{"id":1223,"date":"2009-05-27T00:00:00","date_gmt":"2009-05-27T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1223"},"modified":"2020-09-22T13:24:41","modified_gmt":"2020-09-22T13:24:41","slug":"communist-utopia-eda-draumalandid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1223","title":{"rendered":"COMMUNIST UTOPIA E\u00d0A DRAUMALANDI\u00d0?"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1 fundinum st\u00f3\u00f0 upp ung st\u00falka og sag\u00f0i fundarm\u00f6nnum \u00feau t\u00ed\u00f0indi, a\u00f0 h\u00fan hef\u00f0i n\u00fdlega fari\u00f0 \u00e1 verkst\u00e6\u00f0i hj\u00e1 b\u00edlaumbo\u00f0i me\u00f0 b\u00edlinn sinn, sem \u00fearfna\u00f0ist vi\u00f0ger\u00f0ar. \u00deegar h\u00fan heyr\u00f0i ver\u00f0i\u00f0 \u00e1 varahlutunum, var\u00f0 henni \u00e1 a\u00f0 spyrja: Hver \u00e1 \u00feetta verkst\u00e6\u00f0i? Og svari\u00f0 sem h\u00fan f\u00e9kk var: \u00c9g og \u00fe\u00fa, m\u00edn k\u00e6ra. Sums\u00e9: Einkaeignarr\u00e9tturinn er farinn veg allrar veraldar. Framlei\u00f0slut\u00e6kin (fyrirt\u00e6kin) eru \u00ed h\u00f6ndum r\u00edkisins. \u00d6ll v\u00f6ld eru hj\u00e1 sov\u00e9tinu &#8211; r\u00e9tt eins og Lenin sag\u00f0i. Sj\u00e1lft kap\u00edtali\u00f0 \u2013 bankarnir \u2013 hefur veri\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0n\u00fdtt. A\u00f0 v\u00edsu er \u00fea\u00f0 bara skuldirnar, sem kap\u00edtalistarnir skildu eftir sig. En \u00fea\u00f0 er sama. Eins og Hardt rifja\u00f0i upp fyrir fundargestum, \u00fe\u00e1 er hin s\u00edgilda skilgreining komm\u00fanismans: \u201cAfn\u00e1m einkaeignarr\u00e9ttar \u2013 \u00fej\u00f3\u00f0n\u00fdting framlei\u00f0slut\u00e6kjanna.\u201d Er \u00feetta ekki bara b\u00fai\u00f0 og gert? Og me\u00f0an \u00e9g man: Var \u00fea\u00f0 ekki Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn, sem l\u00e9t \u00fea\u00f0 ver\u00f0a sitt s\u00ed\u00f0asta verk, r\u00e9tt \u00e1\u00f0ur en hann hr\u00f6kkla\u00f0ist \u00fat \u00far stj\u00f3rnarr\u00e1\u00f0inu, a\u00f0 setja ney\u00f0arl\u00f6g um allsherjar \u00fej\u00f3\u00f0n\u00fdtingu og \u00f6ll v\u00f6ld til r\u00edkisins? \u00c9g veit ekki betur.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>Kannski hafa ekki allir, sem \u00feessar l\u00ednur lesa, eins r\u00f3mant\u00edskar minningar um marxiska draums\u00fdn fr\u00e1 unglings\u00e1rum og \u00e9g. Og \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 hafi kosta\u00f0 mig \u00e6rna fyrirh\u00f6fn a\u00f0 afl\u00e6ra \u00feessi fr\u00e6\u00f0i \u00e1 mennta- og h\u00e1sk\u00f3la\u00e1rum, \u00fe\u00e1 hefur einhver kjarni \u00e6vinlega seti\u00f0 eftir, enda bl\u00edvur vir\u00f0ing m\u00edn fyrir gamla manninum, hvernig svo sem vandalausir menn hafa komi\u00f0 \u00f3or\u00f0i \u00e1 kenninguna me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 kenna \u00f3d\u00e6\u00f0isverk s\u00edn ranglega vi\u00f0 Marx. \u00c9g minninst \u00feess enn, \u00feegar \u00e9g sag\u00f0i mig \u00far sk\u00f3la \u00ed 5. bekk \u00fat af allsherjar lei\u00f0indum og sat vi\u00f0 x t\u00edma \u00e1 dag a\u00f0 stauta mig fram \u00far fyrsta bindi kap\u00edtalsins \u00e1ensku \u00ed Everyman \u00fatg\u00e1fu, milli \u00feess sem \u00e9g t\u00f3k lotur \u00e1 Bela Bartok \u00e1 p\u00edan\u00f3i\u00f0. \u00deetta var \u00f3neitanlega meiri upplifun en a\u00f0 sitja vi\u00f0 a\u00f0 beygja \u00f3reglulegar sagnir \u00e1 fimm tungum\u00e1lum \u00ed L\u00e6r\u00f0a sk\u00f3lanum; og meiri upplifun en a\u00f0 \u00fej\u00f6snast \u00ed gegnum skyldulesningu \u00e1 Samuelson \u00ed hagfr\u00e6\u00f0i 101 \u00ed Edinborg \u00e1ri\u00f0 eftir st\u00fadentspr\u00f3f og lengsta saltfiskt\u00far s\u00f6gunnar \u00e1 Gerpi for\u00f0um daga.<\/p>\n<p>A\u00f0 \u00fev\u00ed er var\u00f0ar prakt\u00edska p\u00f3lit\u00edk er r\u00e9tt a\u00f0 geta \u00feess a\u00f0 Negri er t\u00e6r al\u00fej\u00f3\u00f0asinni og \u00e1 n\u00e1kv\u00e6mlega ekkert skylt vi\u00f0 \u00fe\u00e1 forpoku\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0ernissinna, sem h\u00e9r \u00e1 landi \u00feykjast kenna sig vi\u00f0 r\u00f3tt\u00e6kni, sem birtist a\u00f0allega \u00ed upphafningu eigin \u00fej\u00f3\u00f0ernis og tortryggni gagnvart nau\u00f0synlegum bandam\u00f6nnum \u00ed \u00fatl\u00f6ndum. \u00deetta kom vel fram \u00ed sv\u00f6rum Negris vi\u00f0 spurningum m\u00ednum \u00e1 fundinum um st\u00f6\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0r\u00edkja, \u00e1hrif hnattv\u00e6\u00f0ingar og gildi hef\u00f0bundinnar al\u00fej\u00f3\u00f0ahyggju s\u00f3s\u00edalista: \u00d6reigar allra landa  &#8211; sameinist!  \u00dei\u00f0 hafi\u00f0 engu a\u00f0 t\u00fdna nema hlekkjunum!<\/p>\n<p>Negri l\u00edtur \u00e1 hnattv\u00e6\u00f0inguna sem \u00f3umfl\u00fdjanlega (e. irreversible) og um margt j\u00e1kv\u00e6\u00f0a \u00fat fr\u00e1 b\u00e6jardyrum andst\u00e6\u00f0inga au\u00f0valdsins s\u00e9\u00f0. Hann kve\u00f0ur sk\u00fdrt \u00e1 um hnignun \u00fej\u00f3\u00f0r\u00edkisins, sem l\u00fdsir s\u00e9r \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feau standa ekki framar \u00e1 eigin f\u00f3tum \u00ed samhengi efnahags- og stj\u00f3rnm\u00e1la, hva\u00f0 \u00fe\u00e1 heldur umhverfis- og menningarm\u00e1la. Hann s\u00e9r \u00fea\u00f0 fyrir, a\u00f0 heimurinn mun \u00fer\u00f3ast \u00ed n\u00e1inni framt\u00ed\u00f0 upp \u00ed sv\u00e6\u00f0isbundin samt\u00f6k eins og t.d. Su\u00f0ur- og Nor\u00f0ur-Amer\u00edku, Evr\u00f3pu, Austur-As\u00edu og s.frv.. \u00c9g f\u00e6 ekki betur s\u00e9\u00f0 en a\u00f0 Negri s\u00e9 Evr\u00f3pusinni og fylgjandi sameiningu Evr\u00f3pu innan Evr\u00f3pusambandsins \u00e1 forsendum sem eru ekkert \u00f3svipa\u00f0ar m\u00ednum. V\u00e6ri ekki r\u00e1\u00f0 a\u00f0 f\u00e1 hann til a\u00f0 halda n\u00e1mskei\u00f0 fyrir \u00feingflokk Vinstri gr\u00e6nna \u2013 helst \u00e1\u00f0ur en sumar\u00feingi l\u00fdkur?<\/p>\n<p>Fyrir \u00fe\u00e1 sem vilja forvitnast um Marx og erindi hans vi\u00f0 samt\u00edmann er au\u00f0vita\u00f0 best a\u00f0 byrja bara \u00e1 komm\u00fanista\u00e1varpinu \u00ed n\u00fdrri \u00fatg\u00e1fu \u00e1 \u00fe\u00fd\u00f0ingu Sverris Kristj\u00e1nssonar og reyna s\u00ed\u00f0an vi\u00f0 sj\u00e1lft kap\u00edtali\u00f0. Enn \u00ed dag hefur enginn l\u00fdst innbygg\u00f0um kreppum kap\u00edtalismans betur en Marx sj\u00e1lfur. Margt af \u00fev\u00ed sem \u00fear stendur skrifa\u00f0 er einfaldlega eins og samt\u00edmal\u00fdsing. En ef menn halda, a\u00f0 a\u00f0rir geti b\u00e6tt um betur,  \u00fe\u00e1 sakar ekki a\u00f0 k\u00edkja \u00ed do\u00f0ranta gestanna fr\u00e1 \u00ed g\u00e6r, \u00feeirra Negris og Hardts. B\u00e6kurnar heita Empire og Multitude. \u00c9g tr\u00fai ekki \u00f6\u00f0ru en B\u00f3ksala st\u00fadenta hafi haft ve\u00f0ur af \u00feessum verkum. Og svo er h\u00e6gt a\u00f0 halda n\u00e1mskei\u00f0inu \u00e1fram me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 leggja hlustir vi\u00f0 Peter Hallward \u00ed 101 Odda, fimmtudaginn 11. j\u00fan\u00ed, kl. 17 \u2013 og \u00fe\u00e1 ekki s\u00ed\u00f0ur a\u00f0 heyra Chantal Mouffe tala um r\u00f3tt\u00e6ka p\u00f3lit\u00edk fyrir okkar t\u00edma \u00e1 102 H\u00e1sk\u00f3latorginu, laugardaginn 13. j\u00fan\u00ed, kl. 14.<br>\nG\u00f3\u00f0a skemmtun.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vofa gengur lj\u00f3sum logum um Evr\u00f3pu. Vofa komm\u00fanismans. Var \u00fea\u00f0 ekki einhvern veginn svona, sem Komm\u00fanista\u00e1varpi\u00f0 byrjar? Og n\u00fa er \u00fea\u00f0 komi\u00f0 aftur \u00ed t\u00edsku. \u00dev\u00ed til sta\u00f0festingar er tro\u00f0fullur salur 102 \u00e1 H\u00e1sk\u00f3latorgi \u00ed g\u00e6rkv\u00f6ldi til a\u00f0 hlusta \u00e1 n\u00fdja sp\u00e1menn, \u00fe\u00e1 Negri og Hardt \u2013 \u00cdtala af sk\u00f3la Gramscis og amer\u00edskan l\u00e6risvein hans af \u00edt\u00f6lskum uppruna, greinilega \u2013 sem voru m\u00e6ttir til \u00feess a\u00f0 bo\u00f0a fagna\u00f0arerindi\u00f0 strandagl\u00f3pum frj\u00e1lshyggjunnar \u00e1 \u00cdslandi. Fyrir gamlan marxista var \u00feetta eins og a\u00f0 hverfa aftur \u00e1 vit bernskunnar; a\u00f0 f\u00e6rast aftur \u00ed t\u00edmann um circa h\u00e1lfa \u00f6ld e\u00f0a svo. Get \u00e9g m\u00e9r r\u00e9tt til um \u00fea\u00f0 a\u00f0 fyrir hrun hef\u00f0u kannski  m\u00e1tt b\u00faast vi\u00f0 a\u00f0 tuttugu s\u00e1lir e\u00f0a svo hef\u00f0u s\u00fdnt sig \u00e1 safna\u00f0arfundi hj\u00e1 nihilistum? En n\u00fa er \u00f6ldin \u00f6nnur. Kap\u00edtalisminn er hruninn. Vofa komm\u00fanismans gengur aftur lj\u00f3sum logum. Marx er kominn \u00ed t\u00edsku. Kannski er \u00fat\u00f3p\u00eda komm\u00fanismans einmitt h\u00e9r og n\u00fa. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1223","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1223"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1223\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2824,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1223\/revisions\/2824"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}