{"id":1234,"date":"2009-07-07T00:00:00","date_gmt":"2009-07-07T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1234"},"modified":"2020-09-22T13:04:34","modified_gmt":"2020-09-22T13:04:34","slug":"um-smjorklipukenninguna-og-sedlabankastjorann","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1234","title":{"rendered":"UM SMJ\u00d6RKL\u00cdPUKENNINGUNA OG SE\u00d0LABANKASTJ\u00d3RANN"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>\u201cVi\u00f0 \u00feetta hvarf allur \u00e1hugi kattarins \u00e1 fuglunum og m\u00fasunum, en athygli hans beindist eing\u00f6ngu a\u00f0 smj\u00f6rkl\u00edpunni \u00e1 r\u00f3funni.  \u00deessari s\u00f6mu a\u00f0fer\u00f0 sag\u00f0ist Dav\u00ed\u00f0 oft hafa beitt    \u00e1 andst\u00e6\u00f0inga s\u00edna \u00ed stj\u00f3rnm\u00e1lum. \u00deegar athygli \u00feeirra beindist a\u00f0  einhverjum st\u00f3rum m\u00e1lum, fleyg\u00f0i hann til \u00feeirra \u00f6\u00f0rum m\u00e1lum, minni h\u00e1ttar m\u00e1lum,  og l\u00e9t \u00fe\u00e1 \u00feannig  eltast vi\u00f0 skotti\u00f0 \u00e1 s\u00e9r. \u00deessi a\u00f0fer\u00f0 hefur gengi\u00f0 undir nafninu  \u201csmj\u00f6rkl\u00edpua\u00f0fer\u00f0in\u201d  \u00ed \u00edslenskum stj\u00f3rnm\u00e1lum&#8230;\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>Tr\u00far smj\u00f6rkl\u00edpukenningunni hennar \u00f6mmu fer Dav\u00ed\u00f0 eins og k\u00f6ttur \u00ed kringum heitan graut utanum Icesave-m\u00e1li\u00f0 og for\u00f0ast eins og heitan eldinn a\u00f0 n\u00e1lgast kjarna m\u00e1lsins. Hver er kjarni m\u00e1lsins? Hann er s\u00e1 a\u00f0 vinir Dav\u00ed\u00f0s \u00ed Landsbankanum, Bj\u00f6rg\u00f3lfur Gu\u00f0mundsson og Kjartan Gunnarsson, framkv\u00e6mdastj\u00f3ri Flokksins, \u00e1kv\u00e1\u00f0u a\u00f0 bjarga Landsbankanum fr\u00e1 yfirvofandi \u00feroti me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 stofna \u00fatib\u00fa bankans \u00ed Bretlandi og Hollandi og t\u00e6la \u00fearlenda sparifj\u00e1reigendur til a\u00f0 treysta \u00feeim fyrir peningunum s\u00ednum. Og a\u00f0 \u00edslensk stj\u00f3rnv\u00f6ld, r\u00edkisstj\u00f3rn, se\u00f0labanki og fj\u00e1rm\u00e1laeftirlit,  l\u00e9tu \u00fe\u00e1 komast upp me\u00f0 \u00feetta.<\/p>\n<p>\u00deetta er kjarni m\u00e1lsins, upphaf \u00feess og endir. Ef \u00feeir vinirnir hef\u00f0u stunda\u00f0 \u00feessa fj\u00e1r\u00f6flunarstarfsemi s\u00edna \u00ed nafni \u00fearlendra banka (d\u00f3tturfyrirt\u00e6kja en ekki \u00fatib\u00faa), sem \u00feeir reyndar \u00e1ttu fyrir, \u00fe\u00e1 l\u00e6gi enginn Icesave-reikningur n\u00fa fyrir Al\u00feingi \u00cdslendinga. M\u00e1li\u00f0 er ekki fl\u00f3knara en \u00feetta.\u00cd upphafi skyldi endirinn sko\u00f0a.<\/p>\n<p>Evr\u00f3putilskipunin sem leidd var \u00ed l\u00f6g 1999, \u00ed fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herrat\u00ed\u00f0 Dav\u00ed\u00f0s, kve\u00f0ur \u00e1 um tvennt: A\u00f0 \u00fatib\u00fa banka, hvar sem er \u00e1 evr\u00f3pska efnahagssv\u00e6\u00f0inu, starfi \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 heimalandsins. \u00dea\u00f0 \u00e1 vi\u00f0 um bankaleyfi, eftirlit og l\u00e1gmarkstryggingu \u00e1 sparifj\u00e1rinnist\u00e6\u00f0um. \u00deessi l\u00e1gmarksinnist\u00e6\u00f0utrygging skal nema 20.887 evrum. Hins vegar gildir s\u00fa regla um d\u00f3tturfyrirt\u00e6ki, a\u00f0 \u00feau eru rekin undir eftirliti og me\u00f0 sparifj\u00e1rtryggingu gistilandsins. Menn \u00e1ttu \u00fev\u00ed val. Vinir Dav\u00ed\u00f0s vissu alveg hva\u00f0 \u00feeir voru a\u00f0 gera, \u00feegar \u00feeir v\u00f6ldu \u00fatib\u00fasformi\u00f0. \u00deeir ger\u00f0u \u00fea\u00f0 \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 \u00cdslands. \u00dea\u00f0 vissu l\u00edka \u00edslensk stj\u00f3rnv\u00f6ld, sem leyf\u00f0u \u00feeim \u00fea\u00f0, \u00e1ri\u00f0 2006.<\/p>\n<p>S\u00e1 galli er \u00e1 heimat\u00edlb\u00fainni (eftir\u00e1)l\u00f6gsk\u00fdringu nokkurra \u00edslenskra l\u00f6gfr\u00e6\u00f0inga, nefnilega a\u00f0 sparifj\u00e1rtryggingin takmarkist vi\u00f0 t\u00f3man tryggingarsj\u00f3\u00f0, a\u00f0 s\u00e1 l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingur fyrirfinnst ekki utan landssteinana, sem tekur mark \u00e1 l\u00f6gsk\u00fdringunni. Samr\u00e6md trygging sparifj\u00e1rinnist\u00e6\u00f0nanna \u00e1 evr\u00f3pska efnahagssv\u00e6\u00f0inu flokkast undir neytendavernd .H\u00fan \u00e1 a\u00f0 tryggja, a\u00f0 b\u00edr\u00e6fnir fj\u00e1rgl\u00e6framenn komist ekki upp me\u00f0 a\u00f0 f\u00e9fletta hrekklausa sparifj\u00e1reigendur. Or\u00f0alagi\u00f0 \u201censuring the compensation\u201d, \u00fe.e. \u201ca\u00f0 tryggja grei\u00f0slur\u201d l\u00fdsir tilganginum vel. G\u00e6tu sparifj\u00e1reigendur ekki treyst \u00feessu, \u00fat af langs\u00f3ttum lagakr\u00f3kum, v\u00e6ri um tr\u00fana\u00f0arbrest a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, sem hlyti a\u00f0 enda me\u00f0 banka\u00e1hlaupi.<\/p>\n<h2>Kerfishrun<\/h2>\n<p>N\u00fa kemur Dav\u00ed\u00f0 fram eftir d\u00fak og disk og segir: J\u00e1, \u00feetta getur \u00e1tt vi\u00f0 um fall einstakra banka, en ekki um kerfishrun. M\u00e1li s\u00ednu til stu\u00f0nings vitnar hann \u00ed \u00fea\u00f0 sem hann kallar OECD nefndar\u00e1lit, undir formennsku Jean-Claude Trichet, n\u00fav. bankastj\u00f3ra evr\u00f3pska Se\u00f0labankans, og heimtar a\u00f0 sk\u00fdrslan ver\u00f0i n\u00fa birt til a\u00f0 sanna m\u00e1l sitt. \u00dearna mun vera um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a nefndar\u00e1lit \u00e1 vegum franska se\u00f0labankans fr\u00e1 \u00e1rinu 2000, \u00feegar Frakkar l\u00f6gleiddu tilskipun ESB um samr\u00e6mda l\u00e1gmarkstryggingu innist\u00e6\u00f0ueigenda, r\u00e9tt eins og vi\u00f0 \u00cdslendingar.  En \u00fear segir a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u hvergi, a\u00f0 vi\u00f0 kerfishrun falli sparifj\u00e1rtryggingin ni\u00f0ur. \u00devert \u00e1 m\u00f3ti. \u00dear segir a\u00f0 vi\u00f0 sl\u00edkar kringumst\u00e6\u00f0ur komi til kasta eftirlitsstofnana, se\u00f0labanka og r\u00edkisstj\u00f3rna a\u00f0 \u00e1byrgjast trygginguna.<\/p>\n<p>Einmitt \u00feess vegna hafa tryggingasj\u00f3\u00f0irnir l\u00e1nt\u00f6kuheimildir, umfram i\u00f0gj\u00f6ldin. \u00d6fugt vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem Dav\u00ed\u00f0 gefur \u00ed skyn, tekur franska nefndar\u00e1liti\u00f0 af tv\u00edm\u00e6li um \u00e1byrg\u00f0 stj\u00f3rnvalda \u00e1 innist\u00e6\u00f0utryggingum, umfram inneignir tryggingarsj\u00f3\u00f0a, \u00feegar um kerfishrun er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.\u00c9g tek undir kr\u00f6fu Dav\u00ed\u00f0s um, a\u00f0 \u00feessi ni\u00f0ursta\u00f0a \u00far \u00e1rssk\u00fdrslu franska bankans \u00e1ri\u00f0 2000 ver\u00f0i birt, svo a\u00f0 \u00feingmenn \u00feurfi ekki a\u00f0 velkjast \u00ed vafa um \u00e1byrg\u00f0 s\u00edna gagnvart sparifj\u00e1reigendum \u00e1 kerfishruni.<\/p>\n<p>S\u00fa \u00e1kv\u00f6r\u00f0un bankastj\u00f3ra Landsbankans, \u00feeirra Halld\u00f3rs Kristj\u00e1nssonar og Sigurj\u00f3ns \u00c1rnasonar og bankar\u00e1\u00f0sins, \u00fe.e. \u00feeirra Bj\u00f6rg\u00f3lfs Gu\u00f0mundsonar og Kjartans Gunnarssonar, a\u00f0 opna n\u00fdtt \u00fatib\u00fa \u00ed Hollandi \u00ed lok ma\u00ed 2008 og s\u00fa sta\u00f0reynd, a\u00f0 \u00edslensk stj\u00f3rnv\u00f6ld l\u00e9tu \u00feessa menn komast upp me\u00f0 \u00feetta, er s\u00e9rstaklega v\u00edtaver\u00f0. \u00c1st\u00e6\u00f0an er s\u00fa, a\u00f0 \u00fe\u00e1 haf\u00f0i forystum\u00f6nnum bankans og fulltr\u00faum se\u00f0labanka og r\u00e1\u00f0uneyta borist \u00ed hendur s\u00e9rst\u00f6k sk\u00fdrsla vi\u00f0urkenndra s\u00e9rfr\u00e6\u00f0inga, \u00feeirra Buiter og Sibert, \u00fear sem kve\u00f0i\u00f0 er upp \u00far um, a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 a\u00f0eins t\u00edmaspursm\u00e1l, hven\u00e6r \u00edslensku bankarnir hrynji, nema gripi\u00f0 ver\u00f0i til ney\u00f0arr\u00e1\u00f0stafana \u00feegar \u00ed sta\u00f0. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00fdddi a\u00f0 flytja h\u00f6fu\u00f0st\u00f6\u00f0var bankanna \u00feanga\u00f0 sem megin\u00feungi starfseminnar var, e\u00f0a a.m.k. a\u00f0 koma \u00fatib\u00faunum \u00ed d\u00f3tturf\u00e9lagsform og \u00fear me\u00f0 \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 og me\u00f0 sparifj\u00e1rtryggingu \u00fearlendra stj\u00f3rnvalda.\u00deetta vissu bankastj\u00f3rarnir. \u00deetta vissu stj\u00f3rnv\u00f6ld. Samt ger\u00f0i enginn neitt. \u00deetta er kjarni m\u00e1lsins. \u00deetta er upphaf \u00f3g\u00e6funnar. \u00dearna er a\u00f0 leita \u00e1byrg\u00f0arinnar \u00e1 \u00f3f\u00f6rum okkar.<\/p>\n<p>\u00cd b\u00f3k sinni um hruni\u00f0 vekur Gu\u00f0ni Th. J\u00f3hannesson athygli \u00e1 \u00fev\u00ed, a\u00f0 skv. l\u00f6gum um fj\u00e1rm\u00e1lafryrirt\u00e6ki nr. 161\/2002,  36. gr. hef\u00f0i fj\u00e1rm\u00e1laeftirliti\u00f0 \u00edslenska geta\u00f0 banna\u00f0 stofnun \u00fatib\u00fas \u00e1 evr\u00f3pska efnahagssv\u00e6\u00f0inu, \u201cef \u00fea\u00f0 hefur r\u00e9ttm\u00e6ta \u00e1st\u00e6\u00f0u til a\u00f0 \u00e6tla a\u00f0 stj\u00f3rnun og fj\u00e1rhagssta\u00f0a hluta\u00f0eigandi fj\u00e1rm\u00e1lafyrirt\u00e6kis s\u00e9 ekki n\u00e6gilega traust\u201d (bls. 208).  \u00c1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 Landsbankinn opna\u00f0i \u00fatib\u00fa \u00ed Hollandi \u00ed ma\u00ed 2008, f\u00e1einum m\u00e1nu\u00f0um fyrir hrun, var s\u00fa a\u00f0 fj\u00e1rhagssta\u00f0a fyrirt\u00e6kisins var ekki n\u00e6gilega traust. Einmitt \u00feess vegan bar \u00edslenskum stj\u00f3rnv\u00f6ldum skylda til a\u00f0 st\u00f6\u00f0va \u00feetta feig\u00f0arflan \u00ed t\u00e6ka t\u00ed\u00f0. \u00dea\u00f0 br\u00e1st. \u00deess vegna sitja \u00edslenskir skattgrei\u00f0endur n\u00fa uppi me\u00f0 reikninginn.<\/p>\n<h2>P\u00f3lit\u00edskt talsamband<\/h2>\n<p>Til er sk\u00fdrsla eftir hollenska lagapr\u00f3fessora \u2013 Adrienne deMoor-VanVogt og Edgar dePerron \u2013 til ne\u00f0ri deildar hollenska \u00feingsins um Icesave-m\u00e1li\u00f0. \u00cd \u00feessari sk\u00fdrslu er s\u00fdnt fram \u00e1, a\u00f0 hollensk yfirv\u00f6ld l\u00f6g\u00f0u hart a\u00f0 \u00edslenskum stj\u00f3rnv\u00f6ldum a\u00f0 f\u00e6ra Icesave-reikningana inn \u00ed hollenska l\u00f6gs\u00f6gu og undir fullkomna b\u00f3taskyldu hollenskra yfirvalda, \u00e1\u00f0ur en verra hlytist af. Hollensk yfirv\u00f6ld voru m.\u00f6.o. f\u00fas til a\u00f0 taka \u00e1byrg\u00f0ina yfir \u00e1 sig og \u00fear me\u00f0 a\u00f0 for\u00f0a \u00e1h\u00e6ttu af \u00e1hlaupi \u00e1 banka, sem g\u00e6ti hlotist af vantrausti \u00e1 getu \u00edslenskra stj\u00f3rnvalda (se\u00f0labanka og r\u00edkisstj\u00f3rnar) til a\u00f0 standa vi\u00f0  marg\u00edtreka\u00f0ar yfirl\u00fdsingar um \u00e1byrg\u00f0 \u00feeirra \u00e1 innist\u00e6\u00f0utryggingum \u00edslenskra banka.<\/p>\n<p>Hverjir komu \u00ed veg fyrir \u00feetta?  Landsbanki \u00cdslands me\u00f0 fulltingi \u00edslenskra stj\u00f3rnvalda. Sama m\u00e1li gegnir um breska fj\u00e1rm\u00e1laeftirliti\u00f0.  \u00dea\u00f0 bau\u00f0st \u00edtreka\u00f0 til a\u00f0 taka \u00e1byrg\u00f0ina af \u00edslenska Landsbanka\u00e6vint\u00fdrinu yfir \u00e1 sig. Landsbankinn neita\u00f0i, af \u00fev\u00ed a\u00f0 forsprakkarnir vissu a\u00f0 \u00fear me\u00f0 yr\u00f0u \u00feeir settir undir hart eftirlit og g\u00e6tu \u00fe.a.l. ekki misnota\u00f0 a\u00f0st\u00f6\u00f0una \u00ed \u00fe\u00e1gu eigenda Landsbankans og eignarhaldsf\u00e9laga \u00feeirra. Hversu oft \u00e6tla \u00feeir sem bera alla \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00f3f\u00f6rum \u00edslensku \u00fej\u00f3\u00f0arinnar \u00ed \u00feessu m\u00e1li \u2013 \u00feeir hinir s\u00f6mu og g\u00e1tu komi\u00f0 \u00ed veg \u00f3d\u00e6\u00f0i\u00f0 \u2013 a\u00f0 endurtaka \u00e1sakanir s\u00ednar um, a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 allt Bretum og Hollendingum a\u00f0 kenna?<\/p>\n<p>Er til of mikils m\u00e6lst, \u00ed lj\u00f3si \u00feessarar fors\u00f6gu m\u00e1lsins, a\u00f0 Dav\u00ed\u00f0 Oddsson, fv. fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra og se\u00f0labankastj\u00f3ri,  fari senn hva\u00f0 l\u00ed\u00f0ur, n\u00fa \u00feegar um h\u00e6gist fr\u00e1 emb\u00e6ttis\u00f6nnum, a\u00f0 l\u00edta \u00ed eigin barm? Hver bar \u00e1 \u00fev\u00ed h\u00f6fu\u00f0\u00e1byrg\u00f0, vi\u00f0 einkav\u00e6\u00f0ingu r\u00edkisbankanna, a\u00f0 afhenda Bj\u00f6rg\u00f3lfsfe\u00f0gum Landsbankann \u00e1 gjafvir\u00f0i? Hvers vegna var n\u00e1nasti samstarfsma\u00f0ur Dav\u00ed\u00f0s, Kjartan Gunnarsson,framkv\u00e6mdastj\u00f3ri Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, skilinn eftir vi\u00f0 einkav\u00e6\u00f0inguna sem varaforma\u00f0ur bankar\u00e1\u00f0sins? Var \u00fea\u00f0 ekki til \u00feess a\u00f0 tryggja, a\u00f0 forr\u00e1\u00f0amenn bankans v\u00e6ru \u201c\u00ed p\u00f3lit\u00edsku talsambandi\u201d vi\u00f0 Flokkinn, \u00far \u00fev\u00ed a\u00f0 B\u00fana\u00f0arbankinn haf\u00f0i samkv\u00e6mt helmingaskiptareglunni veri\u00f0 framseldur \u00ed hendurnar \u00e1 S-h\u00f3pnum, m\u00f6nnunum sem stukku fr\u00e1 bor\u00f0i, \u00e1\u00f0ur en S\u00cdS var dysja\u00f0 \u00e1 \u00f6skuhaugum s\u00f6gunnar?<\/p>\n<p>Og ekki \u00e6tti talsambandi\u00f0 vi\u00f0 flokkinn a\u00f0 hafa stir\u00f0na\u00f0 vi\u00f0 einkav\u00e6\u00f0inguna, \u00feegar \u00feess er g\u00e6tt, a\u00f0 listinn yfir n\u00e1nustu samstarfsmenn bankastj\u00f3ra Landsbankans l\u00edtur \u00fat \u2013 eftir \u00e1 a\u00f0 hyggja  &#8211; eins  og \u201chver er ma\u00f0urinn?\u201d yfir valdakerfi Flokksins \u00far Orator, V\u00f6ku og St\u00fadentar\u00e1\u00f0i inn \u00ed bankana og r\u00e1\u00f0uneytin. \u00dea\u00f0 ber allt a\u00f0 sama brunni. \u00dea\u00f0 t\u00f3k \u00feetta \u00fe\u00e9ttri\u00f0na venslanet s\u00e9rhagsmunanna, undir verndarv\u00e6ng Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, bara sex \u00e1r fr\u00e1 einkav\u00e6\u00f0ingu a\u00f0 kollvarpa efnahagslegu sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i \u00cdslands og or\u00f0spori gagnvart umheiminum.<\/p>\n<p>Geri a\u00f0rir betur.<\/p>\n<p>Og svo \u00feykjast \u00feeir hvergi hafa n\u00e6rri komi\u00f0 og gera hr\u00f3p a\u00f0 hinum, sem t\u00f3ku vi\u00f0 \u00ferotab\u00fainu og eru a\u00f0 reyna a\u00f0 reisa \u00cdsland vi\u00f0 \u00far r\u00fastunum.<\/p>\n<h2>\u00c1byrg\u00f0 Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins<\/h2>\n<p>U\/ndir lok drottningarvi\u00f0talsins vi\u00f0 Agnesi segir Dav\u00ed\u00f0, a\u00f0 yfirl\u00fdsingar \u00e1kve\u00f0inna r\u00e1\u00f0herra um a\u00f0 vi\u00f0 s\u00e9um skuldbundin, hafi vitanlega st\u00f3rska\u00f0a\u00f0 m\u00e1lsta\u00f0 okkar. \u00deetta er sj\u00e1lfsagt \u00fatsmogin smj\u00f6rkl\u00edpua\u00f0fer\u00f0 til a\u00f0 vanda um vi\u00f0 \u00fe\u00e1 Geir H. Haarde, fv. fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra og \u00c1rna Mathiesen fv. fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra, sem \u00ed t\u00ed\u00f0 r\u00edkisstj\u00f3rnar Geirs og Ingibjargar S\u00f3lr\u00fanar, skuldbundu \u00cdsland a\u00f0 samningalei\u00f0inni og h\u00f6fnu\u00f0u um lei\u00f0 d\u00f3mst\u00f3lalei\u00f0inni, sem Dav\u00ed\u00f0 gerist n\u00fa s\u00e9rstakur talsma\u00f0ur fyrir.<\/p>\n<p>Strax f\u00e1einum d\u00f6gum eftir hrun, e\u00f0a n\u00e1nar tilteki\u00f0 \u00feann 11. okt\u00f3ber, 2008, ger\u00f0i \u00c1rni Mathiesen samkomulag vi\u00f0 kollega sinn, hollenska fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0herrann, sem f\u00f3l \u00ed s\u00e9r allt \u00ed senn: Vi\u00f0urkenningu \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 \u00edslensku r\u00edkisstj\u00f3rnarinnar (les: skattgrei\u00f0enda) \u00e1 l\u00e1gmarkstryggingu innist\u00e6\u00f0ueigenda og hollenskt l\u00e1n \u00e1 afarkj\u00f6rum til \u00feess a\u00f0 standa undir \u00feeirri skuldbindingu (l\u00e1n til 10 \u00e1ra me\u00f0 6.7% v\u00f6xtum og afborgunarlaust bara fyrstu 3 \u00e1rin). Hollendingar f\u00e9llu ekki fr\u00e1 \u00feessu samkomulagi fyrr en \u00e1 seinustu stundu samningavi\u00f0r\u00e6\u00f0nanna \u00ed byrjun j\u00fan\u00ed 2009.<\/p>\n<p>\u00deann 14. n\u00f3v. sam\u00feykkti r\u00edkisstj\u00f3rn Geirs H. Haarde og Ingibjargar S\u00f3lr\u00fanar umsamin vi\u00f0mi\u00f0 (\u201cagreed guidelines\u201d) fyrir samingavi\u00f0r\u00e6\u00f0ur milli r\u00edkjanna. \u00dear segir me\u00f0al annars a\u00f0 \u201ctilskipunin um innist\u00e6\u00f0utryggingar hafi veri\u00f0 felld inn \u00ed l\u00f6ggj\u00f6fina um evr\u00f3pska efnahagssv\u00e6\u00f0i\u00f0&#8230; og gildi \u00fev\u00ed \u00e1 \u00cdslandi me\u00f0 sama h\u00e6tti og h\u00fan gildir \u00ed  a\u00f0ildarr\u00edkjum Evr\u00f3pusambandsins.\u201d \u2013 \u00dear me\u00f0 var hin s\u00e9r\u00edslenska l\u00f6gsk\u00fdring um a\u00f0 innist\u00e6\u00f0utryggingin gilti ekki \u00e1 \u00cdslandi, sem engir a\u00f0rir en h\u00f6fundarnir sj\u00e1lfir h\u00f6f\u00f0u teki\u00f0 mark \u00e1, endanlega gefin upp \u00e1 b\u00e1tinn.<\/p>\n<p>\u00deann 5. desember 2008 sam\u00feykkti svo  Al\u00feingi \u00feings\u00e1lyktunartill\u00f6gu um \u00e1byrg\u00f0 r\u00edkissj\u00f3\u00f0s \u00e1 innist\u00e6\u00f0itryggingum vegna innist\u00e6\u00f0na \u00ed \u00fatib\u00faum \u00edslenskra vi\u00f0skiptabanka \u00e1 evr\u00f3pska efnahagssv\u00e6\u00f0inu. \u00dear segir: \u201cAl\u00feingi \u00e1lyktar a\u00f0 fela r\u00edkisstj\u00f3rninni a\u00f0 lei\u00f0a til lykta samninga vi\u00f0 vi\u00f0eigandi stj\u00f3rnv\u00f6ld vegna innist\u00e6\u00f0na \u00ed  \u00fatib\u00faum \u00edslenskra vi\u00f0skiptabanka \u00e1 evr\u00f3pska efnahagssv\u00e6\u00f0inu \u00e1 grundvelli \u00feeirra sameiginlegu vi\u00f0mi\u00f0a, sem a\u00f0ilar hafa komi\u00f0 s\u00e9r saman um.\u201d \u2013 Allir \u00feingmenn Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins sam\u00feykktu \u00feessa \u00e1lyktun  &#8211; nema  P\u00e9tur Bl\u00f6ndal.<\/p>\n<p>\u00deetta var \u00ed beinu framhaldi af ney\u00f0arl\u00f6gunum, sem Al\u00feingi sam\u00feykkti \u00feann 6. okt\u00f3ber, 2008, \u00fear sem r\u00edkisstj\u00f3rn \u00cdslands t\u00f3k af \u00f6ll tv\u00edm\u00e6li um, a\u00f0 h\u00fan \u00e1byrg\u00f0ist allar innist\u00e6\u00f0ur \u00ed \u00edslenskum b\u00f6nkum og undanskildi ekki \u00fear me\u00f0 l\u00e1gmarksinnist\u00e6\u00f0utryggingu \u00ed \u00fat\u00edb\u00faum \u00edslenskra banka \u00ed \u00fatl\u00f6ndum.<\/p>\n<h2>A\u00f0 l\u00edta \u00ed eigin barm<\/h2>\n<p>Ef \u00fea\u00f0 skyldi n\u00fa hvarfla a\u00f0 nokkrum manni \u00e1 Al\u00feingi \u00cdslendinga, \u00e1\u00f0ur en hann e\u00f0a h\u00fan grei\u00f0ir atkv\u00e6\u00f0i gegn  r\u00edkis\u00e1byrg\u00f0 \u00e1 Icesave-samingnum, a\u00f0 taka mark  \u00e1 yfirl\u00fdsingum Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar um a\u00f0 leggja beri m\u00e1li\u00f0 fyrir \u00edslenska d\u00f3mst\u00f3la, \u00fe\u00e1 v\u00e6ri r\u00e1\u00f0 a\u00f0 taka saman lista yfir \u00f6ll \u00feau skj\u00f6l og yfirl\u00fdsingar, sem skuldbinda \u00edslensk stj\u00f3rnv\u00f6ld til a\u00f0 standa vi\u00f0 \u00e1byrg\u00f0 s\u00edna \u00e1 innist\u00e6\u00f0utryggingunum. S\u00e1 ma\u00f0ur er v\u00e6ntanlega vandfundinn, sem tr\u00fair \u00fev\u00ed, eftir a\u00f0 hafa fari\u00f0 samviskusamelga yfir \u00feann lista, a\u00f0 \u00cdslendingar geti unni\u00f0 sl\u00edkt m\u00e1l fyrir d\u00f3mi.<\/p>\n<p>Sj\u00e1lfur ger\u00f0i Dav\u00ed\u00f0 r\u00e9tt \u00ed a\u00f0 hressa upp \u00e1 minni sitt me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 rifja upp, hva\u00f0 hann sag\u00f0i \u00ed vi\u00f0tali vi\u00f0 \u00edbresku sj\u00f3nvarpsst\u00f6\u00f0ina Channel 4 \u00ed mars 2008. \u00dear lofs\u00f6ng hann \u00edslensku bankana og kva\u00f0st engar \u00e1hyggjur hafa af st\u00f6\u00f0u \u00feeirra. Fr\u00e9ttama\u00f0urinn varpa\u00f0i fram \u00feeirri spurningu, hvort \u00cdslendingar hef\u00f0u bolmagn til a\u00f0 grei\u00f0a innist\u00e6\u00f0urnar, ef illa f\u00e6ri: \u00deessu svara\u00f0i Dav\u00ed\u00f0 \u00feannig, a\u00f0 \u00edslensku bankarnir v\u00e6ru svo sterkir, a\u00f0 n\u00e6r \u00f3m\u00f6gulegt v\u00e6ri a\u00f0 \u00feeir k\u00e6must \u00ed sl\u00edk vandr\u00e6\u00f0i. \u00dev\u00ed til vi\u00f0b\u00f3tar hef\u00f0u \u00cdslendingar vel efni \u00e1 a\u00f0 grei\u00f0a \u00fat til sparifj\u00e1reigenda, \u00fear sem aldrei yr\u00f0i um alla \u00feessa upph\u00e6\u00f0 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u201cEn \u00fear sem \u00edslenska r\u00edki\u00f0 er skuldlaust, g\u00e6ti \u00fea\u00f0 h\u00e6glega kyngt allri \u00feessari upph\u00e6\u00f0 \u00ed heild sinni \u2013 ef \u00fea\u00f0 k\u00fds a\u00f0 gera svo\u201d (\u00d3lafur Arnarson: Sofandi a\u00f0 feig\u00f0ar\u00f3si, bls. 127) \u2013<\/p>\n<p>Ef \u00fea\u00f0 k\u00fds a\u00f0 gera svo, sag\u00f0i Dav\u00ed\u00f0. En er einhver spurning um skylduna? Hafi eitthva\u00f0 leiki\u00f0 \u00e1 tveim tungum um \u00fea\u00f0, \u00fe\u00e1 t\u00f3k Dav\u00ed\u00f0 Oddsson, se\u00f0labankastj\u00f3ri, af \u00f6ll tv\u00edm\u00e6li um sl\u00edkt me\u00f0 yfirl\u00fdsingu til framkv\u00e6mdastj\u00f3rnar IMF \u00feann 15. n\u00f3vember, 2008, sem \u00feeir undirritu\u00f0u sameiginlega, Dav\u00ed\u00f0 Oddsson og \u00fe\u00e1verandi fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra, \u00c1rni Mathiesen. \u00dear segir m.a.:<\/p>\n<blockquote><p>\u201c\u00cdsland hefur heiti\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 vir\u00f0a skuldbindingar \u00e1 grundvelli innst\u00e6\u00f0utryggingakerfisins gagnvart \u00f6llum innl\u00e1nsh\u00f6fum. \u00deetta byggist \u00e1 \u00feeim skilningi, a\u00f0 unnt ver\u00f0i a\u00f0 forfj\u00e1rmagna \u00feessar kr\u00f6fu fyrir tilstyrk vi\u00f0komandi erlendra r\u00edkja og a\u00f0 jafnt \u00cdsland sem \u00feessi r\u00edki s\u00e9u sta\u00f0r\u00e1\u00f0in \u00ed a\u00f0 efna til vi\u00f0r\u00e6\u00f0na \u00e1 n\u00e6stu d\u00f6gum me\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 markmi\u00f0i a\u00f0 n\u00e1 samkomulagi um n\u00e1nari skilm\u00e1la vegn \u00feessarar forfj\u00e1rm\u00f6gnunar.\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p>\u00dear me\u00f0 var d\u00f3mst\u00f3lalei\u00f0inni hafna\u00f0 \u00ed eitt skipti fyrir \u00f6ll og \u00cdsland skuldbundi\u00f0 a\u00f0 ganga til samninga. Er einhverju vi\u00f0 \u00feetta a\u00f0 b\u00e6ta?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Drottningarvi\u00f0tal Agnesar vi\u00f0 Dav\u00ed\u00f0 \u00ed Sunnudagsmogga (5. j\u00fal\u00ed) gefur tilefni til a\u00f0 rifja upp s\u00f6guna af \u00f6mmu Dav\u00ed\u00f0s og kettinum hennar.  \u00cd Hv\u00edtb\u00f3k Einars sk\u00e1lds M\u00e1s  er a\u00f0 \u00feessu viki\u00f0 (sj\u00e1 bls. 104). \u00deannig var a\u00f0 k\u00f6tturinn hennar \u00f6mmu vildi stundum r\u00e1\u00f0ast \u00e1 fugla og vei\u00f0a m\u00fds og gat veri\u00f0 grimmur og \u00farillur, en \u00fe\u00e1 greip amma Dav\u00ed\u00f0s til \u00feess r\u00e1\u00f0s a\u00f0 kl\u00edna smj\u00f6ri \u00e1 r\u00f3fu hans. S\u00ed\u00f0an segir: <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1234","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1234","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1234"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2797,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1234\/revisions\/2797"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}