{"id":1306,"date":"2012-01-09T00:00:00","date_gmt":"2012-01-09T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1306"},"modified":"2020-09-22T12:31:39","modified_gmt":"2020-09-22T12:31:39","slug":"velarvana-skip-i-olgusjo-vidtal-vid-jbh-ur-reykjavikurbladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1306","title":{"rendered":"V\u00c9LARVANA SKIP \u00cd \u00d3LGUSJ\u00d3, vi\u00f0tal vi\u00f0 JBH \u00far Reykjav\u00edkurbla\u00f0i"},"content":{"rendered":"<p>\u201e \u00dea\u00f0 eru r\u00fam \u00ferj\u00fa \u00e1r fr\u00e1 hruni og \u00fea\u00f0 er r\u00famt \u00e1r til kosninga. Menn velta v\u00f6ngum yfir \u00fev\u00ed hvort vi\u00f0 h\u00f6fum n\u00e1\u00f0 botninum, hvort vi\u00f0 sj\u00e1um til s\u00f3lar, hvort eitthva\u00f0 lj\u00f3s s\u00e9 vi\u00f0 endann \u00e1 g\u00f6ngunum. \u00deetta var ekkert sm\u00e1\u00e1fall og \u00fea\u00f0 er \u00f3rauns\u00e6tt a\u00f0 gera r\u00e1\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 s\u00e1rin s\u00e9u gr\u00f3in eftir \u00f6rf\u00e1 \u00e1r.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>\u00deetta var atbur\u00f0ur af \u00fev\u00ed tagi sem mun setja mark sitt \u00e1 \u00edslenskt samf\u00e9lag um langa framt\u00ed\u00f0. \u00c9g hef stundum sagt sem svo a\u00f0 \u00fea\u00f0 besta sem hafi gerst eftir hrun hafi veri\u00f0 sk\u00fdrsla ranns\u00f3knarnefndar Al\u00feingis, loksins \u00feegar h\u00fan kom, vegna \u00feess a\u00f0 h\u00fan er einst\u00f6k gegnuml\u00fdsing \u00e1 innvi\u00f0um okkar \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lags. Hrollvekjandi lesning og afhj\u00fapun, en holl lesning og nau\u00f0synleg. \u00deeim var fali\u00f0 a\u00f0 leita sannleikans og a\u00f0 ors\u00f6kum hrunsins. Og \u00feeim var fali\u00f0 a\u00f0 leita a\u00f0 vitnisbur\u00f0i um \u00fea\u00f0, hvort einhverjir tilteknir a\u00f0ilar \u00ed \u00edslensku stj\u00f3rnkerfi b\u00e6ru \u00e1byrg\u00f0, anna\u00f0hvort me\u00f0 a\u00f0ger\u00f0arleysi e\u00f0a mist\u00f6kum, a\u00f0 svona illa f\u00f3r.  H\u00f6fundar sk\u00fdrslunnar komust a\u00f0 vel r\u00f6kstuddum og afdr\u00e1ttarlausum ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um.  \u00deeir f\u00e6r\u00f0u \u00feungv\u00e6g r\u00f6k fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 tilteknir stj\u00f3rnm\u00e1lamenn og emb\u00e6ttismenn hef\u00f0u me\u00f0 a\u00f0ger\u00f0um og a\u00f0ger\u00f0arleysi brug\u00f0ist skyldum s\u00ednum um a\u00f0 gr\u00edpa til r\u00e1\u00f0stafana \u00ed t\u00e6ka t\u00ed\u00f0 til a\u00f0 afst\u00fdra hruninu e\u00f0a a.m.k. draga \u00far verstu aflei\u00f0ingum \u00feess.  Vi\u00f0 vitum a\u00f0 h\u00e9r \u00f3\u00f0u uppi fj\u00e1rgl\u00e6framenn sem h\u00f6f\u00f0u fengi\u00f0 eignarhald \u00e1 b\u00f6nkum \u00ed skj\u00f3li p\u00f3lit\u00edskra tengsla. \u00c9g segi fj\u00e1rgl\u00e6framenn vegna \u00feess a\u00f0 vitnisbur\u00f0urinn um starfsh\u00e6tti \u00feeirra er hrollvekjandi. Einkav\u00e6\u00f0ingaferillinn reyndist vera framhald \u00e1 hef\u00f0bundnu helmingarskiptum \u00edhalds og frams\u00f3knar.  Vinnubr\u00f6g\u00f0in voru brot \u00e1 \u00f6llum grundvallarreglum sem um sl\u00edk m\u00e1l eiga a\u00f0 gilda. Svona var fari\u00f0 a\u00f0 \u00ed R\u00fasslandi Yelts\u00edns, \u00ed Afr\u00edku, \u00ed bananal\u00fd\u00f0veldum Mi\u00f0-, og Su\u00f0ur-Amer\u00edku, en \u00e1 \u00cdslandi, &#8211;  einu Nor\u00f0urlandanna.  &#8211; \u00fev\u00ed \u00e1ttum vi\u00f0 b\u00e1gt me\u00f0 a\u00f0 tr\u00faa.  Vi\u00f0 hef\u00f0um ekki tr\u00faa\u00f0 \u00fev\u00ed fyrirfram, en vi\u00f0 ney\u00f0umst til a\u00f0 horfast \u00ed augu vi\u00f0 \u00feennan veruleika. Vitnisbur\u00f0urinn er mass\u00edvur.  Bankarnir voru r\u00e6ndir innanfr\u00e1.  \u00deeir voru \u00feandir \u00fat af erlendum l\u00e1num upp \u00ed t\u00edfalda st\u00e6r\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0arframlei\u00f0slu. Landsbankakl\u00edkan greip til \u00feess r\u00e1\u00f0s \u00feegar erlendir fj\u00e1rmagnsmarka\u00f0ir loku\u00f0ust a\u00f0 yfirbj\u00f3\u00f0a sparifj\u00e1rmarka\u00f0inn \u00ed Bretlandi og Hollandi.  \u00deeir s\u00f6fnu\u00f0u saman r\u00famlega \u00fej\u00f3\u00f0arframlei\u00f0slu \u00cdslendinga \u00e1 \u00f6rsk\u00f6mmum t\u00edma.  \u00deetta f\u00e9 streymdi a\u00f0 miklu leyti hinga\u00f0 og var nota\u00f0 m.a. til \u00feess a\u00f0 leysa endalausa endurfj\u00e1rm\u00f6gnunar\u00fe\u00f6rf eigenda bankanna. Allar reglur um \u00e1h\u00e6ttust\u00fdringu voru brotnar.  L\u00e1n voru veitt \u00ed st\u00f3rum st\u00edl til eigenda og skyldra fyrirt\u00e6kja, \u00e1n \u00feess a\u00f0 ve\u00f0 k\u00e6mu fyrir. Hlutabr\u00e9famarka\u00f0num var st\u00fdrt af \u00f6rf\u00e1um m\u00f6nnum.  \u00dear voru stundu\u00f0 innherjavi\u00f0skipti og marka\u00f0smisnotkun var grundvallarreglan, en ekki undantekningin. \u00deetta er allt svo r\u00e6kilega r\u00f6kstutt a\u00f0 ma\u00f0ur skyldi \u00e6tla a\u00f0 s\u00e9rstakur saks\u00f3knari g\u00e6ti fylgt \u00fev\u00ed snarlega eftir me\u00f0 \u00e1k\u00e6rum um lei\u00f0 og vitnisbur\u00f0ur um innherjavi\u00f0skipti og marka\u00f0smisnotkun l\u00e1 fyrir um forstj\u00f3ra Enron hins bandar\u00edska, haf\u00f0i \u00e1k\u00e6ruvaldi\u00f0 \u00fear \u00ed landi sn\u00f6r handt\u00f6k vi\u00f0 a\u00f0 lei\u00f0a hina grunu\u00f0u fyrir d\u00f3mara.  N\u00fa eru li\u00f0in meira en \u00ferj\u00fa \u00e1r fr\u00e1 hruni og enn er \u00feess be\u00f0i\u00f0 a\u00f0 s\u00e9rstakur saks\u00f3knari l\u00e1ti til skarar skr\u00ed\u00f0a.  T\u00f6fin vekur upp spurninguna um hvort \u00edslenskt r\u00e9ttarfar og d\u00f3marareynsla r\u00e1\u00f0i vi\u00f0 verkefni af \u00feessu tagi.<\/p>\n<p>\u00deessu til vi\u00f0b\u00f3tar br\u00e1st p\u00f3lit\u00edkin, segir J\u00f3n Baldvin, en h\u00fan \u00e1tti a\u00f0 koma \u00ed veg fyrir a\u00f0 svona g\u00e6ti gerst. \u00dear undanskilur hann engan: Stj\u00f3rnm\u00e1lalei\u00f0toga, r\u00edkisstj\u00f3rnir, Al\u00feingi og stj\u00f3rnkerfi\u00f0 allt, eftirlitsstofnanir \u00fear me\u00f0 taldar. Hann segir \u00feetta hafa veri\u00f0 afhj\u00fapun sem \u00fej\u00f3\u00f0in ver\u00f0i a\u00f0 horfast \u00ed augu vi\u00f0. \u00c1 anna\u00f0 hundra\u00f0 manns s\u00e9u me\u00f0 r\u00e9ttarst\u00f6\u00f0u gruna\u00f0ra manns \u00ed ranns\u00f3kn s\u00e9rstaks saks\u00f3knara, en ni\u00f0ursta\u00f0a engin enn sem komi\u00f0 er. \u201e\u00c1 me\u00f0an \u00feetta \u00f3vissu\u00e1stand r\u00edkir eitrar \u00fea\u00f0 allt andr\u00famsloft \u00ed samf\u00e9laginu. Vi\u00f0 erum me\u00f0 f\u00e1rveika p\u00f3lit\u00edk, \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagsumr\u00e6\u00f0an er beisk og bitur.\u201c En \u00fea\u00f0 er ekki allt af hinu illa. J\u00f3n Baldvin segir a\u00f0 meira hafi \u00e1unnist \u00ed efnahagsm\u00e1lum en margir \u00feor\u00f0u a\u00f0 vona \u00ed upphafi.  Vandam\u00e1lin sem \u00fej\u00f3\u00f0in standi frammi fyrir s\u00e9u fremur af p\u00f3lit\u00edskum toga en efnahagslegum.  Vi\u00f0 getum einungis a\u00f0 litlu leyti \u00feakka\u00f0 sj\u00e1lfum okkur \u00feann \u00e1rangur sem n\u00e1\u00f0st hefur.  \u00dea\u00f0 var l\u00e1n \u00ed \u00f3l\u00e1ni a\u00f0  skuldas\u00fapa bankanna \u2013 n\u00e6rri \u00fev\u00ed t\u00edf\u00f6ld \u00fej\u00f3\u00f0arframlei\u00f0sla &#8211; hafi veri\u00f0 langt umfram getu \u00cdslands a\u00f0 r\u00edsa undir.  \u00dea\u00f0 var einfaldlega ekki \u00e1 mannlegu valdi a\u00f0 koma \u00ed veg fyrir a\u00f0 bankarnir yr\u00f0u gjald\u00ferota. \u201c Gjaldeyrisfor\u00f0i Se\u00f0labankans var uppurinn \u00ed <i>\u00e1starbr\u00e9fum Dav\u00ed\u00f0s<\/i>, sem er st\u00e6rsta upph\u00e6\u00f0in \u00ed skuldas\u00fapu eftirhruns\u00e1ranna. L\u00e1nsh\u00e6fismati\u00f0 var fyrir ne\u00f0an n\u00fall.  Vi\u00f0 \u00e1ttum engan a\u00f0gang a\u00f0 erlendum l\u00e1nsfj\u00e1rm\u00f6rku\u00f0um.  \u00dea\u00f0 treysti okkur enginn fyrir peningum, hvorki Al\u00fej\u00f3\u00f0agjaldeyrissj\u00f3\u00f0urinn n\u00e9 r\u00edkistj\u00f3rnir Nor\u00f0urlanda, af fenginni reynslu af \u00edslenskum stj\u00f3rnv\u00f6ldum og se\u00f0labanka. \u00cdslendingar ur\u00f0u einfaldlega a\u00f0 vi\u00f0urkenna \u00fe\u00e1 sta\u00f0reynd a\u00f0 fj\u00e1rm\u00e1lakerfi\u00f0 var hruni\u00f0 eins og \u00fea\u00f0 lag\u00f0i sig til grunna. \u00dar \u00fev\u00ed sem komi\u00f0 var var \u00fea\u00f0 betra \u2013 miklu betra \u2013 en ef \u00fea\u00f0 hef\u00f0i hangi\u00f0 uppi og r\u00edkisstj\u00f3rnin hef\u00f0i \u00e1lpast til a\u00f0 reyna a\u00f0 bjarga \u00fev\u00ed \u00e1 kostna\u00f0 almennings.  \u00dea\u00f0 var samt yfirl\u00fdst stefna allt til hinstu stundar.  Sem betur fer t\u00f3k atbur\u00f0arr\u00e1sin einfaldlega fram fyrir hendurnar \u00e1 hrunstj\u00f3rninni.  \u00dea\u00f0 er \u00ed \u00feessum punkti sem vi\u00f0 sj\u00e1um muninn \u00e1 okkur og \u00cdrum.   Munurinn er ekki s\u00e1 a\u00f0 \u00edslenskir stj\u00f3rnm\u00e1lamenn hafi veri\u00f0 svona frams\u00fdnir og snjallir, (eins og \u00feeir eru farnir a\u00f0 reyna a\u00f0 lj\u00faga a\u00f0 sj\u00e1lfum s\u00e9r og \u00f6\u00f0rum).  Vi\u00f0 \u00e1ttum bara ekki fimmeyring me\u00f0 gati.\u201c    J\u00f3n Baldvin segir a\u00f0 \u00feeir sem b\u00e1ru p\u00f3lit\u00edska \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 hruninu hafi allir hagsmuna a\u00f0 g\u00e6ta a\u00f0 \u00feessi \u00fattekt rykfalli ofan \u00ed sk\u00faffu. \u201e \u00dea\u00f0 voru margar r\u00e6\u00f0ur fluttar \u00e1 landsfundi Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins fyrir stuttu um hi\u00f0 \u201esvokalla\u00f0a hrun\u201c.  \u00deeir kannast ekkert vi\u00f0 hruni\u00f0 \u00fear \u00e1 b\u00e6.  \u00dear ger\u00f0ist \u00fea\u00f0 a\u00f0 h\u00f6fu\u00f0paurar hrunsins, \u00fea\u00f0 er a\u00f0 segja tveir fyrrverandi lei\u00f0togar Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, voru kalla\u00f0ir upp \u00e1 svi\u00f0 og hylltir eins og \u00feeir v\u00e6ru bjargv\u00e6ttir.\u201c \u00deetta minnir \u00e1 \u00fea\u00f0, \u00feegar Svavar Gestsson, \u00fe\u00e1 n\u00fdkj\u00f6rinn forma\u00f0ur Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsins, l\u00e9t kalla g\u00f6mlu kommanna, Einar og Brynj\u00f3lf, upp \u00e1 svi\u00f0 \u00e1 flokks\u00feingi og l\u00e9t hylla \u00fe\u00e1 me\u00f0 \u00feeim umm\u00e6lum a\u00f0 \u201c\u00fer\u00e1\u00f0urinn \u00far fort\u00ed\u00f0inni v\u00e6ri \u00f3slitinn\u201d. J\u00f3n Baldvin minnir \u00e1 margtilvitnu\u00f0 or\u00f0 Styrmis Gunnarssonar, (sem \u00e1 h\u00e1lfrar aldar ritstj\u00f3rnarferli \u00e1 Morgunbla\u00f0inu hafi veri\u00f0 innv\u00edg\u00f0ur og innm\u00fara\u00f0ur \u00ed valdakerfi Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins), \u00ed ranns\u00f3knarsk\u00fdrslunni um a\u00f0 \u00edslenskt \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lag s\u00e9  \u00f3ge\u00f0slegt; \u00fear s\u00e9 ekkert a\u00f0 finna nema valdas\u00fdki og s\u00e9rhagsmunapot. \u00dear s\u00e9u engar hugsj\u00f3nir, ekkert nema eiginhagsmunastre\u00f0.  Styrmir skrifar n\u00fdlega \u00ed vikupistli s\u00ednum um Flokkinn sem hann hefur \u00fej\u00f3na\u00f0 \u00ed h\u00e1lfa \u00f6ld, a\u00f0 svo lengi sem hann horfist ekki \u00ed augu vi\u00f0 \u00e1byrg\u00f0 s\u00edna, svo lengi sem hann lifi \u00ed afneitun og geri ekki upp fort\u00ed\u00f0ina, eiga hann l\u00edti\u00f0 erindi vi\u00f0 framt\u00ed\u00f0ina. \u201c\u00deetta er hverju or\u00f0i sannara,\u201c segir J\u00f3n Baldvin.   Hann minnir \u00e1 a\u00f0 \u00feessir tveir flokkar hafa veri\u00f0 r\u00e1\u00f0andi \u00ed r\u00edkisstj\u00f3rnum lengst af allan l\u00fd\u00f0veldist\u00edmann.   \u00deeir hafi vanist \u00fev\u00ed a\u00f0 stj\u00f3rna skv helmingaskiptareglunni, \u00fe.e. \u00feeir hafi beitt r\u00edkisvaldinu til a\u00f0 \u00fathluta g\u00e6\u00f0unum til fyrirt\u00e6kja, sem \u00ferifust \u00ed skj\u00f3li p\u00f3lit\u00edsks valds.  \u00dea\u00f0 kerfi var \u00ed e\u00f0li s\u00ednu gerspillt.  En hafi menn bundi\u00f0 vonir vi\u00f0 a\u00f0 einkav\u00e6\u00f0ing r\u00edkisfyrirt\u00e6kja myndi lei\u00f0a til e\u00f0lilegri vi\u00f0skiptah\u00e1tta, \u00fe\u00e1 hafi \u00fe\u00e6r vonir or\u00f0i\u00f0 s\u00e9r r\u00e6kilega til skammar.  Hugtaki\u00f0 \u201ceinkavinav\u00e6\u00f0ing\u201d l\u00fdsir \u00feessari reynslu vel.  \u00deegar \u00e1 reyndi var einkav\u00e6\u00f0ingin einungis framhald \u00e1 helmingaskiptareglunni.  Munurinn var bara s\u00e1 a\u00f0 sj\u00e1lfar vi\u00f0skiptakl\u00edkurnar ur\u00f0u a\u00f0 lokum p\u00f3lit\u00edkinni yfirsterkari.  Stj\u00f3rnm\u00e1lamenn og flokkar voru \u00e1 framf\u00e6ri au\u00f0j\u00f6franna.  Peningarnir t\u00f3ku v\u00f6ldin.  \u00de\u00f3tt Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkur og Frams\u00f3kn hafi skipt um andlit \u00ed forystu, hafa \u00feeir ekki vi\u00f0urkennt s\u00f6k s\u00edna, hvorki gert upp vi\u00f0 stefnu s\u00edna n\u00e9 vinnubr\u00f6g\u00f0.   \u00cd ranns\u00f3knarsk\u00fdrslunni er \u00fea\u00f0 raki\u00f0 li\u00f0 fyrir li\u00f0 hvernig forystumenn \u00feessara flokka forkl\u00fa\u00f0ru\u00f0u hagstj\u00f3rninni \u00e1 valdat\u00edmum s\u00ednum, b\u00e6\u00f0i \u00e1 svi\u00f0i r\u00edkisfj\u00e1rm\u00e1la og peningam\u00e1la.  Sta\u00f0reyndirnar tala s\u00ednu m\u00e1li um \u00fea\u00f0 a\u00f0 \u00feessir flokkar beri h\u00f6fu\u00f0\u00e1byrg\u00f0 \u00e1 hruninu.  En \u00feeir vi\u00f0urkenna ekki hj\u00e1 s\u00e9r neina s\u00f6k.  N\u00fa er \u00feeim tamt a\u00f0 tala um \u201esvokalla\u00f0 hrun\u201c.   \u00deeir segja a\u00f0 \u00fea\u00f0 eigi ekki a\u00f0 festa sig \u00ed fort\u00ed\u00f0inni. Og me\u00f0an \u00feetta gildir, \u00fe\u00e1 er ekkert l\u00e6rt fyrir framt\u00ed\u00f0ina. Um \u00feessa flokka er \u00fea\u00f0 a\u00f0 segja a\u00f0 \u00ed \u00feessu \u00e1standi eru \u00feeir \u00f3stj\u00f3rnh\u00e6fir. \u00deeir eru m.a.s. \u00f3noth\u00e6fir \u00ed stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0u vegna \u00feess a\u00f0 stj\u00f3rnarandsta\u00f0a \u00feeirra er \u00f3tr\u00faver\u00f0ug. \u00c1st\u00e6\u00f0an blasir vi\u00f0.  Flestum ofb\u00fd\u00f0ur \u00feegar \u00f3knittapeyjar sem lagt hafa heimili \u00ed r\u00fast \u00ed svallveislu sem f\u00f3r \u00far b\u00f6ndunum dirfast a\u00f0 gera hr\u00f3p a\u00f0 vinnandi f\u00f3lki, sem er a\u00f0 moka \u00fat sk\u00edtnum eftir \u00fe\u00e1.  \u00dea\u00f0 er myndin sem blasir vi\u00f0 af \u00feessum flokkum \u00ed stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0u.  \u00c1ram\u00f3taskaup sj\u00f3nvarpsins s\u00e9r\u00edlagi segir allt sem segja \u00fearf um \u00e1stand Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins. \u00deetta er eitthvert gengi mi\u00f0aldra vi\u00f0skiptauppa sem voru \u00e1 kafi \u00ed  fj\u00e1rm\u00e1laspillingunni fyrir hrun og eru enn \u00e1 s\u00ednum st\u00f6\u00f0um flestir hverjir og h\u00e6last um \u00ed sinn h\u00f3p, hva\u00f0 \u00feeir hafi sloppi\u00f0 vel fr\u00e1 aflei\u00f0ingum ger\u00f0a sinna.\u201c<\/p>\n<p>J\u00f3n Baldvin tekur m\u00f6nnum vara vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 tr\u00faa sko\u00f0unak\u00f6nnunum vi\u00f0 r\u00edkjandi a\u00f0st\u00e6\u00f0ur.  Um \u00fea\u00f0 bil helmingur kj\u00f3senda s\u00e9 \u00f3\u00e1kve\u00f0inn.  N\u00fdjir valkostir munu vonandi b\u00e6tast vi\u00f0, en eru enn ekki komnir fram \u00e1 sj\u00f3narsvi\u00f0i\u00f0.  \u00dea\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 v\u00edsu \u00f3tr\u00falegt en satt a\u00f0 milli 20-25% kj\u00f3senda muni kj\u00f3sa Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkinn \u00e1fram, jafnvel \u00fe\u00f3tt frambj\u00f3\u00f0endur hans v\u00e6ru flestir hverjir undir \u00e1k\u00e6ru um fj\u00e1rm\u00e1laspillingu.  \u00deetta er nokkurn veginn sama hlutfall og komm\u00fanistaflokkurinn \u00ed R\u00fasslandi hefur.  \u00dear \u00ed landi er \u00fea\u00f0 \u201cnomenklatura\u201d &#8211; \u00e1hangendur valdakerfisins.  S\u00f6mu s\u00f6gu s\u00e9 a\u00f0 segja h\u00e9r \u00e1 landi.  J\u00f3n Baldvin minnir \u00e1 tengsl Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins vi\u00f0 Bj\u00f6rg\u00f3lfana.  Hann minnir \u00e1 a\u00f0 framkv\u00e6mdastj\u00f3ri flokksins til eil\u00edf\u00f0ar, Kjartan Gunnarsson, hafi veri\u00f0 settur a\u00f0 ve\u00f0i inn \u00ed bankar\u00e1\u00f0 Landsbankans til a\u00f0 innsigla tengslin.   Allur stj\u00f3rnendah\u00f3pur Landsbankans s\u00e9 uppalisti \u00far lagadeild H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands, V\u00f6ku og Heimdalli. \u00deannig b\u00e6ri Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn einn alla \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 Icesave. S\u00fa \u00e1kv\u00f6r\u00f0un stj\u00f3rnenda Landsbankans a\u00f0 f\u00e9fletta Breta og Hollendinga \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 \u00edslenska tryggingasj\u00f3\u00f0sins er upphafi\u00f0 a\u00f0 Icesave.  Stj\u00f3rnv\u00f6ldum var \u00ed l\u00f3fa lagi\u00f0 a\u00f0 fyrirbyggja a\u00f0 Icesave reikningnum yr\u00f0i framv\u00edsa\u00f0 til skattgrei\u00f0enda.  Se\u00f0labanki og Fj\u00e1rm\u00e1laeftirlit g\u00e1tu afst\u00fdrt Icesave me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sj\u00e1 til \u00feess a\u00f0 Landsbankinn r\u00e6ki starfsemi s\u00edna erlendis \u00ed formi d\u00f3tturfyrirt\u00e6kja eins og Kaup\u00feing ger\u00f0i.  R\u00edkisstj\u00f3rnin gat fari\u00f0 a\u00f0 d\u00e6mi Nor\u00f0manna og skilyrt l\u00f6gin um innist\u00e6\u00f0utryggingar fr\u00e1 1999 vi\u00f0 innist\u00e6\u00f0ur \u00ed \u00edslenskum kr\u00f3num.  \u00dear me\u00f0 hef\u00f0i enginn Icesave reikningur or\u00f0i\u00f0 til og engin b\u00f3takrafa \u00e1 \u00edslenska r\u00edki\u00f0 heldur, \u00fe\u00f3tt leita\u00f0 yr\u00f0i til d\u00f3msst\u00f3la.  \u00dea\u00f0 eru \u00feess vegna veigamikil r\u00f6k fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 beri a\u00f0 senda reikninginn beint upp \u00ed Valh\u00f6ll ef d\u00f3msst\u00f3lar a\u00f0 lokum lei\u00f0a til \u00feeirrar ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u.<\/p>\n<p>Fort\u00ed\u00f0 Frams\u00f3knarflokksins \u00ed stj\u00f3rnarsamstarfi \u00feessara flokka \u00ed 12 \u00e1r, er s\u00edst fegurri \u00feegar a\u00f0 er g\u00e1\u00f0. \u00dea\u00f0 er sorglegt til \u00feess a\u00f0 vita a\u00f0 samvinnuhreyfingin, hugsj\u00f3na- og f\u00e9lagsm\u00e1lahreyfing b\u00e6\u00f0i b\u00e6nda og neytenda \u00ed \u00fe\u00e9ttb\u00fdli, skuli hafi enda\u00f0 eins og raun ber vitni. \u00deessi sorgarsaga er skilmerkilega rakin \u00ed n\u00fdjasta hefti t\u00edmaritsins S\u00f6gu, t\u00edmariti S\u00f6guf\u00e9lagsins.  H\u00f6fundurinn Bj\u00f6rn J\u00f3n Bragason sagnfr\u00e6\u00f0ingur rekur \u00feessa sorgars\u00f6gu li\u00f0 fyrir li\u00f0.  Forystumenn Frams\u00f3knarflokksins misnotu\u00f0u valdast\u00f6\u00f0u s\u00edna til \u00feess a\u00f0 f\u00e6ra \u00fatv\u00f6ldum vi\u00f0skiptafork\u00f3lfum gamla S\u00cdS B\u00fana\u00f0arbankann \u00e1 silfurfati.    \u00c1\u00f0ur h\u00f6f\u00f0u s\u00f6mu a\u00f0ilar sami\u00f0 um \u00fea\u00f0 \u00e1 laun a\u00f0 sameina B\u00fana\u00f0arbankann Kaup\u00feingi.  KB-banki var\u00f0 \u00e1 \u00f6rf\u00e1um \u00e1rum st\u00e6rsti banki \u00fej\u00f3\u00f0arinnar og enda\u00f0i feril sinn sem eitt af t\u00edu st\u00e6rstu fj\u00e1rm\u00e1lagjald\u00ferotum s\u00f6gunnar. \u00deessi saga er um \u00fea\u00f0, hvernig stj\u00f3rnm\u00e1lamenn misnota vald sitt til \u00feess a\u00f0 au\u00f0gast pers\u00f3nulega me\u00f0 \u00fev\u00ed m.a. a\u00f0 s\u00f6lsa undir sig leifarnar af eignum Samvinnuhreyfingarinnar.  \u00deetta er l\u00edka saga um \u00fea\u00f0 hvernig skepnan reis gegn skapara s\u00ednum: fyrst misnotu\u00f0u stj\u00f3rnm\u00e1lamenn vald sitt til a\u00f0 \u00fathluta g\u00e6\u00f0um til skj\u00f3lst\u00e6\u00f0inga sinna.  En fyrr en var\u00f0i uxu \u00feiggjendurnir &#8220;gefendunum&#8221; yfir h\u00f6fu\u00f0.   Au\u00f0k\u00fdfingarnir t\u00f3ku v\u00f6ldin af p\u00f3lit\u00edkinni.  Einstakir stj\u00f3rnm\u00e1lamenn og stj\u00f3rnm\u00e1laflokkar gengu \u00e1 m\u00e1la hj\u00e1 au\u00f0kl\u00edkunum.  Helsta r\u00e9ttl\u00e6tingin fyrir afhendingu B\u00fana\u00f0arbankans til S-h\u00f3psins var s\u00fa a\u00f0 virtir erlendir bankar v\u00e6ru me\u00f0 \u00ed hluthafah\u00f3pnum og f\u00e6r\u00f0u \u00fear me\u00f0 inn \u00ed landi\u00f0 b\u00e6\u00f0i fj\u00e1rmagn og s\u00e9r\u00feekkingu.  Hvorugt st\u00f3\u00f0st \u00feegar \u00e1 reyndi.  S-h\u00f3purinn reyndist ekki eiga fyrir bankanum en f\u00e9kk \u00e1 laun l\u00e1n fr\u00e1 Landsbankanum, me\u00f0an hann var enn r\u00edkisbanki.  \u00dea\u00f0 er spurning hvort gl\u00e6pasagan \u00edslenska (Arnaldur, Yrsa og co) n\u00e1i upp \u00ed \u00feetta.  Bj\u00f6rn J\u00f3n f\u00e6rir fyrir \u00fev\u00ed veigamikil r\u00f6k a\u00f0 helstu forystumenn Frams\u00f3knar hafi hagnast pers\u00f3nulega \u00ed \u00feessu valdatafli me\u00f0 eignir almennings, ekki s\u00edst fyrrum varaforma\u00f0ur og r\u00e1\u00f0herra Finnur Ing\u00f3lfsson.  R\u00e9ttarranns\u00f3kn \u00ed R\u00fasslandi leiddi \u00e1 s\u00ednum t\u00edma \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 komm\u00fanistaflokkur r\u00e1\u00f0stj\u00f3rnarr\u00edkjanna hef\u00f0i veri\u00f0 gl\u00e6pasamt\u00f6k fr\u00e1 upphafi.  Eftir fall komm\u00fanismans s\u00f6lsa\u00f0i flokksel\u00edtan undir sig au\u00f0lindir R\u00fasslands.  Frams\u00f3knarflokkur J\u00f3nasar fr\u00e1 Hriflu vir\u00f0ist eiga \u00fea\u00f0 sameiginlegt me\u00f0 flokki Len\u00edns a\u00f0 hafa or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 umskiptingi \u00ed formi &#8220;eignarhaldsf\u00e9lags&#8221; fj\u00e1rgl\u00e6framanna.<\/p>\n<p>Me\u00f0 \u00feessa fort\u00ed\u00f0 \u00ed huga er \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 bi\u00f0ja kj\u00f3sendur a\u00f0 \u00edhuga, hvort flokkum af \u00feessu tagi, s\u00e9 treystandi fyrir almannaf\u00e9 e\u00f0a v\u00f6rslu almannahagsmuna.  J\u00f3n Baldvin vitnar enn \u00e1 n\u00fd \u00ed Styrmi Gunnarsson, sem segi a\u00f0 ef \u00feessir flokkar sv\u00edkist um a\u00f0 gera upp fort\u00ed\u00f0ina eigi \u00feeir ekkert erindi vi\u00f0 framt\u00ed\u00f0ina.   \u00deeir muni bara endurteka leikinn. J\u00f3n Baldvin tekur \u00fea\u00f0 sk\u00fdrt fram a\u00f0 Samfylkingin geti heldur ekki firrt sig \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00feessari sorgars\u00f6gu.  Samfylkingarf\u00f3lk komist ekki hj\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 gera upp vi\u00f0 hlutdeild flokksins \u00ed hrunstj\u00f3rninni.  \u00de\u00e1ttt\u00f6ku flokksins \u00ed \u00feeirri stj\u00f3rn megi reyndar kalla p\u00f3lit\u00edsk mist\u00f6k aldarinnar.  \u00c1 18 m\u00e1nu\u00f0um t\u00f3kst Ingibj\u00f6rgu S\u00f3lr\u00fanu G\u00edslad\u00f3ttur a\u00f0 ey\u00f0a \u00f6llu trausti og tr\u00faver\u00f0ugleika Samfylkingarinnar me\u00f0 frammist\u00f6\u00f0u sinni \u00ed \u00feessu stj\u00f3rnarsamstarfi.  Hvergi hafi s\u00e9\u00f0 \u00feess sta\u00f0 a\u00f0 Samfylkingin hafi breytt nokkru, sem m\u00e1li skipti.  Efnahagsstefna Samfylkingarinnar fyrir kosningar 2007, \u00fear sem vara\u00f0 var r\u00e6kilega vi\u00f0 yfirvofandi brotlendingu hagkerfisins og settar fram till\u00f6gur til a\u00f0 afst\u00fdra \u00fev\u00ed, t\u00fdndist ni\u00f0ri \u00ed sk\u00faffu.  Forma\u00f0urinn t\u00f3k a\u00f0 s\u00e9r hlutverk klappst\u00fdrunnar fyrir \u00fatr\u00e1sarv\u00edkinga \u00e1 erlendum vettvangi.  Forysta flokksins virtist vera p\u00f3lit\u00edskt me\u00f0vitundarlaus \u00fe\u00f3tt vi\u00f0v\u00f6runarmerkin bl\u00f6stu hvarvetna vi\u00f0.  Samfylkingin hl\u00fdtur \u00fev\u00ed a\u00f0 horfast \u00ed augu vi\u00f0 \u00fe\u00e1 sta\u00f0reynd, a\u00f0 h\u00fan ber a\u00f0 s\u00ednum hluta \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00feeim aflei\u00f0ingum, sem bitna\u00f0 hafa \u00e1 almenningi eftir hrun: atvinnu- og eignamissi og hrun l\u00edfskjara.  Spurningin er hins vegar s\u00fa, hvort Samfylkingunni takist undir forystu &#8220;heilagrar J\u00f3h\u00f6nnu&#8221; a\u00f0 endurheimta \u00feetta glata\u00f0a traust me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 hafa forystu um endurreisnarstarfi\u00f0.  N\u00e6stu m\u00e1nu\u00f0ir munu skera \u00far um \u00fea\u00f0.  Vissulega hefur margt \u00e1unnist \u00ed endurreisnarstarfinu.  \u00dear ber h\u00e6st framkv\u00e6md endurreisnar\u00e1\u00e6tlunar IMF og r\u00edkisstj\u00f3rnarinnar \u00ed r\u00edkisfj\u00e1rm\u00e1lum undir forystu Steingr\u00edms J Sigf\u00fassonar.  Innan \u00e1rs hyllir undir j\u00f6fnu\u00f0 \u00ed r\u00edkisfj\u00e1rm\u00e1lum.  \u00dea\u00f0 er betri \u00e1rangur en flestar a\u00f0rar skuldsettar \u00fej\u00f3\u00f0ir Evr\u00f3pu geta st\u00e1ta\u00f0 af.  Steingr\u00edmur J Sigf\u00fasson hefur bori\u00f0 hitann og \u00feungann af \u00feessum umskiptum og s\u00fdnt \u00ed verki stefnufestu og \u00ferautsegju, sem f\u00e1um stj\u00f3rnm\u00e1lam\u00f6nnunum okkar vir\u00f0ist gefi\u00f0 n\u00fa um stundir.  Gengisfall kr\u00f3nunnar hefur dregi\u00f0 \u00far innflutningi og \u00f6rva\u00f0 \u00fatflutningsgreinar sem hefur b\u00e6tt vi\u00f0skiptaj\u00f6fnu\u00f0inn \u00fat \u00e1 vi\u00f0 og styrkt st\u00f6\u00f0u \u00fatflutningsgreina.  En \u00fer\u00e1tt fyrir \u00feennan \u00e1rangur \u00e1 sumum svi\u00f0um eru m\u00f6rg vandam\u00e1l \u00f3leyst.  \u00der\u00e1tt fyrir \u00edtreka\u00f0ar sm\u00e1skammtal\u00e6kningar er skuldavandi fj\u00f6lda heimila enn \u00f3leystur og fj\u00e1rhagsleg endurskipulagning fyrirt\u00e6kja hefur teki\u00f0 alltof langan t\u00edma.  Stj\u00f3rnin hefur ekki enn sta\u00f0i\u00f0 vi\u00f0 gefin fyrirheit um a\u00f0 tryggja a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in f\u00e1i r\u00e9ttm\u00e6tan ar\u00f0 af sj\u00e1varau\u00f0lindinni.  \u00dea\u00f0 m\u00e1l er \u00ed uppn\u00e1mi.  Reyndar stendur upp\u00e1 \u00feessa r\u00edkisstj\u00f3rn a\u00f0 binda endi \u00e1 \u00e1ratuga gamlar deilur um eignarhald \u00e1 au\u00f0lindum me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 koma fram l\u00f6ggj\u00f6f sem tekur af tv\u00edm\u00e6li um a\u00f0 fiskistofnarnir innan l\u00f6gs\u00f6gunnar, au\u00f0lindir hafsbotnsins, orku- og vatnslindirnar, s\u00e9u \u00e6varandi eign \u00fej\u00f3\u00f0arinnar og \u00f3framseljanlegar.  \u00deetta verkefni \u00fearf a\u00f0 leysa me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 tryggja a\u00f0 fyrirliggjandi dr\u00f6g a\u00f0 n\u00fdrri stj\u00f3rnarskr\u00e1 ver\u00f0i l\u00f6g\u00f0 fyrir \u00fej\u00f3\u00f0ina \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0i.  Jafnframt \u00fearf sk\u00fdra l\u00f6ggj\u00f6f um n\u00fdtingarr\u00e9tt \u00e1 au\u00f0lindum fyrir sanngjarnt ver\u00f0.  Au\u00f0vita\u00f0 m\u00e1 nefna fleiri st\u00f3rm\u00e1l eins og t.d. endurskipulagningu h\u00fasn\u00e6\u00f0ismarka\u00f0arins eftir hrun me\u00f0 markvissri uppbyggingu leigumarka\u00f0ar.  Spurningin er: getur \u00feessi r\u00edkisstj\u00f3rn hrundi\u00f0 \u00feessum st\u00f3ru m\u00e1lum \u00ed framkv\u00e6md \u00e1 \u00feessum 16 m\u00e1nu\u00f0um sem eftir lifa af kj\u00f6rt\u00edmabilinu?  Er samsta\u00f0a milli stj\u00f3rnarflokkanna um lausnir?  T.d. var\u00f0andi au\u00f0lindagj\u00f6ld \u00ed sj\u00e1var\u00fatvegi? Hafa stj\u00f3rnarflokkarnir afl atkv\u00e6\u00f0a \u00e1 \u00feingi til \u00feess a\u00f0 koma umdeildum m\u00e1lum fram?  A\u00f0 sumu leyti minnir \u00feessi r\u00edkisstj\u00f3rn or\u00f0i\u00f0 \u00e1 v\u00e9larvana skip sem hrekst til og fr\u00e1 \u00ed \u00f6ldur\u00f3ti.  Mun uppstokkunin sem \u00e1tti a\u00f0 styrkja stj\u00f3rnina inn \u00e1 vi\u00f0 lei\u00f0a til \u00feess a\u00f0 h\u00fan ver\u00f0i \u00ed reynd minnihlutastj\u00f3rn, sem ver\u00f0ur a\u00f0 semja um framgang m\u00e1la vi\u00f0 einstaka stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0u\u00feingmenn?  Gengur \u00fea\u00f0 upp?  Ef ekki &#8211; er \u00fe\u00e1 nokkurra annarra kosta v\u00f6l en a\u00f0 v\u00edsa m\u00e1lum \u00ed d\u00f3m \u00fej\u00f3\u00f0arinnar?  \u00de\u00e1 skiptir sk\u00f6pum a\u00f0 fram komi \u00e1 sj\u00f3narsvi\u00f0i\u00f0 n\u00fdtt stj\u00f3rnm\u00e1laafl me\u00f0 f\u00f3lk \u00ed forystu, sem sanna\u00f0 hefur getu s\u00edna til g\u00f3\u00f0ra verka \u00e1 hinum \u00fdmsum svi\u00f0um \u00fej\u00f3\u00f0l\u00edfsins, sem kj\u00f3sendur geta \u00fev\u00ed bundi\u00f0 vi\u00f0 r\u00f6kstuddar vonir um a\u00f0 n\u00e1 \u00e1rangri \u00fevert \u00e1 r\u00edkjandi skotgrafir flokka.  Er einhver von til \u00feess a\u00f0 sl\u00edkt stj\u00f3rnm\u00e1laafl l\u00edti dagsins lj\u00f3s?  Sv\u00f6rin vi\u00f0 \u00feessu og \u00f6\u00f0rum \u00e1m\u00f3ta spurningum munu r\u00e1\u00f0ast \u00e1 n\u00e6stu vikum og m\u00e1nu\u00f0um.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er ekki h\u00e6gt a\u00f0 lj\u00faka \u00feessu spjalli vi\u00f0 J\u00f3n Baldvin \u00e1n \u00feess a\u00f0 nefna spurninguna um st\u00f6\u00f0u samninga um a\u00f0ild a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu.  J\u00f3n Baldvin segir \u00fea\u00f0 \u00f3neitanlega \u00feversagnakennt, svo ekki s\u00e9 meira sagt, a\u00f0 horfa upp\u00e1 r\u00edkisstj\u00f3rn, sem me\u00f0 atbeina meirihluta Al\u00feingis s\u00e6kir um a\u00f0ild a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu og stendur n\u00fa \u00ed samningum mi\u00f0jum; en vandas\u00f6mustu m\u00e1lunum \u00ed \u00feessum samningum (sj\u00e1var\u00fatvegs- og landb\u00fana\u00f0arm\u00e1lum) s\u00e9 st\u00fdrt af n\u00fdjum atvinnum\u00e1lar\u00e1\u00f0herra sem er yfirl\u00fdstur andst\u00e6\u00f0ingur a\u00f0ildar.  Hans b\u00ed\u00f0ur \u00fev\u00ed \u00fea\u00f0 hlutverk a\u00f0 leggja l\u00edfi\u00f0 \u00ed s\u00f6lurnar til a\u00f0 n\u00e1 bestu m\u00f6gulegum samningum fyrir h\u00f6nd \u00fej\u00f3\u00f0arinnar, sem hann mun s\u00ed\u00f0an skv stefnu eigin flokks hvetja kj\u00f3sendur til a\u00f0 fella.  \u00deetta er ekki beinl\u00ednis bj\u00f6rgulegt. &#8211; Er \u00fea\u00f0?  N\u00fa er \u00fea\u00f0 hins vegar svo a\u00f0 \u00feessum samningum ver\u00f0ur ekki fyrirsj\u00e1anlega loki\u00f0 \u00e1 kj\u00f6rt\u00edmabilinu.  Mikill meirihluti \u00fej\u00f3\u00f0arinnar vill sta\u00f0fastlega, hva\u00f0 svo sem \u00f6\u00f0ru l\u00ed\u00f0ur, f\u00e1 a\u00f0 taka afst\u00f6\u00f0u til endanlegrar samningsni\u00f0urst\u00f6\u00f0u \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0i.  Ef Al\u00feingi reynist \u00f3starfh\u00e6ft, \u00fear sem stj\u00f3rnin reynist vera m\u00e1ttvana minnihlutastj\u00f3rn, og stj\u00f3rnarandsta\u00f0an er \u00f3stj\u00f3rnh\u00e6f, af \u00e1st\u00e6\u00f0um sem \u00e9g hef \u00feegar raki\u00f0, er \u00fe\u00e1 nokku\u00f0 anna\u00f0 til r\u00e1\u00f0a en a\u00f0 v\u00edsa m\u00e1lum til \u00fej\u00f3\u00f0arinnar?  \u00dej\u00f3\u00f0in yr\u00f0i \u00fe\u00e1 spur\u00f0 um, hvort h\u00fan vilji lj\u00faka samningum og hverjum h\u00fan treysti til a\u00f0 lei\u00f0a \u00fea\u00f0 vandaverk til lykta.<\/p>\n<p>\u00cd tengslum vi\u00f0 Evr\u00f3pum\u00e1lin bendir J\u00f3n Baldvin \u00e1 \u00feau \u00f6rkuml \u00ed hagstj\u00f3rn, sem hamli endurreisninni til framt\u00ed\u00f0ar, sem l\u00fdsir s\u00e9r \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00cdslendingar hafa ekki a\u00f0gang a\u00f0 noth\u00e6fum gjaldmi\u00f0li.  Allt tal um \u00fea\u00f0, hvort \u00f3farir okkar \u00ed efnahagsm\u00e1lum s\u00e9u kr\u00f3nunni a\u00f0 kenna e\u00f0a ekki, eru \u00fat \u00ed h\u00f6tt og \u00e1 misskilningi byggt.  Sta\u00f0reyndin er nefnilega s\u00fa a\u00f0 kr\u00f3nan var afl\u00f6g\u00f0 1979 sem fullgildur gjaldmi\u00f0ill me\u00f0 svok\u00f6llu\u00f0um \u00d3lafsl\u00f6gum sem innleiddu ver\u00f0trygginguna.  Kr\u00f3nan var afl\u00f6g\u00f0 vegna \u00feess a\u00f0 enginn treysti s\u00e9r \u00ed 30-40% vi\u00f0varandi ver\u00f0b\u00f3lgu a\u00f0 veita l\u00e1n \u00ed \u00feeim gjaldmi\u00f0li, nema \u00fe\u00e1 \u00ed h\u00e6sta lagi til morgundagsins.  \u00deess vegna t\u00f3kum vi\u00f0 upp n\u00fdjan gjaldmi\u00f0il sem heitir ver\u00f0tryggingakr\u00f3na.  H\u00fan er bara noth\u00e6f til heimabr\u00faks, a\u00f0 v\u00edsu ekki sem fullgildur gjaldmi\u00f0ill heldur bara sem reiknieining.  \u00deess vegna b\u00faum vi\u00f0 \u00cdslendingar vi\u00f0 \u00feau \u00f6rkuml \u00ed hagstj\u00f3rn a\u00f0 eiga engan gjaldmi\u00f0il.  \u00c1samt me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 finna \u00e1s\u00e6ttanlegar lausnir \u00ed sj\u00e1var\u00fatvegs- og landb\u00fana\u00f0arm\u00e1lum, s\u00e9 \u00fea\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 \u00ed samningum vi\u00f0 Evr\u00f3pusambandi\u00f0 a\u00f0 f\u00e1 stu\u00f0ning \u00feess vi\u00f0 a\u00f0 tryggja \u00fej\u00f3\u00f0inni a\u00f0gang a\u00f0 noth\u00e6fum gjaldmi\u00f0li.  \u00de\u00e1 er \u00e9g ekki a\u00f0 tala um uppt\u00f6ku evru sem fyrirsj\u00e1anlega getur ekki or\u00f0i\u00f0 af fyrr en eftir nokkur \u00e1r, a\u00f0 \u00fev\u00ed tilskyldu a\u00f0 vi\u00f0 uppfullum \u00f6ll skilyr\u00f0i.  \u00c9g er a\u00f0 tala um \u00fea\u00f0 millibils\u00e1stand sem n\u00fa r\u00edkir, me\u00f0 gjaldmi\u00f0il \u00ed gj\u00f6rg\u00e6slu gjaldeyrishafta og fram a\u00f0 \u00feeim t\u00edma a\u00f0 vi\u00f0 g\u00e6tum uppfyllt skilyr\u00f0i um \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed evru samstarfinu.  \u00dea\u00f0 eru ford\u00e6mi fyrir sl\u00edkri lausn.  Besta d\u00e6mi\u00f0 um \u00fea\u00f0 er a\u00f0 finna hj\u00e1 D\u00f6num.  Danir hafa \u00ed reynd teki\u00f0 upp \u00edgildi evru, \u00fe\u00f3tt \u00feeir fyrir s\u00e9rviskusakir kalli gjaldmi\u00f0ilinn danska kr\u00f3nu.  Danska kr\u00f3nan er nefnilega beintengd vi\u00f0 evruna og helst st\u00f6\u00f0ug me\u00f0 atbeina og tilstyrk evr\u00f3pska se\u00f0labankans.  Vi\u00f0 \u00feurfum l\u00edfsnau\u00f0synlega a\u00f0 finna samb\u00e6rilega lausn.  \u00deetta er m\u00e1l sem vi\u00f0 r\u00e1\u00f0um ekki vi\u00f0 ein og s\u00e9r.  Vi\u00f0 ver\u00f0um a\u00f0 semja um \u00feessa ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u.<\/p>\n<p>Var\u00f0andi d\u00f3msdagssp\u00e1r um evruna segir J\u00f3n Baldvin \u00fea\u00f0 vera eins og um hverja a\u00f0ra taugaveiklun sem hrj\u00e1ir suma p\u00f3lit\u00edkusa og fj\u00f6lmi\u00f0la sem \u00feola illa \u00e1lag.  Spurningin er ekki um \u00fea\u00f0 a\u00f0 evran muni l\u00ed\u00f0a undir lok sem gjaldmi\u00f0ill.  Spurningin er einungis um \u00fea\u00f0 hva\u00f0a r\u00edki fulln\u00e6gir \u00feeim skilyr\u00f0um sem sett ver\u00f0a um \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed evrusamstarfinu.<\/p>\n<p>A\u00f0spur\u00f0ur um \u00fea\u00f0 hvort nokkrar l\u00edkur s\u00e9u \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00cdslendingar sam\u00feykki a\u00f0ildarsamning vi\u00f0 Evr\u00f3pusambandi\u00f0 segir J\u00f3n Baldvin \u00f3t\u00edmab\u00e6rt me\u00f0 \u00f6llu a\u00f0 afskrifa \u00feann m\u00f6guleika.  \u00dea\u00f0 s\u00e9 aldrei a\u00f0 vita nema a\u00f0 \u00cdslendingar n\u00e1i svo g\u00f3\u00f0um samningum a\u00f0 \u00fea\u00f0 ver\u00f0i gerlegt a\u00f0 r\u00e6\u00f0a m\u00e1li\u00f0 \u00fat fr\u00e1 sta\u00f0reyndum frekar en \u00fat fr\u00e1 gets\u00f6kum og skr\u00f6ks\u00f6gum sem enga sto\u00f0 eigi \u00ed veruleikanum.  \u00c9g hef alla t\u00ed\u00f0 veri\u00f0 sannf\u00e6r\u00f0ur um a\u00f0 vi\u00f0 g\u00e6tum n\u00e1\u00f0 vel\u00e1s\u00e6ttanlegum samningum um sj\u00e1var\u00fatveginn.  Samningur um landb\u00fana\u00f0ar- og bygg\u00f0am\u00e1l \u00ed st\u00f3rum dr\u00e1ttum \u00e1 n\u00f3tum finnska m\u00f3delsins getur vel styrkt st\u00f6\u00f0u innlends landb\u00fana\u00f0ar \u00ed \u00feeim greinum sem geta sta\u00f0ist samkeppni og eiga vaxtarm\u00f6guleika.  \u00deetta \u00e1 vi\u00f0 um k\u00faab\u00faskap og mj\u00f3lkurframlei\u00f0slu, sau\u00f0fj\u00e1rr\u00e6kt og gr\u00e6nmeti \u00ed ylr\u00e6kt.  Ef samningurinn tryggir okkur l\u00edka a\u00f0gang a\u00f0 gjaldmi\u00f0li, sem muni \u00ed framt\u00ed\u00f0inni stu\u00f0la a\u00f0 l\u00e6gra matv\u00e6laver\u00f0i, l\u00e6gri v\u00f6xtum og fj\u00e1rmagnskostna\u00f0i og afn\u00e1mi ver\u00f0tryggingar, \u00fe\u00e1 er aldrei a\u00f0 vita nema \u00cdslendingar l\u00e1ti skynsemina r\u00e1\u00f0a fremur en \u00f3breytta \u00fej\u00f3nkun vi\u00f0 yfirgang s\u00e9rhagsmunanna.<\/p>\n<p>Sem kunnugt er l\u00fdsti \u00d3lafur Ragnar Gr\u00edmsson \u00fev\u00ed yfir \u00e1 n\u00fd\u00e1rsdag a\u00f0 hann hann hyg\u00f0ist sn\u00faa s\u00e9r a\u00f0 \u00f6\u00f0rum verkefnum. Yfirl\u00fdsing hans \u00fe\u00f3tti hins vegar nokku\u00f0 \u00f3sk\u00fdr, en J\u00f3n Baldvin segir forsetann ekki hafa komi\u00f0 s\u00e9r \u00e1 \u00f3vart. \u201e Nei, nei \u00d3lafur kemur m\u00e9r aldrei \u00e1 \u00f3vart. \u00c9g les \u00fat \u00far \u00feessu \u00fea\u00f0 a\u00f0 hann langi mj\u00f6g til a\u00f0 leggja \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0ina eitt kj\u00f6rt\u00edmabil \u00ed vi\u00f0b\u00f3t og sitja \u00e1 Bessast\u00f6\u00f0um \u00ed 20 \u00e1r.\u201c \u00d3lafur Ragnar hafi hins vegar teki\u00f0 svona \u00f3sk\u00fdrt til or\u00f0a, segir J\u00f3n Baldvin, vegna \u00feess a\u00f0 hann hafi veri\u00f0 a\u00f0 opna \u00e1 a\u00f0 efnt yr\u00f0i til undirskrifta til a\u00f0 skora \u00e1 hann a\u00f0 halda \u00e1fram, af \u00fev\u00ed a\u00f0 hann hafi for\u00f0a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0inni fr\u00e1 Icesave. Kannski indefence-h\u00f3purinn vilji safna undirskriftum me\u00f0 \u00e1skorun \u00e1 \u00fer\u00e1setu \u00d3lafs &#8211; kannski \u00ed bo\u00f0i B\u00f3nus og Fons?  Vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 \u00d3lafs Ragnars munu r\u00e1\u00f0ast af vi\u00f0br\u00f6g\u00f0um vi\u00f0 \u00feessari yfirl\u00fdsingu. \u201e En \u00fea\u00f0 er eitt sem veldur honum \u00e1hyggjum. Ef hann \u00e6tlar a\u00f0 fara \u00ed kosningabar\u00e1ttu um fimmta kj\u00f6rt\u00edmabili\u00f0 \u00fe\u00e1 ver\u00f0ur \u00fea\u00f0 ekki beinlinis sunnudagask\u00f3li.  \u00d3hj\u00e1kv\u00e6milega yr\u00f0i hann minntur \u00e1 \u00fea\u00f0 \u00e1 degi hverjum hver ferill hans var \u00ed a\u00f0draganda hrunsins. \u00dea\u00f0 yr\u00f0i lesi\u00f0 upp \u00far skrumr\u00e6\u00f0unum hans og lofgj\u00f6r\u00f0arrullunum \u00ed \u00f6llum veisluh\u00f6ldunum um alla \u00fatr\u00e1sarv\u00edkingana aftur \u00e1 bak og \u00e1fram og endalaust. \u00dea\u00f0 yr\u00f0i satt a\u00f0 segja fremur lei\u00f0ur lestur, \u00fer\u00e1tt fyrir \u00fea\u00f0 a\u00f0 St\u00f6\u00f0 2 hafi forheimska\u00f0 sig \u00e1 til a\u00f0 \u00fatnefna hann &#8220;mann \u00e1rsins&#8221;. Og \u00fer\u00e1tt fyrir \u00fea\u00f0 a\u00f0 heimatr\u00fabo\u00f0i\u00f0 \u00ed Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokknum, undir andlegri lei\u00f0s\u00f6gn Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar, telji hann n\u00fa sinn helsta bandamann \u00ed krossfer\u00f0inni gegn a\u00f0ild a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu.\u201c J\u00f3n Baldvin segir forsetaemb\u00e6tti\u00f0 hafa reynst vera vandr\u00e6\u00f0aemb\u00e6tti fr\u00e1 upphafi.  \u00datlendingar misskilji oft hlutverk \u00feess. \u201e \u00deetta emb\u00e6tti er kl\u00fa\u00f0ur \u00ed stj\u00f3rns\u00fdslu. \u00d3lafur Ragnar rekur allt a\u00f0ra utanr\u00edkisp\u00f3lit\u00edk heldur en utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herrann, \u00d6ssur Skarph\u00e9\u00f0insson. \u00d3lafur Ragnar er hatrammur andst\u00e6\u00f0ingur Evr\u00f3pusambandsins og Evr\u00f3pusambandsa\u00f0ildar, enda er hann pers\u00f3nulega handgenginn valdh\u00f6fum \u00e1 Indland e\u00f0a K\u00edna og unir s\u00e9r best \u00ed \u00feeim f\u00e9lagsskap.  \u00deess vegna talar forsetinn \u00fat \u00feegar utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herrann talar su\u00f0ur. Hvers konar stj\u00f3rns\u00fdsla er \u00fea\u00f0 sem b\u00fd\u00f0ur upp \u00e1 svona rugl? \u00c9g er satt a\u00f0 segja kominn a\u00f0 \u00feeirri ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u a\u00f0 \u00fea\u00f0 eigi a\u00f0 leggja \u00feetta emb\u00e6tti ni\u00f0ur. \u00deetta er \u00fdmist til t\u00f3mra vandr\u00e6\u00f0a e\u00f0a til einskis.\u201c J\u00f3n Baldvin telur vel fara \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 forseti Al\u00feingis gegni hlutverki \u00fej\u00f3\u00f0h\u00f6f\u00f0ingja. \u00deingforsetaemb\u00e6tti\u00f0 eigi a\u00f0 vera helsta vir\u00f0ingarsta\u00f0a \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagsins. \u00dea\u00f0 f\u00e6ri vel \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 s\u00e1 sem st\u00fdr\u00f0i elsta l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islega \u00fej\u00f3\u00f0\u00feingi heims, hef\u00f0i \u00fea\u00f0 hlutverk a\u00f0 koma fram \u00fat \u00e1 vi\u00f0 fyrir h\u00f6nd \u00fej\u00f3\u00f0arinnar.<\/p>\n<p>Sem kunnugt er hafa hj\u00f3nin \u00d3lafur Ragnar og Dorrit Moussaieff keypt h\u00fas \u00ed Mosfellsb\u00e6, n\u00e6rri heimili J\u00f3ns Baldvins og Brynd\u00edsar. &#8220;\u00c9g l\u00e6t n\u00fa segja m\u00e9r \u00fea\u00f0 tvisvar a\u00f0 h\u00fan Dorrit Moussaieff \u00e6tli a\u00f0 flytja \u00ed afdalinn h\u00e9rna handan vi\u00f0 \u00e1na. \u00c9g h\u00e9lt a\u00f0 h\u00fan hef\u00f0i fj\u00e1rfest \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0h\u00f6f\u00f0ingjaemb\u00e6ttinu \u00e1 \u00cdslandi til a\u00f0 hafa a\u00f0gang a\u00f0 konungshir\u00f0um \u00ed \u00fatl\u00f6ndum, en ekki a\u00f0 sveitarstj\u00f3rninni \u00ed Mos\u00f3. Hins vegar er \u00feau hj\u00f3n a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u velkomin \u00ed n\u00e1grenni\u00f0, ef \u00feau \u00e6tla \u00fer\u00e1tt fyrir allt a\u00f0 hafa h\u00e9r vi\u00f0veru. \u00deetta er snoturt umhverfi, \u00fea\u00f0 eru g\u00f3\u00f0ar g\u00f6ngulei\u00f0ir \u00ed grenndinni og skj\u00f3ls\u00e6lir sk\u00f3garlundir.  \u00dea\u00f0 mun \u00e1rei\u00f0anlega fara vel \u00e1 me\u00f0 okkar \u00feegar vi\u00f0 hittumst h\u00e9r \u00e1 sk\u00f3garst\u00edgum \u00e1 b\u00f6kkum Varm\u00e1r. En \u00e9g l\u00e6t n\u00fa segja m\u00e9r \u00feetta tvisvar \u00e1\u00f0ur en \u00e9g held part\u00fd til a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a \u00feau velkomin \u00ed sveitina.\u201c<\/p>\n<p>Sj\u00e1lfur er J\u00f3n Baldvin n\u00fa a\u00f0 undirb\u00faa n\u00e1mskei\u00f0ahald \u00e1 vegum Samfylkingarinnar um hruni\u00f0, \u00fear sem hann fjallar um sk\u00fdrslu ranns\u00f3knarnefndar Al\u00feingis. Auk \u00feess hefur hann fallist \u00e1 a\u00f0 vera me\u00f0 \u00fe\u00e1tt \u00e1 sj\u00f3nvarpsst\u00f6\u00f0inni \u00cdNN, \u00fear sem hann \u00e6tlar a\u00f0 reyna a\u00f0 v\u00e9la til vi\u00f0r\u00e6\u00f0u vi\u00f0 sig umdeilda menn um alv\u00f6ru m\u00e1l, eins og hann or\u00f0ar \u00fea\u00f0. Hann segist ekki vera \u00e1 lei\u00f0 \u00fat \u00ed p\u00f3lit\u00edsk v\u00edgaferli aftur. \u201e Nei, \u00e9g er b\u00fainn me\u00f0 skyldu m\u00edna. \u00dear a\u00f0 auki hef \u00e9g \u00e1 tilfinningunni a\u00f0 \u00cdslendingar l\u00edti svo \u00e1 a\u00f0 menn komnir yfir sj\u00f6tugt, \u00fe\u00f3tt vi\u00f0 hestaheilsu s\u00e9u, s\u00e9u best geymdir \u00e1 h\u00e6li, hva\u00f0an svo sem \u00feeir hafa \u00fe\u00e1 sko\u00f0un.   Auk \u00feess er h\u00fan Brynd\u00eds m\u00edn reyndar pers\u00f3nulega l\u00f6ngu gengin \u00ed Evr\u00f3pusambandi\u00f0 su\u00f0ur \u00ed Andal\u00fas\u00edu.  Og \u00far \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e9g get me\u00f0 engu m\u00f3ti af henni s\u00e9\u00f0 ver\u00f0 \u00e9g a\u00f0 vitja hennar \u00fear,\u201c segir J\u00f3n Baldvin Hannibalsson fyrrverandi r\u00e1\u00f0herra a\u00f0 lokum.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<ul>\n<li>Minnihlutastj\u00f3rn situr me\u00f0an s\u00e6tt er<\/li>\n<li>Stj\u00f3rnarandsta\u00f0an fangi fort\u00ed\u00f0ar sem leiddi til hruns<\/li>\n<li>Ver\u00f0a skyndikosningar ney\u00f0ar\u00farr\u00e6\u00f0i\u00f0<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u201e\u00c9g get sennilega ekki svara\u00f0 \u00fev\u00ed \u00ed einu or\u00f0i, von e\u00f0a vonbrig\u00f0i,\u201c segir J\u00f3n Baldvin Hannibalsson fyrrverandi forma\u00f0ur Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins og utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra \u00feegar Reykjav\u00edk spur\u00f0i hann a\u00f0 \u00fev\u00ed hva\u00f0 n\u00fdtt \u00e1r bo\u00f0a\u00f0i \u00fej\u00f3\u00f0inni. \u00deegar vi\u00f0 setjumst inn \u00ed stofu \u00ed hl\u00fdlegu sveitasetri hans \u00ed Mosfellsb\u00e6, \u00e1 me\u00f0an vetrarkuldinn og kafsnj\u00f3rinn blasa vi\u00f0 fyrir utan, \u00fatsk\u00fdrir hann hvers vegna svari\u00f0 vi\u00f0 spurningunni s\u00e9 ekki einfalt. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1306","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1306"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2743,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1306\/revisions\/2743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}