{"id":1410,"date":"2016-06-15T00:00:00","date_gmt":"2016-06-15T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1410"},"modified":"2020-09-22T11:05:16","modified_gmt":"2020-09-22T11:05:16","slug":"ofugmaelavisur-forsetaframbjodanda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1410","title":{"rendered":"\u00d6fugm\u00e6lav\u00edsur forsetaframbj\u00f3\u00f0anda"},"content":{"rendered":"<p>\u00dea\u00f0 er ekki eins og Icesave hafi ekki kosta\u00f0 neitt. Lokauppgj\u00f6ri\u00f0 liggur n\u00fa fyrir. Reikningurinn hlj\u00f3\u00f0ar upp \u00e1 x milljar\u00f0a kr\u00f3na. \u00dea\u00f0 gerir y milljar\u00f0a \u00e1 hvert mannsbarn og z milljar\u00f0a \u00e1 hverja fj\u00f6gurra manna fj\u00f6lskyldu. \u00deetta reyndist vera meira en Bucheit samningurinn kosta\u00f0i, hef\u00f0i hann komi\u00f0 til framkv\u00e6mda.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>Hver borga\u00f0i? \u00derotab\u00fa gamla Landsbankans og Tryggingasj\u00f3\u00f0ur innist\u00e6\u00f0ueigenda og fj\u00e1rfesta (TIF). En er \u00fe\u00e1 ekkert h\u00e6ft \u00ed \u00fev\u00ed hj\u00e1 \u00feeim f\u00f3stbr\u00e6\u00f0rum, a\u00f0 \u00feeir hafi komi\u00f0 \u00ed veg fyrir, a\u00f0 Icesave reikningurinn f\u00e9lli \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0ina? Svar: Ekki neitt. P\u00f3lit\u00edsk l\u00e1tal\u00e6ti, heilaspuni, karlagrobb.<\/p>\n<p>En \u00ed lj\u00f3si \u00feess, a\u00f0 Dav\u00ed\u00f0, forsetaframbj\u00f3\u00f0andi leyfir s\u00e9r a\u00f0 brigsla \u00f6\u00f0rum um landr\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 bera \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00feessum reikningi, er \u00fea\u00f0 einfaldlega hvimleitt skylduverk a\u00f0 sk\u00fdra fr\u00e1 lykilsta\u00f0reyndum um \u00fea\u00f0, hver ber h\u00f6fu\u00f0\u00e1byrg\u00f0 \u00e1 umr\u00e6ddum reikningi. Hann heitir nefnilega Dav\u00ed\u00f0 Oddsson.<\/p>\n<p>L\u00edtum \u00e1 sta\u00f0reyndirnar:<\/p>\n<ol>\n<li>Hver einkavinav\u00e6ddi gamla Landsbankann fyrir slikk  \u00ed hendurnar \u00e1 Bj\u00f6rg\u00f3lfum, a\u00f0 fyrirmynd r\u00fassneskra maf\u00ed\u00f3sa? \u00dea\u00f0 ger\u00f0i Dav\u00ed\u00f0 Oddsson fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra og forma\u00f0ur Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins. \u00de\u00f3tt eigendur og stj\u00f3rnendur Landsbankans beri s\u00edna \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00feeirri \u00e1kv\u00f6r\u00f0un a\u00f0 hafa stofna\u00f0 til Icesave, ber Dav\u00ed\u00f0 Oddsson tv\u00edm\u00e6lalaust hina p\u00f3lit\u00edsku \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 a\u00f0 hafa gert \u00feeim \u00fea\u00f0 kleift. S\u00e1 veldur miklu, sem upphafinu veldur.<\/li>\n<li>Ef Dav\u00ed\u00f0 Oddsson, fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra og n\u00e1nustu samstarfsmenn hans hef\u00f0u s\u00fdnt s\u00f6mu fyrirhyggju, \u00feegar ESB-reglur um l\u00e1gmarkstryggingu sparifj\u00e1reigenda \u00ed b\u00f6nkum og \u00fatib\u00faum voru innleiddar \u00ed \u00edslenskan (og norskan) r\u00e9tt, hef\u00f0i enginn Icesave- reikningur or\u00f0i\u00f0 til.  Skv. \u00e1h\u00e6ttumati norska Se\u00f0labankans \u00fe\u00f3tti ekki \u00e1 \u00fea\u00f0 h\u00e6ttandi, a\u00f0 norski tryggingasj\u00f3\u00f0urinn st\u00e6\u00f0i undir tryggingu innist\u00e6\u00f0na <b>\u00ed erlendum gjaldmi\u00f0lum<\/b> \u00ed \u00fatl\u00f6ndum.  Norska \u00feingi\u00f0 setti \u00fev\u00ed \u00fea\u00f0 skilyr\u00f0i, a\u00f0 norski sj\u00f3\u00f0urinn trygg\u00f0i einungis innist\u00e6\u00f0ur \u00ed norskum kr\u00f3num. \u00deetta \u00fe\u00fdddi, a\u00f0 norskir bankar og fj\u00e1rm\u00e1lastofnanir ur\u00f0u a\u00f0 reka starfsemi s\u00edna erlendis \u00ed formi d\u00f3tturfyrirt\u00e6kja me\u00f0 <b>bankaleyfi og \u00e1byrg\u00f0 <\/b>gistilandsins. Ef Dav\u00ed\u00f0 Oddsson sem oddviti stj\u00f3rnarsamstarfs Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is- og Frams\u00f3knarflokks, hef\u00f0i s\u00fdnt s\u00f6mu fyrirhyggju og kollegar \u00feeirra \u00ed Noregi, v\u00e6ri einfaldlega ekkert til, sem h\u00e9ti Icesave.  Eigendur Landsbankans hef\u00f0u \u00fe\u00e1, l\u00f6gum samkv\u00e6mt, or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 opna s\u00edna Icesave reikninga \u00ed d\u00f3tturfyrirt\u00e6kjum (en ekki \u00fatib\u00faum) \u00ed \u00fatl\u00f6ndum, me\u00f0 bankaleyfi og \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 gistilanda. Eins og t.d. KB-banki reyndar ger\u00f0i. Aftur hv\u00edlir hin p\u00f3lit\u00edska \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 Icesave reikningnum \u00e1 her\u00f0um Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar.<\/li>\n<li>\u00deegar kom fram \u00e1 \u00e1ri\u00f0 2007, \u00fe\u00f3tti eigendum og stj\u00f3rnendum Landsbankans \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 leita til eins helsta s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ings \u00ed heimi \u00ed fj\u00e1rm\u00e1lakreppum, <b>Dr. Willems Buiter<\/b>. Hann var be\u00f0inn um \u00fattekt \u00e1 svok\u00f6llu\u00f0u vi\u00f0skiptam\u00f3deli Landsbankans. Buiter skila\u00f0i stj\u00f3rnendum Landsbankans kolsvartri sk\u00fdrslu \u00ed \u00e1rbyrjun 2008. N\u00e6stum \u00fev\u00ed heilum me\u00f0g\u00f6ngut\u00edma fyrir Hrun. Ni\u00f0ursta\u00f0a Buiters var s\u00fa, a\u00f0 \u00edslenska bankakerfi\u00f0 v\u00e6ri fj\u00e1rhagsleg spilaborg. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri ekki spurning um hvort, heldur hven\u00e6r, spilaborgin hryndi.Buiter l\u00e9t ekki \u00fear vi\u00f0 sitja. Hann lag\u00f0i fram till\u00f6gur um a\u00f0ger\u00f0ir, sem gr\u00edpa yr\u00f0i til tafarlaust, til a\u00f0 draga \u00far fyrir sj\u00e1anlegu tj\u00f3ni. Fyrsta tillagan var s\u00fa a\u00f0 koma Iceasave-\u00fatib\u00faum Landsbankans \u00ed Bretlandi og Hollandi, sem \u00fear st\u00f6rfu\u00f0u \u00e1 a\u00b4byrg\u00f0 \u00cdslands, \u00ed d\u00f3tturfyrirt\u00e6ki <b>\u00e1 \u00e1byrg\u00f0 gistilanda<\/b>. \u00d6nnur tillaga Buiters var s\u00fa a\u00f0 flytja h\u00f6fu\u00f0st\u00f6\u00f0var st\u00f3ru bankanna, a.m.k. KB, til \u00fatlanda, \u00fear sem megini\u00f0 af starfsemi \u00feeirra f\u00f3r fram, hvort e\u00f0 var.Fyrir \u00fev\u00ed eru traustar heimildir, a\u00f0 oddvitar stj\u00f3rnarflokkanna, fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra og Se\u00f0labankastj\u00f3ri og fl., h\u00f6f\u00f0u \u00feessa sk\u00fdrslu undir h\u00f6ndum. Se\u00f0labankinn, undir forystu Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar, a\u00f0haf\u00f0ist ekkert. Eftir \u00e1 ber Dav\u00ed\u00f0 \u00fev\u00ed vi\u00f0, a\u00f0 skort hafi lagaheimildir. \u00dea\u00f0 er h\u00e6pin l\u00f6gsk\u00fdring. H\u00f6fu\u00f0skylda Se\u00f0labankans, l\u00f6gum samkv\u00e6mt, er a\u00f0 tryggja fj\u00e1rhagslegan st\u00f6\u00f0ugleika. Icesave-reikningurinn var fyrirsj\u00e1anlega langt umfram getu gjaldeyrisfor\u00f0a Se\u00f0labankans, hva\u00f0 \u00fe\u00e1 heldur tryggingasj\u00f3\u00f0sins \u00edslenska, til a\u00f0 standa vi\u00f0 skuldbindingar l\u00f6gum samkv\u00e6mt um l\u00e1gmarkstryggingu. Icesave var \u00fev\u00ed bein \u00f3gnun vi\u00f0 \u00feann fj\u00e1rm\u00e1last\u00f6\u00f0ugleika, sem Se\u00f0labankanum ber a\u00f0 tryggja.  Hafi skort \u00e1 lagaheimildir, voru h\u00e6g heimant\u00f6kin a\u00f0 afla \u00feeirra. <b>Ekki gera ekki neitt<\/b> \u2013 var \u00fea\u00f0 eina, sem var og er \u00f3afsakanlegt.  Undir fors\u00e6ti Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar ger\u00f0i Se\u00f0labankinn ekki neitt. \u00dev\u00ed f\u00f3r sem f\u00f3r.<\/li>\n<li>\u00dea\u00f0 er me\u00f0 v\u00edsan til \u00feessara sta\u00f0reynda, sem Ranns\u00f3knarnefnd Al\u00feingis komst a\u00f0 \u00feeirri afdr\u00e1ttarlausu ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u, a\u00f0 <b>\u201eDav\u00ed\u00f0 Oddsson&#8230;&#8230;, \u00fe\u00e1verandi bankastj\u00f3ri Se\u00f0labanka \u00cdslands, hafi s\u00fdnt af s\u00e9r vanr\u00e6kslu \u00ed skilningi 1.mgr.1.gr. laga nr. 142\/2008 \u00ed tilteknum st\u00f6rfum \u00ed framkv\u00e6md laga og reglna um fj\u00e1rm\u00e1lastarfsemi og eftirlit me\u00f0 henni\u201c<\/b>. Forsetaframbj\u00f3\u00f0andinn, Dav\u00ed\u00f0 Oddsson, hefur \u00edtreka\u00f0 a\u00f0 undanf\u00f6rnum reynt a skr\u00f6kva \u00fev\u00ed \u00e1 fundum og \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum, a\u00f0 Ranns\u00f3knarnefndin hafi, a\u00f0 fengnum andm\u00e6lum hans, dregi\u00f0 \u00feessa ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u til baka. Af \u00fev\u00ed tilefni hafa \u201evitringarnir \u00fer\u00edr\u201c or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 \u00e1r\u00e9tta, a\u00f0 \u00feeir standi vi\u00f0 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur sk\u00fdrslunnar. \u00dea\u00f0 segir allt sem segja \u00fearf. Ranns\u00f3knarnefndin skila\u00f0i sk\u00fdrslu sinni me\u00f0 sk\u00fdrum og afdr\u00e1ttarlausum ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um, sem og till\u00f6gum til \u00farb\u00f3ta, til Al\u00feingis. Hitt er svo anna\u00f0 m\u00e1l, a\u00f0 Al\u00feingi kl\u00fa\u00f0ra\u00f0i ni\u00f0urst\u00f6\u00f0unni me\u00f0 \u00feeim endemum, a\u00f0 \u00fea\u00f0 hefur ekki bori\u00f0 sitt barr \u00ed vitund \u00fej\u00f3\u00f0arinnar s\u00ed\u00f0an.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Hver er \u00fe\u00e1 d\u00f3mur sta\u00f0reyndanna? \u00cd fyrsta lagi, a\u00f0 Dav\u00ed\u00f0 Oddsson, fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra, ber p\u00f3lit\u00edska \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00ed, hvernig sta\u00f0i\u00f0 var a\u00f0 einkavinav\u00e6\u00f0ingu r\u00edkisbankanna, sem leiddi til Hruns fj\u00e1rm\u00e1lakerfisins f\u00e1um \u00e1rum s\u00ed\u00f0ar. \u00cd \u00f6\u00f0ru lagi: Ef Dav\u00ed\u00f0 Oddsson fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra og n\u00e1nustu samstarfsmenn hans hef\u00f0u kunna\u00f0 til verka og s\u00fdnt s\u00f6mu fyrirhyggju og norsk stj\u00f3rnv\u00f6ld, \u00fe\u00e1 hef\u00f0i enginn Icesave reikningur or\u00f0i\u00f0 til. \u00cd \u00feri\u00f0ja lagi: Dav\u00ed\u00f0 Oddsson s\u00fdndi vanr\u00e6kslu \u00ed starfi sem Se\u00f0labankastj\u00f3ri \u2013 vanr\u00e6kslu, sem a\u00f0 mati Ranns\u00f3knarnefndar Al\u00feingi var\u00f0a\u00f0i vi\u00f0 l\u00f6g \u2013 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00e1ta undir h\u00f6fu\u00f0 leggjast a\u00f0 koma Icesave-\u00fatib\u00faum Landsbankans \u00ed d\u00f3tturf\u00e9l\u00f6g og \u00fear me\u00f0 \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 gistilanda. Vinsamlegast taki\u00f0 eftir: \u00deetta er ekki ni\u00f0ursta\u00f0a p\u00f3lit\u00edskra \u00f3vildarmanna, sem h\u00e6gt er a\u00f0 hunsa sem p\u00f3lit\u00edskan \u00e1r\u00f3\u00f0ur. \u00deetta er r\u00f6kstudd ni\u00f0ursta\u00f0a Ranns\u00f3knarnefndar<\/p>\n<p>A\u00f0 ma\u00f0ur, me\u00f0 allt \u00feetta \u00e1 samviskunni, skuli dirfast a\u00f0 brigsla \u00f6\u00f0rum um landr\u00e1\u00f0 \u00fat af Icesave, er svo yfirgengilegt, a\u00f0 manni bl\u00f6skrar. \u00deetta er satt a\u00f0 segja fyrir ne\u00f0an allt vels\u00e6mi. \u00c9g skora h\u00e9r me\u00f0 \u00e1 Dav\u00ed\u00f0 Oddsson a\u00f0 bi\u00f0jast afs\u00f6kunar \u00e1 \u00feessu n\u00ed\u00f0i; sem og a\u00f0 sj\u00e1 til \u00feess, a\u00f0 p\u00f3lit\u00edskar leyniskyttur hans, sem hafa veri\u00f0 a\u00f0 lepja upp \u00f3hr\u00f3\u00f0urinn eftir honum, ver\u00f0i settar \u00ed endurh\u00e6fingu. Ef \u00feetta \u00feykir til of mikis m\u00e6lst, ver\u00f0ur a\u00f0 treysta \u00fev\u00ed, a\u00f0 kj\u00f3sendur s\u00fdni \u00feann mannd\u00f3m vi\u00f0 kj\u00f6rbor\u00f0i\u00f0 \u00feann 25. j\u00fan\u00ed, n.k., a\u00f0 kvitta fyrir \u00feessar trakteringar me\u00f0 ver\u00f0ugum h\u00e6tti.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hvernig m\u00e1 \u00fea\u00f0 vera, a\u00f0 Dav\u00ed\u00f0 Oddsson, forsetaframbj\u00f3\u00f0andi, er s\u00edfellt a\u00f0 h\u00e6la sj\u00e1lfum s\u00e9r \u2013 og p\u00f3lit\u00edskum f\u00f3stbr\u00f3\u00f0ur s\u00ednum, \u00d3lafi Ragnari Gr\u00edmssyni \u2013 fyrir a\u00f0 hafa for\u00f0a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0inni fr\u00e1 skuldaklafa upp \u00e1 hundru\u00f0 milljar\u00f0a vegna Icesave? Br\u00edgsla svo \u00f6\u00f0rum um landr\u00e1\u00f0, fyrir a\u00f0 hafa vilja\u00f0 hneppa \u00fej\u00f3\u00f0ina \u00ed \u00f3b\u00e6rilega skuldafj\u00f6tra. Hvernig m\u00e1 \u00fea\u00f0 vera, a\u00f0 Dav\u00ed\u00f0 Oddsson, forsetaframbj\u00f3\u00f0andi, er s\u00edfellt a\u00f0 h\u00e6la sj\u00e1lfum s\u00e9r \u2013 og p\u00f3lit\u00edskum f\u00f3stbr\u00f3\u00f0ur s\u00ednum, \u00d3lafi Ragnari Gr\u00edmssyni \u2013 fyrir a\u00f0 hafa for\u00f0a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0inni fr\u00e1 skuldaklafa upp \u00e1 hundru\u00f0 milljar\u00f0a vegna Icesave? Br\u00edgsla svo \u00f6\u00f0rum um landr\u00e1\u00f0, fyrir a\u00f0 hafa vilja\u00f0 hneppa \u00fej\u00f3\u00f0ina \u00ed \u00f3b\u00e6rilega skuldafj\u00f6tra. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1410","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1410","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1410"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1410\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2658,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1410\/revisions\/2658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}