{"id":1224,"date":"2009-06-11T00:00:00","date_gmt":"2009-06-11T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1224"},"modified":"2020-09-22T13:26:59","modified_gmt":"2020-09-22T13:26:59","slug":"af-skurkum-og-fornarlombum-icesave-malsins","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1224","title":{"rendered":"AF SK\u00daRKUM OG F\u00d3RNARL\u00d6MBUM ICESAVE-M\u00c1LSINS"},"content":{"rendered":"<p>N\u00faverandi r\u00edkisstj\u00f3rn haf\u00f0i enga samningsst\u00f6\u00f0u \u00ed \u00feessu m\u00e1li. \u00c1byrg\u00f0in \u00e1 \u00feessu kl\u00fa\u00f0ri er ekki hennar, heldur forvera hennar. Stj\u00f3rnarandsta\u00f0an (a\u00f0 Borgarahreyfingunni undanskilinni) \u00e6tti \u00fev\u00ed a\u00f0 sj\u00e1 s\u00f3ma sinn \u00ed  a\u00f0 \u00feegja. Og a\u00f0 hafa h\u00e6gt um sig \u00e1 n\u00e6stunni.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>\u00deegar menn gera upp hug sinn um samningsni\u00f0urst\u00f6\u00f0una er nau\u00f0synlegt a\u00f0 hafa \u00ed huga eftirfarandi a\u00f0alatri\u00f0i m\u00e1lsins:<\/p>\n<p><b>1.<\/b>  Hver var \u00e1byrg\u00f0 r\u00edkisins l\u00f6gum samkv\u00e6mt? Me\u00f0 ney\u00f0arl\u00f6gunum sem sam\u00feykkt voru \u00e1 Al\u00feingi 6. okt\u00f3ber, 2008, t\u00f3k r\u00edkisstj\u00f3rn Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokks og Samfylkingar, undir forystu Geirs H. Haarde og Ingibjargar S\u00f3lr\u00fanar G\u00edslad\u00f3ttur, fulla og  \u00f3takmarka\u00f0a \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 sparifj\u00e1rinnist\u00e6\u00f0um \u00edslenskra banka. \u00deetta var gert til a\u00f0 afst\u00fdra \u201crun on the banks\u201d, \u00fe.e. til a\u00f0 koma \u00ed veg fyrir a\u00f0 sparifj\u00e1reigendur myndu t\u00e6ma bankana. \u00deessi l\u00f6g giltu um alla \u00edslensku bankana og \u00fe.m.t. \u00fatib\u00fa \u00feeirra, hvar svo sem \u00feau voru sta\u00f0sett. Hafi nokkur vafi leiki\u00f0 \u00e1 um \u00e1byrg\u00f0 r\u00edkisins \u00e1 sparifj\u00e1rinnist\u00e6\u00f0um \u00ed \u00edslenskum b\u00f6nkum \u00e1\u00f0ur, \u00fe\u00e1 var \u00feeim vafa eytt a\u00f0 fullu og \u00f6llu me\u00f0 ney\u00f0arl\u00f6gunum.<\/p>\n<p><b>2.<\/b>  J\u00fa, en hafa ekki nafngreindir \u00edslenskir l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingar fullyrt, a\u00f0 skv. EES-samningnum takmarkist \u00e1byrg\u00f0 r\u00edkisins vi\u00f0 \u00fe\u00e1 upph\u00e6\u00f0 sem er a\u00f0 finna \u00ed tryggingasj\u00f3\u00f0i innist\u00e6\u00f0ueigenda?  \u00deessi lagask\u00fdring er v\u00e6gast sagt \u00f3markt\u00e6k, \u00fe.e.a.s. \u00feeir a\u00f0ilar fyrirfinnast ekki innan lands n\u00e9 utan, sem taka mark \u00e1 henni. S\u00e1 d\u00f3mst\u00f3ll er  heldur ekki fyrirfinnanlegur, sem myndi taka mark \u00e1 svona r\u00f6kstu\u00f0ningi. \u00c1st\u00e6\u00f0urnar eru margar, en \u00feessar helstar:<\/p>\n<p>\u2022Reglur Evr\u00f3pusambandsins(sem einnig gilda \u00e1 EES-sv\u00e6\u00f0inu) kve\u00f0a \u00e1 um innist\u00e6\u00f0utryggingu sparifj\u00e1reigenda a\u00f0 upph\u00e6\u00f0 20.887 evrur. Einst\u00f6k a\u00f0ildarr\u00edki mega ganga lengra, en \u00feetta er l\u00e1gmark. S\u00fa \u00f3fr\u00e1vikjanlega grundvallarregla gildir innan Evr\u00f3pusambandsins, a\u00f0 \u00f3heimilt er me\u00f0 \u00f6llu a\u00f0 mismuna einstaklingum e\u00f0a l\u00f6ga\u00f0ilum \u00e1 grundvelli \u00fej\u00f3\u00f0ernis. \u00c1 \u00feessu leikur ekki minnsti vafi. A\u00f0 settum ney\u00f0arl\u00f6gum var \u00fea\u00f0 \u00fev\u00ed fr\u00e1 upphafi hafi\u00f0 yfir allan vafa, a\u00f0 \u00edslenska r\u00edki\u00f0 v\u00e6ri \u00e1byrgt fyrir sparifj\u00e1rtryggingu \u00edslenskra banka, hvar svo sem \u00feeir v\u00e6ru starfandi. \u00dea\u00f0 hefur aldrei leiki\u00f0 nokkur vafi \u00e1 \u00feessu grundvallaratri\u00f0i. Forst\u00f6\u00f0um\u00f6nnum Lansbankans og \u00edslenskum stj\u00f3rnv\u00f6ldum var \u00feetta fullkomlega lj\u00f3st fr\u00e1 upphafi.<\/p>\n<p><b>3.<\/b>  Er \u00fea\u00f0 r\u00e9tt a\u00f0 me\u00f0 EES-samningnum hafi \u00edslensk stj\u00f3rnv\u00f6ld   fyrst skuldbundi\u00f0  sig til a\u00f0 veita sparifj\u00e1reigendum innist\u00e6\u00f0utryggingu?  N\u00e1nast  allar \u00fej\u00f3\u00f0ir hafa  l\u00f6gleitt einhvers konar innist\u00e6\u00f0utryggingu sparifj\u00e1reigenda. \u00dea\u00f0 regluverk, sem \u00cdslendingar yfirt\u00f3ku me\u00f0 EES-samningnum, kve\u00f0ur m.a. \u00e1 um eftirfarandi: L\u00e1gmarksinnist\u00e6\u00f0utrygging sparifj\u00e1reigenda (20.887 evrur) er \u00ed gildi \u00e1 sv\u00e6\u00f0inu \u00f6llu. Innist\u00e6\u00f0utryggingin er \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 heimalandsins en ekki gistir\u00edkisins. \u00datib\u00fa Landsbankans voru samkv\u00e6mt \u00feessu \u00e1 \u00edslensku bankaleyfi, undir eftirliti \u00edslenska Fj\u00e1rm\u00e1laeftirlitsins og me\u00f0 innist\u00e6\u00f0utryggingu \u00edslenska r\u00edkisins, l\u00f6gum samkv\u00e6mt. \u00c1 \u00feessu l\u00e9k aldrei neinn vafi. Bankastj\u00f3rar Landsbankans vissu \u00fea\u00f0, \u00feegar \u00feeir stofnu\u00f0u Icesave \u00ed Bretlandi 10. okt. 2006. \u00deeir hef\u00f0u geta\u00f0 opna\u00f0 Icesave \u00ed  d\u00f3tturf\u00e9lagi s\u00ednu \u00ed London, en kusu af \u00e1settu r\u00e1\u00f0i og vitandi vits a\u00f0 gera \u00fea\u00f0 ekki. \u00deeir vissu \u00fev\u00ed allan t\u00edmann a\u00f0 \u00e1byrg\u00f0in v\u00e6ri \u00edslenska r\u00edkisins (les:  skattgrei\u00f0enda).<\/p>\n<p>Fj\u00e1rm\u00e1laeftirliti\u00f0 vissi \u00fea\u00f0. Se\u00f0labankinn vissi \u00fea\u00f0. Vi\u00f0skiptar\u00e1\u00f0uneyti\u00f0 vissi \u00fea\u00f0. Fors\u00e6tis- og fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra g\u00e1tu ekki anna\u00f0 en vita\u00f0 \u00fea\u00f0. \u00dea\u00f0 er fullkomlega \u00fat \u00ed h\u00f6tt a\u00f0 reyna a\u00f0 kenna reglum ESB um \u00f3farir \u00cdslendinga \u00ed Icesave-m\u00e1linu. \u00cdslensk stj\u00f3rnv\u00f6ld veittu bankaleyfi\u00f0. \u00dea\u00f0 var \u00e1 \u00feeirra valdi fr\u00e1 upphafi a\u00f0 krefjast \u00feess a\u00f0 Icesave yr\u00f0i \u00ed formi d\u00f3tturf\u00e9lags en ekki \u00fatib\u00fas og v\u00e6ri \u00fear me\u00f0 undir eftirliti og me\u00f0 trygginga\u00e1byrg\u00f0 breska r\u00edkisins. Fj\u00e1fm\u00e1laeftirliti\u00f0 reyndi \u00e1 \u00e1rinu 2008 a\u00f0 for\u00f0a slysinu me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 krefjast \u00feess a\u00f0 Landsbankinn breytti \u00feessari innl\u00e1nsstarfsemi sinni \u00ed d\u00f3tturf\u00e9lag. Bankastj\u00f3rar Landsbankans \u00feversk\u00f6llu\u00f0ust vi\u00f0  og FME fylgdi m\u00e1linu ekki eftir af n\u00e6gilegri h\u00f6rku \u00ed t\u00e6ka t\u00ed\u00f0.<\/p>\n<p><b>4.<\/b>  Hvernig l\u00edtur m\u00e1li\u00f0 \u00fat, ef vi\u00f0 reynum a\u00f0 setja okkur \u00ed f\u00f3tspor breskra og hollenskra sparifj\u00e1reigenda? \u00de\u00e1 er lj\u00f3st a\u00f0 f\u00f3rnarl\u00f6mbin \u00ed m\u00e1linu eru breskir og hollenskir sparifj\u00e1reigendur og \u00edslenskir skattgrei\u00f0endur. Sk\u00farkarnir \u00ed m\u00e1linu eru \u00f3tv\u00edr\u00e6tt bankastj\u00f3rar og bankar\u00e1\u00f0sformenn Landsbankans.<\/p>\n<p>\u00d3lafur Arnarson, hagfr\u00e6\u00f0ingur, h\u00f6fundur b\u00f3karinnar Sofandi a\u00f0 feig\u00f0ar\u00f3si, segir um \u00feetta m\u00e1l eftirfarandi:<\/p>\n<p><i>\u201cGeir H. Haarde sag\u00f0i \u00ed samtali vi\u00f0 undirb\u00faning b\u00f3karinnar, a\u00f0 fyrirkomulag Icesave-reikninganna og s\u00fa t\u00f6f sem var\u00f0 \u00e1 a\u00f0 koma \u00feeim yfir \u00ed d\u00f3tturf\u00e9lag, s\u00e9 eitthvert mesta b\u00f6l, sem \u00edslensk stj\u00f3rnv\u00f6ld hafa nokkurn t\u00edma \u00feurft a\u00f0 gl\u00edma vi\u00f0. \u00dea\u00f0 hafi veri\u00f0 \u00f3fyrirgefanlegt af h\u00e1lfu Landsbankans a\u00f0 opna Icesave-reikninga s\u00edna \u00ed \u00fatib\u00fai \u00ed Bretlandi. \u00dea\u00f0 hafi ekki veri\u00f0 tilviljun, heldur hafi a\u00f0 baki legi\u00f0 fyrir\u00e6tlanir um a\u00f0 geta nota\u00f0 \u00fe\u00e1 peninga, sem k\u00e6mu inn \u00ed Icesave, r\u00e9tt eins og \u00feeir k\u00e6mu \u00far \u00edslensku \u00fatib\u00fai.\u201d<\/i><\/p>\n<p>\u00deeir menn sem t\u00f3ku \u00feessa \u201c\u00f3fyrirgefanlegu\u201d \u00e1kv\u00f6r\u00f0un a\u00f0 mati fv. fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra og formanns Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins e\u00f0a bera \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 henni, heita: Halld\u00f3r J.Kristj\u00e1nsson og Sigurj\u00f3n \u00de. \u00c1rnason, bankastj\u00f3rar; og  Bj\u00f6rg\u00f3lfur Gu\u00f0mundsson og Kjartan Gunnarsson, forma\u00f0ur og varaforma\u00f0ur bankar\u00e1\u00f0sins.<\/p>\n<p><b>5. <\/b> Vissu \u00feessir menn, hva\u00f0a \u00e1h\u00e6ttu \u00feeir v\u00e6ru a\u00f0 taka, \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 \u00edslenskra  skattgrei\u00f0enda? \u00dea\u00f0 er s\u00e9rst\u00f6k \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 \u00e6tla, a\u00f0 \u00feeim hafi m\u00e1tt vera \u00feessi \u00e1byrg\u00f0 fulllj\u00f3s. \u00deann 18. apr\u00edl fengu \u00feeir \u00ed hendur sk\u00fdrslu um st\u00f6\u00f0u og framt\u00ed\u00f0arhorfur \u00edslenska bankakerfisins, sem \u00feeir h\u00f6f\u00f0u sj\u00e1lfir panta\u00f0.<\/p>\n<p>Sk\u00fdrsluh\u00f6fundar eru Willem Buiter og Ann Sibert, en s\u00fa s\u00ed\u00f0arnefnda situr n\u00fa \u00ed peningastefnur\u00e1\u00f0i Se\u00f0labankans.Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur \u00feessara s\u00e9rfr\u00e6\u00f0pinga voru  hrollvekjandi. Framundan blasti vi\u00f0 hrun bankanna. \u00dea\u00f0 var ekki spurning um hvort,  heldur hven\u00e6r. Helstu \u00e1st\u00e6\u00f0ur voru ofv\u00f6xtur bankanna og skuldsetning \u00ed  erlendum gjaldeyri, hvort tveggja langt umfram getu \u00edslenska se\u00f0labankans og \u00edslenska r\u00edkisins (les skattgrei\u00f0enda) til a\u00f0 bjarga b\u00f6nkunum fr\u00e1 falli, \u00feegar \u00e1 reyndi \u00ed lausafj\u00e1rskorti vegna endurfj\u00e1rm\u00f6gnunar skulda.<\/p>\n<p>Sk\u00fdrsluh\u00f6fundar hv\u00f6ttu  til \u00feess a\u00f0 \u00feegar \u00ed sta\u00f0 yr\u00f0i gripi\u00f0 til fyrirbyggjandi var\u00fa\u00f0arr\u00e1\u00f0stafana. \u00dear \u00e1 me\u00f0al var a\u00f0 flytja \u201cl\u00f6gheimili og varnar\u00feing\u201d bankanna til \u00fatlanda undir eftirlit og \u00e1byrg\u00f0 \u00fearlendra yfirvalda, sem hef\u00f0u bur\u00f0i til a\u00f0 for\u00f0a \u00feeim fr\u00e1 falli.<\/p>\n<p>Hvernig brug\u00f0ust stj\u00f3rnendur Landsbanka \u00cdslands v\u00f0 \u00feessum vi\u00f0v\u00f6runum?  \u00cd sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 l\u00e1ta vi\u00f0varanir s\u00e9rfr\u00e6\u00f0inganna s\u00e9r a\u00f0 kenningu ver\u00f0a, brug\u00f0ust \u00feeir \u00fever\u00f6fugt  vi\u00f0. M\u00e1nu\u00f0i seinna e\u00f0a 29. ma\u00ed, 2008 opnu\u00f0u \u00feeir n\u00fdtt \u00fatib\u00fa \u00ed Hollandi me\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 yfirl\u00fdstu markmi\u00f0i a\u00f0 n\u00e1 inn 500 millj\u00f3num evra fyrir \u00e1rslok.\u00deessir menn geta \u00fev\u00ed me\u00f0 engum r\u00f6kum haldi\u00f0 \u00fev\u00ed fram, a\u00f0 \u00feeir hafi veri\u00f0 \u00ed g\u00f3\u00f0ri tr\u00fa e\u00f0a \u00f3vitandi um \u00fe\u00e1 \u00e1h\u00e6ttu, sem \u00feeir voru a\u00f0 baka \u00edslenskum skattgrei\u00f0endum. Undir lokin h\u00f6f\u00f0u \u00feeir teki\u00f0 vi\u00f0 innist\u00e6\u00f0um 343 \u00fe\u00fasunda  sparifj\u00e1reigenda a\u00f0 upph\u00e6\u00f0 1.156 milljar\u00f0a kr\u00f3na, \u00fear sem l\u00e1gmarkstryggingin l\u00f6gum samkv\u00e6mt nam 650 millj\u00f6r\u00f0um kr\u00f3na. \u00dea\u00f0 er s\u00fa upph\u00e6\u00f0, sem \u00edslenskir  skattgrei\u00f0endur bera \u00e1byrg\u00f0 \u00e1, l\u00f6gum samkv\u00e6mt.<\/p>\n<p><b>6.  <\/b>Er r\u00e9ttm\u00e6tt a\u00f0 l\u00edta \u00e1 ger\u00f0ir \u00feessara manna sem efnahagsleg hry\u00f0juverk? Bandar\u00edkjamenn l\u00edta svo \u00e1 a\u00f0 h\u00f3pur manna sem ger\u00f0i \u00e1r\u00e1s \u00e1 t\u00edvburaturnana \u00ed New York 11. september 2001, s\u00e9u skilgreindir af al\u00fej\u00f3\u00f0asamf\u00e9laginu sem hry\u00f0juverkamenn. Bandar\u00edkjamenn hafa beitt s\u00e9r fyrir \u00fev\u00ed, a\u00f0 sl\u00edkum m\u00f6nnum s\u00e9 hvergi v\u00e6rt og a\u00f0 eignir \u00feeirra, \u00fe.m.t.bankareikningar, s\u00e9u ger\u00f0ir uppt\u00e6kir, hvar sem til \u00feeirra n\u00e6st. \u00d6ll saml\u00edking vi\u00f0 hry\u00f0juverkamennina fr\u00e1 Saudi-Arab\u00edu er a\u00f0 \u00fev\u00ed leyti fr\u00e1leit, a\u00f0 \u00ed \u00feeirra tilviki var saklausum mannsl\u00edfum f\u00f3rna\u00f0. Samt leikur \u00e1 \u00fev\u00ed enginn vafi, a\u00f0 efnahagsleg hry\u00f0juverk eigenda og stj\u00f3rnenda \u00edslensku bankanna hafa haft miklu v\u00ed\u00f0t\u00e6kari \u00e1hrif \u00e1 l\u00edfskj\u00f6r fj\u00f6lda f\u00f3lks \u00e1 \u00cdslandi en 11. september haf\u00f0i \u00ed Bandar\u00edkjunum, s\u00e9 \u00fea\u00f0 m\u00e6lt \u00ed atvinnuleysi, eignamissi og l\u00edfskjarahruni fj\u00f6lda f\u00f3lks. \u00deess vegna er e\u00f0lilegt a\u00f0 spurt s\u00e9: Hvers vegna hefur enginn \u00feessara manna veri\u00f0 l\u00e1tinn svara til saka frammi fyrir d\u00f3mst\u00f3li, n\u00fa \u00e1tta m\u00e1nu\u00f0um eftir hrun hagkerfisins? Hvers vegna hafa engar r\u00e1\u00f0stafanir veri\u00f0 ger\u00f0ar til a\u00f0 leggja hald \u00e1 eignir \u00feessara manna, til tryggingar fyrir grei\u00f0slu \u00feeirra skulda, sem \u00feeir hafa v\u00edsvitandi l\u00e1ti\u00f0 falla \u00e1 almenning?<\/p>\n<p><b>7. <\/b> Hvers vegna hafa stj\u00f3rnv\u00f6ld ekki lagt \u00f6ll spilin \u00e1 bor\u00f0i\u00f0 \u00ed \u00feessu m\u00e1li? \u00c1byrg\u00f0 r\u00edkisins \u00ed formi innist\u00e6\u00f0utryggingar vegna Icesave a\u00f0 upph\u00e6\u00f0 650 milljar\u00f0ar kr\u00f3na l\u00e1 fyrir, \u00feegar \u00e1 n\u00e6stu d\u00f6gum eftir hrun Landsbankans. Upph\u00e6\u00f0in hefur ekkert breyst. Hva\u00f0 hefur n\u00e1\u00f0st fram me\u00f0  \u00e1tta m\u00e1na\u00f0a samninga\u00fe\u00f3fi? Vi\u00f0 mat \u00e1 \u00fev\u00ed ber a\u00f0 hafa \u00ed huga, a\u00f0 r\u00edkisstj\u00f3rn Geirs Haarde og Ingibjargar S\u00f3lr\u00fanar G\u00edslad\u00f3ttur haf\u00f0i sam\u00feykkt \u00e1byrg\u00f0 \u00edslenska r\u00edkisins \u00e1 sparifj\u00e1rinnist\u00e6\u00f0um hollenska Icesave og fallist \u00e1 l\u00e1nt\u00f6ku \u00ed \u00fev\u00ed skyni me\u00f0 6.7% v\u00f6xtum til t\u00edu \u00e1ra. \u00deetta spillti samningsst\u00f6\u00f0u \u00cdslands st\u00f3rlega.<\/p>\n<p><b>8.  <\/b>Me\u00f0 samningsni\u00f0urst\u00f6\u00f0unni n\u00fa hefur eftirfarandi \u00e1unnist: L\u00e1nst\u00edminn ver\u00f0ur 15 \u00e1r; sj\u00f6 fyrstu \u00e1rin ver\u00f0a afborgunarlaus; \u00e1 \u00feessu \u00e1rabili l\u00e6kkar h\u00f6fust\u00f3llinn eftir \u00fev\u00ed sem eignum Landsbankans \u00ed Bretlandi ver\u00f0ur komi\u00f0 \u00ed ver\u00f0; \u00e1 me\u00f0an ber h\u00f6fu\u00f0st\u00f3llinn 5.5% vexti. V\u00e6ntanlega m\u00e1 endurfj\u00e1rmagna eftirst\u00f6\u00f0varnar \u00e1 \u00e1runum 2016 til 2024 \u00e1 hagst\u00e6\u00f0ari kj\u00f6rum. \u00dea\u00f0 er \u00e1h\u00e6tta sem \u00cdslendingar taka og enginn kann a\u00f0 meta af rauns\u00e6i \u00e1 \u00feessari stundu.<\/p>\n<p><b>9. <\/b> Eftir standa veigamiklar spurningar, sem stj\u00f3rnv\u00f6ld ver\u00f0a a\u00f0 sk\u00fdra betur fyrir almenningi. Se\u00f0labankar heimsins hafa  \u00ed r\u00edkjandi kreppu\u00e1standi keppst vi\u00f0 a\u00f0 l\u00e6kka st\u00fdrivexti.  St\u00fdrivextir Bank of England eru a\u00f0 n\u00e1lgast n\u00falli\u00f0. \u00datistandandi eignir Landsbankans (l\u00e1nas\u00f6fn?) \u00ed Bretlandi, \u00feau sem eru vaxtaberandi, bera v\u00e6ntanlega vexti \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00feetta. Hvers vegna n\u00e1\u00f0ust \u00fe\u00e1 ekki fram l\u00e6gri vextir \u00e1 h\u00f6fu\u00f0st\u00f3l l\u00e1nsins, \u00feegar \u00feess er l\u00edka g\u00e6tt, a\u00f0 l\u00e1ni\u00f0 ber r\u00edkis\u00e1byrg\u00f0? L\u00e1nsh\u00e6fismat \u00edslenska r\u00edkisins er a\u00f0 v\u00edsu ekki beysi\u00f0 n\u00fana, en vi\u00f0 erum a\u00f0 tala um afborganir eftir 8-15 \u00e1r. Ber a\u00f0 skilja \u00feetta vaxtastig sem vantraust \u00e1 framt\u00ed\u00f0arhorfur \u00cdslands? Og varasamt ford\u00e6mi? Er ekki \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 gera n\u00e1nari grein fyrir \u00e1\u00e6tlu\u00f0u eignaver\u00f0m\u00e6ti Landsbankans? Hversu rauns\u00e6tt er \u00e1h\u00e6ttumati\u00f0 sem a\u00f0 baki b\u00fdr um a\u00f0 eignir geti a\u00f0 lokum sta\u00f0i\u00f0 undir allt a\u00f0 90% \u00feessara skuldbindinga? Ef r\u00e9tt er a\u00f0 Bretar hafi heiti\u00f0 stu\u00f0ningi vi\u00f0 \u00f6flun uppl\u00fdsinga um faldar eignir \u00ed skattaparad\u00edsum undir breskri vernd \u00ed Kar\u00edbahafi, var \u00fe\u00e1 ekki l\u00edka \u00e1st\u00e6\u00f0a  til a\u00f0 leita a\u00f0sto\u00f0ar breskra yfirvalda vi\u00f0 a\u00f0 leggja hald \u00e1 eignir eigenda Landsbankans \u00ed \u00f6\u00f0rum f\u00e9l\u00f6gum, sem skr\u00e1\u00f0 eru \u00ed breskri l\u00f6gs\u00f6gu? \u00cdslenskir skattgrei\u00f0endur eiga kr\u00f6fu \u00e1 a\u00f0 f\u00e1 sv\u00f6r vi\u00f0 spurningum af \u00feessu tagi.<\/p>\n<p><b>10.  <\/b>Hverjir bera alla \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00feeim ska\u00f0a sem \u00edslenskir skattgrei\u00f0endur og \u00edslenskt efnahagsl\u00edf hafa or\u00f0i\u00f0 fyrir vegna \u00feessa m\u00e1ls? \u00dea\u00f0 eru \u00ed fyrsta lagi \u00feeir nafngreindu einstaklingar sem \u00e1ttu og stj\u00f3rnu\u00f0u Landsbanka \u00cdslands, og t\u00f3ku \u00e1kvar\u00f0anir um  stofnun \u00fatib\u00faa Landsbankans erlendir, vitandi vits um  \u00fe\u00e1 \u00e1h\u00e6ttu sem skattgrei\u00f0endum var b\u00fain af \u00feeim s\u00f6kum. \u00deeir \u00e1ttu \u00feess kost a\u00f0 hafa \u00feessa starfsemi \u00ed formi d\u00f3tturfyrirt\u00e6kja, \u00e1n \u00e1byrg\u00f0ar \u00edslenska r\u00edkisins, en v\u00f6ldu af \u00e1settu r\u00e1\u00f0i a\u00f0 gera \u00fea\u00f0 ekki. \u00deessi starfsemi h\u00f3fst \u00e1ri\u00f0 2006 \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 r\u00edkisstj\u00f3rnar Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokks og Frams\u00f3knarflokks. \u00deessir flokkar f\u00f3ru me\u00f0 fors\u00e6tis- og fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneyti\u00f0 sem og vi\u00f0skiptar\u00e1\u00f0uneyti\u00f0. \u00deessir flokkar, n\u00faverandi stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0uflokkar, bera \u00fev\u00ed alla \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 Icesave-m\u00e1linu.<\/p>\n<p><b>11. <\/b> R\u00edkisstsj\u00f3rn Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0iflokks og Samfylkingar ber \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00ed  a\u00f0 heimila starfr\u00e6kslu Icesave \u00ed Hollandi, \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 hafa fengi\u00f0 tr\u00faver\u00f0ugar vi\u00f0varanir um, a\u00f0 \u00edslenska bankakerfi\u00f0 v\u00e6ri a\u00f0 hruni komi\u00f0. \u00deessi sama r\u00edkisstj\u00f3rn st\u00f3rspillti samningsst\u00f6\u00f0u \u00cdslands me\u00f0 samkomulagi vi\u00f0 hollensk stj\u00f3rnv\u00f6ld um l\u00e1nt\u00f6ku vegna innist\u00e6\u00f0utrygginga \u00fear \u00ed landi \u00e1 \u00f3vi\u00f0unandi kj\u00f6rum, \u00feegar hausti\u00f0 2008. Engum \u00feessara a\u00f0ila, sem bera fulla \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00ed hvernig komi\u00f0 er, ferst a\u00f0 gagnr\u00fdna \u00fe\u00e1 samningsni\u00f0urst\u00f6\u00f0u sem n\u00fa liggur fyrir.  Allra s\u00edst ferst \u00feessum m\u00f6nnum a\u00f0 \u00e1lasa n\u00faverandi fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra, Steingr\u00edmi J. Sigf\u00fassyni, fyrir a\u00f0 hafa ekki n\u00e1\u00f0 hagst\u00e6\u00f0ari ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u. Samninganefnd undir forystu Svavars Gestssonar og \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 Steingr\u00edms J. S\u00edgf\u00fassonar, hefur einfaldlega bjarga\u00f0 \u00fev\u00ed sem bjarga\u00f0 var\u00f0. \u00deeir sem sj\u00e1lfir l\u00f6g\u00f0u \u00feennan skuldaklafa \u00e1 her\u00f0ar \u00edslensku \u00fej\u00f3\u00f0inni \u00e6ttu a\u00f0 sj\u00e1 s\u00f3ma sinn \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 hafa hlj\u00f3tt um sig  a\u00f0 minnsta kosti svo lengi sem \u00fej\u00f3\u00f0in er a\u00f0 borga skuldirnar, sem \u00feeir stofnu\u00f0u til e\u00f0a b\u00e1ru \u00e1byrg\u00f0 \u00e1.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><b>VEI Y\u00d0UR, \u00de\u00c9R HR\u00c6SNARAR.<\/b><br \/>\nHva\u00f0 svo sem m\u00f6nnum finnst um samningsni\u00f0urst\u00f6\u00f0una \u00ed Icesave-m\u00e1linu, \u00fe\u00e1 er eitt v\u00edst: Stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0uflokkarnir, Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is- og Frams\u00f3knarflokkurinn,  \u00e6ttu s\u00edst af \u00f6llum a\u00f0 \u00feykjast \u00feess umkomnir a\u00f0 gagnr\u00fdna n\u00faverandi r\u00edkisstj\u00f3rn, hva\u00f0 \u00fe\u00e1 heldur n\u00fav. fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra, Steingr\u00edm J. Sigf\u00fasson, fyrir a\u00f0 hafa haldi\u00f0 illa \u00e1 m\u00e1lum e\u00f0a fyrir a\u00f0 hafa lagt dr\u00e1psklyfjar \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0ina a\u00f0 \u00f3sekju. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1224","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1224"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2830,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1224\/revisions\/2830"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}