{"id":1497,"date":"2019-02-18T00:00:00","date_gmt":"2019-02-18T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1497"},"modified":"2020-09-22T10:08:00","modified_gmt":"2020-09-22T10:08:00","slug":"til-varnar-feminisma-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1497","title":{"rendered":"TIL VARNAR FEMINISMA II"},"content":{"rendered":"<p>Me\u00f0 \u00feessu var Atwood a\u00f0 verja d\u00fdrm\u00e6tustu arfleif\u00f0 vestr\u00e6nnar menningar  &#8211; <i>sj\u00e1lft r\u00e9ttarr\u00edki\u00f0<\/i>. \u00deegar \u00e1 reynir, \u00feurfum vi\u00f0 \u00f6ll \u00e1 vernd \u00feess a\u00f0 halda. \u00c1n \u00feess hr\u00f6pum vi\u00f0 aftur ni\u00f0ur \u00ed villimennsku. Sagan \u2013 l\u00edka n\u00fdleg saga \u2013 geymir \u00f3tal d\u00e6mi um \u00feetta. Aft\u00f6kur \u00e1n d\u00f3ms og laga. Fangelsanir fyrir engar sakir. Nornabrennur. Tr\u00faarofs\u00f3knir. Sko\u00f0anak\u00fagun. Ritsko\u00f0un. B\u00f3kabrennur. Og \u00fea\u00f0 versta er \u00feetta: Valdbeiting af \u00feessu tagi er i\u00f0ulega \u00ed upphafi r\u00e9ttl\u00e6tt \u00ed nafni mannr\u00e9ttinda! Meira a\u00f0 segja Cosa Nostra \u2013 \u00edtalska maf\u00edan \u2013 t\u00e1knmynd hins gerspillta \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lags, sem \u00fer\u00edfst utan vi\u00f0 l\u00f6g og r\u00e9tt, byrja\u00f0i upphaflega sem uppreisn gegn p\u00f3lit\u00edskri har\u00f0stj\u00f3rn. Fleiri d\u00e6mi:<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p><i>Frelsisbar\u00e1tta K\u00ednverja gegn vestr\u00e6nni n\u00fdlenduk\u00fagun var um skei\u00f0 afvegaleidd \u00ed ofbeldi Rau\u00f0u var\u00f0li\u00f0anna. R\u00fassneska byltingin gegn l\u00e9nsveldi keisarans enda\u00f0i \u00ed hinum Rau\u00f0a terror Stal\u00edns. Uppreisn \u00dej\u00f3\u00f0verja gegn \u00f3b\u00e6rilegri fj\u00e1rpynd sigurvegara fyrri heimsstyrjaldar enda\u00f0i \u00ed  geggja\u00f0ri \u00fej\u00f3\u00f0rembu og Gy\u00f0ingaofs\u00f3knum. Og n\u00e6r okkur \u00ed t\u00edma: Uppreisn \u00cdrana gegn pyntingameisturum  Keisarans enda\u00f0i \u00ed \u00f3gnarstj\u00f3rn klerkaveldisins. Frelsisbar\u00e1tta Nelsons Mandela \u00ed Su\u00f0ur-Afr\u00edku er \u00feessi misserin a\u00f0 brotlenda \u00ed \u00fej\u00f3fab\u00e6li n\u00fdrrar el\u00edtu.<\/i><\/p>\n<p>Hvernig svara \u00f6fgafeministar \u00feessari m\u00e1lefnalegu gagnr\u00fdni? Hinir hersk\u00e1ustu yppta \u00f6xlum og segja: Allar byltingar krefjast sinna f\u00f3rnarlamba \u2013 <i>so be it<\/i>!<\/p>\n<p>Allt \u00ed kringum okkur er veri\u00f0 a\u00f0 \u00ferengja a\u00f0 l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0inu \u2013 m.a.s. Evr\u00f3puhugsj\u00f3nin er a\u00f0 sn\u00faast upp \u00ed andhverfu s\u00edna \u00ed sumum l\u00f6ndum: \u00dej\u00f3\u00f0rembu og ofbeldi gegn minnihlutah\u00f3pum og innflytjendum. Sj\u00e1lft l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i\u00f0 er \u00ed h\u00e6ttu.<\/p>\n<h3>\u00dea\u00f0 er t\u00f3mt m\u00e1l a\u00f0 tala um l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i \u00e1n r\u00e9ttarr\u00edkisins<\/h3>\n<p>\u00der\u00e1tt fyrir a\u00f0 Atwood stigi fram og b\u00e6ri sannleikanum vitni gegn ofst\u00e6ki og \u00f6fgum,   var\u00f0 h\u00fan engu a\u00f0 s\u00ed\u00f0ur skotsp\u00f3nn heift\u00fa\u00f0ugrar gagnr\u00fdni fr\u00e1 konum, sem \u00fe\u00f3ttust tala \u00ed nafni kvenr\u00e9ttinda og kenndu sig vi\u00f0 #metoo-hreyfinguna.<\/p>\n<p>Atwood var s\u00f6ku\u00f0 um svik. H\u00fan var s\u00f6g\u00f0 gengin \u00e1 h\u00f6nd fe\u00f0raveldinu. H\u00fan var s\u00f6ku\u00f0 um a\u00f0 hreykja s\u00e9r \u00ed yfirl\u00e6ti el\u00edtunnar \u00ed Toronto og a\u00f0 hafa misst  jar\u00f0sambandi\u00f0 vi\u00f0 grasr\u00f3tina. Umkomulausar konur s\u00e6ttu st\u00f6\u00f0ugt ofbeldi karlkynsins, \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00feora a\u00f0 leita r\u00e9ttar s\u00edns \u00ed r\u00e9ttarkerfinu. R\u00e9ttarkerfi\u00f0 v\u00e6ri bara fyrir f\u00ednu konurnar \u00ed el\u00edtunni. Hinar v\u00e6ru \u00e1fram d\u00e6mdar til a\u00f0 \u00feola ofbeldi\u00f0 \u00ed \u00fe\u00f6gn. Reynslan kennir a\u00f0 \u00fea\u00f0 var eitthva\u00f0 h\u00e6ft \u00ed \u00feessu. En eftir stendur spurningin: Helgar tilgangurinn me\u00f0ali\u00f0?<\/p>\n<p>Atwood t\u00f3k mildilega \u00e1 \u00feessari gagnr\u00fdni. H\u00fan t\u00f3k undir \u00fea\u00f0, a\u00f0 hi\u00f0 hef\u00f0bundna r\u00e9ttarkerfi hef\u00f0i reynst vera andsn\u00fai\u00f0 konum. K\u00falt\u00far l\u00f6gg\u00e6slunnar hef\u00f0i l\u00f6ngum veri\u00f0 karll\u00e6gur.Kerfi\u00f0 v\u00e6ri svifaseint. En \u00fe\u00e1 st\u00f6ndum vi\u00f0 frammi  fyrir vali, r\u00e9tt einu sinni enn, eins og allar umb\u00f3tahreyfingar fyrr og s\u00ed\u00f0ar hafa gert.<\/p>\n<p>\u00c6tlum vi\u00f0 a\u00f0 taka r\u00e9ttl\u00e6ti\u00f0 \u00ed eigin hendur me\u00f0 ofbeldi? E\u00f0a \u00e6tlum vi\u00f0 a\u00f0 kn\u00fdja fram umb\u00e6tur me\u00f0 l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegum a\u00f0fer\u00f0um? Hvernig? Gerum vi\u00f0 \u00fea\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 d\u00e6ma menn \u00e1n d\u00f3ms og laga? E\u00f0a me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sameinast um umb\u00e6tur \u00e1 l\u00f6ggj\u00f6f og reglusetningu?<\/p>\n<p>Vi\u00f0v\u00f6runaror\u00f0 Margret Atwood bl\u00edfa: <i>\u201e\u00c1 \u00f6ld \u00f6fganna vinna \u00f6fgamenn. Hugmyndafr\u00e6\u00f0i \u00feeirra ver\u00f0ur a\u00f0 st\u00f3ra sannleik \u2013 tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0um.  Hver s\u00e1 sem ekki hl\u00edtir r\u00e9tttr\u00fana\u00f0inum er stimpla\u00f0ur sem svikari vi\u00f0 m\u00e1lsta\u00f0inn. Villutr\u00faarma\u00f0ur.  Raddir hinna h\u00f3fs\u00f6mu sem vilja verja gildi r\u00e9ttarr\u00edkisins eru \u00feagga\u00f0ar ni\u00f0ur.  Raddir vorsins \u00feagna l\u00edka \u00ed mannheimum.\u201c<\/i><\/p>\n<p>\u00deetta sn\u00fdst nefnilega allt saman um mannr\u00e9ttindi.  Og konur eru menn.  Mannr\u00e9ttindi ver\u00f0a ekki sundur slitin: Hvorki eftir kynfer\u00f0i, kyn\u00fe\u00e6tti, litarh\u00e6tti, \u00fej\u00f3\u00f0erni \u2013 n\u00e9 neinu \u00f6\u00f0ru. Vi\u00f0 erum a\u00f0 tala um mannr\u00e9ttindi  Og \u00e1n r\u00e9ttarr\u00edkisins eru engin mannr\u00e9ttindi.<\/p>\n<p>L\u00e1tum ekki ofst\u00e6ki, ofbeldi og hatur taka v\u00f6ldin. St\u00f6ndum saman, konur og karlar, \u00ed sameiginlegri bar\u00e1ttu fyrir mannr\u00e9ttindum, sem nj\u00f3ti verndar r\u00e9ttarr\u00edkisins.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd fyrri grein (Fr\u00e9ttabla\u00f0i\u00f0 14.02.19) sag\u00f0i \u00e9g d\u00e6mis\u00f6gu fr\u00e1 Kanada, um \u00fea\u00f0 hvernig \u00f6fgafeministar eru a\u00f0 koma \u00f3or\u00f0i \u00e1 feminismann, \u00fear r\u00e9tt eins og h\u00e9r.  Saklaus ma\u00f0ur var l\u00fdstur sekur \u00e1n d\u00f3ms og laga og l\u00edf hans lagt \u00ed r\u00fast.  <\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 var \u00e1 \u00feeirri stundu, sem <b>Margaret Atwood<\/b>, d\u00e1\u00f0ur h\u00f6fundur meira en 40 b\u00f3ka og heimsfr\u00e6gur talsma\u00f0ur fem\u00ednista, kvaddi s\u00e9r hlj\u00f3\u00f0s \u00ed grein sinni <i>\u201eAm I a bad feminist?\u201c<\/i> (13. jan 2018) til a\u00f0 segja: \u201eHinga\u00f0 \u2013 en ekki lengra.  Um mig hefur veri\u00f0 sagt, a\u00f0 \u00e9g hafi brotist til frama \u00e1 ritvellinum me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 standa bl\u00f3\u00f0ug upp a\u00f0 \u00f6xlum yfir h\u00f6fu\u00f0sv\u00f6r\u00f0um fe\u00f0raveldisins. \u00dea\u00f0 var kannski svol\u00edti\u00f0 \u00fdkt. En  &#8211;  k\u00e6ru systur \u2013  n\u00fa er m\u00e9r n\u00f3g bo\u00f0i\u00f0. S\u00fa var t\u00ed\u00f0, a\u00f0 vi\u00f0 vantreystum r\u00e9ttarkerfinu. En \u00e6tlum vi\u00f0 a\u00f0 svara fyrir okkur me\u00f0 r\u00e9ttarmor\u00f0i, utan r\u00e9ttarsala?\u201c <\/p>\n<p>Er \u00feetta ekki klass\u00edskur Kiljan: <i>\u201eVont er \u00feeirra rangl\u00e6ti, en verra er \u00feeirra r\u00e9ttl\u00e6ti\u201c<\/i>? <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1497","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1497"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2600,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1497\/revisions\/2600"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}