins \u00ed or\u00f0i kve\u00f0nu, en aldrei \u00feegar \u00e1 reyndi. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00f3tti gott a\u00f0 skreyta sig me\u00f0 g\u00f3\u00f0um kvenkostum, en \u00feeim var ekki treyst fyrir v\u00f6ldum. Vilborg Har\u00f0ard\u00f3ttir, Krist\u00edn \u00d3lafsd\u00f3ttir, Sigr\u00ed\u00f0ur Stef\u00e1nsd\u00f3ttir, Svanfr\u00ed\u00f0ur J\u00f3nasd\u00f3ttir og Gu\u00f0r\u00fan Helgad\u00f3ttir, allt framb\u00e6rilegar konur, en aldrei treyst til forystu, \u00feegar \u00e1 reyndi. Samanbur\u00f0urinn vi\u00f0 Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkinn, sem lyfti b\u00e6\u00f0i heilagri J\u00f3h\u00f6nnu og Rannveigu \u00ed r\u00e1\u00f0herraemb\u00e6tti, var Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalaginu \u00f3hagst\u00e6\u00f0ur. Og \u00feetta er \u00e1 \u00feeim \u00e1rum, \u00feegar Kvennalistinn er a\u00f0 ry\u00f0ja s\u00e9r til r\u00fams \u00ed p\u00f3lit\u00edkinni.<\/p>\n<p>2.<br>\nMargr\u00e9t skefur ekki utan af \u00fev\u00ed. H\u00fan segir \u00fea\u00f0 hafa veri\u00f0 \u201cheilt helv\u00edti\u201d a\u00f0 sitja \u00feingflokksfundi. Vanvir\u00f0an, sem Steingr\u00edmur J. Sigf\u00fasson hafi s\u00fdnt henni \u201cvar yfirgengileg\u201d. Meira a\u00f0 segja, eftir a\u00f0 h\u00fan hefur skora\u00f0 Steingr\u00edm \u00e1 h\u00f3lm \u00ed formannskosningum 1995 og haft betur, heldur meirihluti \u00feingflokksins \u00e1fram a\u00f0 sni\u00f0ganga hinn n\u00fdkj\u00f6rna formann. Eiginma\u00f0ur Margr\u00e9tar, Dr. J\u00f3n Gunnar Ott\u00f3sson, segir: \u201cMagga \u00e1tti mj\u00f6g erfitt uppdr\u00e1ttar \u00e1 \u00feessum t\u00edma, og henni var s\u00fdnd \u00f3tr\u00faleg l\u00edtilsvir\u00f0ing.\u201d Og hann b\u00e6tir vi\u00f0: \u201cKonan m\u00edn er mj\u00f6g sterk, en \u00e9g hef aldrei s\u00e9\u00f0 hana jafn brotna og \u00feegar h\u00fan kom heim af \u00feingflokksfundum, s\u00e9rstaklega fyrst eftir a\u00f0 h\u00fan t\u00f3k vi\u00f0 formennskunni. Stundum var h\u00fan gr\u00e1tandi.\u201d<\/p>\n<p>\u00deetta hlj\u00f3mar \u00f3neitanlega eins og sannf\u00e6randi l\u00fdsing \u00e1 p\u00f3lit\u00edsku heimilisofbeldi. \u00deegar r\u00e1\u00f0herragengi Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsins haf\u00f0i kl\u00fa\u00f0ra\u00f0 \u00e1framhaldandi r\u00edkisstj\u00f3rnar\u00fe\u00e1ttt\u00f6ku Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsins me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sn\u00faast gegn EES samningnum \u00ed kosningunum 1991, sem var efnislega a\u00f0 mestu fullfr\u00e1genginn \u00ed t\u00ed\u00f0 vinstristj\u00f3rnar Steingr\u00edms Hermannssonar, ger\u00f0u \u00feeir Margr\u00e9ti, a\u00f0 hennar s\u00f6gn, \u00f3l\u00edft \u00ed starfi \u00feingflokksformanns. A\u00f0 lokum gafst h\u00fan upp. Og h\u00fan vanda\u00f0i f\u00e9l\u00f6gum s\u00ednum \u00ed \u00feingflokknum ekki kve\u00f0jurnar:<\/p>\n<p>\u201cDaginn eftir sag\u00f0i \u00e9g allt. Hvernig m\u00e9r fyndist framkoma \u00feeirra hafa veri\u00f0. Hvernig \u00e9g hef\u00f0i fundi\u00f0 \u00fe\u00e1 pota \u00ed mig og \u00fdta m\u00e9r \u00fat. Hvernig \u00feeir hef\u00f0u vanvirt st\u00f6rf m\u00edn og teki\u00f0 \u00e1kvar\u00f0anir framhj\u00e1 m\u00e9r. Sag\u00f0i allt sem m\u00e9r datt \u00ed hug a\u00f0 segja. \u00c9g sag\u00f0i l\u00edka, a\u00f0 \u00feeir skyldu l\u00e1ta \u00fea\u00f0 \u00f3gert a\u00f0 koma til m\u00edn og segja, eins og venjan var, a\u00f0 \u00e9g hef\u00f0i sta\u00f0i\u00f0 mig vel sem \u00feingflokksforma\u00f0ur. \u00deeir g\u00e6tu bara \u00e1tt \u00fe\u00e6r setningar fyrir sig. \u00c9g h\u00e6ddi \u00fe\u00e1 l\u00edka. Sag\u00f0i \u00feeim, hva\u00f0a \u00e1lit \u00e9g hef\u00f0i \u00e1 s\u00fdndarmennskunni, sem f\u00e6list \u00ed hverju or\u00f0i, \u00feegar \u00feeir opnu\u00f0u munninn um jafnr\u00e9ttism\u00e1l. Og \u00e9g l\u00e9t \u00fe\u00e1 vita, a\u00f0 \u00ed hvert sinn, sem einhver \u00feeirra myndi r\u00e6\u00f0a st\u00f6\u00f0u kvenna opinberlega, myndi \u00e9g hl\u00e6ja h\u00e1tt!\u201d<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 var \u00e1 allra vitor\u00f0i \u00e1 \u00feessum t\u00edma, a\u00f0 Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagi\u00f0 var \u00feverklofi\u00f0 milli tveggja arma. Annars vegar var flokkseigendaf\u00e9lagi\u00f0, undir forystu Svavars, \u00fear sem Steingr\u00edmur J. var erf\u00f0aprinsinn. Hins vegar var s\u00f6fnu\u00f0ur \u00d3lafs Ragnars, formanns flokksins, sem var hins vegar \u00e1 \u00fatlei\u00f0, \u00fear sem flokksreglur b\u00f6nnu\u00f0u sama manni a\u00f0 gegna formennsku lengur en \u00ed \u00e1tta \u00e1r. Bar\u00e1ttan um eftirmann \u00d3lafs \u00e1 formannsst\u00f3li var \u00fev\u00ed fyrirsj\u00e1anleg \u00e1ri\u00f0 1995. En \u00fe\u00f3tt vita\u00f0 v\u00e6ri, a\u00f0 Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagi\u00f0 v\u00e6ri sundurleitur flokkur og \u00feungt haldinn af innanmeinum, h\u00f6f\u00f0u menn t\u00e6plega gert s\u00e9r grein fyrir \u00fev\u00ed, a\u00f0 eina \u00f3breytta al\u00fe\u00fd\u00f0ukonan \u00ed \u00feingflokknum li\u00f0i beinl\u00ednis daglega s\u00e1larkvalir \u00ed f\u00e9lagsskapnum.<\/p>\n<p>En Margr\u00e9t l\u00e9t ekki bugast. \u00deegar t\u00e6kif\u00e6ri\u00f0 bau\u00f0st \u00e1ri\u00f0 1995 til a\u00f0 standa uppi \u00ed h\u00e1rinu \u00e1 str\u00e1kunum, l\u00e9t h\u00fan til skarar skr\u00ed\u00f0a og bau\u00f0 sig fram til formanns gegn erf\u00f0aprinsinum, eins og h\u00fan nefnir Steingr\u00edm J\u00f3hann. F\u00e1ir sp\u00e1\u00f0u henni sigri. \u00deingflokkurinn var \u00e1 m\u00f3ti henni \u2013 allir nema Brynd\u00eds Hl\u00f6\u00f0versd\u00f3ttir. Svavar Gestsson skora\u00f0i \u00e1 Margr\u00e9ti a\u00f0 draga frambo\u00f0 sitt til baka \u00ed nafni flokkshollustunnar. Og fr\u00e1farandi forma\u00f0ur, \u00d3lafur Ragnar, studdi hana ekki \u2013 fyrr en eftir \u00e1, \u00feegar lj\u00f3st var, a\u00f0 h\u00fan haf\u00f0i sigra\u00f0, a\u00f0 hennar eigin s\u00f6gn.<\/p>\n<p>Steingr\u00edmur \u00fe\u00f3tti \u00fe\u00e1 \u00feegar, og \u00feykir enn, einhver har\u00f0v\u00edtugasti m\u00e1lflytjandi, sem l\u00e1ti\u00f0 hefur a\u00f0 s\u00e9r kve\u00f0a \u00far r\u00e6\u00f0ust\u00f3l \u00e1 Al\u00feingi. F\u00e1ir bjuggust vi\u00f0 \u00fev\u00ed, a\u00f0 stelpan fr\u00e1 Stokkseyri, \u201c\u00f3sk\u00f3lagengin fiskverkakona\u201d, g\u00e6ti sta\u00f0i\u00f0 uppi \u00ed h\u00e1rinu \u00e1 garpinum, \u00fe\u00f3tt sk\u00f6ll\u00f3ttur v\u00e6ri. En \u00fea\u00f0 f\u00f3r \u00e1 annan veg. \u00deau f\u00f3ru \u00e1 tuttugu fundi v\u00ed\u00f0svegar um landi\u00f0, og me\u00f0 gu\u00f0shj\u00e1lp og g\u00f3\u00f0ra manna, h\u00e9lt Stokkseyrarstelpan s\u00ednum hlut og reyndar gott betur, \u00feegar tali\u00f0 var upp \u00far kj\u00f6rkassanum. H\u00fan f\u00e9kk 53.5% m\u00f3ti 46% atkv\u00e6\u00f0a Steingr\u00edms. Kannski var \u00fea\u00f0 \u00f6\u00f0ru fremur, a\u00f0 Steingr\u00edmur tapa\u00f0i \u00feessum slag, en a\u00f0 Margr\u00e9t ynni hann. M\u00e1lsta\u00f0ur Margr\u00e9tar \u2013 sameining jafna\u00f0armanna \u2013 reyndist einfaldlega eiga meira fylgi a\u00f0 fagna me\u00f0al almennra f\u00e9lagsmanna, \u00fer\u00e1tt fyrir har\u00f0a andst\u00f6\u00f0u flokkseigendaf\u00e9lagsins.<\/p>\n<p>3.<br>\nHinni l\u00edtt sk\u00f3lagengnu verkakonu var or\u00f0i\u00f0 \u00fea\u00f0 lj\u00f3st, \u00feegar h\u00e9r var komi\u00f0 s\u00f6gu, \u00fea\u00f0 sem hinum langreyndu forystusau\u00f0um flokksins virtist huli\u00f0, nefnilega a\u00f0 Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagi\u00f0 var ekki \u00e1 vetur setjandi. Kalda str\u00ed\u00f0inu var loki\u00f0, Sov\u00e9tr\u00edkin voru fallin, og fort\u00ed\u00f0 flokksins var \u00ed \u00f6sku. En flokkurinn var lama\u00f0ur af innbyr\u00f0is \u00e1greiningi, \u00fear sem hver h\u00f6ndin var uppi \u00e1 m\u00f3ti annarri. Uppgj\u00f6ri vi\u00f0 fort\u00ed\u00f0ina var\u00f0 ekki lengur fresta\u00f0. Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsf\u00f3lk \u00feurfti a\u00f0 svara \u00fev\u00ed sk\u00fdrt og skilmerkilega, hvort \u00fea\u00f0 \u00e6tti ekki heima \u00ed st\u00f3rum fj\u00f6ldaflokki, sem bygg\u00f0i \u00e1 hugmyndagrundvelli l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegrar jafna\u00f0arstefnu. \u00dea\u00f0 var\u00f0 hlutverk stelpunnar fr\u00e1 Stokkseyri a\u00f0 st\u00fdra \u00feessu uppgj\u00f6ri \u00ed s\u00ednum flokki.<\/p>\n<p>H\u00fan r\u00edfjar upp, a\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1990, eftir fall Berl\u00ednarm\u00farsins, ger\u00f0u \u00feeir \u00d3lafur Ragnar og J\u00f3n Baldvin atrennu a\u00f0 s\u00f6gulegum s\u00e1ttum, \u00feegar \u00feeir f\u00f3ru \u00e1 fundi um landi\u00f0 \u201c\u00e1 rau\u00f0u lj\u00f3si\u201d. Margr\u00e9t segir r\u00e9ttilega, a\u00f0 \u00feetta hafi veri\u00f0 tilraun til a\u00f0 koma \u00e1 talsambandi milli jafna\u00f0armanna, sem af s\u00f6gulegum \u00e1st\u00e6\u00f0um h\u00f6f\u00f0u or\u00f0i\u00f0 vi\u00f0skila hverjir vi\u00f0 a\u00f0ra \u00ed \u00e1t\u00f6kum li\u00f0innar aldar. \u00dea\u00f0 au\u00f0velda\u00f0i \u00feetta talsamband, a\u00f0 \u00e1 \u00e1runum 1988 til 1991 st\u00f6rfu\u00f0u b\u00e1\u00f0ir flokkarnir saman \u00ed r\u00edkisstj\u00f3rn.<\/p>\n<p>Margr\u00e9ti bregst hins vegar bogalistin, \u00feegar h\u00fan \u00e1lasar m\u00e9r fyrir \u00fea\u00f0 \u201ca\u00f0 skara eld a\u00f0 eigin k\u00f6ku\u201d me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 mynda Vi\u00f0eyjarstj\u00f3rnina eftir kosningar 1991. S\u00fa stj\u00f3rnarmyndun snerist um a\u00f0 tryggja framgang EES-samningsins, sem var st\u00e6rsta framfararspor \u00feess t\u00edma og algerlega nau\u00f0synlegt til \u00feess a\u00f0 brj\u00f3ta \u00e1 bak aftur flokksr\u00e6\u00f0isstj\u00f3rnarfar helmingaskiptaflokkanna. Margr\u00e9t vi\u00f0urkennir sj\u00e1lf, a\u00f0 \u201cmargir \u00ed \u00feingflokknum (\u00fe.e. \u00feingflokki Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalgsins) voru \u00e1 m\u00f3ti samningnum og vildu grei\u00f0a atkv\u00e6\u00f0i gegn honum\u201d. Sem \u00feeir og ger\u00f0u, \u00fear me\u00f0 talin Margr\u00e9t og \u00d3lafur Ragnar.<\/p>\n<p>Me\u00f0 \u00feessari afst\u00f6\u00f0u sinni \u00fatiloku\u00f0u \u00feau, \u00e1samt me\u00f0 forystum\u00f6nnum Frams\u00f3knarflokksins, framhald vinstristj\u00f3rnarinnar, \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 stj\u00f3rnarflokkarnir h\u00e9ldu meirihlutanum eftir kosningar 1991. B\u00e6\u00f0i \u00d3lafur Ragnar og Halld\u00f3r \u00c1sgr\u00edmsson bu\u00f0u formanni Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herrast\u00f3linn, ef hann vildi halda \u00e1fram stj\u00f3rnarsamstarfinu. \u00deegar m\u00e9r var\u00f0 lj\u00f3st, a\u00f0 \u00feeir g\u00e1tu ekki tryggt EES-samningnum \u00feingmeirihluta, hafna\u00f0i \u00e9g g\u00f3\u00f0u bo\u00f0i. \u00dea\u00f0 er n\u00fdst\u00e1rlegt a\u00f0 kenna \u00fea\u00f0 vi\u00f0 eigingirni a\u00f0 hafna sj\u00e1lfum fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herrast\u00f3lnum, en l\u00e1ta \u00feess \u00ed sta\u00f0 m\u00e1lefnin r\u00e1\u00f0a f\u00f6r. \u00deetta voru vissulega meirih\u00e1ttar afgl\u00f6p hj\u00e1 forystum\u00f6nnum Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalags og Frams\u00f3knar og hafa dregi\u00f0 langan sl\u00f3\u00f0a \u00e1 eftir s\u00e9r. En \u00fea\u00f0 vex enginn af \u00fev\u00ed a\u00f0 kenna \u00f6\u00f0rum um eigin gl\u00f6p.<\/p>\n<p>4.<br>\nMargr\u00e9t segir s\u00f6guna um a\u00f0dragandann a\u00f0 stofnun Samfylkingarinnar \u00fat fr\u00e1 s\u00ednum eigin b\u00e6jardyrum, sem seinasta formanns Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsins. H\u00fan segir \u00e1 einum sta\u00f0: \u201cM\u00e9r fannst \u00fea\u00f0 \u00e6tti a\u00f0 vera l\u00fd\u00f0um lj\u00f3st, a\u00f0 \u00e9g \u00e1tti st\u00e6rstan \u00fe\u00e1tt \u00ed \u00fev\u00ed, a\u00f0 Samfylkingin var\u00f0 til.\u201d \u00dea\u00f0 er \u00e1st\u00e6\u00f0ulaust a\u00f0 gera l\u00edti\u00f0 \u00far \u00feessu. \u00dea\u00f0 var hi\u00f0 s\u00f6gulega hlutverk stelpunnar fr\u00e1 Stokkseyri a\u00f0 stj\u00f3rna uppgj\u00f6rinu vi\u00f0 fort\u00ed\u00f0 Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsins og a\u00f0 lei\u00f0a meirihluta Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsf\u00f3lks \u00ed \u00e1tt til sameiningar jafna\u00f0armanna, innan v\u00e9banda Samfylkingarinnar. \u00deetta t\u00f3kst henni, \u00fe\u00f3 ekki \u00e1falla- n\u00e9 affallalaust, \u00fer\u00e1tt fyrir har\u00f0a andst\u00f6\u00f0u \u00e1hrifamikilla manna \u00ed forystu eigin flokks. \u00deetta er \u00fea\u00f0 sem mun halda nafni Margr\u00e9tar Fr\u00edmannsd\u00f3ttur \u00e1 loft \u00ed s\u00f6gu hreyfingar jafna\u00f0armanna \u00e1 \u00cdslandi.<\/p>\n<p>Vissulega komu \u00fear a\u00f0rir vi\u00f0 s\u00f6gu. Margr\u00e9t segir r\u00e9ttilega, a\u00f0 formenn \u00feeirra flokka, sem hva\u00f0 har\u00f0ast hafa tekist \u00e1 um a\u00f0 n\u00e1 forystu \u00e1 vinstri v\u00e6ng \u00edslenskra stj\u00f3rnm\u00e1la, \u00fe.e. Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokks og Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalags, hafi ekki veri\u00f0 vel til \u00feess fallnir a\u00f0 lei\u00f0a \u00feessar fylkingar saman. \u00dea\u00f0 hlutverk hafi menn or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 fela fulltr\u00faum n\u00fdrrar kynsl\u00f3\u00f0ar. \u00dear fyrir m\u00e1 ekki vanmeta lj\u00f3sm\u00f3\u00f0urst\u00f6rf \u00feeirra Margr\u00e9tar Fr\u00edmannsd\u00f3ttur, Sighvats Bj\u00f6rgvinssonar og Gu\u00f0n\u00fdjar Gu\u00f0bj\u00f6rnsd\u00f3ttur vi\u00f0 f\u00e6\u00f0ingu hins n\u00fdja sameiningarflokks. \u00deetta ger\u00f0ist \u00ed \u00e1f\u00f6ngum \u00e1 kj\u00f6rt\u00edmabilinu 1995-1999. Fyrsta skrefi\u00f0 var sameining \u00feingmanna Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins og \u00dej\u00f3\u00f0vaka \u00ed n\u00fdjan \u00feingflokk jafna\u00f0armanna. \u00deegar reyndi \u00e1 n\u00e6sta skref, \u00ed a\u00f0draganda kosninganna 1999, klofna\u00f0i \u00feingflokkur Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsins og \u00f3h\u00e1\u00f0ra, eins og hann \u00fe\u00e1 h\u00e9t. \u00deeir Steingr\u00edmur J. Sigf\u00fasson, Hj\u00f6rleifur Guttormsson og \u00d6gmundur J\u00f3nasson kusu a\u00f0 fara eigin lei\u00f0ir, og Kristinn H. Gunnarssson kaus a\u00f0 leita skj\u00f3ls hj\u00e1 Frams\u00f3kn \u00ed bili.<\/p>\n<p>\u00deegar \u00e1 reyndi, klofna\u00f0i \u00fev\u00ed Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagi\u00f0 \u00ed tvennt. \u00deeir sem l\u00edta \u00e1 sig sem l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isjafna\u00f0armenn, gengu til li\u00f0s vi\u00f0 Samfylkinguna. \u00d6\u00f0rum var meira \u00ed mun a\u00f0 var\u00f0veita s\u00e9rst\u00f6\u00f0u S\u00f3s\u00edalistaflokksins og Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsins og kl\u00e6\u00f0a hana \u00ed gr\u00e6na liti n\u00e1tt\u00faruverndar. \u00deessi saga er a\u00f0 gerast fyrir augunum \u00e1 okkur \u00ed dag. \u00deeirri spurningu er enn \u00f3svara\u00f0, hvort \u00feessi \u00fer\u00f3un festir fj\u00f3rflokkakerfi\u00f0 \u00e1fram \u00ed sessi, e\u00f0a hvort sameina\u00f0ri fylkingu jafna\u00f0armanna tekst a\u00f0 \u00f6\u00f0last styrk til stj\u00f3rnarforystu \u00e1 n\u00fdrri \u00f6ld, \u00ed andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 hi\u00f0 hef\u00f0bundna valdakerfi Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins.<\/p>\n<p>5.<br>\n\u00deessi b\u00f3k segir s\u00f6gu konu, sem h\u00f3fst af eigin rammleik upp af g\u00f3lfi frystih\u00fassins \u00e1 Stokkseyri til forystu \u00ed flokki jafna\u00f0armanna, \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 vi\u00f0 ramman reip v\u00e6ri a\u00f0 draga. \u00deetta er skemmtileg saga, a\u00f0 minnsta kosti fyrir okkur, sem h\u00f6fum auga fyrir s\u00f6gulegri r\u00f3mant\u00edk verkal\u00fd\u00f0sbar\u00e1ttunnar, sem Salka Valka Kiljans \u00ed sj\u00e1varpl\u00e1ssinu er t\u00e1kngervingur fyrir.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 m\u00e1 hins vegar heita lj\u00f3\u00f0ur \u00e1 r\u00e1\u00f0i h\u00f6fundar, a\u00f0 \u00fer\u00e1tt fyrir mikla umfj\u00f6llun um stj\u00f3rnm\u00e1lamenn, jafnt samherja sem andst\u00e6\u00f0inga, er umfj\u00f6llunin um m\u00e1lefnin sj\u00e1lf, stefnu- og framt\u00ed\u00f0ars\u00fdn, takm\u00f6rku\u00f0 og yfirbor\u00f0skennd. Hver er s\u00fdn stelpunnar fr\u00e1 Stokkseyri \u00e1 framt\u00ed\u00f0 jafna\u00f0arstefnunnar \u00e1 \u00f6ld al\u00fej\u00f3\u00f0av\u00e6\u00f0ingar? Hvernig vill h\u00fan breg\u00f0ast vi\u00f0 \u00f6grun marka\u00f0shyggjunnar, sem ford\u00e6mir \u00edhlutun r\u00edkisvaldsins og bo\u00f0ar marka\u00f0slausnir \u00e1 n\u00e1nast \u00f6llum svi\u00f0um, einnig \u00ed heilbrig\u00f0is- og sk\u00f3lakerfi? Margr\u00e9t sat \u00e1 annan \u00e1ratug \u00ed fj\u00e1rlaganefnd og reyndi a\u00f0 standa sig \u00ed fyrirgrei\u00f0slupotinu, sem lengi hefur veri\u00f0 \u00e6r og k\u00fdr landsbygg\u00f0ar\u00feingmanna. En h\u00fan gerir hvergi grein fyrir till\u00f6gum um, hvernig eigi a\u00f0 b\u00e6ta fyrir skemmdarverk, sem unnin hafa veri\u00f0 \u00e1 almannatrygginga- og l\u00edfeyriskerfi \u00fej\u00f3\u00f0arinnar, n\u00e9 heldur hvernig eigi a\u00f0 beita skattakerfinu til a\u00f0 draga \u00far \u00feeirri s\u00edvaxandi mismunun \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lags\u00feegnanna, sem marka\u00f0urinn lei\u00f0ir af s\u00e9r. \u00de\u00f6gnin um n\u00fdjar lausnir \u00ed anda n\u00fat\u00edmalegrar jafna\u00f0arstefnu er \u00f3\u00fe\u00e6gileg og veldur vonbrig\u00f0um. Hvers vegna eru helstu \u00e1litam\u00e1l samt\u00edmans af \u00feessu tagi ekki \u00e1 dagskr\u00e1 \u00ed p\u00f3lit\u00edsku testamenti Margr\u00e9tar Fr\u00edmannsd\u00f3ttur?<\/p>\n<p>M\u00e9r segir svo hugur um, a\u00f0 b\u00f3kin ver\u00f0i ekki s\u00ed\u00f0ur lesin vegna hispurslausrar fr\u00e1sagnar h\u00f6fundar af bar\u00e1ttu hennar vi\u00f0 v\u00e1gestinn mikla, krabbameini\u00f0. \u00dea\u00f0 er fr\u00e1s\u00f6gn, sem mun snerta strengi \u00ed brj\u00f3stum allra, sem lesa. Eins og allir, sem ver\u00f0a fyrir alvarlegum heilsubresti \u2013 \u00feannig a\u00f0 \u00feeir horfast \u00ed augu vi\u00f0 \u00e1s\u00fdnd dau\u00f0ans \u2013 jafnvel \u00ed bl\u00f3ma l\u00edfs, \u00fe\u00e1 s\u00e1 Margr\u00e9t l\u00edf sitt \u00ed n\u00fdju lj\u00f3si; h\u00fan l\u00e6r\u00f0i a\u00f0 meta upp \u00e1 n\u00fdtt \u00feetta undursamlega l\u00edf, sem okkur er l\u00e9\u00f0 skamma stund \u2013 l\u00e6r\u00f0i a\u00f0 meta meira \u00fea\u00f0, sem m\u00e1li skiptir og l\u00edta fram hj\u00e1 hinu, sem er hismi eitt og hj\u00f3m, \u00feegar a\u00f0 er g\u00e1\u00f0. Gefum Margr\u00e9ti sj\u00e1lfri or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 lokum:<br>\n\u201c\u00c1\u00f0ur \u00fe\u00f3tti m\u00e9r allt svo sj\u00e1lfsagt, en n\u00fa \u00feegar \u00e9g hef l\u00e6rt a\u00f0 \u00feakka fyrir l\u00edfi\u00f0, \u00fe\u00e1 finn \u00e9g svo vel, hva\u00f0 skiptir m\u00e1li. M\u00e9r finnst yndislegt a\u00f0 vakna \u00e1 morgnana, og m\u00e9r finnst gaman a\u00f0 hlusta \u00e1 fuglana syngja. \u00c9g veit a\u00f0 \u00feessi or\u00f0 \u00feykja m\u00f6rgum klisjukennd og v\u00e6min, en \u00e9g get ekki l\u00fdst tilfinningum m\u00ednum \u00e1 annan veg.\u201d<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><i>\u00de\u00f3runn Hrefna Sigurj\u00f3nsd\u00f3ttir: Stelpan fr\u00e1 Stokkseyri \u2013<br \/>\nSaga Margr\u00e9tar Fr\u00edmannsd\u00f3ttur, 367 bls..<br \/>\nB\u00f3ka\u00fatg\u00e1fan H\u00f3lar, 2006<\/i><\/p>\n<p>\u00deetta er sagan um S\u00f6lku V\u00f6lku \u00ed sj\u00e1varpl\u00e1ssinu, sem settist inn \u00e1 \u00feing. Sj\u00e1varpl\u00e1ssi\u00f0 er Stokkseyri, og \u00feessi Salka heitir reyndar Margr\u00e9t Fr\u00edmannsd\u00f3ttir. Mamma hennar var einst\u00e6\u00f0 m\u00f3\u00f0ir. H\u00fan haf\u00f0i smitast af berklum og gat \u00fev\u00ed ekki \u00e1 \u00feeim t\u00edma annast um d\u00f3ttur s\u00edna og s\u00e9\u00f0 \u00feeim b\u00e1\u00f0um farbor\u00f0a. St\u00falkan \u00f3lst \u00fev\u00ed upp hj\u00e1 f\u00f3sturforeldrum s\u00ednum \u00e1 Stokkseyri. \u00der\u00e1tt fyrir l\u00edtil efni er bjart yfir bernsku\u00e1rum \u00ed sj\u00e1varpl\u00e1ssinu. A\u00f0 \u00edslenskum si\u00f0 ganga b\u00f6rnin \u00fear a\u00f0 mestu sj\u00e1lfala. \u00deau b\u00faa vi\u00f0 frelsi, en ver\u00f0a snemma a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed l\u00edfsbar\u00e1ttu hinna fullor\u00f0nu. \u00dea\u00f0 er a\u00f0 lokum s\u00e1 agi, sem kemur a\u00f0 utan. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1127","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1127","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1127"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1127\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2941,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1127\/revisions\/2941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1127"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}