{"id":1279,"date":"2011-05-24T00:00:00","date_gmt":"2011-05-24T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1279"},"modified":"2020-09-22T12:40:14","modified_gmt":"2020-09-22T12:40:14","slug":"a-spaensku-kosningakvoldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1279","title":{"rendered":"\u00c1 SP\u00c6NSKU KOSNINGAKV\u00d6LDI"},"content":{"rendered":"<p>T\u00f6lurnar komu svo \u00f3tt og t\u00edtt yfir borgir og b\u00e6i \u00feessa v\u00ed\u00f0lenda lands og vondu fr\u00e9ttirnar hr\u00f6nnu\u00f0ust upp svo \u00f6rt, a\u00f0 \u00fea\u00f0 var erfitt a\u00f0 halda yfirs\u00fdn. En \u00e1\u00f0ur en upp var sta\u00f0i\u00f0, var \u00fe\u00f3 lj\u00f3st, a\u00f0 vi\u00f0 h\u00f6f\u00f0um haldi\u00f0 Katal\u00f3n\u00edu (me\u00f0 heimastj\u00f3rnarm\u00f6nnum). Og h\u00f6fu\u00f0v\u00edgi okkar jafna\u00f0armanna \u00e1 Sp\u00e1ni, eftir fall Francos, Andal\u00fas\u00eda, st\u00f3\u00f0 a\u00f0 lokum af s\u00e9r \u00e1hlaupi\u00f0, en me\u00f0 naumindum \u00fe\u00f3.Og allar helstu borgirnar, Sevilla, C\u00f3rdoba og Granada, voru fallnar \u00ed hendur \u00edhaldsins. \u00deegar b\u00fai\u00f0 var a\u00f0 telja meira en 95% atkv\u00e6\u00f0a, st\u00f3\u00f0 \u00edhaldi\u00f0 uppi sem sigurvegari me\u00f0  37%, en vi\u00f0 kratarnir s\u00e1tum upp me\u00f0 27.8% .\u00dea\u00f0 var veri\u00f0 a\u00f0 refsa Zapatero fyrir a\u00f0 hafa brug\u00f0ist \u00ed br\u00fanni \u00ed kreppunni.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>En f\u00f3r \u00fe\u00e1 okkar f\u00f3lk yfir til \u00edhaldsins? Nei, \u00fea\u00f0 sat heima, kaus vinstri gr\u00e6n e\u00f0a settist ni\u00f0ur me\u00f0 unga f\u00f3lkinu \u00e1 torginu \u00ed Madrid, Puerta del Sol, \u00fear sem gla\u00f0beittir stj\u00f3rnleysingjar veifu\u00f0u \u00edslenska f\u00e1nanum og heimtu\u00f0u, a\u00f0 fj\u00e1rgl\u00e6framenn yr\u00f0u s\u00f3ttir til saka (eins og einhverjir h\u00f6f\u00f0u skr\u00f6kva\u00f0 a\u00f0 \u00feeim, a\u00f0 v\u00e6ri gert \u00e1 \u00cdslandi). Og var \u00feetta, eftir \u00e1 a\u00f0 hyggja, s\u00e1 st\u00f3rsigur \u00edhaldsins, sem fj\u00f6lmi\u00f0larnir g\u00e1fu til kynna? Hva\u00f0 f\u00e9kk \u00edhaldi\u00f0 \u00ed sveitarstj\u00f3rnarkosningum \u00e1 Sp\u00e1ni, \u00e1ri\u00f0 2007?  \u00dea\u00f0 f\u00e9kk 35.6% &#8211; og hefur \u00fev\u00ed b\u00e6tt vi\u00f0 sig r\u00famlega 1.4 pr\u00f3sentustigum. Varla \u00fe\u00e6tti \u00edhaldinu heima \u00fea\u00f0 flokkast undir st\u00f3rsigur. Ni\u00f0ursta\u00f0an er \u00fev\u00ed \u00feessi:  \u00cdhaldi\u00f0 vann engan st\u00f3rsigur \u00ed heild, en jafna\u00f0armenn t\u00f6pu\u00f0u verulega.<\/p>\n<p>Svo kom El Pais inn um l\u00faguna \u00ed morguns\u00e1ri\u00f0, og vi\u00f0 f\u00f3rum a\u00f0 r\u00fdna \u00ed sm\u00e1a letri\u00f0, s\u00e9rstaklega \u00ed b\u00e6jum og borgum h\u00e9r \u00ed kringum okkur \u00ed Andalus. Og svei m\u00e9r \u00fe\u00e1, ef vi\u00f0 t\u00f3kum ekki aftur gle\u00f0i okkar. \u00dea\u00f0 kom \u00e1 daginn, a\u00f0 h\u00e9r \u00ed Salobrena, \u00feorpinu okkar \u2013 h\u00f6f\u00f0um vi\u00f0 jafna\u00f0armenn unni\u00f0 st\u00f3rsigur (44.12%) og hreinan meirihluta me\u00f0 vinstri-gr\u00e6num. H\u00e9r hrundi \u00edhaldi\u00f0 \u00far 41.3% ni\u00f0ur \u00ed 21.3 og tapa\u00f0i \u00fereumr b\u00e6jarfulltr\u00faum og \u00fear me\u00f0 meirihlutanum. \u00deetta var eina b\u00e6jarf\u00e9lagi\u00f0 \u00e1 gerv\u00f6llum Sp\u00e1ni, \u00fear sem kj\u00f3sendur syntu svo kr\u00f6ftuglega \u00e1 m\u00f3ti straumnum.<\/p>\n<p>Er einhver sk\u00fdring \u00e1 \u00feessu? \u00c9g \u00feori varla a\u00f0 or\u00f0a \u00fea\u00f0 upph\u00e1tt. Vi\u00f0 Brynd\u00eds h\u00f6f\u00f0um n\u00e1tt\u00farlega \u00e1hyggjur af st\u00f6\u00f0u m\u00e1la \u00ed kosningabar\u00e1ttunni og gengum \u00fev\u00ed \u00ed krataflokkinn og s\u00f3ttum kosningafundi af stakri samviskusemi. Skv. EES eigum vi\u00f0 r\u00e9tt \u00e1 a\u00f0 kj\u00f3sa \u00ed sveitarstj\u00f3rnarkosningum, \u00fear sem vi\u00f0 h\u00f6fum t\u00edmabundna b\u00fasetu. A\u00f0 v\u00edsu \u00feurftum vi\u00f0 a\u00f0 hafa fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 skr\u00e1 okkur \u00e1 kj\u00f6rskr\u00e1 \u00ed t\u00e6ka t\u00ed\u00f0, sem vi\u00f0 ger\u00f0um me\u00f0 kurt og p\u00ed. \u00dea\u00f0 var eftirminnilega stund a\u00f0 koma inn \u00ed kj\u00f6rb\u00fa\u00f0ina, sem var \u00ed Radio Salobrena, handan g\u00f6tunnar s\u00e9\u00f0 fr\u00e1 Casa Brynd\u00eds. Og duttu m\u00e9r n\u00fa ekki allar dau\u00f0ar l\u00fds \u00far h\u00f6f\u00f0i, \u00feegar \u00e9g kom \u00fearna inn. \u00deetta var allt upp \u00e1 gamla m\u00e1tann. Fulltr\u00faar flokkanna s\u00e1tu og merktu \u00ed kj\u00f6rskr\u00e1, hverjir h\u00f6f\u00f0u kosi\u00f0. \u00dea\u00f0 var au\u00f0fundi\u00f0 af vi\u00f0m\u00f3tinu, a\u00f0  \u00feeir vissu upp \u00e1 h\u00e1r, hva\u00f0a s\u00f6fnu\u00f0i vi\u00f0 tilheyr\u00f0um, enda h\u00f6f\u00f0um vi\u00f0 hengt upp \u00e1r\u00f3\u00f0ursspjald \u00e1 Casa Brynd\u00eds, sem blasti vi\u00f0 \u00e1 kj\u00f6rsta\u00f0, \u00e1n \u00feess a\u00f0 Guardia Civil ger\u00f0i athugasemdir vi\u00f0 \u00fea\u00f0. \u00c6tli \u00feetta hafi ekki bara r\u00e1\u00f0i\u00f0 \u00farslitum? Kunni\u00f0 \u00fei\u00f0 a\u00f0ra sk\u00fdringu betri?<\/p>\n<p>En hvers vegna t\u00f6pu\u00f0um vi\u00f0? \u00dea\u00f0 var vegna \u00feess, a\u00f0 hinn dagfarspr\u00fa\u00f0i  Zapatero er enginn Felipe Gonzalez. Karlinn \u00ed br\u00fanni br\u00e1st, og \u00fe\u00e1 ver\u00f0ur au\u00f0vita\u00f0 a\u00f0 skipta um skipstj\u00f3ra. Zapatero tilkynnti fyrir kosningar, a\u00f0 hann g\u00e6fi ekki kost \u00e1 s\u00e9r framar. \u00deetta \u00fe\u00fdddi , a\u00f0 flokkurinn gekk til kosninga eins og h\u00f6fu\u00f0laus her. Hin \u00e1st\u00e6\u00f0an fyrir tapinu var s\u00fa, a\u00f0 \u00fea\u00f0 vanta\u00f0i kraftbirtingarhlj\u00f3m jafna\u00f0arstefnunnar \u00ed kosningabar\u00e1ttunni. Gamli foringinn, Felipe Gonzales, sem ger\u00f0i sp\u00e6nska jafna\u00f0armannaflokkinn (PSOE) aftur a\u00f0 p\u00f3lit\u00edsku st\u00f3rveldi eftir fall Francos \u2013 kunni \u00e1 \u00fev\u00ed skil \u00f6\u00f0rum m\u00f6nnum fremur. Hann var einn hinna f\u00e1u \u00fatv\u00f6ldu, t\u00edmam\u00f3tama\u00f0ur \u00ed s\u00f6gu \u00fej\u00f3\u00f0ar sinnar. Hann leiddi Sp\u00e1nverja \u00fat \u00far ford\u00e6\u00f0uskap fasismans inn \u00ed n\u00fdtt \u00fej\u00f3\u00f0arvor, byggt \u00e1 l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i og mannr\u00e9ttindum. Hann leiddi \u00fej\u00f3\u00f0 s\u00edna \u00fat \u00far einangrun og \u00fat\u00farboruh\u00e6tti inn \u00ed allsherjarsamt\u00f6k l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0is\u00fej\u00f3\u00f0a \u00ed Evr\u00f3pu \u2013 Evr\u00f3pusambandi\u00f0. \u00c1 stj\u00f3rnart\u00edma hans ur\u00f0u alger umskipti var\u00f0andi efnahag og l\u00edfskj\u00f6r, fr\u00e1 \u00f6rbirg\u00f0 til bjarg\u00e1lna og fr\u00e1 \u00fareltum b\u00faskaparh\u00e1ttum til n\u00fat\u00edmat\u00e6kni \u00ed framlei\u00f0slu og \u00fej\u00f3nustu. \u00deeir sem komu til Sp\u00e1nar \u00ed t\u00ed\u00f0 Francos og svo aftur um mi\u00f0jan t\u00edunda \u00e1ratug seinustu aldar, eftir t\u00f3lf \u00e1ra valdat\u00edma jafna\u00f0armanna undir forystu Felipes Gonzalez geta bori\u00f0 vitni um \u00e1rangurinn. Felipe var t\u00edmam\u00f3tama\u00f0ur. Hann var einn hinna st\u00f3ru \u00ed r\u00f6\u00f0um okkar jafna\u00f0armanna \u00e1 \u00f6ldinni sem lei\u00f0, \u00ed h\u00f3pi manna eins og Gerhartsen og Erlander, Willy Brandt og Helmut Schmidt, Mitterand, Palme og Kreisky. Hann gaf Sp\u00e1nverjum bjarts\u00fdni \u00ed vegarnesti eftir langa ey\u00f0imerkurg\u00f6ngu.<\/p>\n<p>F\u00f3lki\u00f0 sem lyfti Felipe til valda, sat n\u00fa heima. E\u00f0a \u00fea\u00f0 flykktist \u00fat \u00e1 Puerta del Sol me\u00f0 unga f\u00f3lkinu, sem hefur veri\u00f0 skili\u00f0 eftir \u00ed fj\u00f6ldaatvinnuleysi og \u00e1n framt\u00ed\u00f0arvona. \u00dea\u00f0 f\u00f3r ekki yfir til \u00edhaldsins, enda ekkert \u00feanga\u00f0 a\u00f0 s\u00e6kja, \u00e1 Sp\u00e1ni fremur en \u00e1 \u00cdslandi, nema s\u00e9rhagsmunav\u00f6rslu og spillingu. En \u00feetta f\u00f3lk l\u00fdsir frati \u00e1 flokkana. \u00dev\u00ed finnst \u00feeir hafi brug\u00f0ist, allir. \u00deetta f\u00f3lk situr \u00e1 torginu til a\u00f0 m\u00f3tm\u00e6la \u00fev\u00ed, a\u00f0 fj\u00e1rm\u00e1lael\u00edtan \u00ed heiminum hefur kasta\u00f0 eign sinni \u00e1 g\u00f6gn og g\u00e6\u00f0i \u00fej\u00f3\u00f0anna og er or\u00f0in svo voldug, a\u00f0 r\u00edkisstj\u00f3rnir einstakra r\u00edkja f\u00e1 ekki vi\u00f0 r\u00e1\u00f0i\u00f0. \u00deetta f\u00f3lk vill, a\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0asamf\u00e9lagi\u00f0 setji skor\u00f0ur vi\u00f0 ofurvaldi au\u00f0magnsins. A\u00f0 fj\u00e1rmagnseigendur ver\u00f0i settir undir l\u00f6g og reglur. A\u00f0 skattaskj\u00f3lum ver\u00f0i loka\u00f0,og a\u00f0 hinir ofurr\u00edku borgi sinn hlut til samf\u00e9lagsins. \u00dea\u00f0 vill r\u00e9ttl\u00e1tara samf\u00e9lag. Og merkilegt nokk: \u00c1 torginu var ekki veri\u00f0 a\u00f0 hallm\u00e6la snau\u00f0um innflytjendum. \u00devert \u00e1 m\u00f3ti var \u00feess krafist, a\u00f0 innflytjendur nytu mannr\u00e9ttinda eins og a\u00f0rir \u00feegnar samf\u00e9lagsins. Hverjum \u00f6\u00f0rum en jafna\u00f0arm\u00f6nnum er treystandi til a\u00f0 l\u00e1ta \u00feessa drauma r\u00e6tast?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dea\u00f0 er kosningakv\u00f6ld \u00e1 Sp\u00e1ni.Vi\u00f0 sitjum fyrir framan st\u00f3ran skj\u00e1 \u00e1 notalegri kr\u00e1 h\u00e9rna uppi \u00e1 klettinum og fylgjumst me\u00f0 kosningat\u00f6lum. \u00dea\u00f0 var a\u00f0 v\u00edsu ekki vi\u00f0 g\u00f3\u00f0u a\u00f0 b\u00faast. Zapatero klikka\u00f0i \u00e1 kreppunni og var lengi vel \u00ed afneitun um alv\u00f6ru m\u00e1lsins. Hann br\u00e1st vi\u00f0 of seint. \u00deegar hann loksins t\u00f3k \u00e1 m\u00e1linu, voru a\u00f0ger\u00f0irnar \u00f3umfl\u00fdjanlega harkalegri en ella hef\u00f0i veri\u00f0. \u00c9g var \u00feess vegna vi\u00f0b\u00fainn vondum fr\u00e9ttum. Samt \u00feyngdist \u00e1 m\u00e9r br\u00fanin, eftir \u00fev\u00ed sem lei\u00f0 \u00e1 kv\u00f6ldi\u00f0. \u00cdhaldi\u00f0 \u2013 arftakar Francos \u00ed sp\u00e6nskri p\u00f3lit\u00edk \u2013 virtust va\u00f0a uppi v\u00ed\u00f0ast hvar. Um mitt kv\u00f6ldi\u00f0 var Barcelona \u2013 h\u00f6fu\u00f0v\u00edgi l\u00fd\u00f0veldissinna \u2013 fallin \u00ed hendur \u00f3vinanna. S\u00ed\u00f0la kv\u00f6lds var Castilla-La Mancha farin s\u00f6mu lei\u00f0. Og r\u00e9tt fyrir mi\u00f0n\u00e6tti\u00f0 var sj\u00e1lf Sevilla, h\u00f6fu\u00f0borg Andal\u00fas\u00edu, gengin okkur \u00far greipum. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1279","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1279","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1279"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1279\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2762,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1279\/revisions\/2762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1279"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1279"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1279"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}