{"id":1190,"date":"2009-04-12T00:00:00","date_gmt":"2009-04-12T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1190"},"modified":"2020-09-22T13:43:53","modified_gmt":"2020-09-22T13:43:53","slug":"thjodraekni-eda-remba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1190","title":{"rendered":"\u00dej\u00f3\u00f0r\u00e6kni e\u00f0a remba?"},"content":{"rendered":"<p>N\u00fa ger\u00f0um vi\u00f0 okkur vonir um a\u00f0 andlega vakandi ofurhugar hef\u00f0u eitthva\u00f0 til m\u00e1lanna a\u00f0 leggja sem vekti okkur til umhugsunar. En \u00fev\u00edl\u00edk vonbrig\u00f0i! \u00deeir f\u00e9lagar voru samm\u00e1la um a\u00f0 m\u00e6ra menningararfinn, sem r\u00e9ttl\u00e6tti sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0a \u00fej\u00f3\u00f0artilveru okkar. En hvers vegna hefur \u00feessi d\u00fdri menningararfur reynst svo haldl\u00edtill, sem raun ber vitni, \u00feegar \u00e1 reyndi \u00ed hremmingum tilverunnar?<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>\u00c1rni haf\u00f0i \u00fea\u00f0 eftir Einari Olgeirssyni a\u00f0 h\u00f6f\u00f0ingjar \u00fej\u00f3\u00f0veldisins hef\u00f0u or\u00f0i\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 fj\u00f6rtj\u00f3ni. En Matth\u00edas minnti \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 voru \u00feessir s\u00f6mu h\u00f6f\u00f0ingjar sem sk\u00f3pu menningararfinn. Flest anna\u00f0 var\u00f0 \u00feeim frekar laust \u00ed hendi. Hvar var greining \u00feeirra \u00e1 styrk e\u00f0a veikleika menningararfsins \u2013 \u00edslenska \u00fej\u00f3\u00f0r\u00edkisins \u2013 inn \u00e1 vi\u00f0 og \u00fat \u00e1 vi\u00f0? Hvernig m\u00e1 \u00fea\u00f0 vera a\u00f0 forystumenn \u00edslensku \u00fej\u00f3\u00f0arinnar, \u00ed stj\u00f3rnm\u00e1lum, atvinnul\u00edfi og vi\u00f0skiptum, reyndust svo l\u00e9ttv\u00e6gir fundnir, \u00feegar \u00e1 \u00fe\u00e1 reyndi a\u00f0 veita \u00feessu \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi forsj\u00e1 \u00e1 vi\u00f0sj\u00e1rver\u00f0um t\u00edmum? St\u00f3\u00f0u \u00feessir menn ekki dj\u00fapum r\u00f3tum \u00ed gr\u00f3skumiklum jar\u00f0vegi \u00edslenskrar menningar? E\u00f0a voru \u00feeir r\u00f3tarslitnir og uppflosna\u00f0ir?<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 var sama hvar gripi\u00f0 var ni\u00f0ur \u00ed tali \u00feeirra f\u00e9laga, \u00fea\u00f0 rann einhvern veginn \u00far greipum \u00feeirra: \u00dej\u00f3\u00f0r\u00e6kni, \u00fej\u00f3\u00f0remba? Hver er munurinn \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e1vinna \u00fej\u00f3\u00f0 sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i og a\u00f0 var\u00f0veita \u00fea\u00f0? Er ekki sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isbar\u00e1ttan \u00e6varandi? \u00dearf ekki a\u00f0 hl\u00fa a\u00f0 sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0inu, r\u00e6kta \u00fea\u00f0 og tryggja, \u00ed samf\u00e9lagi vi\u00f0 a\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ir, fyrir  utana\u00f0komandi \u00e1s\u00e6lni?<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 var ekki a\u00f0 heyra a\u00f0 \u00feeir f\u00e9lagar hef\u00f0u miki\u00f0 a\u00f0 segja um vanda sm\u00e1\u00fej\u00f3\u00f0a \u00e1 t\u00edmum hnattv\u00e6\u00f0ingar. Hvers vegna hafa allar sm\u00e1\u00fej\u00f3\u00f0ir Evr\u00f3pu komist a\u00f0 \u00feeirri ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u a\u00f0 \u00fe\u00e6r myndu styrkja st\u00f6\u00f0u s\u00edna me\u00f0 samstarfi innan Evr\u00f3pusambandsins? Engin sv\u00f6r? \u00dea\u00f0 er a\u00f0 segja allar sm\u00e1\u00fej\u00f3\u00f0ir Evr\u00f3pu nema Nor\u00f0menn og \u00cdslendingar. \u00dear h\u00e9lt Matth\u00edas sig detta ni\u00f0ur \u00e1 snjalla sk\u00fdringu: \u00deessar \u00fej\u00f3\u00f0ir hef\u00f0u veri\u00f0 n\u00fdlendur. \u00deess vegna vildu \u00fe\u00e6r ekki ganga \u00ed Evr\u00f3pusambandi\u00f0. Ja, h\u00e9rna. Hva\u00f0 me\u00f0 Eystrasalts\u00fej\u00f3\u00f0irnar? Hva\u00f0 me\u00f0 Finna? Hva\u00f0 me\u00f0 P\u00f3lverja, T\u00e9kka, Sl\u00f3vaka, Sl\u00f3vena, Ungverja \u2013 \u00e1 \u00e9g a\u00f0 halda \u00e1fram? E\u00f0a \u00feegar \u00c1rni f\u00f3r a\u00f0 tala um l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0ishallann og \u00e1hrifaleysi sm\u00e1\u00fej\u00f3\u00f0a innan Evr\u00f3pusambandsins. Er mikill l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0ishalli \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0? Ferst okkur \u00cdslendingum a\u00f0 kve\u00f0a upp sl\u00edka sleggjud\u00f3ma? Getur \u00c1rni nefnt m\u00e9r einhver fj\u00f6l\u00fej\u00f3\u00f0asamt\u00f6k \u00fear sem sm\u00e1\u00fej\u00f3\u00f0ir hafa meiri \u00e1hrif en innan Evr\u00f3pusambandsins?<\/p>\n<p>Hvers vegna er svona illa komi\u00f0 fyrir svona mennta\u00f0ri \u00fej\u00f3\u00f0 me\u00f0 svona mikinn menningararf? Hvers vegna reyndust innvi\u00f0irnir svona feysknir? Hvers vegna hafa stofnanir \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagsins \u2013 al\u00feingi, stj\u00f3rnm\u00e1laflokkar, d\u00f3mst\u00f3lar, r\u00e1\u00f0uneyti, eftirlitsstofnanir, fj\u00f6lmi\u00f0lar  \u2013 reynst svona veikbur\u00f0a? Hva\u00f0 me\u00f0 kl\u00edkuveldi\u00f0, krosseignavensl stj\u00f3rnm\u00e1la og vi\u00f0skipta, p\u00f3lit\u00edskar emb\u00e6ttaveitingar, ge\u00f0\u00fe\u00f3tta\u00e1kvar\u00f0anir, leyndarpukri\u00f0 og g\u00e6\u00f0ahyglun \u00edslenskrar stj\u00f3rns\u00fdslu?<\/p>\n<p>Hvernig hafa lei\u00f0togar l\u00fd\u00f0veldisins heg\u00f0a\u00f0 s\u00e9r \u00ed samskiptum vi\u00f0 a\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ir? Hafa \u00feeir veri\u00f0 \u00feiggjendur e\u00f0a veitendur? Nefnum nokkur d\u00e6mi:  Varnarsamstarfi\u00f0 vi\u00f0 Bandar\u00edkin, \u00fear sem vi\u00f0 vorum or\u00f0in alr\u00e6md me\u00f0al \u00feeirra sem til \u00feekktu \u00ed bandar\u00edskri stj\u00f3rnss\u00fdslu fyrir heimtufrekju \u00ed hermanginu; Marshall a\u00f0sto\u00f0in \u2013 \u00e1 \u00ferefaldri undan\u00fe\u00e1gu var\u00f0andi \u00fea\u00f0 a\u00f0 uppfylla skilyr\u00f0in og \u00feiggjendur margfaldrar a\u00f0sto\u00f0ar \u00e1 vi\u00f0 a\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ir; Nor\u00f0urlandasamstarfi\u00f0 \u2013 eil\u00edflega \u00feiggjendur; Evr\u00f3pusamsstarfi\u00f0: \u00feiggjendur, \u00feiggjendur, \u00feiggjendur. En ef vi\u00f0 eigum a\u00f0 l\u00e1ta eitthva\u00f0 af hendi rakna, \u00fe\u00e1 rekast a\u00f0rir \u00e1 \u00edslensku \u00fej\u00f3\u00f0rembuna.<\/p>\n<p>Hver er sk\u00fdringin \u00e1 \u00feessari undarlegu bl\u00f6ndu vanmetakenndar, heim\u00f3ttarskapar og v\u00f6ntunar \u00e1 sj\u00e1lfstrausti \u00ed bland vi\u00f0 hroka, heimtufrekju og ofl\u00e6ti \u00ed samskiptum vi\u00f0 a\u00f0ra? Hvar eiga \u00feessir eiginleikar, sem voru svo \u00e1berandi \u00ed fari hinna n\u00fdr\u00edku ofl\u00e1tunga, sem f\u00f3ru me\u00f0 \u00cdsland \u00e1 hausinn, &#8211; hvar eiga \u00feeir r\u00e6tur s\u00ednar \u00ed menningararfi \u00cdslendinga? \u00deurfum vi\u00f0 a\u00f0 fara aftur \u00e1 v\u00edkinga\u00f6ld e\u00f0a er \u00feetta afsprengi langvarandi n\u00fdlenduk\u00fagunar og \u00fer\u00e6lslundar sem br\u00fdst \u00fat \u00ed andhverfu s\u00edna fyrir v\u00f6ntun \u00e1 sj\u00e1lfsaga si\u00f0menntunar? Hvernig v\u00e6ri a\u00f0 Hj\u00e1lmar Sveinsson ger\u00f0i a\u00f0ra tilraun til a\u00f0 r\u00e6\u00f0a m\u00e1li\u00f0?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dea\u00f0 gladdi okkur Brynd\u00edsi a\u00f0 heyra a\u00f0 menningarp\u00e1far til h\u00e6gri og vinstri, fyrrverandi ritstj\u00f3rar Morgunbla\u00f0s og \u00dej\u00f3\u00f0viljans, \u00feeir Matth\u00edas J\u00f3hannessen og \u00c1rni Bergmann,  \u00e6tlu\u00f0u a\u00f0 mi\u00f0la okkur af hugsun sinni um s\u00e1larheill \u00fej\u00f3\u00f0arinnar upp \u00far hruni hj\u00e1 hinum fr\u00e1b\u00e6ra \u00fatvarpsmanni, Hj\u00e1lmari Sveinssyni eftir h\u00e1degi\u00f0 \u00ed dag (laug. 11.04.) Vi\u00f0 h\u00f6f\u00f0um reynt a\u00f0 leggja hlustir vi\u00f0 bo\u00f0skap \u00feeirra \u00fej\u00f3\u00f0kirkjumanna \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0arfj\u00f6lmi\u00f0linum um p\u00e1skana en ekki geta\u00f0 sta\u00f0n\u00e6mst vi\u00f0 neitt sem m\u00e1li skiptir. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1190","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1190"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2854,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1190\/revisions\/2854"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}