{"id":1401,"date":"2017-03-28T00:00:00","date_gmt":"2017-03-28T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1401"},"modified":"2020-09-22T10:55:54","modified_gmt":"2020-09-22T10:55:54","slug":"norraena-modelid-gegn-nyfrjalshyggjunni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1401","title":{"rendered":"Norr\u00e6na m\u00f3deli\u00f0 gegn n\u00fdfrj\u00e1lshyggjunni"},"content":{"rendered":"<p><b>(1)\u201e\u00deetta sn\u00fdst allt um vald, kj\u00e1ninn \u00feinn\u201c.<\/b> \u00dea\u00f0 fer ekki \u00e1 milli m\u00e1la, a\u00f0 vald eigenda fj\u00e1rmagns og fyrirt\u00e6kja er gr\u00ed\u00f0arlegt \u00ed kap\u00edtal\u00edsku hagkerfi. \u00c1kv\u00f6r\u00f0unarvaldi\u00f0 um fj\u00e1rfestingar og framkv\u00e6mdir er a\u00f0 st\u00e6rstum hluta \u00ed h\u00f6ndum f\u00e1menns h\u00f3ps eigenda fj\u00e1rmagns og fyrirt\u00e6kja. Valdi\u00f0 \u00e1 vinnumarka\u00f0num til a\u00f0 r\u00e1\u00f0a og reka er \u00ed h\u00f6ndum \u00feeirra. Fj\u00f6ldi f\u00f3lks \u00e1 allt sitt undir \u00feessum \u00e1kv\u00f6r\u00f0unum. Ef st\u00e9ttarf\u00e9l\u00f6g eru veikbur\u00f0a e\u00f0a jafnvel ekki til sta\u00f0ar, f\u00e6r vinnandi f\u00f3lk litlu sem engu r\u00e1\u00f0i\u00f0 um \u00feessar \u00e1kvar\u00f0anir. S\u00edvaxandi sam\u00fej\u00f6ppun \u00feessa valds \u00ed h\u00f6ndum stj\u00f3rnenda risavaxinna fj\u00f6l\u00fej\u00f3\u00f0a fyrirt\u00e6kja (allt a\u00f0 helmingur allra al\u00fej\u00f3\u00f0avi\u00f0skipta fer fram innan \u00feeirra) og fj\u00e1rm\u00e1lastofnana (5 risabankar r\u00e1\u00f0a helmingi fj\u00e1rm\u00e1lamarka\u00f0a heimsins) r\u00e6\u00f0ur miklu um \u00feann veruleika, sem jar\u00f0arb\u00faar b\u00faa vi\u00f0 \u00e1 okkar t\u00edmum. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed \u00ed h\u00e6sta m\u00e1ta villandi, \u00feegar menn tala \u00ed s\u00edbylju um \u201efrj\u00e1lsa marka\u00f0i\u201c, en \u00ed reynd er i\u00f0ulega um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a einokun, f\u00e1keppni e\u00f0a marka\u00f0sr\u00e1\u00f0andi st\u00f6\u00f0u.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>\u00deetta ofurvald fj\u00e1rmagnseigenda hefur \u00e1 seinustu \u00e1ratugum n\u00fdfrj\u00e1lshyggjunnar vaxi\u00f0 raunhagkerfinu \u2013 og \u00fear me\u00f0 flestum \u00fej\u00f3\u00f0r\u00edkjum \u2013 yfir h\u00f6fu\u00f0. Fj\u00e1rmagnseigendur gera \u00fat stj\u00f3rnm\u00e1laflokka til \u00feess a\u00f0 g\u00e6ta hagsmuna sinna innan \u00fej\u00f3\u00f0r\u00edkja og \u00ed heimshagkerfinu. \u00cd \u00f6rr\u00edkinu \u00edslenska s\u00e9r Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn um \u00feessa hagsmunag\u00e6slu. Eftir hrun S\u00cdS hefur p\u00f3lit\u00edskt eignarhaldsf\u00e9lag um arfleif\u00f0 S\u00cdS beitt Frams\u00f3knarflokknum \u00ed sama skyni, \u00ed samstarfi vi\u00f0 Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkinn. Ef \u00feetta sam\u00fejappa\u00f0a fj\u00e1rhagsvald n\u00e6r <b>p\u00f3lit\u00edska valdinu<\/b> undir sig l\u00edka, er l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i\u00f0 sj\u00e1lft \u00ed h\u00e6ttu. H\u00e6ttan er s\u00fa, a\u00f0 l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i\u00f0 breytist \u00ed au\u00f0r\u00e6\u00f0i. \u00deetta er a\u00f0 gerast fyrir augunum \u00e1 okkur, t.d. \u00ed Bandar\u00edkjum Trumps og R\u00fasslandi P\u00fat\u00edns. S\u00f6mu s\u00f3larmerkin sj\u00e1st n\u00fa \u00feegar \u00e1 \u00cdslandi Engeyjar\u00e6ttarinnar. Einu sinni skrifa\u00f0i gamli komm\u00fanistaforinginn, Einar Olgeirsson, b\u00f3k sem h\u00e9t: \u201e\u00c6ttarsamf\u00e9lag og r\u00edkisvald \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0veldinu forna\u201c. Kannski vi\u00f0 \u00e6ttum a\u00f0 fara a\u00f0 dusta af henni ryki\u00f0?<\/p>\n<p><b>(2) Enn um norr\u00e6na m\u00f3deli\u00f0:<\/b> Hva\u00f0 er svona s\u00e9rstakt vi\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00ed s\u00f6gulegu samhengi? \u00dea\u00f0 er \u00feetta: H\u00e6gri flokkar (hagsmunag\u00e6slua\u00f0ilar s\u00e9rhagsmuna) hafa lengst af veri\u00f0 \u00fear \u00ed minnihluta; \u00feeir hafa ekki n\u00e1\u00f0 a\u00f0 s\u00f6lsa p\u00f3lit\u00edska valdi\u00f0 undir sig l\u00edka. Hinn p\u00f3lit\u00edski armur verkal\u00fd\u00f0shreyfingarinnar \u2013 jafna\u00f0armanna- flokkarnir \u2013 hefur veri\u00f0 \u00ed meirihluta \u00e1ratugum saman \u00e1 m\u00f3tunar\u00e1rum hins norr\u00e6na velfer\u00f0arr\u00edkis. \u00de\u00f3tt h\u00e6gri flokkar hafi st\u00f6ku sinnum komist til valda skamma hr\u00ed\u00f0, hafa \u00feeir ekki haft bolmagn n\u00e9 stu\u00f0ning almennings til a\u00f0 hr\u00f3fla vi\u00f0 grundvallar\u00fe\u00e1ttum kerfisins. <b>\u00deetta er einstakt \u00ed ver\u00f6ldinni.<\/b> \u00deetta sk\u00fdrir grundvallarmuninn, sem er \u00e1 norr\u00e6na m\u00f3delinu og velfer\u00f0arr\u00edkjum eins og t.d. hinu \u00fe\u00fdska, sem kenna m\u00e1 vi\u00f0 kristilega-dem\u00f3krata. S\u00fa sta\u00f0reynd, a\u00f0 jafna\u00f0armannaflokkurinn \u00edslenski n\u00e1\u00f0i \u00fev\u00ed aldrei a\u00f0 ver\u00f0a r\u00e1\u00f0andi fj\u00f6ldaflokkur, \u00ed n\u00e1nu samstarfi vi\u00f0 laun\u00feegahreyfinguna, sk\u00fdrir \u00fea\u00f0 l\u00edka, hvers vegna \u00cdsland <b>var\u00f0 aldrei norr\u00e6nt velfer\u00f0arr\u00edki<\/b>, \u00fer\u00e1tt fyrir vi\u00f0leitni okkar til a\u00f0 stefna \u00ed \u00fe\u00e1 \u00e1tt.<\/p>\n<p><b>(3) Mannr\u00e9ttindi \u2013 en ekki \u00f6lmusur:<\/b>\u00dea\u00f0 sem einkennir norr\u00e6na velfer\u00f0arr\u00edki\u00f0 umfram \u00f6nnur \u00ed \u00feessum samanbur\u00f0i er, a\u00f0 r\u00e9ttur almennings er skilgreindur \u00e1 grundvelli mannr\u00e9ttinda, fremur en sem \u00f6lmusur handa \u00feurfalingum. \u00d6llum er skylt a\u00f0 leggja sitt af m\u00f6rkum til sameiginlegra \u00fearfa eftir efnum og \u00e1st\u00e6\u00f0um; allir nj\u00f3ta s\u00f6mu r\u00e9ttinda til sj\u00fakratrygginga og heilbrig\u00f0is\u00fej\u00f3nustu, \u00e1n tillits til efnahags. Allir nj\u00f3ta s\u00f6mu r\u00e9ttinda til menntunar \u00e1 s\u00f6mu forsendum. Allir skulu nj\u00f3ta s\u00f6mu r\u00e9ttinda til ellil\u00edfeyris e\u00f0a afkomutryggingar a\u00f0 lokinni starfs\u00e6vi. \u00deetta er <b>ekki skilgreint sem \u00f6lmusur handa\u00feurfalingum, heldur mannr\u00e9ttindi, sem allir skulu nj\u00f3ta.<\/b> \u00de\u00f3tt hagkv\u00e6mni marka\u00f0slausna \u00e1 samkeppnism\u00f6rku\u00f0um samkv\u00e6mt almennum reglum og eftirliti s\u00e9 vissulega vi\u00f0urkennd, eru \u00e1kve\u00f0in svi\u00f0 skilgreind sem opinber samf\u00e9lags\u00fej\u00f3nusta, \u00fear sem <i>einkarekstur \u00ed gr\u00f3\u00f0askyni<\/i> \u00e1 ekki heima. \u00deetta gildir t.d. um heilbrig\u00f0is\u00fej\u00f3nustu, sk\u00f3lakerfi, orkuvinnslu, vatnsveitur, samg\u00f6ngukerfi, au\u00f0lindarentu o.s.fr. \u00deetta eru grundvallarreglur. Fr\u00e1 \u00feeim eru vissulega fr\u00e1vik, en \u00feau eru undantekningar, sem sanna regluna. Gr\u00f3\u00f0a\u00f6flin halda uppi \u00e6 str\u00ed\u00f0ari \u00fer\u00fdstingi \u00ed \u00fe\u00e1 \u00e1tt a\u00f0 mega hasla s\u00e9r v\u00f6ll \u00e1 \u00feessum svi\u00f0um. \u00dea\u00f0 hefur tekist \u00ed \u00fdmsum tilvikum \u2013 en heyrir samt sem \u00e1\u00f0ur enn til undantekninga. Um \u00feetta mun str\u00ed\u00f0i\u00f0 fyrst og fremst standa vi\u00f0 Engeyjarstj\u00f3rnina \u00e1 \u00feessu kj\u00f6rt\u00edmabili.<\/p>\n<p>\u00c1 \u00fev\u00ed er reginmunur, hvort velfer\u00f0ar\u00fej\u00f3nusta er rekin \u00e1 \u00feeim grundvelli, a\u00f0 vi\u00f0takandi \u00fej\u00f3nustu \u00feurfi a\u00f0 sanna f\u00e1t\u00e6kt s\u00edna til a\u00f0 \u00feiggja \u00f6lmusu e\u00f0a, hvort um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00fej\u00f3nustu, sem allir skuli nj\u00f3ta sem hluta af almennum mannr\u00e9ttindum. \u00deetta \u00feekkja \u00cdslendingar vel af eigin reynslu. \u00c1ri\u00f0 1936 t\u00f3kst jafna\u00f0arm\u00f6nnum, eftir langa bar\u00e1ttu, a\u00f0 leggja grunn a\u00f0 almannatryggingum. Me\u00f0 \u00feessari l\u00f6ggj\u00f6f var lag\u00f0ur grundv\u00f6llur a\u00f0 velfer\u00f0arr\u00edki \u00e1 \u00cdslandi. Upphaflega hugmyndin var, a\u00f0 allir \u00cdslendingar, \u00e1n tillits til efnahags og \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagsst\u00f6\u00f0u, skyldu nj\u00f3ta ellil\u00edfeyris a\u00f0 lokinni starfs\u00e6vi. \u00dea\u00f0 var hugsa\u00f0 sem almenn mannr\u00e9ttindi. \u00cd framkv\u00e6md hefur \u00feetta aldrei tekist eins og upphaflega var til \u00e6tlast. \u00c6 ofan \u00ed \u00e6 hefur ellil\u00edfeyririnn veri\u00f0 skertur me\u00f0 v\u00edsan til annarra tekna. \u00cd sta\u00f0 mannr\u00e9ttinda erum vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 tala um \u00f6lmusur handa \u00feurfalingum. \u00deegar sker\u00f0ingar af \u00feessu tagi eru l\u00e1tnar n\u00e1 til grei\u00f0slna \u00far l\u00edfeyrissj\u00f3\u00f0um, sem \u00f6llum er skylt a\u00f0 eiga a\u00f0ild a\u00f0, og er eignar\u00e9ttarvarinn skyldusparna\u00f0ur vi\u00f0komandi, er kerfi\u00f0 fari\u00f0 a\u00f0 l\u00e1ta stj\u00f3rnast af ge\u00f0\u00fe\u00f3tta\u00e1kv\u00f6r\u00f0unum. D\u00e6min um \u00f6lmusur, sem eru skilyrtar \u00fev\u00ed, a\u00f0 vi\u00f0takandi sanni f\u00e1t\u00e6kt s\u00edna, eru leg\u00ed\u00f3 \u00ed \u00edslenska kerfinu. \u00deetta er \u00e6vinlega gert \u00ed sparna\u00f0arskyni. \u00dear me\u00f0 hefur Tryggingarstofnun r\u00edkisins veri\u00f0 breytt \u00ed rukkunarstofnun r\u00edkisins. <b>\u00cdsland getur \u00fev\u00ed me\u00f0 engu m\u00f3ti st\u00e1ta\u00f0 af \u00fev\u00ed a\u00f0 vera norr\u00e6nt velfer\u00f0arr\u00edki.<\/b> Eftir Hrun h\u00f6fum vi\u00f0 veri\u00f0 a\u00f0 fjarl\u00e6gjast \u00fea\u00f0 \u00e6 meir.<\/p>\n<p><b>(4) R\u00edki og marka\u00f0ur: blanda\u00f0 hagkerfi?<\/b> Gu\u00f0bj\u00f6rn v\u00edsar til \u00feess, a\u00f0 velfer\u00f0arr\u00edki samt\u00edmans s\u00e9 stundum l\u00fdst sem <b>\u201ebl\u00f6ndu\u00f0u hagkerfi\u201c<\/b>. Annars vegar \u00e1 atvinnul\u00edfi\u00f0 a\u00f0 l\u00fata l\u00f6gm\u00e1lum gr\u00f3\u00f0asj\u00f3narmi\u00f0s og ar\u00f0semi \u00e1 samkeppnism\u00f6rku\u00f0um; hins vegar er opinber \u00fej\u00f3nusta, kostu\u00f0 af almannaf\u00e9 (stundum me\u00f0 kostna\u00f0ar\u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00feeirra sem nj\u00f3ta). En \u00fear me\u00f0 er ekki \u00f6ll sagan s\u00f6g\u00f0. Sannleikurinn er s\u00e1, a\u00f0 marka\u00f0ir l\u00fata ekki n\u00e1tt\u00farul\u00f6gm\u00e1lum. Marka\u00f0ir eru ger\u00f0ir af mannav\u00f6ldum. \u00deeir l\u00fata l\u00f6gum og reglum, sem r\u00edki\u00f0 setur hverju sinni. \u00datkoman r\u00e6\u00f0st af \u00fev\u00ed, hverjir fara me\u00f0 r\u00edkisvaldi\u00f0. Ef r\u00edkisvaldi\u00f0 er \u00ed h\u00f6ndum stj\u00f3rnm\u00e1laflokka, sem ger\u00f0ir eru \u00fat af eigendum fj\u00e1rmagns og fyrirt\u00e6kja, \u00fearf ekki a\u00f0 spyrja a\u00f0 leikslokum. <b>\u00de\u00e1 hefur stj\u00f3rnm\u00e1lavaldi\u00f0 f\u00e6rst \u00e1 s\u00f6mu hendur ogvald fj\u00e1rmagnseigenda \u00ed marka\u00f0skerfinu.<\/b><\/p>\n<p>Sl\u00edk sam\u00fej\u00f6ppun valds b\u00fd\u00f0ur heim h\u00e6ttunni \u00e1 <b>\u201ecrony-capitalisma\u201c<\/b>. Vi\u00f0 getum kalla\u00f0 \u00feetta r\u00edkisforsj\u00e1 e\u00f0a fyrirgrei\u00f0slukerfi. R\u00edkisvaldinu er \u00fe\u00e1 beitt til a\u00f0 setja l\u00f6g og reglur \u00ed \u00fe\u00e1gu fj\u00e1rmagnseigenda, sem gera \u00fat r\u00e1\u00f0andi stj\u00f3rnm\u00e1laflokka. D\u00e6mi um \u00feetta eru, a\u00f0 r\u00edkisvaldi\u00f0 \u00fathlutar  hli\u00f0hollum a\u00f0ilum einkar\u00e9tti til n\u00fdtingar \u00e1 au\u00f0lindum \u00ed eigu \u00fej\u00f3\u00f0arinnar. R\u00edkisvaldi\u00f0 tryggir forr\u00e9ttindaa\u00f0ilum vernd fr\u00e1 samkeppni og l\u00e6tur afskiptalaust, \u00fe\u00f3tt f\u00e1keppni og jafnvel einokun s\u00e9 r\u00e1\u00f0andi \u00e1 lykilm\u00f6rku\u00f0um (d\u00e6mi: landb\u00fana\u00f0ur, mj\u00f3lkuri\u00f0na\u00f0ur, sm\u00e1sala, ol\u00eduverlsun, tryggingar, flutningar o.s.frv.) Enn anna\u00f0 d\u00e6mi er <b>r\u00edkis\u00e1byrg\u00f0<\/b> \u00e1 fj\u00e1rm\u00e1lastofnunum. \u00de\u00f3tt venjulegir vi\u00f0skiptabankar breytist \u00ed \u00e1h\u00e6ttus\u00e6kna \u00e1v\u00f6xtunarsj\u00f3\u00f0i fj\u00e1rmagnseigenda, nj\u00f3ta \u00feeir eftir sem \u00e1\u00f0ur r\u00edkis\u00e1byrg\u00f0ar (tryggingar skattgrei\u00f0enda), eins og er a\u00f0 gerast \u00feessa dagana me\u00f0 Arion banka. Engu breytir \u00fe\u00f3tt \u00fatl\u00e1nastefnan s\u00e9 fyrst og fremst \u00ed \u00fej\u00f3nustu fj\u00e1rmagnseigenda \u00ed fasteigna- og ver\u00f0br\u00e9fabraski. Misbeiting r\u00edkisvaldsins \u00ed \u00fej\u00f3nustu fj\u00e1rmagnseigenda n\u00e1\u00f0i h\u00e1marki \u00ed n\u00fdli\u00f0nu hruni, \u00feegar skattgrei\u00f0endur (t.d. \u00ed ja\u00f0arr\u00edkjum ESB) voru l\u00e1tnir yfirtaka skuldir fj\u00e1rmagnseigenda. \u00deetta getur gerst h\u00e9r \u00ed n\u00e6sta hruni, ef ekki er strax gripi\u00f0 til fyrirbyggjandi r\u00e1\u00f0stafana. \u00dea\u00f0 er svo s\u00e9r\u00edslenskt fyrirb\u00e6ri, a\u00f0 ver\u00f0trygging langt\u00edmaskulda firrir fj\u00e1rmagnseigendur (l\u00e1nadrottna) mestallri \u00e1h\u00e6ttu, en leggur hana kyrfilega \u00e1 her\u00f0ar skuldurum, sem margir hverjir ver\u00f0a skulda\u00fer\u00e6lar \u00e6vilangt. \u00deegar vi\u00f0 \u00feetta b\u00e6tist skattkerfi, sem leggur megin\u00feunga skattbyr\u00f0arinnar \u00e1 millist\u00e9ttina, en l\u00e6tur afskiptalausan fj\u00e1rfl\u00f3tta fj\u00e1rmagnseigenda og skattundanskot \u00ed skattaparad\u00edsum, \u00fe\u00e1 sitjum vi\u00f0 uppi me\u00f0 kerfi, sem er <b>s\u00e9rhanna\u00f0 til a\u00f0 stu\u00f0la a\u00f0 s\u00edvaxandi misskiptingu au\u00f0s og tekna<\/b>.<\/p>\n<p>\u00deetta er ekkert n\u00e1tt\u00farul\u00f6gm\u00e1l. \u00deetta er r\u00f6kr\u00e9tt ni\u00f0ursta\u00f0a af sam\u00fej\u00f6ppun valds fj\u00e1rmagnseigenda og p\u00f3lit\u00edsku forr\u00e6\u00f0i \u00feeirra fyrir atbeina stj\u00f3rnm\u00e1laflokka, sem eru \u00feeim handgengnir. Hrikalegasta d\u00e6mi\u00f0 um \u00feetta er, a\u00f0 ar\u00f0urinn af sj\u00e1varau\u00f0lindinni \u2013 au\u00f0lindarentan, sem hl\u00fdst af r\u00edkisvernda\u00f0ri einokun \u2013 og nemur tugum milljar\u00f0a \u00e1 \u00e1ri hverju, hefur ekki runni\u00f0 til almanna\u00fearfa, heldur \u00ed sj\u00f3\u00f0i n\u00fdr\u00edkrar yfirst\u00e9ttar. \u00deannig hefur or\u00f0i\u00f0 til n\u00fdr l\u00e9nsa\u00f0all, sem safnar au\u00f0i \u00ed skj\u00f3li p\u00f3lit\u00edsks valds. \u00deessi n\u00fdr\u00edka yfirst\u00e9tt er n\u00fa a\u00f0 kaupa upp fasteignir og fyrirt\u00e6ki \u00ed st\u00f3rum st\u00edl, m.a. gegnum peninga\u00fev\u00e6tti \u00ed skj\u00f3li Se\u00f0labanka \u00cdslands. Kaupm\u00e1ttaraukning vegna uppsveiflu er tekin til baka me\u00f0 leiguokri og skulda\u00fer\u00e6ld\u00f3mi hluta \u00fej\u00f3\u00f0arinnar. Gr\u00f3\u00f0amyndunarkv\u00f6rn s\u00e9rhagsmuna af \u00feessu tagi, sem \u00fer\u00edfst \u00ed skj\u00f3li p\u00f3lit\u00edsks valds, v\u00e6ri \u00f3hugsandi \u00ed norr\u00e6nu velfer\u00f0arr\u00edki. Til \u00feess a\u00f0 sannf\u00e6rast um \u00fea\u00f0 n\u00e6gir a\u00f0 kynna s\u00e9r au\u00f0lindap\u00f3lit\u00edk Nor\u00f0manna, b\u00e6\u00f0i a\u00f0 \u00fev\u00ed er var\u00f0ar \u00f3l\u00eduau\u00f0lindina og sj\u00e1var\u00fatveginn. \u00dear er \u00f3l\u00edku saman a\u00f0 jafna.<\/p>\n<p><b>*\u00deetta sn\u00fdst allt um p\u00f3lit\u00edskt vald.<\/b> \u00deegar fj\u00e1rmagnseigendur og forstj\u00f3raveldi fyrirt\u00e6kjanna n\u00e6r \u00fev\u00ed a\u00f0 s\u00f6lsa undir sig stj\u00f3rnm\u00e1lavaldi\u00f0 l\u00edka, stendur almenningur eftir berskjalda\u00f0ur og varnarlaus \u00e1 p\u00f3lit\u00edskum berangri. Svona er \u00cdsland \u00ed dag. \u00deetta er aflei\u00f0ingin af \u00fev\u00ed, a\u00f0 m\u00f3tv\u00e6gi\u00f0 vi\u00f0 ofurvald fj\u00e1rmagnsins \u2013 \u00f6flug verkal\u00fd\u00f0shreyfing \u00ed n\u00e1nu samstarfi vi\u00f0 fj\u00f6ldahreyfingu jafna\u00f0armanna \u2013 er n\u00fa t\u00fdnt og tr\u00f6llum gefi\u00f0. M\u00e9r hr\u00fds hugur vi\u00f0 \u00feeirri tilhugsun, a\u00f0 allt a\u00f0 13 p\u00f3lit\u00edskir s\u00e9rtr\u00faars\u00f6fnu\u00f0ir bo\u00f0a frambo\u00f0 til borgarstj\u00f3rnar Reykjav\u00edkur \u00ed komandi kosningum. \u00dev\u00edl\u00edkt feig\u00f0arflan.Vinnandi f\u00f3lk \u00e1 \u00cdslandi m\u00e1 vita \u00fea\u00f0 af fenginni reynslu, a\u00f0 \u00fea\u00f0 getur ekki r\u00e9tt sinn hlut \u00ed gl\u00edmunni vi\u00f0 forr\u00e9ttindah\u00f3pa fj\u00e1rmagnseigenda nema \u00fea\u00f0 sameinist \u00ed n\u00fdrri mannr\u00e9ttindahreyfingu undir merkjum s\u00edgildrar jafna\u00f0arstefnu. Norr\u00e6na m\u00f3deli\u00f0 v\u00edsar enn veginn.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gu\u00f0bj\u00f6rn Gu\u00f0bj\u00f6rnsson, virkur \u00fe\u00e1tttakandi \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagsumr\u00e6\u00f0unni (og \u00f3perus\u00f6ngvari \u00ed kaupb\u00e6ti) skrifar fr\u00f3\u00f0legan <a href=\"http:\/\/blog.pressan.is\/gudbjorn\/2017\/03\/19\/blandad-markadshagkerfi-thyskalands\/\" target=\"\u201dtop\u201d\" rel=\"noopener noreferrer\">Eyju-pistil (19.03.17) um s\u00f6gu \u00fe\u00fdska velfer\u00f0arr\u00edkisins<\/a>. \u00deetta er \u00fearft innlegg \u00ed br\u00fdna umr\u00e6\u00f0u um kreppu velfer\u00f0arr\u00edkisins eftir Hrun. Gu\u00f0bj\u00f6rn vill halda \u00fev\u00ed til haga, a\u00f0 Bismark gamli \u2013 sj\u00e1lfur j\u00e1rnkanslarinn \u2013 hafi rutt brautina fyrir velfer\u00f0arr\u00edki seinni t\u00edma. L\u00edka a\u00f0 m\u00e9r hafi l\u00e1\u00f0st a\u00f0 geta \u00feessa \u00ed Eyju-pistli m\u00ednum um norr\u00e6na m\u00f3deli\u00f0 og tilvistarkreppu s\u00f3s\u00edal-dem\u00f3krata \u00ed samt\u00edmanum. \u00dea\u00f0 getur ekki talist vera h\u00f6fu\u00f0synd, af \u00feeirri einf\u00f6ldu \u00e1st\u00e6\u00f0u, a\u00f0 norr\u00e6na m\u00f3deli\u00f0 n\u00fdtur mikillar s\u00e9rst\u00f6\u00f0u \u00ed \u00feessum samanbur\u00f0i. \u00dea\u00f0 er <b>super-m\u00f3del samt\u00edmans<\/b>eins og vikuriti\u00f0 <b>Economist<\/b> l\u00fdsti \u00fev\u00ed fyrir tveimur \u00e1rum. \u00c9g nefni fj\u00f3rar \u00e1st\u00e6\u00f0ur \u00feessu til sk\u00fdringar: <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1401","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1401","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1401"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1401\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2643,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1401\/revisions\/2643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}