{"id":1470,"date":"2018-08-04T00:00:00","date_gmt":"2018-08-04T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1470"},"modified":"2020-09-22T10:45:17","modified_gmt":"2020-09-22T10:45:17","slug":"thorvald-stoltenberg-minning","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1470","title":{"rendered":"Thorvald Stoltenberg, minning"},"content":{"rendered":"<p>\u00dea\u00f0 sem Thorvald meinti er \u00feetta:  Ef f\u00e1rmagni\u00f0 n\u00e6r l\u00edka undir sig p\u00f3lit\u00edska valdinu, ver\u00f0a fj\u00e1rmagnseigendur \u00ed reynd einr\u00e1\u00f0ir. \u00de\u00f3tt \u00feetta gerist \u00ed birtingarmynd l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0is, er \u00fea\u00f0 \u00ed reynd einr\u00e6\u00f0i. \u00dearna f\u00f6rum vi\u00f0 a\u00f0 n\u00e1lgast kjarna m\u00e1lsins.  Hi\u00f0 s\u00f3s\u00edaldem\u00f3kratiska velfer\u00f0arr\u00edki Nor\u00f0urlanda \u2013 norr\u00e6na m\u00f3deli\u00f0 \u2013 var\u00f0 til vegna \u00feess, a\u00f0 samt\u00f6k launaf\u00f3lks \u2013 ekki fj\u00e1rmagnseigenda \u2013 og hinn p\u00f3lit\u00edski armur \u00feeirra, jafna\u00f0armannaflokkarnir, r\u00e9\u00f0u fer\u00f0inni. \u00deeir settu leikreglurnar. \u00deeir m\u00f3tu\u00f0u  skattakerfi\u00f0. \u00deeir trygg\u00f0u almenningi a\u00f0gang a\u00f0 menntun og heilsug\u00e6slu, \u00e1n tillits til efnahags. \u00deannig efldu \u00feeir frelsi einstaklingsins \u00ed verki.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>\u00d3l\u00edkt komm\u00fanistum, virkju\u00f0u \u00feeir framtak einstaklinga, en trygg\u00f0u um lei\u00f0, a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0arar\u00f0inum v\u00e6ri r\u00e9ttl\u00e1tlega skipt; a\u00f0 engir yr\u00f0u skildir eftir \u00fatundan. \u00deetta er ekki einr\u00e6\u00f0i. \u00deetta er l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i \u00ed reynd. Sta\u00f0reyndirnar tala s\u00ednu m\u00e1li um \u00e1rangurinn.  Norr\u00e6na m\u00f3deli\u00f0 er n\u00fa or\u00f0i\u00f0 vi\u00f0urkennt um ver\u00f6ld v\u00ed\u00f0a sem eftirs\u00f3knarver\u00f0asta samf\u00e9lagsger\u00f0 samt\u00edmans.<\/p>\n<p>Thorvald var snemma \u00ed innsta hring \u00feeirrar fj\u00f6ldahreyfingar jafna\u00f0armanna, sem \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1ratugum hafa skapa\u00f0 fyrirmyndar\u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi\u00f0 norska. \u00cd \u00feeim h\u00f3pi var miki\u00f0 mannval: \u00c9g nefni bara Gerhardsen, Bratteli, Gro Harlem, Thorvald sj\u00e1lfan og son hans, Jens. \u00c9g sleppi m\u00f6rgum n\u00f6fnum, sem eiga heima \u00ed \u00feessum h\u00f3pi, en \u00feau hafa l\u00e1ti\u00f0 verkin tala.<\/p>\n<p>Nor\u00f0menn eru ekki bara einhver au\u00f0ugasta \u00fej\u00f3\u00f0 \u00ed heimi. \u00deeir eru s\u00fa \u00fej\u00f3\u00f0, \u00fear sem \u00fej\u00f3\u00f0arau\u00f0num er skipt, ekki samkv\u00e6mt hlutaskiptareglum  marka\u00f0arins heldur mann\u00fa\u00f0arinnar. Ol\u00eduau\u00f0urinn var vissulega mikil b\u00fab\u00f3t fr\u00e1 og me\u00f0 8nda \u00e1ratugnum. En svarta gulli\u00f0 hefur reynst flestum \u00f6\u00f0rum \u00fej\u00f3\u00f0um, sem uppg\u00f6tva \u00fea\u00f0 \u00ed i\u00f0rum jar\u00f0ar, upphaf \u00f3farna\u00f0ar. Au\u00f0urinn hefur lent \u00ed r\u00e6ningjah\u00f6ndum, um lei\u00f0 og almenningur lepur dau\u00f0ann \u00far skel.<\/p>\n<p>Til \u00feess eru v\u00edtin a\u00f0 varast \u00feau. Nor\u00f0menn framseldu ekki \u00fej\u00f3\u00f0arau\u00f0inn \u00ed hendur al\u00fej\u00f3\u00f0legra au\u00f0hringa og innlendra \u00fej\u00f3na \u00feeirra. \u00deeir n\u00e1u sj\u00e1lfir t\u00f6kum \u00e1 tilskilinni t\u00e6knikunn\u00e1ttu og \u00feekkingu. \u00deeir trygg\u00f0u fr\u00e1 upphafi, a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in f\u00e9kk sinn r\u00e9ttm\u00e6ta ar\u00f0 af au\u00f0lindum s\u00ednum, b\u00e6\u00f0i ol\u00eduau\u00f0lindinni og fiskimi\u00f0unum \u00ed norskri l\u00f6gs\u00f6gu. \u00deeir sem f\u00e1 r\u00e9ttinn til a\u00f0 n\u00fdta \u00fej\u00f3\u00f0arau\u00f0lindir, eru kraf\u00f0ir um samf\u00e9lagslega \u00e1byrg\u00f0.<\/p>\n<p>\u00cd Noregi \u00fer\u00edfst engin forr\u00e9ttindast\u00e9tt kv\u00f3tagreifa \u00ed skj\u00f3li p\u00f3lit\u00edsks valds. \u00deess vegna stendur velfer\u00f0arr\u00edki\u00f0 norska traustum f\u00f3tum. Sem og l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i\u00f0. Vegna \u00feess a\u00f0 fj\u00e1rmagnseigendur og fulltr\u00faar \u00feeirra g\u00e1tu ekki s\u00f6lsa\u00f0 undir sig p\u00f3lit\u00edska valdi\u00f0 l\u00edka.<\/p>\n<p>Thorvald var hugsj\u00f3nama\u00f0ur. Hann var h\u00famanisti, jafnt \u00ed or\u00f0i sem verki. Hann var mannas\u00e6ttir, sem kom \u00e1 fri\u00f0i, \u00fear sem a\u00f0rir f\u00f3ru me\u00f0 ofbeldi. Hann var jafna\u00f0arma\u00f0ur, sem gleymdi \u00fev\u00ed aldrei, a\u00f0 hreyfing okkar er al\u00fej\u00f3\u00f0leg. Vi\u00f0 eigum \u00f6ll mannanna b\u00f6rn a\u00f0 nj\u00f3ta s\u00f6mu mannr\u00e9ttinda, \u00e1n tillits til \u00fej\u00f3\u00f0ernis, kynfer\u00f0is, litarh\u00e1ttar e\u00f0a tr\u00faarhef\u00f0a. Og hann l\u00e9t ekki sitja vi\u00f0 or\u00f0in t\u00f3m. Hann l\u00e9t verkin tala  sem yfirma\u00f0ur Fl\u00f3ttamannastofnunar S\u00de, s\u00e1ttasemjari \u00ed Balkanstr\u00ed\u00f0unum og utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra Noregs, sem haf\u00f0i frumkv\u00e6\u00f0i a\u00f0 fri\u00f0arumleitunum \u00ed hverri millirikjadeilunni \u00e1 f\u00e6tur annarri.<\/p>\n<p>\u00cd hans huga byrja umb\u00e6tur heima. \u00deess vegna vildi hann d\u00fdpka norr\u00e6na samvinnu, m.a. me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sameina utanr\u00edkis\u00fej\u00f3nustu Nor\u00f0arlanda\u00fej\u00f3\u00f0a \u00ed \u00e1f\u00f6ngum. \u00dea\u00f0 var of st\u00f3r biti fyrir a\u00f0ra a\u00f0 kingja a\u00f0 sinni. Kemur kannski seinna.<\/p>\n<p>Fyrst og s\u00ed\u00f0ast var Thorvald hr\u00edfandi pers\u00f3nuleiki. Hann var g\u00f3\u00f0vilja\u00f0ur, en glettinn. Hann var framtakssamur, en kunni vel a\u00f0 nj\u00f3ta l\u00edfsins \u00e1 g\u00f3\u00f0um stundum. Hann var umb\u00f3tama\u00f0ur, en ger\u00f0i s\u00e9r fulla grein fyrir breyskleika mannlegs e\u00f0lis. \u00dea\u00f0 voru forr\u00e9ttindi a\u00f0 eiga hann a\u00f0 vini.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 Brynd\u00eds minnumst hans me\u00f0 v\u00e6ntum\u00feykju og vir\u00f0ingu og sendum fj\u00f6lskyldu hans  og a\u00f0standendum hl\u00fdjar sam\u00fa\u00f0arkve\u00f0jur.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Framundan var utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herrafundur Nor\u00f0urlanda. \u00c1 flugvellinum rakst \u00e9g \u00e1 b\u00f3k me\u00f0 forvitnilegum titli:  Norge \u2013 een-parti staat. \u00c9g renndi \u00ed gegnum \u00feetta \u00ed flugv\u00e9linni. <\/p>\n<p>\u00deegar \u00e9g kom \u00e1 skrifstofu Thorvalds \u00ed utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0uneytinu \u00ed Osl\u00f3, fleyg\u00f0i \u00e9g b\u00f3kinni \u00e1 bor\u00f0i\u00f0 hj\u00e1 honum og sag\u00f0i: \u201eN\u00fa veit \u00e9g allt um ykkur\u201c. Thorvald fletti b\u00f3kinni lauslega, brosti s\u00ednu bl\u00ed\u00f0asta og sag\u00f0i s\u00ed\u00f0an: \u201eViltu heldur b\u00faa vi\u00f0 einr\u00e6\u00f0i \u00feeirra?\u201c <\/p>\n<p>Vi\u00f0 h\u00f6f\u00f0um ekki t\u00edma til a\u00f0 fara ofan \u00ed saumana \u00e1 m\u00e1linu \u00fe\u00e1, en svar Thorvalds sat eftir \u00ed huga m\u00e9r. Eftir \u00fev\u00ed sem t\u00edminn l\u00ed\u00f0ur, ver\u00f0ur m\u00e9r \u00e6 oftar hugsa\u00f0 til \u00feessara or\u00f0askipta og veruleikans, sem a\u00f0 baki b\u00fdr. Enginn v\u00e9fengir, a\u00f0  vald fj\u00e1rmagnseigenda, atvinnurekenda, stj\u00f3rnenda st\u00f3rfyrirt\u00e6kja \u2013 \u00feeirra sem r\u00e1\u00f0a kapitalinu \u2013 er miki\u00f0.  \u00deeirra er valdi\u00f0 til a\u00f0 r\u00e1\u00f0a og reka. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,5],"tags":[],"class_list":["post-1470","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-minningagreinar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1470","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1470"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2626,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1470\/revisions\/2626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}