{"id":1375,"date":"2016-02-24T00:00:00","date_gmt":"2016-02-24T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1375"},"modified":"2020-09-22T11:32:58","modified_gmt":"2020-09-22T11:32:58","slug":"minningarord-um-samstarfsmann-og-vin-axel-carlquist-edlisfraeding","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1375","title":{"rendered":"Minningaror\u00f0 um samstarfsmann og vin: Axel Carlquist, e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0ing"},"content":{"rendered":"<p>\u00dear kom, a\u00f0 okkur vanta\u00f0i almennilegan e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0ing, helst \u00fe\u00fdskmennta\u00f0an. \u00deorbergur \u00e1tti vin fr\u00e1 menntask\u00f3la\u00e1rum, sem Axel h\u00e9t, Carlquist (sem reyndar \u00e1tti \u00e6ttir a\u00f0 rekja \u00ed m\u00f3\u00f0ur\u00e6tt til traustra \u00edhaldsmanna \u00e1 \u00cdsafir\u00f0i). Honum var bo\u00f0i\u00f0 \u00ed heims\u00f3kn vestur um p\u00e1skana strax \u00e1 fyrsta \u00e1ri. Vi\u00f0 l\u00f6g\u00f0um okkur \u00f6ll fram um a\u00f0 sannf\u00e6ra Axel um, a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri \u00f3\u00fearfi a\u00f0 ey\u00f0a peningum \u00ed fari\u00f0 aftur su\u00f0ur. \u00dea\u00f0 m\u00e1 segja fr\u00e1 \u00fev\u00ed n\u00fana, a\u00f0 \u00e9g lofa\u00f0i \u00deorbergi v\u00e6num skammti af \u00farvalsv\u00edsk\u00edi, ef honum t\u00e6kist a\u00f0 kyrrsetja e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0inginn.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 t\u00f3kst. Axel t\u00f3k vi\u00f0 kennslu \u00ed st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0i og efna-e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0i um hausti\u00f0 1971 og starfa\u00f0i eftir \u00fea\u00f0 vi\u00f0 sk\u00f3lann \u00ed sext\u00e1n \u00e1r. Hann var lengst af deildarstj\u00f3ri raungreina og sat \u00ed sk\u00f3lastj\u00f3rn. Seinustu \u00e1rin var hann b\u00f3kav\u00f6r\u00f0ur sk\u00f3lans.<\/p>\n<p>Axel lauk st\u00fadentspr\u00f3fi \u00far st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0ideild Menntask\u00f3lans \u00ed Reykjav\u00edk 1959. Hann stunda\u00f0i n\u00e1m \u00ed st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0i og e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 h\u00e1sk\u00f3la \u00ed \u00de\u00fdskalandi og lauk meistarapr\u00f3fi \u00ed \u00feessum greinum fr\u00e1 H\u00e1sk\u00f3lanum \u00ed Giessen \u00e1ri\u00f0 1966. Heim kominn var hann fyrst stundakennari vi\u00f0 T\u00e6knisk\u00f3la \u00cdslands en s\u00ed\u00f0an fastr\u00e1\u00f0inn kennari vi\u00f0 Kennarask\u00f3lann 1968-71. \u00de\u00e1 t\u00f3kst okkur a\u00f0 galdra hann vestur me\u00f0 \u00feeim aflei\u00f0ingum, a\u00f0 hann \u00edlentist \u00e1 \u00cdsafir\u00f0i n\u00e6stu 16 \u00e1rin.<br>\nAxel var ekki einasta vel mennta\u00f0ur \u00ed st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0i og raunv\u00edsindum. Hann var ma\u00f0ur v\u00ed\u00f0lesinn, ekki s\u00edst \u00ed b\u00f3kmenntum, sk\u00e1ldskap og heimspeki. Hann f\u00e9kkst \u00fe\u00f3 nokku\u00f0 vi\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ingar, einkum af \u00fe\u00fdskri tungu. \u00c9g vissi til \u00feess, a\u00f0 hann \u00fe\u00fdddi verk eftir b\u00e6\u00f0i Schopenhauer og Nietzsche. Me\u00f0f\u00e6dd hl\u00e9dr\u00e6gni og fullkomnunar\u00e1r\u00e1tta mun hafa valdi\u00f0 \u00fev\u00ed, a\u00f0 \u00feessi verk komu f\u00e6st, ef nokkur(?) fyrir almenningssj\u00f3nir.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 var sagt um anna\u00f0 afsprengi \u00fe\u00fdskrar menningar, Immanuel Kant, \u00feegar hann kenndi vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3lann \u00ed K\u00f6nigsberg (n\u00fa Kaliningrad), a\u00f0 b\u00e6jarb\u00faar hafi geta\u00f0 stillt klukkuna s\u00edna eftir \u00fev\u00ed, hven\u00e6r pr\u00f3fessorinn t\u00f3k sinn daglega g\u00f6ngut\u00far, \u00feegar s\u00f3l var \u00ed h\u00e1degissta\u00f0.  \u00c1 \u00cdsafir\u00f0i s\u00e9r a\u00f0 v\u00edsu ekki til s\u00f3lar um h\u00e1veturinn. Engu a\u00f0 s\u00ed\u00f0ur hef\u00f0um vi\u00f0 \u00cdsfir\u00f0ingar geta\u00f0 stillt klukkuna eftir Axel, sem lif\u00f0i reglubundnu l\u00edfi hins innhverfa og \u00edhugula vitsmunamanns og l\u00e9t ekki ytra umhverfi raska r\u00f3 sinni. \u00dea\u00f0 \u00feurfti a\u00f0 minnsta kosti a\u00f0 temja s\u00e9r almenna mannasi\u00f0i og a\u00f0 r\u00e6kta me\u00f0 s\u00e9r \u00e1huga \u00e1 fegur\u00f0 st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0innar og v\u00ed\u00f0s\u00fdni v\u00edsindanna til a\u00f0 f\u00e1 noti\u00f0 kennslu Axels sem skyldi. En bestu nemendunum var hann mikill mentor.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 Brynd\u00eds minnumst samstarfsins me\u00f0 Axel me\u00f0 \u00e1n\u00e6gju og kve\u00f0jum hann me\u00f0 vir\u00f0ingu og eftirsj\u00e1.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nafn Axels, e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0ings, er og ver\u00f0ur n\u00e1tengt sk\u00f6punars\u00f6gu Menntask\u00f3lans \u00e1 \u00cdsafir\u00f0i. \u00dea\u00f0 \u00feurfti l\u00f6ngum a\u00f0 beita br\u00f6g\u00f0um til a\u00f0 galdra \u00feanga\u00f0 r\u00e9tta menn \u00e1 r\u00e9ttum t\u00edma til kennslustarfa. \u00dea\u00f0 var kostur a\u00f0 geta bo\u00f0i\u00f0 \u00f6nnur st\u00f6rf me\u00f0. <\/p>\n<p>\u00c9g f\u00f3r flj\u00f3tlega a\u00f0 skipta m\u00e9r af b\u00e6jarm\u00e1lum. \u00de\u00f3ttist \u00feurfa \u00feess til a\u00f0 tryggja sk\u00f3lanum byggingarl\u00f3\u00f0 og h\u00fasn\u00e6\u00f0i. \u00dea\u00f0 \u00feurfti a\u00f0 r\u00e1\u00f0a b\u00e6jarverkfr\u00e6\u00f0ing. Hann var \u00deorbergur \u00deorbergsson, og au\u00f0vita\u00f0 settur til a\u00f0 kenna st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 sk\u00f3lann me\u00f0 verkfr\u00e6\u00f0inni. Eiginkona hans, Hildur Bjarnad\u00f3ttir &#8211; seinna landsfr\u00e6g \u00fatvarpskona &#8211; fylgdi me\u00f0 \u00ed kaupb\u00e6ti sem d\u00f6nskukennari. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,5],"tags":[],"class_list":["post-1375","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-minningagreinar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1375"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2688,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1375\/revisions\/2688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}