{"id":1238,"date":"2009-07-26T00:00:00","date_gmt":"2009-07-26T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1238"},"modified":"2020-09-22T13:03:22","modified_gmt":"2020-09-22T13:03:22","slug":"vinarbragd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1238","title":{"rendered":"VINARBRAG\u00d0"},"content":{"rendered":"<p>Og \u00feegar \u00feeir sendu \u00fat ney\u00f0arkall vegna yfirvofandi bl\u00f3\u00f0s\u00fathellinga, var \u00fea\u00f0 bara einn af m\u00f6rgum, sem \u00feeir leitu\u00f0u til, sem sinnti kallinu: Utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra NATO-r\u00edkisins \u00cdslands, eins og \u00feeir gjarnan or\u00f0u\u00f0u \u00fea\u00f0. Og \u00feegar ma\u00f0ur \u00e1 bara einn vin \u00ed heiminum, \u00feykir manni gjarnan meira til hans koma en ella. \u00deess vegna greiptu Lith\u00e1ar \u00ed eina steinblokkina, sem \u00feeir notu\u00f0u til a\u00f0 v\u00edggir\u00f0a \u00feingh\u00fasi\u00f0 \u00ed Viln\u00edus: Til \u00cdslands, sem \u00feor\u00f0i, \u00feegar a\u00f0rir \u00fe\u00f6g\u00f0u.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>M\u00f6rgum \u00cdslendingum vir\u00f0ist vera eitthva\u00f0 \u00e1m\u00f3ta innanbrj\u00f3sts \u00feessi misserin og Lith\u00e1um var \u00e1 \u00e1runum 1988-91. Okkur finnst vi\u00f0 vera vinaf\u00e1ir og a\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0asamf\u00e9lagi\u00f0 s\u00fdni okkur takmarka\u00f0an skilning.  A\u00f0 v\u00edsu er \u00f3l\u00edku saman a\u00f0 jafna l\u00edfsh\u00e1ska Lith\u00e1a, hernuminnar \u00fej\u00f3\u00f0ar undir j\u00e1rnh\u00e6l Sov\u00e9tvaldsins, og efnahags\u00ferengingum okkar \u00cdslendinga, sem fyrir f\u00e1einum misserum t\u00f6ldust vera \u00ed f\u00ednasta kl\u00fabbi r\u00edkustu \u00fej\u00f3\u00f0a heims.<\/p>\n<p>En \u00fea\u00f0 hafa greinilega or\u00f0i\u00f0 sn\u00f6gg umskipti \u00e1 h\u00f6gum \u00feessara tveggja \u00fej\u00f3\u00f0a. Lith\u00e1ar hafa fest sitt n\u00fdfengna sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i \u00ed sessi me\u00f0 inng\u00f6ngu \u00ed b\u00e6\u00f0i NATO og Evr\u00f3pusambandi\u00f0. \u00cdslendingar hafa me\u00f0 fj\u00e1rgl\u00e6frum og fyrirhyggjuleysi valdi\u00f0 sumum grann\u00fej\u00f3\u00f0um s\u00ednum umtalsver\u00f0um ska\u00f0a og steypt sj\u00e1lfum s\u00e9r \u00ed skuldafangelsi, sem vi\u00f0 munum ekki losna \u00far  \u00ed br\u00e1\u00f0. En \u00fea\u00f0 er \u00feegar \u00f3g\u00e6fan kn\u00fdr dyra, sem vi\u00f0 komumst a\u00f0 \u00fev\u00ed, hverjir eru vinir \u00ed raun.  Og \u00feeir gleyma ekki svo glatt vinum s\u00ednum \u00ed Viln\u00edus. \u00d6ssur haf\u00f0i ekki fyrr afhent Carli Bildt, utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra Sv\u00eda ums\u00f3kn \u00cdslendinga um a\u00f0ildarvi\u00f0r\u00e6\u00f0ur vi\u00f0 Evr\u00f3pusambandi\u00f0 \u00ed Stokkh\u00f3lmi en starfsbr\u00f3\u00f0ir \u00feeirra \u00ed Viln\u00edus, Vygaudas Usackas, var m\u00e6ttur \u00ed Reykjav\u00edk fyrstur r\u00e1\u00f0amanna fr\u00e1 Evr\u00f3pusambandsr\u00edkjum<\/p>\n<p>Hann haf\u00f0i upp \u00e1 vasann \u00e1lyktun fr\u00e1 Seimas \u2013 \u00fej\u00f3\u00f0\u00feingi Lith\u00e1a \u2013 sem sam\u00feykkt var einr\u00f3ma 23. j\u00fal\u00ed s.l., \u00fear sem l\u00fdst var stu\u00f0ningi vi\u00f0 a\u00f0ildarums\u00f3kn \u00cdslendinga og skora\u00f0 \u00e1 a\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ir ESB a\u00f0 veita \u00cdslendingum brautargengi. \u00cd kaupb\u00e6ti bu\u00f0u Lith\u00e1ar a\u00f0 deila me\u00f0 \u00cdslendingum reynslu sinni af a\u00f0ildarsamningum vi\u00f0 Evr\u00f3pusambandi\u00f0 og a\u00f0 tala m\u00e1li \u00feeirra gagnvart \u00f6\u00f0rum a\u00f0ildar\u00fej\u00f3\u00f0um. \u00deeir gleyma ekki svo glatt vinum s\u00ednum \u00ed Vilnu, eins og \u00e9g sag\u00f0i.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 Brynd\u00eds hittum utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herrann \u00ed f\u00e9lagsskap forystuf\u00f3lks lith\u00e1iska samf\u00e9lagsins \u00e1 \u00cdslandi s.l. laugardagskv\u00f6ld. Hann er gamall kunningi okkar fr\u00e1 fyrri t\u00ed\u00f0, m.a. var hann um skei\u00f0 samt\u00edma okkur \u00ed Washington D.C., \u00fear sem hann gegndi starfi sendiherra Lith\u00e1en \u00ed Bandar\u00edkjunum. Samningavi\u00f0r\u00e6\u00f0ur Lith\u00e1a vi\u00f0 Evr\u00f3pusambandi\u00f0 um a\u00f0ild st\u00f3\u00f0u yfir \u00ed \u00ferj\u00fa \u00e1r. Fyrsta \u00e1ri\u00f0 var Vygaudas Usackas forma\u00f0ur samninganefndarinnar. Hann b\u00fdr \u00fev\u00ed pers\u00f3nulega yfir mikilli reynslu af samskiptum vi\u00f0 har\u00f0sn\u00fanustu samningamask\u00ednu heims, sem er Evr\u00f3pusambandi\u00f0.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er \u00f3metanlegt fyrir okkur a\u00f0 nj\u00f3ta \u00feessarar reynslu. \u00cd spjalli okkar kom fram, a\u00f0 Lith\u00e1ar \u00e1kv\u00e1\u00f0u strax \u00ed upphafi a\u00f0 r\u00e1\u00f0a \u00ed s\u00edna \u00fej\u00f3nustu s\u00e9rfr\u00e6\u00f0inga \u00far innsta hring Evr\u00f3pusambandsins me\u00f0 mikla reynslu af innri starfsh\u00e1ttum \u00feess og samskiptaneti. \u00deannig r\u00e9\u00f0u \u00feeir t.d. fv. kommissar landb\u00fana\u00f0arm\u00e1la (Dana), fv. kommissar \u00fer\u00f3unar- og bygg\u00f0am\u00e1la (Breta) og \u00dej\u00f3\u00f0verja, sem haf\u00f0i veri\u00f0 einn n\u00e1nasti samstarfsma\u00f0ur Delors vi\u00f0 undirb\u00faning og s\u00ed\u00f0ar framkv\u00e6md peningam\u00e1lasamstarfsins. A\u00f0sto\u00f0 \u00feessara s\u00e9rfr\u00e6\u00f0inga reyndist, a\u00f0 s\u00f6gn, \u00f3metanleg.  Sj\u00e1lfur sag\u00f0i Vygaudas, a\u00f0 70% af t\u00edma hans og annarra samninganefndarmanna Lith\u00e1a hafi fari\u00f0 \u00ed undirb\u00faingsvinnu heima fyrir, ekki hva\u00f0 s\u00edst til \u00feindarlausra fundarhalda me\u00f0 hagsmunaa\u00f0ilum heima fyrir og til kynningarstarfs me\u00f0al almennings. Af \u00feessu getum vi\u00f0 miki\u00f0 l\u00e6rt.<\/p>\n<p>\u00c9g sag\u00f0i \u00e1\u00f0an, a\u00f0 \u00fea\u00f0 hef\u00f0u or\u00f0i\u00f0 mikil umskipti \u00e1 h\u00f6gum \u00feessarar tveggja \u00fej\u00f3\u00f0a \u00e1 seinustu misserum.  \u00dea\u00f0 fengum vi\u00f0 sta\u00f0fest me\u00f0 \u00f6\u00f0rum h\u00e6tti, \u00feegar vi\u00f0 Brynd\u00eds heims\u00f3ttum Viln\u00edus fyrr \u00ed \u00feessum m\u00e1nu\u00f0i til a\u00f0 vera svaramenn \u00ed br\u00fa\u00f0kaupi gamals vinar. \u00deessi vinur okkar heitir Ramunas Bogdanas. Fundum okkar bar saman fyrir 20 \u00e1rum, \u00feegar Ramunas var einn n\u00e1nasti a\u00f0sto\u00f0arma\u00f0ur Landsbergis,  sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ishetju \u00feeirra Lith\u00e1a. Ramunas er m\u00e1lvisindama\u00f0ur a\u00f0 mennt. Hann hef\u00f0i aldrei fari\u00f0 \u00fat \u00ed p\u00f3lit\u00edk, nema af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta voru \u00f6rlagar\u00edkir t\u00edmar, \u00fear sem framt\u00ed\u00f0 sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is- og \u00fej\u00f3\u00f0menningar Lith\u00e1a var a\u00f0 ve\u00f0i.<\/p>\n<p>P\u00f3lit\u00edskur fl\u00f3ttama\u00f0ur<\/p>\n<p>\u00deegar sov\u00e9ska hern\u00e1msli\u00f0i\u00f0 l\u00e9t til skarar skr\u00ed\u00f0a gegn Lith\u00e1um \u00ed jan\u00faar 1991, brutust s\u00e9rsveitarmenn inn \u00e1 heimili Ramunas og hug\u00f0ust handtaka hann og \u00e1k\u00e6ra fyrir landr\u00e1\u00f0. \u00deeir gripu \u00ed t\u00f3mt, en Ramunas f\u00f3r huldu h\u00f6f\u00f0i n\u00e6stu vikur. \u00dear sem  tv\u00eds\u00fdnt \u00fe\u00f3tti um \u00f6ryggi konu hans og ungra sona, var\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 r\u00e1\u00f0i, a\u00f0 \u00e9g ba\u00f0 starfsbr\u00f3\u00f0ur minn norskan, Thorvald Stoltenberg, a\u00f0 tryggja ffj\u00f6lskyldunni h\u00e6li sem p\u00f3lit\u00edskum fl\u00f3ttam\u00f6nnum \u00ed Noregi, me\u00f0an \u00f3vissa r\u00edkti um \u00f6rl\u00f6g \u00fej\u00f3\u00f0arinnar. Thorvald br\u00e1st vi\u00f0 vel og drengilega. Vi\u00f0 s\u00e1um hins vegar ekki fyrir, a\u00f0 \u00feessi litla fj\u00f6lskylda vinar m\u00edns myndi festa r\u00e6tur \u00ed Noregi  og a\u00f0 synirnir yr\u00f0u a\u00f0 lokum norskir r\u00edkisborgarar. \u00dea\u00f0 var ekki meiningin \u00ed upphafi.<\/p>\n<p>En \u00feetta voru erfi\u00f0ir t\u00edmar. M\u00e1lv\u00edsindama\u00f0urinn ungi, sem sem \u00feurfti a\u00f0 fara \u00ed felur undan ofbeldisseggjum KGB \u00ed heimalandi s\u00ednu, \u00e1tti ekki fimmeyring me\u00f0 gati og gat ekki s\u00e9\u00f0 fj\u00f6lskyldu farbor\u00f0a \u00e1 sama t\u00edma og hann vann myrkranna \u00e1 milli me\u00f0 Landsbergis og fleiri g\u00f3\u00f0um m\u00f6nnum vi\u00f0 a\u00f0 frelsa \u00fej\u00f3\u00f0ina undan oki Sov\u00e9tvaldsins. \u00deegar \u00feessum \u00f6rlagar\u00edku \u00e1t\u00f6kum lauk og vi\u00f0 t\u00f3k venjuleg p\u00f3lit\u00edk, ger\u00f0ist Ramunas fr\u00e1hverfur stj\u00f3rnm\u00e1la\u00fe\u00e1ttt\u00f6ku. Hann \u00feoldi hvorki \u00f3heilindin n\u00e9 \u00f3hr\u00f3\u00f0urinn og honum bau\u00f0 vi\u00f0 spillingunni, sem hert\u00f3k p\u00f3lit\u00edkina \u00ed landinu \u00ed sta\u00f0inn fyrir hern\u00e1msli\u00f0i\u00f0. Honum fannst s\u00e9r ekki sambo\u00f0i\u00f0 a\u00f0 vera keypt \u00fe\u00fd.<\/p>\n<p>Hann f\u00f3r \u00fat \u00ed bisniss.  Fyrsta verkefni\u00f0 var a\u00f0 safna brotaj\u00e1rni af sorphaugum Sov\u00e9tsins og br\u00e6\u00f0a \u00ed m\u00e1lm til \u00fatflutnings. Seinna f\u00f3r hann \u00fat \u00ed timbur\u00fatflutning og framlei\u00f0slu- og framkv\u00e6mdir \u00ed byggingari\u00f0na\u00f0inum. Eftir a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0n\u00fdttu landi var aftur skila\u00f0 til fyrri eigenda, var\u00f0 Ramunas r\u00edkur, af \u00fev\u00ed a\u00f0 byggja upp n\u00fd \u00fathverfi \u00ed Kaunas \u00e1 gamalli j\u00f6r\u00f0 afa s\u00edns.<\/p>\n<p>\u00deetta eru d\u00e6miger\u00f0 umskipti sem or\u00f0i\u00f0 hafa \u00e1 h\u00f6gum margra Lith\u00e1a. \u00deeir hafa \u00e1 \u00f6rf\u00e1um \u00e1rum hafist fr\u00e1 \u00f6rbirg\u00f0 til bjarg\u00e1lna og jafnvel d\u00e1g\u00f3\u00f0ra efna. \u00c1 s\u00ednum t\u00edma \u00e1tti Ramunas ekki fyrir farinu til \u00cdslands. N\u00fana vorum \u00fea\u00f0 vi\u00f0, sem \u00e1ttum \u00ed mesta basli me\u00f0 a\u00f0 herja \u00fat evrur til \u00feess a\u00f0 geta samfagna\u00f0 honum \u00e1 br\u00fa\u00f0kaupsdeginum.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00fa var t\u00ed\u00f0, a\u00f0 Lith\u00e1um fannst, a\u00f0 \u00feeir st\u00e6\u00f0u einir uppi \u00ed heiminum \u00e1 \u00f6rlagat\u00edmum. St\u00f3rveldin s\u00f6g\u00f0u \u00feeim a\u00f0 hafa sig h\u00e6ga, og hi\u00f0 svokalla\u00f0a al\u00fej\u00f3\u00f0asamf\u00e9lag vildi sem minnst af \u00feeim vita. \u00deegar \u00feeir leitu\u00f0u \u00e1sj\u00e1r \u00ed raunum s\u00ednum, voru f\u00e1ir til a\u00f0 b\u00e6nheyra \u00fe\u00e1. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1238","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1238"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1238\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2795,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1238\/revisions\/2795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}