{"id":1301,"date":"2011-10-22T00:00:00","date_gmt":"2011-10-22T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1301"},"modified":"2020-09-22T12:33:26","modified_gmt":"2020-09-22T12:33:26","slug":"thegar-politikin-brast-og-peningarnir-toku-voldin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1301","title":{"rendered":"\u00deegar p\u00f3lit\u00edkin br\u00e1st og peningarnir t\u00f3ku v\u00f6ldin"},"content":{"rendered":"<p>J\u00f3hann Hauksson hefur \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum reynt a\u00f0 halda uppi hei\u00f0ri \u00edslenskrar bla\u00f0amennsku me\u00f0 fr\u00e9ttask\u00fdringum, \u00fear sem leitast er vi\u00f0 a\u00f0 kafa undir yfirbor\u00f0i\u00f0 og afhj\u00fapa leynda \u00fer\u00e6\u00f0i valdsins, \u201ekunningjaveldi og a\u00f0st\u00f6\u00f0ubrask\u201c, eins og \u00fea\u00f0 er l\u00e1ti\u00f0 heita \u00ed undirtitli b\u00f3karinnar. Fyrir vi\u00f0leitni til ranns\u00f3knarbla\u00f0amennsku af \u00feessu tagi hlaut J\u00f3hann bla\u00f0amannaver\u00f0launin \u00e1ri\u00f0 2010. Eftir a\u00f0 J\u00f3hann losna\u00f0i undan daglegum kv\u00f6\u00f0um \u00e1 DV f\u00e9kk hann r\u00e1\u00f0r\u00fam til a\u00f0 rannsaka r\u00e6tur hrunsins lengra aftur \u00ed t\u00edmann og af h\u00e6rri sj\u00f3narh\u00f3l en f\u00e6ri er \u00e1 af jafnsl\u00e9ttu og vi\u00f0 daglegt \u00e1reiti bla\u00f0amannsins. \u00deessi b\u00f3k, \u201e\u00deR\u00c6\u00d0IR VALDSINS\u201c, eru afrakstur \u00feessarar i\u00f0ju. Ef \u00e9g \u00e6tti a\u00f0 l\u00fdsa s\u00f6gu\u00fer\u00e6\u00f0i b\u00f3karinnar \u00ed f\u00e1um or\u00f0um, hlj\u00f3\u00f0ar \u00fea\u00f0 svo: \u00c1grip af s\u00f6gu spillingarinnar \u2013 b\u00f3k handa byrjendum&#8230;&#8230;<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>\u00de\u00f3tt stj\u00f3rnarskr\u00e1rnefnan okkar s\u00e9 d\u00f6nsk (og skrifu\u00f0 \u00e1 dulm\u00e1li fyrir al\u00fe\u00fd\u00f0u manna) kve\u00f0ur h\u00fan engu a\u00f0 s\u00ed\u00f0ur sk\u00fdrt a\u00f0 or\u00f0i um grundvallarreglur okkar stj\u00f3rnskipunar: <b>Jafnr\u00e6\u00f0i frammi fyrir l\u00f6gunum og atvinnufrelsi<\/b>. Fr\u00e1 \u00feessum grundvallarreglum m\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0eins v\u00edkja (t\u00edmabundi\u00f0), a\u00f0 br\u00fdnir almannahagsmunir krefjist. M.\u00f6.o. ney\u00f0ar\u00e1stand. Svartar sk\u00fdrslur \u00e1 8unda \u00e1ratugnum um yfirvofandi hrun nytjastofna, var ney\u00f0ar\u00e1standi\u00f0 sem r\u00e9ttl\u00e6tti kv\u00f3takerfi\u00f0 \u00ed upphafi.  R\u00edki\u00f0 t\u00f3k s\u00e9r vald til a\u00f0 binda endi \u00e1 frj\u00e1lsa s\u00f3kn \u00e1 mi\u00f0in, sem sta\u00f0i\u00f0 haf\u00f0i  \u00ed \u00fe\u00fasund \u00e1r, og \u00e1kva\u00f0 \u00feess \u00ed sta\u00f0 a\u00f0 \u00fathluta  vei\u00f0iheimildum til sumra  \u2013 sem jafngilti a\u00f0 synja \u00f6\u00f0rum.  \u00deetta \u00fe\u00fdddi, a\u00f0 framvegis  gat enginn s\u00f3tt \u00e1 \u00cdslandsmi\u00f0 nema me\u00f0 einkaleyfi r\u00edkisins. \u00dear me\u00f0 var samkeppni afl\u00e9tt. Einkaleyfi\u00f0 var\u00f0 \u00e1 svipstundu gr\u00ed\u00f0arlegt f\u00e9m\u00e6ti \u2013 \u00fathluta\u00f0 \u00f3keypis. Og \u00fea\u00f0 sem meira var: Grundvallarreglunum um jafnr\u00e6\u00f0i fyrir l\u00f6gum og atvinnufrelsi var viki\u00f0 fr\u00e1 \u2013 v\u00e6ntanlega \u00ed bili \u2013 vegna meints ney\u00f0ar\u00e1stands. H\u00e6stir\u00e9ttur, sem \u00e1 a\u00f0 standa v\u00f6r\u00f0 um stj\u00f3rnaskr\u00e1na, hefur enn ekki  rumska\u00f0.<\/p>\n<h2>20 \u00e1ra ney\u00f0ar\u00e1stand<\/h2>\n<p>\u00deetta ney\u00f0ar\u00e1stand hefur n\u00fa sta\u00f0i\u00f0 \u00ed 20 \u00e1r. Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkurinn kn\u00fa\u00f0i  fram laga\u00e1kv\u00e6\u00f0i\u00f0 um sameign \u00fej\u00f3\u00f0arinnar.   \u00deegar framsali\u00f0 var sam\u00feykkt 1990, b\u00e6ttu Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksmenn vi\u00f0 var\u00fa\u00f0ar\u00e1kv\u00e6\u00f0i  um, a\u00f0 \u00feiggjendur vei\u00f0iheimilda fengju a\u00f0eins t\u00edmabundinn n\u00fdtingarr\u00e9tt, en aldrei  l\u00f6gvarinn eignarr\u00e9tt;     og a\u00f0 afturk\u00f6llun vei\u00f0iheimilda s\u00ed\u00f0ar mynda\u00f0i aldrei b\u00f3takr\u00f6fu \u00e1 r\u00edkissj\u00f3\u00f0.  Ef Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkurinn hef\u00f0i ekki reki\u00f0 ni\u00f0ur \u00feessa h\u00e6la \u00ed m\u00e1lsv\u00f6rn sinni um gjaldt\u00f6ku fyrir vei\u00f0ir\u00e9ttinn,  v\u00e6ri and\u00f3fi\u00f0 gegn einkav\u00e6\u00f0ingu fiskimi\u00f0anna fyrir l\u00f6ngu tapa\u00f0. En vegna \u00feessara  fyrirvara og var\u00fa\u00f0ar\u00e1kv\u00e6\u00f0a, lifir vonin  um  a\u00f0 r\u00e9ttl\u00e6ti\u00f0 muni n\u00e1 fram a\u00f0 ganga \u2013 en \u00e1 veiku skari. \u00dear me\u00f0 h\u00f3fst bar\u00e1ttan fyrir au\u00f0lindagjaldi, nefnilega   a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in fengi greitt fyrir n\u00fdtingarr\u00e9ttinn af au\u00f0lind sinni, sem framvegis var bundinn einkaleyfi . \u00dear me\u00f0 fengu handhafar vei\u00f0iheimildanna \u00ed sinn hlut svonefnda \u201eau\u00f0lindarentu\u201c, sem J\u00f3n Steinsson hagfr\u00e6\u00f0ingur telur, a\u00f0 hafi numi\u00f0 fyrir \u00e1ri\u00f0 2010 um  45 millj\u00f6r\u00f0um kr\u00f3na.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 voru eiginlega bara tveir a\u00f0ilar \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9laginu, sem b\u00f6r\u00f0ust gegn gjafakv\u00f3takerfinu og  kr\u00f6f\u00f0ust \u00feess, a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in fengi ar\u00f0 af \u00fathlutun einkaleyfa til n\u00fdtingar \u00e1 au\u00f0lindinni: \u00fe\u00e1verandi ritstj\u00f3rar Morgunbla\u00f0sins og \u00feingflokkur Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins.  Og f\u00e1einir trillukallar. En allt kom fyrir ekki. Sj\u00e1var\u00fatvegsr\u00e1\u00f0herrar Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins (1991-2009) hafa r\u00e1\u00f0i\u00f0 framkv\u00e6md fiskvei\u00f0istj\u00f3rnunarinnar \u00ed t\u00e6plega 20 \u00e1r. Allan \u00feennan t\u00edma hafa \u00feeir \u00fathluta\u00f0 \u00feessum miklu f\u00e9m\u00e6tum fyrir ekki neitt \u2013 n\u00e1nar tilteki\u00f0 fyrir sk\u00edt \u00e1 priki, sem nefnist au\u00f0linda- e\u00f0a vei\u00f0ileyfagjald, og er bara til m\u00e1lamynda.  \u00cd tr\u00e1ssi vi\u00f0 l\u00f6gin hafa \u00feeir leyft ve\u00f0setningu \u00e1 \u00f3veiddum fiski  \u00ed sj\u00f3.<\/p>\n<p>\u00dear me\u00f0 h\u00f3fst kapphlaup um  a\u00f0 ve\u00f0setja \u00fea\u00f0, sem handhafar vei\u00f0iheimildanna sannarlega ekki \u00e1ttu, fyrir l\u00e1num til a\u00f0 kaupa kv\u00f3ta, sem s\u00ed\u00f0an gengu kaupum og s\u00f6lum.  \u00deeir eru meira a\u00f0 segja farnir a\u00f0  ganga \u00ed erf\u00f0ir og koma jafnvel  til skipta vi\u00f0 hj\u00faskaparslit.  Skv. stj\u00f3rnarskr\u00e1nni er eignarr\u00e9tturinn fri\u00f0helgur. \u00dea\u00f0 er n\u00fdm\u00e6li \u00ed s\u00f6gu r\u00e9ttarr\u00edkisins, a\u00f0 menn megi eignf\u00e6ra og ve\u00f0setja annarra manna eigur, arflei\u00f0a \u00fe\u00e6r og braska me\u00f0 \u00fe\u00e6r vi\u00f0 b\u00faskipti. \u00dea\u00f0 er svo aukaaflei\u00f0ing af \u00feessu sv\u00ednar\u00edi, a\u00f0 sj\u00e1var\u00fatveginum var s\u00f6kkt \u00ed skuldir, um lei\u00f0 og fj\u00e1rfl\u00f3ttinn \u00far greininni var\u00f0 \u00f3st\u00f6\u00f0vandi.  Skuldirnar eru n\u00e6gilega miklar til \u00feess, a\u00f0 s\u00e6greifarnir \u2013 hin n\u00fdja forr\u00e9ttindast\u00e9tt \u2013 grei\u00f0a n\u00e1nast enga skatta. \u00deeir eru \u00ed \u201evinnukonu\u00fatsv\u00f6runum\u201c, eins og \u00fea\u00f0 h\u00e9t \u00ed gamla daga. \u00dearna ur\u00f0u til fyrstu milljar\u00f0arm\u00e6ringar b\u00f3luhagkerfisins \u2013 ekki \u00fat \u00e1 eigin ver\u00f0leika \u2013 heldur \u00ed skj\u00f3li hins p\u00f3lit\u00edska \u00fathlutunarvalds. R\u00e9tt eins og \u00ed R\u00fasslandi Jelts\u00edns og P\u00fatins.<\/p>\n<p>\u00deetta er sj\u00fasku\u00f0  stj\u00f3rns\u00fdsla, sem l\u00e1tin er l\u00ed\u00f0ast, \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 vera gr\u00f3ft brot \u00e1 grundvallarreglum  stj\u00f3rnskipunarinnar,  l\u00f6gum um stj\u00f3rn fiskvei\u00f0a, og mannr\u00e9ttindas\u00e1ttm\u00e1la Sameinu\u00f0u \u00fe\u00f3\u00f0anna, sem \u00cdsland er skuldbundi\u00f0 a\u00f0 hl\u00edta. Allt er \u00feetta f\u00f3tum tro\u00f0i\u00f0 \u00ed au\u00f0sveipni vi\u00f0 au\u00f0r\u00e6\u00f0i\u00f0. \u00dea\u00f0 var \u00fearna sem \u201e<b>valdataka peninganna<\/b>\u201c byrja\u00f0i \u00e1 \u00cdslandi, a\u00f0 s\u00f6gn Styrmis Gunnarssonar, fv. ritstj\u00f3ra Morgunbla\u00f0sins. \u00deetta er botnlaus, p\u00f3lit\u00edsk spilling \u00ed bo\u00f0i Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is-frams\u00f3knarflokksins.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 ver\u00f0ur hinn endanlegi pr\u00f3fsteinn \u00e1 tr\u00fana\u00f0 fyrstu vinstristj\u00f3rnar l\u00fd\u00f0veldisins vi\u00f0 hagsmuni almennings, hvort h\u00fan endurheimtir helstu au\u00f0lind \u00fej\u00f3\u00f0arinnar \u00far h\u00f6ndum \u00feeirra, sem r\u00e6ndu henni \u2013 e\u00f0a hvort h\u00fan gefst endanlega upp fyrir ofurvaldi s\u00e9rhagsmunanna. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri \u00fe\u00e1 ekki \u00ed fyrsta sinn, sem frumbur\u00f0arr\u00e9ttur f\u00f3lksins er seldur fyrir baunadisk.  \u00der\u00e1tt fyrir gefin lofor\u00f0 \u00ed stj\u00f3rnars\u00e1ttm\u00e1la fara v\u00e6ntingar  almennings um efndir dv\u00ednandi. Sennilega er seinasta vonin um a\u00f0 hnekkja \u00feessari valdn\u00ed\u00f0slu \u00ed \u00fev\u00ed f\u00f3lgin, a\u00f0 almenningur geti me\u00f0 n\u00fdrri stj\u00f3rnarskr\u00e1 krafist \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0agrei\u00f0slu um m\u00e1li\u00f0. \u00dea\u00f0 er reyndar anna\u00f0 m\u00e1l, sem ver\u00f0ur pr\u00f3fsteinn \u00e1 heilindi og dug vinstristj\u00f3rnarinnar, nefnilega hvort og hvernig h\u00fan afgrei\u00f0ir till\u00f6gur stj\u00f3rnlagar\u00e1\u00f0sins um l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegar umb\u00e6tur handa N\u00fdja \u00cdslandi.<\/p>\n<h2>Peningaa\u00f0allinn<\/h2>\n<p>N\u00e6sti kafli \u00feessarar dapurlegu s\u00f6gu um \u201evaldat\u00f6ku peninganna\u201c \u00e1 \u00cdslandi, gerist \u00e1 \u00e1runum 1999-2003, \u00feegar au\u00f0kl\u00edkur, vensla\u00f0ar forystu Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is-frams\u00f3knarflokksins  f\u00e1 r\u00edkisbankana afhenta \u00e1 silfurfati, \u00ed bl\u00f3ra vi\u00f0 allar vi\u00f0teknar stj\u00f3rns\u00fdslureglur. S\u00e1 kafli  endar fimm \u00e1rum s\u00ed\u00f0ar \u00ed allsherjar banka- og gjaldmi\u00f0ilshruni.  Eftir situr \u00fej\u00f3\u00f0in me\u00f0 ve\u00f0settan r\u00edkissj\u00f3\u00f0, sveitarf\u00e9l\u00f6g \u00e1 vonarv\u00f6l, gjald\u00ferota heimili, fyrirt\u00e6ki \u00ed gj\u00f6rg\u00e6slu, fj\u00f6lda manns atvinnulausan og vi\u00f0varandi  landfl\u00f3tta. Eftir situr \u00fej\u00f3\u00f0 \u00ed s\u00e1rum, ni\u00f0urbrotin , \u00e6rumeidd og  vonsvikin.<\/p>\n<p>\u00deri\u00f0ji kaflinn \u00ed \u00feessari reyfaras\u00f6gu er um tilraun peningaa\u00f0alsins til a\u00f0 r\u00e6na \u00fej\u00f3\u00f0ina l\u00edka orkuau\u00f0lindum s\u00ednum.  \u00dea\u00f0 byrja\u00f0i me\u00f0 \u00e1kv\u00f6r\u00f0un \u00fe\u00e1verandi stj\u00f3rnarflokka um a\u00f0 selja hlut r\u00edkisins \u00ed Hitaveitu Su\u00f0urnesja,  r\u00e9tt fyrir kosningar 2007. \u00c1\u00f0ur haf\u00f0i Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn beitt s\u00e9r fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 stofna \u00fatr\u00e1sarfyrirt\u00e6ki\u00f0 Hydro-Kraft Invest \u00ed samstarfi Landsvirkjunar og Landsbanka. Loks haf\u00f0i stj\u00f3rnarforma\u00f0ur Orkuveitu Reykjav\u00edkur (Gu\u00f0laugur \u00de\u00f3r \u00de\u00f3r\u00f0arson, \u00fem. Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isfokksins) forg\u00f6ngu um stofnun \u00fatr\u00e1sarfyrirt\u00e6kisins REI (Reykjav\u00edk Energy  Invest). \u00deannig s\u00f3ttu \u00feessir hugsj\u00f3namenn fram \u00e1 tvennum v\u00edgst\u00f6\u00f0um.  Geir Haarde, forma\u00f0ur Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, innsigla\u00f0i \u00feessar fyrir\u00e6tlanir \u00ed landsfundarr\u00e6\u00f0u (apr\u00edl 2007), \u00fear sem hann sag\u00f0i, \u201ea\u00f0 stefna b\u00e6ri <b>a\u00f0 einkav\u00e6\u00f0ingu Landsvirkjunar og orkufyrirt\u00e6kja<\/b>\u201c. Feluleiknum var loki\u00f0.<\/p>\n<p>\u00dearna sameinu\u00f0ust a\u00f0 lokum helstu frumkv\u00f6\u00f0lar hins N\u00fdja \u00cdslands n\u00fdfrj\u00e1lshyggjunnar:  Hannes Sm\u00e1rason, \u201easset-strippari\u201c (s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingur \u00ed a\u00f0 r\u00e6na fyrirt\u00e6ki innan fr\u00e1); Bjarni \u00c1rmannsson, bankar\u00e6ninginn me\u00f0 barnsandliti\u00f0; J\u00f3n \u00c1sgeir, svartstakkur Rosabaugs; \u201egamli-g\u00f3\u00f0i Villi\u201c, borgarstj\u00f3ri Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins (sem sag\u00f0ist a\u00f0 v\u00edsu eftir \u00e1 ekki hafa vita\u00f0 neitt \u00ed sinn haus um, hva\u00f0 v\u00e6ri \u00e1 sey\u00f0i); Gu\u00f0laugur \u00de\u00f3r,  sem kalla\u00f0ur hefur veri\u00f0 hinn p\u00f3lit\u00edski handrukkari Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, og loks vonarstjarnan  \u00ed \u00ferotab\u00fai gamla S\u00cdS, Bj\u00f6rn Ingi Hrafnsson. Allir  voru \u00feeir me\u00f0 dollaramerkin \u00ed augunum og adrenal\u00edni\u00f0  \u00e1 fullu \u00ed hitas\u00f3ttarkenndri  gr\u00f3\u00f0af\u00edkn. Hv\u00edl\u00edkt mannval \u00ed framvar\u00f0arsveit frams\u00e6kinna stj\u00f3rnm\u00e1la- og athafnamanna!<\/p>\n<h2>Ekkert a\u00f0 fela?<\/h2>\n<p>\u00dea\u00f0 er s\u00e9rstakt ranns\u00f3knarefni, hvernig Frams\u00f3knarflokkurinn glata\u00f0i s\u00ednu samf\u00e9lagshlutverki eftir fall S\u00cdS (upp \u00far 1990) og breyttist \u00ed eignarhaldsf\u00e9l\u00f6g flokksg\u00e6\u00f0inga, sem l\u00f6g\u00f0ust b\u00f3kstaflega \u00e1 n\u00e1inn og s\u00f6lsu\u00f0u \u00fea\u00f0 sem f\u00e9m\u00e6tt var eftir undir flokksbrodda, pr\u00edvat og pers\u00f3nulega. Tugir milljar\u00f0a \u00ed eigin f\u00e9 Samvinnutrygginga var\u00f0 a\u00f0 engu \u00ed h\u00f6ndum \u00feessara manna. En nokkrir flokksbroddar me\u00f0 Finn Ing\u00f3lfsson, fv. \u00fem., r\u00e1\u00f0herra, Se\u00f0labankastj\u00f3ra og n\u00e1nasta samstarfsmann Halld\u00f3rs \u00c1sgr\u00edmssonar, h\u00f6gnu\u00f0ust drj\u00fagum af \u00fev\u00ed a\u00f0 braska me\u00f0 seinustu reitur Samvinnuhreyfingarinnar, sem skildar h\u00f6f\u00f0u veri\u00f0 eftir \u201e\u00e1n hir\u00f0is\u201c \u00e1 berangri (sj\u00e1 bls. 58).<\/p>\n<p>Spillingarf\u00e9lag Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ismanna \u00e1 Su\u00f0urnesjum ver\u00f0skuldar einnig s\u00e9rstaka ranns\u00f3kn. Undir forystu hins bl\u00ed\u00f0m\u00e1lga b\u00e6jarstj\u00f3ra Reykjanesb\u00e6jar, \u00c1rna Sigf\u00fassonar, hafa \u00feeir komi\u00f0 fj\u00e1rhag Reykjanesb\u00e6jar \u00e1 kaldan klaka. Innherjavi\u00f0skipti og hagsmuna\u00e1rekstrar vir\u00f0ast vera \u00f3\u00feekkt hugt\u00f6k \u00fearna su\u00f0ur fr\u00e1, \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 telst til reglu fremur en undantekninga, a\u00f0 \u00feeir sitji beggja megin bor\u00f0s, \u00fear sem miklir fj\u00e1rhagslegir hagsmunir almennings eru \u00ed h\u00fafi. \u00ddmsir \u00feessara manna gegndu  lykilhlutverkum \u00ed tilrauninni, sem ger\u00f0 var til a\u00f0 r\u00e6na Hitaveitu Su\u00f0urnesja innan fr\u00e1, en a\u00f0rir l\u00e9tu greipar s\u00f3pa um Sparisj\u00f3\u00f0 Keflav\u00edkur. \u00deeir eiga \u00fea\u00f0 almennt sameiginlegt a\u00f0 skilja eftir sig svi\u00f0na j\u00f6r\u00f0, hvar sem \u00feeir koma n\u00e6rri. \u00deessari ribbaldas\u00f6gu gerir J\u00f3hann d\u00e1g\u00f3\u00f0 skil \u00ed b\u00f3k sinni (sj\u00e1 bls. 144-157).<\/p>\n<p>J\u00f3hann beinir kastlj\u00f3si a\u00f0 \u00feessu samkrulli braskara og p\u00f3lit\u00edkusa, sem runnu \u00e1 peningalyktina vi\u00f0 einkav\u00e6\u00f0ingu orkulindanna,  og spyr sj\u00e1lfan sig og lesandann (bls. 16 \u2013 30): Var \u00fea\u00f0 tilviljun, a\u00f0 FL-Group og Landsbankinn f\u00e6r\u00f0u Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokknum 60 millj\u00f3nir til atkv\u00e6\u00f0akaupa  sk\u00f6mmu \u00e1\u00f0ur en l\u00f6g gengu \u00ed gildi, \u00ed \u00e1rsbyrjun 2007, sem b\u00f6nnu\u00f0u framl\u00f6g umfram 300 \u00fe\u00fas.?  Var \u00fea\u00f0 tilviljun, a\u00f0 5.5 millj\u00f3nir runnu \u00ed pers\u00f3nulega kosningasj\u00f3\u00f0i Gu\u00f0laugs \u00de\u00f3rs fr\u00e1 FL-Group, Baugi og Landsbankanum \u00e1 \u00e1runum 2005 til 2007? Fannst h\u00e1k\u00f6rlunum Gu\u00f0laugur \u00de\u00f3r bara svona s\u00e6tur? Og nota bene: \u00dea\u00f0 st\u00f3\u00f0 aldrei \u00e1 Baugsfe\u00f0gum a\u00f0 borga sinn \u00f3m\u00e6lda skerf \u00ed Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkinn \u2013  \u00fer\u00e1tt fyrir f\u00fdluk\u00f6stin \u00ed Dav\u00ed\u00f0 og Birni \u00ed \u00feeirra gar\u00f0. B\u00f3nuspabbi, J\u00f3hannes, birti m.a.s. heils\u00ed\u00f0uaugl\u00fdsingar \u00ed bl\u00f6\u00f0um fyrir \u00feingkosningarnar 2007, \u00fear sem hann skora\u00f0i \u00e1 kj\u00f3sendur a\u00f0 kj\u00f3sa Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkinn, en strika bara \u00fat Bj\u00f6rn Bjarnason, af \u00fev\u00ed a\u00f0 hann v\u00e6ri svo lei\u00f0inlegur.<\/p>\n<p>\u00c1\u00f0ur en n\u00fdju l\u00f6gin um skor\u00f0ur vi\u00f0 fj\u00e1raustri  fj\u00e1rpl\u00f3gsmanna til stj\u00f3rnm\u00e1laflokka gengu \u00ed gildi 2007, nota\u00f0i Geir Haarde, forma\u00f0ur Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, t\u00e6kif\u00e6ri\u00f0 \u00e1 fr\u00e9ttamannafundi til a\u00f0 \u00feakka Kjartani Gunnarssyni \u2013 sem \u00fe\u00e1 haf\u00f0i annast fj\u00e1r\u00f6flun fyrir Flokkinn \u00ed aldarfj\u00f3r\u00f0ung \u2013 fyrir a\u00f0 hafa n\u00e1\u00f0 samst\u00f6\u00f0u innan fj\u00f3rflokksins um a\u00f0 koma flokkunum \u00e1 r\u00edkisframf\u00e6ri  (og a\u00f0 s\u00e6tta sig \u00fear me\u00f0 vi\u00f0 \u00feak \u00e1 framl\u00f6g fyrirt\u00e6kjanna). Og Geir b\u00e6tti vi\u00f0 hr\u00f3\u00f0ugur: \u201e<b>Vi\u00f0 h\u00f6fum ekki neitt a\u00f0 fela &#8230; og h\u00f6fum aldrei haft<\/b>\u201c (bls.15). \u2013 Hraustlega m\u00e6lt af manni, sem \u00fe\u00e1 \u00feegar var me\u00f0 60 millj\u00f3nir \u00ed rassvasanum fr\u00e1 fyrirt\u00e6kjum, sem vildu f\u00e1 a\u00f0 framkv\u00e6ma yfirl\u00fdsta stefnu Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins um a\u00f0 einkav\u00e6\u00f0a orkuau\u00f0lindirnar l\u00edka.<\/p>\n<h2>\u00der\u00e6\u00f0ir spillingarinnar \u00f3slitnir<\/h2>\n<p>Er \u00feetta eitthva\u00f0 n\u00fdtt? E\u00f0a hefur \u00cdsland alltaf veri\u00f0 svona spillt? Spillingin, sem h\u00e9r hefur veri\u00f0 ger\u00f0 a\u00f0 umtalsefni, er svo sannarlega  ekki einhver gork\u00fala,  sem spratt allt \u00ed einu upp \u00e1 haug n\u00fdfrj\u00e1lshyggjunnar \u00e1 fyrsta \u00e1ratug \u00feessarar aldar. Hins vegar m\u00e1 til sanns vegar f\u00e6ra, a\u00f0 birtingarform spillingarinnar hafi teki\u00f0 st\u00f6kkbreytingu \u2013 eins og skuldir landsmanna vi\u00f0 gengishruni\u00f0 &#8211;  eftir a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in var r\u00e6nd sj\u00e1varau\u00f0lindinni og vi\u00f0 einkav\u00e6\u00f0ingu bankanna. Vi\u00f0 \u00fea\u00f0 breyttust \u00feeir \u00ed  \u00e1h\u00e6ttusj\u00faka vogunarsj\u00f3\u00f0i \u2013  utan og ofan vi\u00f0 l\u00f6g og reglur e\u00f0a eftirlit. \u00dear me\u00f0 keyr\u00f0i um \u00feverbak. Stj\u00f3rnm\u00e1lin voru einfaldlega tekin \u00ed g\u00edslingu hins n\u00fdja peningaa\u00f0als. Hinir p\u00f3lit\u00edsku valdhafar, sem \u00e1\u00f0ur n\u00fdttu almannaf\u00e9 til a\u00f0 kaupa s\u00e9r p\u00f3l\u00edt\u00edska hollustu, ur\u00f0u n\u00fa m\u00fatu\u00feegar \u2013 m\u00e1lali\u00f0ar \u00ed \u00fej\u00f3nustu peningaa\u00f0alsins. \u00dea\u00f0 er \u00ed \u00feessu, sem st\u00f6kkbreytingin er f\u00f3lgin.<\/p>\n<p>Hvar l\u00e1gu \u00fer\u00e6\u00f0ir spillingarinnar um p\u00f3l\u00edskt \u00e6\u00f0akerfi l\u00fd\u00f0veldisins h\u00e9r  \u00e1\u00f0ur fyrr? \u00derj\u00fa or\u00f0 duga til a\u00f0 l\u00fdsa kjarna m\u00e1lsins: R\u00edkisforsj\u00e1 \u2013 p\u00f3lit\u00edskt fyrirgrei\u00f0slukerfi. \u00dea\u00f0  sem m\u00e1li skipti til a\u00f0 n\u00e1 \u00e1rangri var ekki g\u00f3\u00f0ur rekstur \u2013 heldur g\u00f3\u00f0 samb\u00f6nd. Ver\u00f0myndun var ekki frj\u00e1ls, heldur undir ver\u00f0lagseftirliti r\u00edkisins. Fiskver\u00f0 var \u00e1kve\u00f0i\u00f0 af p\u00f3lit\u00edskt skipa\u00f0ri nefnd og b\u00fav\u00f6ruver\u00f0 s\u00f6mulei\u00f0is. Inn- og \u00fatflutningur var h\u00e1\u00f0ur leyfum stj\u00f3rnvalda. V\u00f6ruflutningar til og fr\u00e1 landinu, tryggingar, v\u00f6rudreifing innan lands, sm\u00e1s\u00f6luverslun, bens\u00ednsala, allt \u00feetta og a\u00f0 \u00f3gleymdu \u201ehermanginu\u201c \u2013 framkv\u00e6mdir  og \u00fej\u00f3nusta vi\u00f0 bandar\u00edska herinn \u00e1 Mi\u00f0neshei\u00f0i \u2013 \u00f6llu var \u00feessu samviskusamlega skipt til helminga milli fyrirt\u00e6kja \u00e1 \u00e1hrifasv\u00e6\u00f0i Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is- og Frams\u00f3knarflokks (S\u00cdS).  Svona er h\u00fan \u00e6ttu\u00f0 \u00feessi fr\u00e6ga <b>helmingaskiptaregla<\/b>. \u00dea\u00f0 or\u00f0 f\u00f3r af \u00cdslendingum me\u00f0al yfirstj\u00f3rnar hersins  \u00ed Norfolk, Virgin\u00edu, a\u00f0 \u00feeir v\u00e6ru \u201e\u00e1gengir \u00ed a\u00f0dr\u00e1ttum\u201c (les \u00fej\u00f3f\u00f3ttir) og d\u00fdrir \u00e1 f\u00f3\u00f0rum.<\/p>\n<p>Fyrirt\u00e6ki jafnt sem heimili \u00e1 landinu \u00e1ttu \u00f6ll s\u00edn r\u00e1\u00f0 undir n\u00e1\u00f0 \u00feessa p\u00f3lit\u00edska fyrirgrei\u00f0slukerfis. Gjaldeyrish\u00f6ft  voru lengst af r\u00edkjandi, skilaskylda \u00e1 gjaldeyri til yfirvalda og sk\u00f6mmtun \u00e1 gjaldeyri til neytenda, (vi\u00f0 erum reyndar a\u00f0 endurn\u00fdja kynnin af sk\u00f6mmtunarkerfinu aftur eftir HRUN). Bankarnir voru \u00ed r\u00edkiseign, og bankastj\u00f3rarnir voru umbo\u00f0smenn flokkanna. \u00deeir veittu l\u00e1n \u00ed sta\u00f0inn fyrir p\u00f3lit\u00edska hollustu. L\u00e1nin voru reyndar a\u00f0 hluta til gj\u00f6f e\u00f0a styrkur, \u00fev\u00ed a\u00f0 ver\u00f0b\u00f3lgan s\u00e1 um a\u00f0 ey\u00f0a \u00feeim me\u00f0 undraskj\u00f3tum h\u00e6tti.<\/p>\n<p>En a\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 var, a\u00f0 p\u00f3lit\u00edkusar \u00e1 valdast\u00f3li h\u00f6f\u00f0u r\u00e1\u00f0 alls almennings \u00ed hendi  s\u00e9r: Ef \u00fe\u00fa \u00feurftir \u00fat- e\u00f0a innflutningsleyfi, l\u00f3\u00f0 e\u00f0a byggingarleyfi, l\u00e1n \u00ed banka, starf hj\u00e1 r\u00edki, b\u00e6 e\u00f0a fyrirt\u00e6ki, pl\u00e1ss \u00e1 elliheimili fyrir \u00f6mmu e\u00f0a f\u00e9lagslega \u00edb\u00fa\u00f0 fyrir fatla\u00f0an fr\u00e6nda \u2013 \u00fe\u00e1 var eins gott a\u00f0 hafa allt sitt \u00e1 hreinu gagnvart kerfinu: <b>Flokkssk\u00edrteini\u00f0 var a\u00f0g\u00f6ngumi\u00f0inn a\u00f0 g\u00e6\u00f0unum<\/b>. \u00deetta var sov\u00e9tkerfi Sj\u00e1flst\u00e6\u00f0isflokksins.<\/p>\n<p>\u00deetta var hi\u00f0 gamla \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lag kunningja- og kl\u00edkuveldisins, a\u00f0st\u00f6\u00f0ubrasksins. Helmingaskiptareglan var hin \u00f3skr\u00e1\u00f0a grundvallarregla stj\u00f3rns\u00fdslunnar. Og kj\u00f3sendur l\u00e6r\u00f0u sm\u00e1m saman a\u00f0 laga sig a\u00f0 r\u00edkjandi fyrirkomulagi. \u00c1 \u00feessum 67 \u00e1rum, sem l\u00fd\u00f0veldi\u00f0 hefur veri\u00f0 vi\u00f0 l\u00fd\u00f0i, hefur Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn veri\u00f0 vi\u00f0 v\u00f6ld \u00ed 53 \u00e1r, en Frams\u00f3kn \u00ed 43 \u00e1r. Styrmir Gunnarsson uppl\u00fdsti n\u00fdlega \u00ed Silfri Egils, a\u00f0 ca. 45 \u00fe\u00fasund manns s\u00e9u \u00e1 skr\u00e1 hj\u00e1 Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokknum. Frams\u00f3kn er au\u00f0vita\u00f0 ekki svipur hj\u00e1 sj\u00f3n eftir fall S\u00cdS, en me\u00f0an veldi S\u00cdS st\u00f3\u00f0 \u00ed bl\u00f3ma, reyndist atkv\u00e6\u00f0amagn Frams\u00f3knar l\u00f6ngum \u00e1l\u00edka miki\u00f0 og fj\u00f6ldinn  \u00e1 launaskr\u00e1 hj\u00e1 S\u00cdS og kaupf\u00e9l\u00f6gunum, pl\u00fas styrk\u00feegar landb\u00fana\u00f0arkerfisins.<\/p>\n<h2>Hlutverkaskipti: Peningarnir taka v\u00f6ldi af p\u00f3lit\u00edkinni<\/h2>\n<p>Lengi vel ger\u00f0i \u00e9g m\u00e9r vonir um, a\u00f0 a\u00f0ild \u00cdslands a\u00f0 innri marka\u00f0i Evr\u00f3pusambandsins og samkeppnisreglur \u00feess, myndu au\u00f0velda \u00cdslendingum a\u00f0 laga sig a\u00f0 si\u00f0a\u00f0ra manna h\u00e1ttum \u00ed vi\u00f0skiptum og stj\u00f3rns\u00fdslu, \u00feannig a\u00f0 kl\u00edkuveldi\u00f0 k\u00e6mist s\u00ed\u00f0ur upp me\u00f0 a\u00f0 mismuna borgurunum \u00ed krafti ge\u00f0\u00fe\u00f3tta og  valdn\u00ed\u00f0slu af \u00fev\u00ed tagi, sem h\u00e9r hefur veri\u00f0 l\u00fdst og var lenskan \u00ed \u00edslensku stj\u00f3rnarfari. En a\u00f0fer\u00f0ir g\u00f6mlu helmingaskiptaflokkanna vi\u00f0 einkav\u00e6\u00f0ingu sj\u00e1varau\u00f0lindarinnar og bankanna \u00fe\u00fdddi, a\u00f0 sk\u00f6pum var skipt var\u00f0andi valdahlutf\u00f6ll stj\u00f3rnm\u00e1la og peningaa\u00f0als.  Me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 afhenda au\u00f0kl\u00edkunum yfirr\u00e1\u00f0 yfir au\u00f0lindum og almannag\u00e6\u00f0um, fengu au\u00f0kl\u00edkurnar svo mikil p\u00f3lit\u00edsk v\u00f6ld og \u00e1hrif, a\u00f0 stj\u00f3rnm\u00e1laflokkarnir ur\u00f0u h\u00e1\u00f0ir \u00feeim. \u00dea\u00f0 er \u00feetta sem <b>au\u00f0r\u00e6\u00f0i<\/b> (e. plutocracy) <b>n\u00fdfrj\u00e1lshyggjunnar<\/b> sn\u00fdst um. \u00dea\u00f0 sem \u00e1\u00f0ur \u00e1tti a\u00f0 heita norr\u00e6nt velfer\u00f0arr\u00edki var or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 <b\u201c>\u00f3jafna\u00f0ar\u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi \u2013 eins konar skr\u00edpamynd af spilav\u00edtis- kap\u00edtalisma \u00ed amr\u00edskum st\u00edl. Stef\u00e1n J\u00f3n Hafstein l\u00fdsir \u00fev\u00ed vel \u00ed TMM-grein sinni (3, 2011), hvernig \u00feetta ger\u00f0ist:<\/b\u201c><\/p>\n<p><i>\u201eEnn eigum vi\u00f0 Styrmi Gunnarssyni skuld a\u00f0 gjalda me\u00f0 kafla hans um s\u00e6greifaveldi\u00f0 \u00ed \u00feeirri annars    sl\u00e6mu b\u00f3k: Ums\u00e1tri\u00f0. S\u00e1 kafli er afhj\u00fapandi \u00ed stuttu m\u00e1li og l\u00fdsir \u00fev\u00ed vel, hvernig p\u00f3lit\u00edska valdi\u00f0 f\u00e6rir \u00fathlutun au\u00f0\u00e6fa \u00e1 f\u00e1rra hendur og ver\u00f0ur svo sj\u00e1lft h\u00e1\u00f0 \u00feeim, sem v\u00e9la me\u00f0 \u00feau. Me\u00f0 efnahagslegu valdi s\u00e6greifanna langt umfram anna\u00f0 f\u00f3lk \u00ed landinu, \u00ed skj\u00f3li einkar\u00e9ttar til a\u00f0 n\u00fdta au\u00f0lindina, \u00f6\u00f0last \u00feeir p\u00f3lit\u00edsk v\u00f6ld og her\u00f0a enn frekar \u00feennan hn\u00fat sn\u00edkjul\u00edfs milli \u00fathlutunar og hollustu. Skrattinn hittir a\u00f0 lokum \u00f6mmu s\u00edna: \u00feiggjandinn ver\u00f0ur veitandanum sterkari\u201c.<\/i><\/p>\n<p>\u00cd upphafi \u00feessarar samantektar \u00ed tilefni af b\u00f3k J\u00f3hanns Haukssonar um spillinguna, var vitna\u00f0 \u00ed einkunnaror\u00f0um \u00ed fr\u00e6g umm\u00e6li Styrmis Gunnarssonar, fv. ritstj\u00f3ra Morgunbla\u00f0sins. Hann er ekkert a\u00f0 skafa utan af \u00fev\u00ed. Hann l\u00fdsir \u00fev\u00ed \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi, sem h\u00e9r hefur vaxi\u00f0 upp undir p\u00f3lit\u00edsku forr\u00e6\u00f0i Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, sem hreint og kl\u00e1rt \u00f3ge\u00f0slegu.  \u00cd meira en h\u00e1lfa \u00f6ld hefur Styrmir veri\u00f0  m\u00e1lsvari Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins og um langt skei\u00f0 \u00ed innsta kjarna valdakerfisins sj\u00e1lfs.  \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed \u00e1st\u00e6\u00f0ulaust a\u00f0 rengja hann, \u00feegar hann segist vita, um hva\u00f0 hann er a\u00f0 tala. En ritstj\u00f3rinn gamli skuldar okkur enn\u00fe\u00e1 b\u00f3kina, \u00fear sem hann rekur \u00feessa s\u00f6gu.  Saga l\u00fd\u00f0veldisins er nefnilega a\u00f0 st\u00f3rum hluta saga Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins. <i>Og s\u00fa saga er einmitt rau\u00f0i \u00fer\u00e1\u00f0urinn \u00ed s\u00f6gu spillingarinnar \u00e1 l\u00fd\u00f0veldist\u00edmanum<\/i>. Ef Styrmi kynni a\u00f0 vanta \u201e<i>research assistant<\/i>\u201c til a\u00f0 l\u00e9tta undir me\u00f0 s\u00e9r, leyfi \u00e9g m\u00e9r a\u00f0 m\u00e6la me\u00f0 J\u00f3hanni Haukssyni.  Sem ranns\u00f3knarbla\u00f0ama\u00f0ur hefur hann \u00feegar afla\u00f0 s\u00e9r \u00feekkingar \u2013 og ekki skortir hann \u00e1huga  \u00e1 \u2013  a\u00f0 afhj\u00fapa \u00fea\u00f0, hvernig kunningjaveldi og a\u00f0st\u00f6\u00f0ubrask stj\u00f3rnm\u00e1laforingja og peningaa\u00f0als var\u00f0a\u00f0i veginn a\u00f0 hruni \u00cdslands.<\/p>\n<p>Framt\u00ed\u00f0 N\u00fdja \u00cdslands r\u00e6\u00f0st af \u00fev\u00ed, hvort n\u00fdjar kynsl\u00f3\u00f0ir \u00cdslendinga geta l\u00e6rt eitthva\u00f0 af \u00f3f\u00f6rum \u00feeirrar, sem st\u00fdr\u00f0i okkur \u00ed HRUNI\u00d0. Til \u00feess eru v\u00edtin a\u00f0 varast \u00feau.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Huglei\u00f0ingar \u00ed tilefni af b\u00f3k J\u00f3hanns Haukssonar: \u00deR\u00c6\u00d0IR  VALDSINS.<\/p>\n<p><b>Einkunnaror\u00f0:<\/b><br \/>\n<i>\u201e\u00deetta er \u00f3ge\u00f0slegt \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lag, \u00feetta er allt \u00f3ge\u00f0slegt. \u00dea\u00f0 eru engin prinsipp, \u00fea\u00f0 eru engar hugsj\u00f3nir,\u00fea\u00f0 er ekki neitt. \u00dea\u00f0 er bara t\u00e6kif\u00e6rismennska, valdabar\u00e1tta\u201c<\/i><\/br>(Styrmir Gunnarsson, fv. ritstj\u00f3ri Mbl., \u00ed sk\u00fdrslut\u00f6ku hj\u00e1 RnA, VIII, bls. 179).<\/p>\n<p>Arnaldur, Yrsa, \u00c6var \u00d6rn og \u00f6ll hin spinna s\u00ednar \u00edslensku gl\u00e6pas\u00f6gur \u00ed krafti \u00feeirra eigin frj\u00f3a \u00edmyndunarafls. J\u00f3hann Hauksson s\u00e6kir sinn efnivi\u00f0 \u00ed hinn hr\u00e1slalega veruleika \u00edslensks \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lags eftir HRUN. M\u00e9r er n\u00e6r a\u00f0 halda, a\u00f0 af \u00feessu tvennu s\u00e9 veruleikinn lyginni l\u00edkari. Einkunnaror\u00f0in, sem h\u00f6f\u00f0 eru eftir Morgunbla\u00f0sritstj\u00f3ranum h\u00e9r a\u00f0 framan (og hann \u00e6tti a\u00f0 vita, hva\u00f0 hann syngur eftir 50 \u00e1ra \u00fej\u00f3nustu \u00ed innsta hring valdakl\u00edkunnar) vir\u00f0ast sta\u00f0festa \u00fea\u00f0. Enda er n\u00fa svo komi\u00f0, a\u00f0 forr\u00e1\u00f0amenn \u00fej\u00f3\u00f0arinnar \u00feykjast ekki hafa efni \u00e1 a\u00f0 byggja n\u00e6gilega m\u00f6rg fangelsi fyrir alla \u00fe\u00e1 gl\u00e6pamenn, sem leika lausum hala \u00fati um allt og b\u00ed\u00f0a vistunar. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1301","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1301"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2747,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1301\/revisions\/2747"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}