{"id":1404,"date":"2017-03-29T00:00:00","date_gmt":"2017-03-29T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1404"},"modified":"2020-09-22T10:55:09","modified_gmt":"2020-09-22T10:55:09","slug":"ad-laera-af-reynslunni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1404","title":{"rendered":"A\u00f0 l\u00e6ra af reynslunni"},"content":{"rendered":"<p>Gu\u00f0j\u00f3n Fri\u00f0riksson, sagnfr\u00e6\u00f0ingur, rifjar upp \u00fe\u00e1 s\u00f6gu \u00ed b\u00f3k sinni \u201e\u00dar fj\u00f6trum\u201c, sem kom \u00fat \u00e1 s.l. hausti \u00ed tilefni af aldarafm\u00e6li Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>\u00dear segir \u00e1 bls. 470:<\/p>\n<blockquote><p><b>Kv\u00f3takerfi\u00f0<\/b><br>\nHalld\u00f3r \u00c1sgr\u00edmsson, sj\u00e1var\u00fatvegsr\u00e1\u00f0herra, lag\u00f0i n\u00fdtt frumvarp um stj\u00f3rn fiskvei\u00f0a fyrir \u00feingi\u00f0 1988, en \u00fe\u00e1 var Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkurinn or\u00f0inn a\u00f0ili a\u00f0 r\u00edkisstj\u00f3rn, og kom fram mikil andsta\u00f0a \u00ed honum gegn \u00fev\u00ed. Til samkomulags var\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00far, a\u00f0 \u00feeir <b>Sighvatur Bj\u00f6rgvinsson<\/b>,\u00feingma\u00f0ur Vestfjar\u00f0a, og <b>J\u00f3n Sigur\u00f0sson<\/b>, n\u00fa or\u00f0inn r\u00e1\u00f0herra Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins, s\u00f6mdu n\u00fdja upphafsgrein frumvarpsins, og var h\u00fan sett sem skilyr\u00f0i fyrir sam\u00feykki flokksins. H\u00fan \u00e1tti a\u00f0 gir\u00f0a fyrir myndun einkaeignarr\u00e9ttar \u00e1 vei\u00f0ir\u00e9ttindum. Upphafsgreinin, sem Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkur og Frams\u00f3knarflokkur sam\u00feykktu me\u00f0 semingi, hlj\u00f3\u00f0a\u00f0i svo:<\/p>\n<p><b>\u201eFiskistofnar \u00e1 \u00cdslandsmi\u00f0um eru sameign \u00edslensku \u00fej\u00f3\u00f0arinnar.Markmi\u00f0 laga \u00feessara er a\u00f0 stu\u00f0la a\u00f0 verndun og hagkv\u00e6mri n\u00fdtingu \u00feeirra og tryggja me\u00f0 \u00fev\u00ed trausta atvinnu og bygg\u00f0 \u00ed landinu.\u201c<\/b><\/p><\/blockquote>\n<p><b>Spurning: <i>Stenst \u00e1kv\u00f6r\u00f0un Granda l\u00f6g? Hver eru vi\u00f0url\u00f6gin, ef l\u00f6gin eru brotin? Afturk\u00f6llun t\u00edmabundinna vei\u00f0ileyfa?<\/i><\/b><\/p>\n<p><b>Gu\u00f0j\u00f3n heldur \u00e1fram upprifjun sinni:<\/b><\/p>\n<blockquote><p>\u00cd r\u00edkisstj\u00f3rn Steingr\u00edms Hermannssonar, 1988-91 var unni\u00f0 a\u00f0 n\u00fdrri lagasetningu um fiskvei\u00f0istj\u00f3rnun. Ei\u00f0ur Gu\u00f0nason (\u00feingma\u00f0ur Vesturlands) var fulltr\u00fai Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins \u00ed nefnd, sem vann a\u00f0 henni. \u00cd l\u00f6gunum, sem komu \u00ed kj\u00f6lfari\u00f0 og sam\u00feykkt voru \u00e1ri\u00f0 1990, voru ger\u00f0ar miklar breytingar \u00e1 fyrri l\u00f6gum. St\u00e6rsta breytingin var framsal aflaheimilda, sem heimila\u00f0 var \u00ed nafni hagkv\u00e6mni og ar\u00f0semi sj\u00e1var\u00fatvegs.<\/p>\n<p>Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksmenn h\u00f6f\u00f0u frumkv\u00e6\u00f0i a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 slegnir voru miklir varnaglar. <b>Ei\u00f0ur Gu\u00f0nason<\/b>, J\u00f3n Sigur\u00f0sson og Sighvatur Bj\u00f6rgvinsson t\u00f3ku a\u00f0 s\u00e9r a\u00f0 semja vi\u00f0b\u00f3t vi\u00f0 fyrstu grein laganna, sem sett var sem skilyr\u00f0i fyrir \u00fev\u00ed, a\u00f0 flokkurinn sam\u00feykkti \u00feau. H\u00fan hlj\u00f3\u00f0a\u00f0i svo:<\/p>\n<p><b>\u00dathlutun vei\u00f0iheimilda samkv\u00e6mt l\u00f6gum \u00feessum myndar ekki eignarr\u00e9tt e\u00f0a \u00f3afturkallanlegt forr\u00e6\u00f0i einstakra a\u00f0ila yfir vei\u00f0iheimildum.<\/b><\/p>\n<p>Fyrirvaranum var \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 tryggja, a\u00f0 t\u00edmabundinn n\u00fdtingarr\u00e9ttur mynda\u00f0i hvorki l\u00f6gvarinn eignarr\u00e9tt n\u00e9 b\u00f3taskyldu \u00e1 r\u00edki\u00f0, ef \u00fathlutun vei\u00f0iheimilda yr\u00f0i breytt s\u00ed\u00f0ar.<\/p><\/blockquote>\n<p>Sk\u00fdrara getur \u00fea\u00f0 varla veri\u00f0:  Starfs\u00f6ryggi verkaf\u00f3lks og tilverugrundv\u00f6llur sj\u00e1var\u00fatvegspl\u00e1ssa \u00e1 landsbygg\u00f0inni eru undir \u00fev\u00ed komi\u00f0, a\u00f0 \u00feessi l\u00f6g ver\u00f0i virt \u00ed framkv\u00e6md.<\/p>\n<p><b>Gu\u00f0j\u00f3n heldur \u00e1fram:<\/b><\/p>\n<blockquote><p>Stefna \u00feingflokks Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins \u00ed kv\u00f3tam\u00e1linu var m\u00f6rku\u00f0 \u00e1 fundi 23. apr\u00edl 1990. \u00cd henni kom \u00f3tv\u00edr\u00e6tt fram, a\u00f0 besta lei\u00f0in til a\u00f0 leysa \u00fe\u00e6r m\u00f3tsagnir,sem v\u00e6ri a\u00f0 finna \u00ed l\u00f6gunum, v\u00e6ri a\u00f0 <b>innheimta leigugjald<\/b> fyrir a\u00f0gang a\u00f0 hinni sameiginlegu au\u00f0lind. Gjaldi\u00f0 \u00e1tti anna\u00f0 hvort a\u00f0 vera \u00ed formi uppbo\u00f0s vei\u00f0iheimilda (myndun marka\u00f0sver\u00f0s), sem Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksmenn t\u00f6ldu \u00e6skilegt, e\u00f0a \u00ed formi stj\u00f3rnvalds\u00e1kvar\u00f0ana, sem au\u00f0lindagjald.<\/p><\/blockquote>\n<p><b>Loks segir Gu\u00f0j\u00f3n \u00ed sinni s\u00f6gulegu upprifjun:<\/b><\/p>\n<blockquote><p>Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ismenn og Frams\u00f3knarmenn f\u00f3ru me\u00f0 sj\u00e1var\u00fatvegsm\u00e1l \u00ed r\u00edkisstj\u00f3rnum, eftir a\u00f0 kv\u00f3takerfi\u00f0 komst \u00e1 e\u00f0a allt til \u00e1rsins 2009. Framkv\u00e6md \u00feess var me\u00f0 \u00feeim h\u00e6tti, a\u00f0 fari\u00f0 var me\u00f0 vei\u00f0iheimildirnar, eins og um hreina einkaeign v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, m.a. leyf\u00f0 ve\u00f0setning \u00feeirra eftir 1990.  Aldrei var l\u00e9\u00f0 m\u00e1ls \u00e1 gjaldt\u00f6ku, sem heiti\u00f0 g\u00e6ti, en hana taldi Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkurinn forsendu kerfisins \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00e1kv\u00e6\u00f0i\u00f0 um \u00fej\u00f3\u00f0areign au\u00f0lindarinnar. \u00deessi \u00ed sta\u00f0 hafa st\u00f3r\u00fatger\u00f0arfyrirt\u00e6kin raka\u00f0 til s\u00edn peningum og nota\u00f0 \u00fe\u00e1 m.a. til a\u00f0 styrkja stj\u00f3rnm\u00e1laflokka, sem \u00feeim voru \u00fe\u00f3knanlegir \u00ed \u00feessu m\u00e1li. Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkurinn var a\u00f0 mestu einn um \u00fe\u00e1 sko\u00f0un (\u00e1 Al\u00feingi), a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in \u00e6tti r\u00e9tt \u00e1 gjaldi fyrir \u00fathlutun vei\u00f0ikv\u00f3ta \u00ed hinni sameiginlegu au\u00f0lind.<\/p><\/blockquote>\n<p><b>Hva\u00f0 m\u00e1 af \u00feessu l\u00e6ra?<\/b><\/p>\n<p>Ef Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkurinn hef\u00f0i ekki sta\u00f0i\u00f0 vaktina \u00e1 s\u00ednum t\u00edma, \u00fe\u00e1 v\u00e6ru fiskistofnarnir \u00e1 \u00cdslandsmi\u00f0um ekki sameign \u00fej\u00f3\u00f0arinnar a\u00f0 l\u00f6gum. Ef ekki v\u00e6ri fyrir breytingatill\u00f6gur, sem Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkurinn kn\u00fa\u00f0i fram, v\u00e6ru vei\u00f0iheimildirnar fyrir l\u00f6ngu vi\u00f0urkenndar sem einkaeign, a\u00f0 l\u00f6gum. Str\u00ed\u00f0i\u00f0 er \u00fev\u00ed ekki tapa\u00f0, \u00fer\u00e1tt fyrir allt. Varnarbar\u00e1tta verkaf\u00f3lks og lansbygg\u00f0arinnar byggir enn \u00ed dag \u00e1 \u00feessum var\u00fa\u00f0ar\u00e1kv\u00e6\u00f0um, sem Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkurinn kn\u00fa\u00f0i fram.<\/p>\n<p>En stefna Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins naut aldrei meirihlutafylgis me\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0inni. Fjarri \u00fev\u00ed. L\u00cd\u00da \u2013 n\u00fa uppnefnd SFS \u2013 hafa alla t\u00ed\u00f0 m\u00f3ta\u00f0 stefnu Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is- Frams\u00f3knarflokksins \u00ed au\u00f0lindam\u00e1lum. Hvorki Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagi\u00f0 gamla n\u00e9 arftakar \u00feess \u00ed Vinstri gr\u00e6num hafa stutt stefnu okkar jafna\u00f0armanna \u00ed au\u00f0lindam\u00e1lum. Mikill meirihluti kj\u00f3senda \u00ed Nor\u00f0-Vesturkj\u00f6rd\u00e6mi kaus \u00feessa flokka \u00ed seinustu kosningum.<\/p>\n<p>Hven\u00e6r \u00e6tla \u00cdslendingar a\u00f0 l\u00e6ra af reynslunni?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Grandi h\/f, n\u00e6stst\u00e6rsti \u00feiggjandi einkaleyfa til a\u00f0 n\u00fdta sameiginlega au\u00f0lind \u00fej\u00f3\u00f0arinnar \u2013 fiskimi\u00f0in innan \u00edslensku l\u00f6gs\u00f6gunnar \u2013 hefur tilkynnt, a\u00f0 \u00feeir \u00e6tli a\u00f0 h\u00e6tta fiskvinnslu \u00e1 Akranesi. Eftir situr starfsf\u00f3lki\u00f0 \u00e1 atvinnuleysisskr\u00e1 og bygg\u00f0arlagi\u00f0 \u00ed uppn\u00e1mi.<\/p>\n<p>Margir spyrja sj\u00e1lfa sig: Hva\u00f0 getur komi\u00f0 starfsf\u00f3lkinu og b\u00e6jarf\u00e9laginu til varnar, \u00feegar \u00e1kv\u00f6r\u00f0un einkaa\u00f0ila \u00f3gnar atvinnu\u00f6ryggi og afkomu f\u00f3lks me\u00f0 \u00feessum h\u00e6tti? Margir \u2013 \u00feeirra \u00e1 me\u00f0al sj\u00e1var\u00fatvegsr\u00e1\u00f0herra \u2013 leita n\u00fa halds og trausts \u00ed fyrstu grein fiskvei\u00f0istj\u00f3rnarlaganna. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 rifja upp, hvernig \u00feetta laga\u00e1kv\u00e6\u00f0i er tilkomi\u00f0, og hvernig til hefur tekist um framkv\u00e6mdina. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1404","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1404"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1404\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2641,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1404\/revisions\/2641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}