{"id":1407,"date":"2017-04-03T00:00:00","date_gmt":"2017-04-03T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1407"},"modified":"2020-09-22T10:53:43","modified_gmt":"2020-09-22T10:53:43","slug":"smitberar-spillingarinnar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1407","title":{"rendered":"Smitberar spillingarinnar"},"content":{"rendered":"<p>\u00deetta eru nokkur d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 spillingaror\u00f0, sem f\u00f3r af kr\u00f6tunum &#8211; nota bene, l\u00f6ngu fyrir daga Vi\u00f0reisnar. \u00cdhald og kommar sameinu\u00f0ust um a\u00f0 koma spillingaror\u00f0inu \u00e1. \u00dea\u00f0 hefur aldrei \u00fe\u00f3tt bera vott um spillingu, \u00fe\u00f3tt Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is- og Frams\u00f3knarmenn v\u00e6ru skipa\u00f0ir \u00ed emb\u00e6tti \u00e1 vegum r\u00edkisins. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00f3tti &#8211; og \u00feykir enn &#8211; sj\u00e1lfsagt m\u00e1l.Helmingaskiptareglan var j\u00fa grundvallarregla, sem gilt hefur um stj\u00f3rns\u00fdsluna allan l\u00fd\u00f0veldist\u00edmann.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>En er spillingin \u00fearna? Einu sinni sem oftar s\u00f3tti \u00e9g fund norr\u00e6nna krataforingja, \u00ed \u00feetta skipti\u00f0 \u00ed Osl\u00f3. \u00c1 lei\u00f0inni \u00e1 flugvellinum keypti \u00e9g b\u00f3k me\u00f0 \u00e1hugaver\u00f0u heiti: &#8220;Norge en-partistat&#8221;. H\u00f6fundur var h\u00e6grisinna\u00f0ur &#8220;ranns\u00f3knarbla\u00f0ama\u00f0ur&#8221;. \u00cd b\u00f3kinni var \u00fea\u00f0 skilmerkilega t\u00edunda\u00f0, a\u00f0 r\u00edkisstj\u00f3rnir Verkamannaflokksins\/Al\u00fe\u00fd\u00f0usambandsins, sem seti\u00f0 h\u00f6f\u00f0u a\u00f0 v\u00f6ldum \u00e1ratugum saman, hef\u00f0i skipa\u00f0 &#8220;s\u00edna menn&#8221; til a\u00f0 veita forst\u00f6\u00f0u n\u00e6r \u00f6llum r\u00edkisstofnunum \u00ed \u00feessu aflanga landi. Fulltr\u00faar flokks og verkl\u00fd\u00f0shreyfingar st\u00fdr\u00f0u r\u00e1\u00f0uneytum og Se\u00f0labanka, s\u00e1tu \u00ed bankar\u00e1\u00f0um og stj\u00f3rnum fj\u00e1rfestingasj\u00f3\u00f0a, st\u00fdr\u00f0u r\u00edkis\u00fatvarpinu og r\u00edkisstofnunum um land allt, \u00ed \u00feessu r\u00edkisv\u00e6dda landi.<\/p>\n<p>Fyrir fundinn fleyg\u00f0i \u00e9g b\u00f3kinni \u00e1 bor\u00f0i\u00f0 hj\u00e1 Thorvald Stoltenberg, kollega m\u00ednum \u00ed utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0uneytinu (og f\u00f6\u00f0ur fv. fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra, Jens) og sag\u00f0i: Sov\u00e9t-Noregur. Og hana n\u00fa! Hann t\u00f3k \u00feessari ertni minni stilliega, en spur\u00f0i svo g\u00f3\u00f0l\u00e1tlega: Viltu heldur, a\u00f0 eigendur fyrirt\u00e6kjanna og fj\u00e1rmagnsins &#8211; atvinnurekendurnir &#8211; r\u00e1\u00f0i l\u00edka yfir \u00fej\u00f3nustustofnunum r\u00edkisins vi\u00f0 almenning? V\u00e6ri \u00fea\u00f0 meira l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i? \u00dea\u00f0 er einmitt \u00feetta, sem veldur \u00fev\u00ed, a\u00f0 norr\u00e6na m\u00f3deli\u00f0 er \u00f6\u00f0ru v\u00edsi en amer\u00edskur kap\u00edtalismi. H\u00e9r eru hagsmunir almennings &#8211; vinnuaflsins &#8211; r\u00e1\u00f0andi, en ekki gr\u00f3\u00f0asj\u00f3narmi\u00f0 kap\u00edtalista. M.\u00f6.o. marka\u00f0skerfi\u00f0 eru undir l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegri stj\u00f3rn. \u00deetta er hvorki Sov\u00e9t n\u00e9 spilling. \u00deetta er l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i\u00f0 \u00ed framkv\u00e6md.<\/p>\n<p>\u00deegar hinir h\u00f6f\u00f0u b\u00e6st \u00ed h\u00f3pinn (og \u00fear muna\u00f0i mest um Sv\u00edana &#8211; anna\u00f0 eins-flokks r\u00edki), \u00e1ttum vi\u00f0 \u00e1hugaver\u00f0ar samr\u00e6\u00f0ur um \u00feetta: Ef fulltr\u00faar almannahagsmuna (forseti AS\u00cd \u00ed bankastj\u00f3rn) eru skipa\u00f0ir \u00ed emb\u00e6tti \u00e1 vegum r\u00edkisins &#8211; heitir \u00fea\u00f0 spilling. Ef fulltr\u00faar (fj\u00e1rm\u00e1la)valdsins, flokka st\u00f3rfyrirt\u00e6kja og atvinnurekenda, eru skipa\u00f0ir \u00ed emb\u00e6tti \u00e1 vegum r\u00edkisins, \u00feykir \u00fea\u00f0 sj\u00e1lfsagt. Reyndar \u00feekki \u00e9g enga frj\u00e1lshyggjumenn, sem nokku\u00f0 kve\u00f0ur a\u00f0, sem hafa ekki veri\u00f0 \u00e1 framf\u00e6ri r\u00edkisins.<\/p>\n<p>\u00c9g spur\u00f0i \u00e1\u00f0an: Er spillingin \u00fearna? Hva\u00f0 segja allar samanbur\u00f0arkannanir \u00ed heiminum um \u00fe\u00e1 spurningu \u2013 hvar er minnsta spillingu a\u00f0 finna \u00ed stj\u00f3rns\u00fdslu og \u00e1 landam\u00e6rum einkageirans og opinberrar stj\u00f3rns\u00fdslu? Svar: \u00c1 Nor\u00f0url\u00f6ndum. \u00dearf einhverju vi\u00f0 \u00feetta a\u00f0 b\u00e6ta?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Umfj\u00f6llun Gu\u00f0mundar Andra \u00ed m\u00e1nudagsgrein hans \u00ed Fr\u00e9ttabla\u00f0inu 14. mars, um spillingaror\u00f0i\u00f0, sem, a\u00f0 hans s\u00f6gn, f\u00f3r af kr\u00f6tunum \u00ed Vi\u00f0reisnarstj\u00f3rninni, gefur tilefni til athugasemda.<\/p>\n<p>Spillingaror\u00f0inu var kl\u00ednt \u00e1 Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkinn, um lei\u00f0 og hann komst til \u00e1hrifa &#8211; var or\u00f0inn h\u00e6ttulegur &#8211; l\u00f6ngu fyrir daga Vi\u00f0reisnar. J\u00f3n Baldvinsson, forseti AS\u00cd, var bankastj\u00f3ri \u00datvegsbankans. Stef\u00e1n J\u00f3hann, arftaki hans, var forstj\u00f3ri Brunab\u00f3taf\u00e9lags \u00cdslands (\u00dear sem au\u00f0vita\u00f0 \u00e6tti a\u00f0 h\u00fdsa skyldutryggingar enn \u00ed dag). Haraldur Gu\u00f0mundsson, gu\u00f0fa\u00f0ir velfer\u00f0arr\u00edkisins \u00edslenska, var forstj\u00f3ri Tryggingarstofnunar r\u00edkisins.Vilmundur var landl\u00e6knir. Emil var vita- og hafnarm\u00e1lastj\u00f3ri. Og H\u00e9\u00f0inn, Dagsbr\u00fanarforma\u00f0ur, var r\u00edkasti ma\u00f0ur landsins \u00e1 t\u00edmabili. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1407","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1407"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2638,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1407\/revisions\/2638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}