{"id":1438,"date":"2017-04-23T00:00:00","date_gmt":"2017-04-23T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1438"},"modified":"2020-09-22T10:53:10","modified_gmt":"2020-09-22T10:53:10","slug":"hafa-skal-thad-sem-sannara-reynist","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1438","title":{"rendered":"HAFA SKAL \u00deA\u00d0 SEM SANNARA REYNIST"},"content":{"rendered":"<p>1.<br>\nUm \u00fatr\u00fdmingu Gy\u00f0inga \u00ed Eistlandi: Skv. uppl\u00fdsingum fr\u00e1 Gy\u00f0ingasamf\u00e9laginu eistneska bjuggu 4500 Gy\u00f0ingar \u00ed Eistlandi fyrir str\u00ed\u00f0. Um helmingur \u00feeirra fl\u00fa\u00f0i land.12% voru \u00fevinga\u00f0ir til her\u00fej\u00f3nustu \u00ed Rau\u00f0a hernum. Um 500 voru fluttir nau\u00f0ungarflutningum \u00ed g\u00falagi\u00f0. Um 200 voru skotnir af NKVD (forvera KGB).Um 900 voru l\u00edfl\u00e1tnir af \u00fe\u00fdskum hern\u00e1msyfirv\u00f6ldum. Ni\u00f0ursta\u00f0a Jaaks Valge , sem er vi\u00f0urkenndur s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingur \u00ed \u00feessum efnum, er eftirfarandi: \u201eHeildartala \u00feeirra Gy\u00f0inga, sem ur\u00f0u f\u00f3rnarl\u00f6mb \u00fe\u00fdska og sov\u00e9ska hern\u00e1msins, er svipu\u00f0\u201c. J\u00f3n \u00d3lafsson finnur hj\u00e1 s\u00e9r \u00fe\u00f6rf til a\u00f0 koma \u00fev\u00ed \u00e1 framf\u00e6ri, a\u00f0 a\u00f0eins 400 Gy\u00f0ingar hafi veri\u00f0 sendir \u00ed g\u00falagi\u00f0. \u00dea\u00f0 gefur v\u00e6gast sagt villandi mynd af \u00f6rl\u00f6gum Gy\u00f0ingasamf\u00e9lagsins \u00ed Eistlandi. \u00dev\u00ed var einfaldlega \u00fatr\u00fdmt. H\u00e1lfsannleikur oftast er, \u00f3hrekjandi lygi.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>2.<br>\nNau\u00f0ungarflutningar \u00ed g\u00falagi\u00f0: \u00c9g segi, r\u00e9ttilega, a\u00f0 sov\u00e9sk hern\u00e1msyfirv\u00f6ld hafi flutt hundru\u00f0 \u00fe\u00fasunda nau\u00f0ungarflutningum \u00ed g\u00falagi\u00f0. Af samhenginu m\u00e1 r\u00e1\u00f0a, a\u00f0 \u00e9g er a\u00f0 tala um Eystrasaltsl\u00f6ndin \u00ferj\u00fa (ekki bara Eistland). \u201eLei\u00f0r\u00e9tting\u201c pr\u00f3fessorsins er \u00fev\u00ed \u00f3merkilegur \u00fat\u00farsn\u00faningur. Reyndar m\u00e1 finna a\u00f0 \u00fev\u00ed, a\u00f0 \u00e9g ger\u00f0i nau\u00f0ungarflutningunum ekki betri skil. \u00dea\u00f0 var ekki bara, a\u00f0 forystuli\u00f0 \u00feessara \u00fej\u00f3\u00f0a \u00ed atvinnul\u00edfi, menningu, listum o.s.frv. v\u00e6ri herleitt \u00ed \u00fatr\u00fdmingar- og \u00fer\u00e6lab\u00fa\u00f0ir Stal\u00edns, \u00fea\u00f0an sem f\u00e1ir \u00e1ttu afturkv\u00e6mt; \u00ed sta\u00f0inn voru fluttir inn (a\u00f0allega) R\u00fassar me\u00f0 \u00feeim aflei\u00f0ingum, a\u00f0 Lettar og Eistar voru n\u00e6stum \u00fev\u00ed or\u00f0nir minnihluti \u00ed eigin h\u00f6fu\u00f0borgum, loksins \u00feegar Sov\u00e9tr\u00edkin hrundu. M.\u00f6.o. \u00fea\u00f0 \u00e1tti a\u00f0 festa hern\u00e1mi\u00f0 varanlega \u00ed sessi me\u00f0 kerfisbundnum \u00fej\u00f3\u00f0ernishreinsunum og \u201er\u00fassneskuv\u00e6\u00f0a\u201c \u00feessar \u00fej\u00f3\u00f0ir. Tungum\u00e1l \u00feeirra og menning var \u00fear me\u00f0 \u00ed \u00fatr\u00fdmingarh\u00e6ttu.<\/p>\n<p>3.<br>\nHversu margir Eistlendingar ur\u00f0u a\u00f0 lokum f\u00f3rnarl\u00f6mb nazista og sov\u00e9tkomm\u00fan\u00edsta \u00e1 hern\u00e1ms\u00e1runum?<\/p>\n<p>Pr\u00f3fessorinn segir, a\u00f0 einungis 30 \u00fe\u00fasund Eistar hafi veri\u00f0 fluttir nau\u00f0ungarflutningum \u00ed g\u00falagi\u00f0. \u00de\u00e1 l\u00e6tur hann \u00f3geti\u00f0 \u00feeirra tug\u00fe\u00fasunda, sem voru teknir af l\u00edfi \u00e1n d\u00f3ms og laga, ur\u00f0u f\u00f3rnarl\u00f6mb fj\u00f6ldamor\u00f0a e\u00f0a fl\u00fa\u00f0u land. Helsti s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingur Eista um \u00feetta efni, \u00e1\u00f0urnefndur sagnfr\u00e6\u00f0ingur Jaak Valge, hefur komist a\u00f0 \u00feeirri ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u, a\u00f0 \u201eum \u00feri\u00f0jungur eistnesku \u00fej\u00f3\u00f0arinnar (um 400 \u00fe\u00fas. manns) hafi or\u00f0i\u00f0 f\u00f3rnarl\u00f6mb komm\u00fanista og nazista \u00e1 \u00feessum \u00e1rum, a\u00f0 me\u00f0t\u00f6ldum \u00feeim sem fl\u00fa\u00f0u land\u201c. \u00cd lj\u00f3si \u00feessa ver\u00f0ur \u00fev\u00ed naumast haldi\u00f0 fram me\u00f0 gildum r\u00f6kum, a\u00f0 \u00e9g hafi \u00fdkt t\u00f6lu f\u00f3rnarlambanna me\u00f0al Eystrasalts\u00fej\u00f3\u00f0anna \u00feriggja.<\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 2005 ba\u00f0st Arnold R\u00fc\u00fcter, \u00fe\u00e1verandi forseti Eistlands, formlega afs\u00f6kunar frammi fyrir Gy\u00f0ingasamf\u00e9laginu \u00e1 \u00fev\u00ed, a\u00f0 me\u00f0al \u00feeirra, sem ofs\u00f3ttu Gy\u00f0inga og sviptu \u00fe\u00e1 l\u00edfi \u00e1 styrjaldar\u00e1runum, voru nafngreindir eistneskir r\u00edkisborgarar. Enginn hefur nokkru sinni be\u00f0i\u00f0 eistnesku \u00fej\u00f3\u00f0ina afs\u00f6kunar \u00e1 \u00feeim fj\u00f6ldamor\u00f0um, limlestingum, nau\u00f0ungarflutningum og \u00fej\u00f3\u00f0ernisreinsunum, sem forsvarsmenn \u00fe\u00fdskra nazista og sov\u00e9tkomm\u00fanista eru \u00e1byrgir fyrir, og eistneska \u00fej\u00f3\u00f0in m\u00e1tti \u00feola af \u00feeirra v\u00f6ldum.<br>\n\u00deessi grimmdarverk flokkast n\u00fa undir vi\u00f0urkennd hugt\u00f6k \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0arr\u00e9tti, sem tilraun til \u00fej\u00f3\u00f0armor\u00f0s.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00e9r \u00feykir leitt til \u00feess a\u00f0 vita, hva\u00f0 athugasemd J\u00f3ns \u00d3lafssonar vi\u00f0 grein m\u00edna \u00ed Stundinni (30.03.17) var \u00f3lundarleg \u2013 og eiginlega \u00fat \u00ed h\u00f6tt, \u00feegar a\u00f0 er g\u00e1\u00f0. Grein m\u00edn fjalla\u00f0i um str\u00ed\u00f0sgl\u00e6pi sov\u00e9tkomm\u00fanista og \u00fe\u00fdskra nazista \u00ed Eystrasaltsl\u00f6ndum undir hern\u00e1mi \u00feeirra. Pr\u00f3fessorinn \u00e1v\u00edtar mig fyrir a\u00f0 \u00fdkja t\u00f6lu f\u00f3rnarlambanna. Anna\u00f0 hefur hann ekki til m\u00e1lanna a\u00f0 leggja. Um hva\u00f0 sn\u00fdst m\u00e1li\u00f0? <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1438","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1438","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1438"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1438\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2637,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1438\/revisions\/2637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1438"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1438"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1438"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}