{"id":1138,"date":"2005-08-10T00:00:00","date_gmt":"2005-08-10T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1138"},"modified":"2020-09-22T17:19:07","modified_gmt":"2020-09-22T17:19:07","slug":"hannes-hafstein-minning","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1138","title":{"rendered":"HANNES HAFSTEIN- MINNING"},"content":{"rendered":"<p>Starf a\u00f0alsamningamanns \u00cdslands \u00ed EES &#8211; samningunum vi\u00f0 Evr\u00f3pubandalagi\u00f0 var h\u00e1punkturinn \u00e1 starfsferli Hannesar Hafsteins. Hafi einhverjir haft um \u00fea\u00f0 efasemdir fyrirfram, a\u00f0 Hannes v\u00e6ri r\u00e9ttur ma\u00f0ur \u00e1 r\u00e9ttum sta\u00f0 \u00ed \u00fev\u00ed vandasama hlutverki, \u00fe\u00e1 velktist enginn \u00ed vafa um \u00fea\u00f0 eftir\u00e1. Hvorki vi\u00f0, sem b\u00e1rum p\u00f3lit\u00edska \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 samningsger\u00f0inni, n\u00e9 vi\u00f0semjendur okkar, hi\u00f0 har\u00f0sn\u00fana samningagengi Evr\u00f3pusambandsins, sem hefur samningat\u00e6kni a\u00f0 atvinnu alla daga \u00e1rsins.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>\u00cdsland f\u00f3r \u00ed \u00fer\u00edgang me\u00f0 forystu fyrir EFTA r\u00edkjunum \u00e1 samningst\u00edmanum, \u00fe.\u00e1.m. b\u00e6\u00f0i \u00ed upphafi og \u00e1 endasprettinum. \u00c1\u00f0ur en sest var a\u00f0 samningabor\u00f0i lak \u00fea\u00f0 \u00fat \u00ed s\u00e6nsku pressunni a\u00f0 s\u00e6nski utanr\u00edkisvi\u00f0skiptar\u00e1\u00f0herrann \u00fe\u00e1verandi, Ulf Dinkelspiel, v\u00e6ri me\u00f0 b\u00f6ggum hildar yfir \u00fev\u00ed a\u00f0 eiga \u00fej\u00f3\u00f0arhagsmuni s\u00e6nska r\u00edkisins undir \u201clitla\u201d \u00cdslandi. \u00de\u00e6r raddir \u00fe\u00f6gnu\u00f0u flj\u00f3tlega. \u201c\u00deessi fr\u00e6gi Hannes\u201d \u2013 sem Gro Harlem vildi f\u00e1 a\u00f0 berja augum \u2013 l\u00e9t ekki a\u00f0 s\u00e9r h\u00e6\u00f0a.<\/p>\n<p>Hva\u00f0 var \u00fea\u00f0 sem ger\u00f0i Hannes Hafstein a\u00f0 r\u00f3mu\u00f0um samningamanni fyrir h\u00f6nd EFTA r\u00edkjanna og \u00cdslands? Var hann svona miklu snjallari l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingur en hi\u00f0 \u00ferautreynda lagakl\u00e6kjagengi ESB \u00ed Brussel? \u00c1rei\u00f0anlega ekki. Kunni hann tollskr\u00e1 Evr\u00f3pusambandsins betur en h\u00f6fundar hennar? Varla. Hva\u00f0 var \u00fea\u00f0 \u00fe\u00e1? Hann vissi einfaldlega flestum \u00f6\u00f0rum betur hva\u00f0 skipti m\u00e1li \u2013 og hva\u00f0 ekki \u2013 fyrir umbj\u00f3\u00f0endur s\u00edna. Hann gat veri\u00f0 sveigjanlegur \u00feegar kom a\u00f0 aukaatri\u00f0um og kunni a\u00f0 l\u00e1ta \u00fea\u00f0 l\u00edta \u00fat sem f\u00f3rnf\u00fdsi \u00ed nafni sanngirni. En \u00feegar kom a\u00f0 a\u00f0alatri\u00f0um \u2013 \u00feessu sem vi\u00f0 k\u00f6llum \u00fej\u00f3\u00f0arhag \u2013 var hann \u00f3hagganlegur me\u00f0 \u00f6llu svo a\u00f0 ja\u00f0ra\u00f0i vi\u00f0 \u00f3sv\u00edfni. \u00de\u00e1 dug\u00f0u engar fort\u00f6lur, engar umvandanir, engar sk\u00edrskotanir. Ekkert hreif. Jafnvel \u00fe\u00f3tt samningamenn samstarfs\u00fej\u00f3\u00f0a, sem s\u00e1tu okkar megin vi\u00f0 bor\u00f0i\u00f0, s\u00e1rb\u00e6ndu okkur \u00ed nafni samst\u00f6\u00f0unnar a\u00f0 s\u00fdna sanngirni og sl\u00e1 af \u00fdtrustu kr\u00f6fum, sat Hannes klossfastur vi\u00f0 sinn keip. \u00dev\u00ed til \u00e1r\u00e9ttingar lag\u00f0i reykjark\u00f3fi\u00f0 \u00far p\u00edpu \u201cHr. Nei\u201d, eins og hann var stundum uppnefndur, fyrir vit vi\u00f0semjenda svo a\u00f0 \u00feeim s\u00farna\u00f0i \u00ed augum og \u00feeir s\u00e1u vart handa sinna skil. \u00c9g hef stundum velt \u00fev\u00ed fyrir m\u00e9r s\u00ed\u00f0ar, hvernig fari\u00f0 hef\u00f0i, ef reykingar hef\u00f0u \u00fe\u00e1 \u00feegar veri\u00f0 banna\u00f0ar \u00ed kansel\u00edum Evr\u00f3pu. \u00dea\u00f0 er engan veginn sj\u00e1lfgefi\u00f0, \u00fev\u00ed \u00feess voru d\u00e6mi a\u00f0 menn h\u00e9ldust ekki vi\u00f0 \u00ed n\u00e1vist vi\u00f0 samingamanninn \u2013 og b\u00e1ru vi\u00f0 heilsufars\u00e1st\u00e6\u00f0um.<\/p>\n<p>Einhverju sinni \u00e1 lokasprettinum, ofbau\u00f0 Dr. Frans Andriessen, utanr\u00edkisvi\u00f0skiptakommisar framkv\u00e6mdastj\u00f3rnarinnar, svo \u00fevergir\u00f0ingsh\u00e1ttur \u00cdslendinga a\u00f0 hann kalla\u00f0i yfir salinn svo a\u00f0 ekki f\u00f3r framhj\u00e1 neinum: \u201c \u00dei\u00f0 skulu\u00f0 ekki halda, \u00cdslendingar, a\u00f0 \u00fei\u00f0 f\u00e1i\u00f0 h\u00e9r allt fyrir ekkert\u201d. Andst\u00e6\u00f0ingar EES \u2013 samningsins, \u00feessir sem n\u00fa lofa hann og pr\u00edsa kv\u00f6lds og morgna og mi\u00f0jan dag, eignu\u00f0u m\u00e9r ranglega \u00feessi umm\u00e6li um a\u00f0 vi\u00f0 hef\u00f0um fengi\u00f0 \u201callt fyrir ekkert\u201d. En \u00fea\u00f0 sem Adriessen var a\u00f0 skamma okkur \u00cdslendinga fyrir hefur s\u00ed\u00f0ar veri\u00f0 skilgreint af fr\u00e6\u00f0im\u00f6nnum sem \u201cofbeldishneig\u00f0 l\u00edtilmagnans\u201d. \u00dea\u00f0 sk\u00edrskotar til \u00feess a\u00f0 almennings\u00e1liti\u00f0 leyfi ekki a\u00f0 Gol\u00edat neyti aflsmunar vi\u00f0 Dav\u00ed\u00f0 \u2013 og sm\u00e1\u00fej\u00f3\u00f0ir geti sk\u00e1ka\u00f0 \u00ed \u00fev\u00ed skj\u00f3linu. \u00cdslendingar l\u00e6r\u00f0u \u00feessi bellibr\u00f6g\u00f0 \u00ed \u00feorskastr\u00ed\u00f0um s\u00ednum vi\u00f0 Breta og beittu \u00fe\u00e1 \u00feessum br\u00f6g\u00f0um me\u00f0 g\u00f3\u00f0um \u00e1rangri. \u00dea\u00f0 minnir okkur \u00e1 a\u00f0 vi\u00f0urkenning 200 m\u00edlna l\u00f6gs\u00f6gu strandr\u00edkja yfir au\u00f0lindum sj\u00e1var a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0arr\u00e9tti og EES \u2013 samingurinn vi\u00f0 Evr\u00f3pusambandi\u00f0 eru st\u00f3ru tindarnir \u00e1 vegfer\u00f0 \u00cdslendinga sem sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ar hinga\u00f0 til, \u00ed samskiptum okkar vi\u00f0 a\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ir. Emb\u00e6ttismennirnir, sem h\u00e9ldu fram m\u00e1lsta\u00f0 \u00cdslands \u00ed samningum vi\u00f0 a\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ir \u00ed \u00feessum st\u00f3rm\u00e1lum h\u00e9tu Hans G. Andersen og Hannes Hafstein. A\u00f0 \u00f6\u00f0rum \u00f3l\u00f6stu\u00f0um hlj\u00f3ta \u00feeir a\u00f0 teljast bera h\u00f6fu\u00f0 og her\u00f0ar yfir a\u00f0ra emb\u00e6ttismenn \u00ed \u00fej\u00f3nustu \u00cdslendinga \u00e1 l\u00fd\u00f0veldist\u00edmanum. \u00deessir menn uxu af verkum s\u00ednum. \u00cdslenska \u00fej\u00f3\u00f0in mun lengi nj\u00f3ta \u00feeirra verka.<\/p>\n<p>Fyrr \u00e1 \u00feessu \u00e1ri minntust okkar fyrrverandi bandalags\u00fej\u00f3\u00f0ir \u00ed EFTA, Finnar, Sv\u00edar og Austurr\u00edkismenn \u00feess a\u00f0 t\u00edu \u00e1r voru li\u00f0in fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00e6r yfirg\u00e1fu EFTA og gengu \u00ed Evr\u00f3pubandalagi\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1995. Frams\u00f6gumenn \u00e1 m\u00e1l\u00feinginu voru allir fyrrverandi samstarfsmenn \u00ed EFTA og \u00ed samningunum um EES. \u00deeir voru Franz Vranitsky, fv. kanzlari Austurr\u00edkis, Matt Hellstr\u00f6m, fv. utanr\u00edkisvi\u00f0skiptar\u00e1\u00f0herra Sv\u00eda og Pertti Salolainen, fv. utanr\u00edkisvi\u00f0skiptar\u00e1\u00f0herra Finna og n\u00e1inn pers\u00f3nulegur vinur. Fyrir utan frams\u00f6gumennina br\u00e1 fyrir m\u00f6rgum kunnuglegum andlitum \u00far samningagengjum EFTA \u2013 \u00fej\u00f3\u00f0a for\u00f0um daga, sem minnti mig \u00e1 hva\u00f0 EFTA var eitthva\u00f0 notalegur kl\u00fabbur me\u00f0an hann var og h\u00e9t. Allir heilsu\u00f0ust (a\u00f0 \u00edslenskum si\u00f0) a\u00f0 fyrra nafni og hittust \u00f6\u00f0ru hverju me\u00f0 m\u00f6kum og ger\u00f0u s\u00e9r gla\u00f0an dag. \u00d3sjaldan \u00fe\u00e1\u00f0u menn m.a.s. heimbo\u00f0 hver hj\u00e1 \u00f6\u00f0rum. EFTA var, eftir \u00e1 a\u00f0 hyggja, eins konar holdgervingur hins b\u00fadd\u00edska mott\u00f3s um a\u00f0 sm\u00e1tt s\u00e9 fagurt. Samt muna\u00f0i heldur betur um EFTA \u2013 \u00fej\u00f3\u00f0irnar sameiginlega \u00e1 marka\u00f0storgi heimsvi\u00f0skiptanna. \u00de\u00e6r voru fyrirfer\u00f0armeiri \u00ed vi\u00f0skiptum vi\u00f0 Evr\u00f3pusambandi\u00f0 \u00e1 \u00feessum \u00e1rum en Bandar\u00edkin og Japan til samans. \u00dea\u00f0 munar um minna. En \u00fer\u00e1tt fyrir \u00feessa b\u00fas\u00e6ld var b\u00edr\u00f3krat\u00edi\u00f0 undir stj\u00f3rn \u2013 og stutt \u00ed brosi\u00f0. \u00deetta var allt svo l\u00f3kalt og \u00ed mannlegum skala.<\/p>\n<p>Hversu oft hef \u00e9g ekki hitt gamla EFTA f\u00e9laga \u00feessi s\u00ed\u00f0ustu \u00e1r \u00e1 m\u00e1l\u00feingum \u00ed Evr\u00f3pu \u00fear sem vi\u00f0 l\u00f6\u00f0umst enn hver a\u00f0 \u00f6\u00f0rum \u00ed krafti sameiginlegra minninga um gamla g\u00f3\u00f0a daga. Og \u00feannig var \u00fea\u00f0 l\u00edka \u00e1 t\u00edu \u2013 \u00e1ra afm\u00e6lish\u00e1t\u00ed\u00f0inni \u00ed Helsinki \u00ed tilefni af inng\u00f6ngunni \u00ed Evr\u00f3pusambandi\u00f0. En af \u00fev\u00ed a\u00f0 margir \u00feessarra EFTA \u2013 fork\u00f3lfa eru n\u00fa or\u00f0nir fyrrverandi hitt og \u00feetta, h\u00f6f\u00f0u menn t\u00edma til a\u00f0 setjast saman utan vi\u00f0 formlega r\u00e1\u00f0stefnudagskr\u00e1 til \u00feess a\u00f0 bera saman b\u00e6kurnar.<\/p>\n<p>Frams\u00f6gumennirnir f\u00f3ru a\u00f0 v\u00edsu samviskusamlega me\u00f0 r\u00f6k s\u00edn fyrir \u00fev\u00ed af hverju \u00fea\u00f0 bar br\u00fdna nau\u00f0syn til fyrir \u00feeirra \u00fej\u00f3\u00f0ir a\u00f0 st\u00edga skrefi\u00f0 til fulls og ganga \u00ed Evr\u00f3pusambandi\u00f0. Og reyndar er \u00fea\u00f0 r\u00e9tt: \u00deessum \u00feremur (Austurr\u00edki, Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 og Finnlandi) hefur vegna\u00f0 \u00fear vel. \u00deetta eru \u00fej\u00f3\u00f0ir sem skara fram \u00far. \u00de\u00e6r eru ekki haldnar neinni uppdr\u00e1ttars\u00fdki. \u00de\u00e6r eru flinkar \u00e1 brimbrettum al\u00fej\u00f3\u00f0av\u00e6\u00f0ingarinnar og \u00feurfa ekki a\u00f0 kvarta. Samt gat \u00e9g ekki a\u00f0 m\u00e9r gert a\u00f0 str\u00ed\u00f0a m\u00ednum g\u00f6mlu f\u00e9l\u00f6gum me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feylja yfir \u00feeim EFTA \u2013 statist\u00edk: Um hagv\u00f6xtinn, \u00fej\u00f3\u00f0artekjur \u00e1 mann, h\u00e1t\u00e6knidreifinguna og samkeppnish\u00e6fnina og sag\u00f0i svo: \u201cTop that, laggards!\u201d.<\/p>\n<p>\u00de\u00e1 kva\u00f0 vi\u00f0 hlj\u00f3\u00f0 \u00far horni \u00ed finnskum barit\u00f3n: \u201c\u00de\u00f3 n\u00fa v\u00e6ri a\u00f0 \u00fei\u00f0 \u00cdslendingar geti\u00f0 bori\u00f0 ykkur mannalega. \u00dea\u00f0 er allt af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fei\u00f0 b\u00f6r\u00f0u\u00f0 \u00ed gegn me\u00f0 okkar hj\u00e1lp \u2013 svo rosalega g\u00f3\u00f0an samning \u00ed EES. Fengu\u00f0 \u00fei\u00f0 ekki allt fyrir ekkert? Hva\u00f0 h\u00e9t hann aftur \u00feessi Evr\u00f3puskelfir ykkar? K\u00f6llu\u00f0um vi\u00f0 hann ekki hr.Nei \u2013 hr.Hafstein, var \u00fea\u00f0 ekki? Me\u00f0 \u00feess konar \u00ferj\u00f3skuhunda vi\u00f0 samningabor\u00f0i\u00f0 \u00e1 Evr\u00f3pusambandi\u00f0 ekki sjens. Vi\u00f0 reyndum a\u00f0 apa eftir honum \u00feegar vi\u00f0 s\u00f6mdum um inng\u00f6ngu okkar \u00ed ESB 1995. En vi\u00f0 g\u00e1tum \u00fea\u00f0 ekki. Okkur vanta\u00f0i karakterinn\u201d.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 t\u00f3k sig upp gamalt bros. \u00c9g var greinilega \u00ed g\u00f3\u00f0um f\u00e9lagsskap. Vi\u00f0 lyftum glasi og sk\u00e1lu\u00f0um fyrir \u201chr. Nei\u201d Hafstein a\u00f0alsamningamanni. \u00deeir hafa ekki gleymt honum enn.<br>\nVi\u00f0 Brynd\u00eds flytjum Ragnhei\u00f0i, b\u00f6rnum \u00feeirra, barnab\u00f6rnum og fj\u00f6lskyldu allri hl\u00fdjar sam\u00fa\u00f0arkve\u00f0jur um lei\u00f0 og vi\u00f0 minnumst hins m\u00e6ta manns me\u00f0 vir\u00f0ingu og eftirsj\u00e1.<\/p>\n<p>Helsinki, 10.\u00e1g\u00fast, 2005<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cErt \u00fe\u00fa \u00feessi fr\u00e6gi Hannes?\u201d &#8211; spur\u00f0i Gro Harlem Brundtland, fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra Noregs \u00feegar \u00e9g kynnti fyrir henni Hannes Hafstein, a\u00f0alsamningamann \u00cdslands \u00ed samningum EFTA-r\u00edkjanna vi\u00f0 Evr\u00f3pusambandi\u00f0 um Evr\u00f3pska efnahagssv\u00e6\u00f0i\u00f0. \u00dea\u00f0 sem vi\u00f0 k\u00f6llum EES \u00ed daglegu tali. T\u00f3nninn gaf til kynna a\u00f0 henni \u00fe\u00e6tti nokku\u00f0 til \u00feess koma a\u00f0 taka \u00ed h\u00f6ndina \u00e1 \u00feessum alr\u00e6mda samninga\u00fejarki \u00cdslands. \u00deeir eru ekki margir, emb\u00e6ttismenn \u00edslenskir, sem fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herrar \u00ed \u00fatl\u00f6ndum leita uppi \u00e1 al\u00fej\u00f3\u00f0afundum til \u00feess a\u00f0 mega kasta \u00e1 \u00fe\u00e1 kve\u00f0ju. Stj\u00f3rnm\u00e1laforingjum, hverrar \u00fej\u00f3\u00f0ar sem \u00feeir eru, er yfirleitt flest anna\u00f0 betur gefi\u00f0 en \u00f6rl\u00e6ti \u00ed gar\u00f0 annarra. \u00deessi saga segir \u00fev\u00ed meira en m\u00f6rg or\u00f0 um \u00feau b\u00e6\u00f0i \u2013 Gro Harlem og Hannes. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,5],"tags":[],"class_list":["post-1138","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-minningagreinar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1138","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1138"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2961,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1138\/revisions\/2961"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}