{"id":1512,"date":"2019-03-19T00:00:00","date_gmt":"2019-03-19T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.jbh.is\/?p=1512"},"modified":"2020-09-22T10:06:30","modified_gmt":"2020-09-22T10:06:30","slug":"umsogn-um-thingsalyktunartillogu-um-orkupakka-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=1512","title":{"rendered":"Ums\u00f6gn um   \u00feings\u00e1lyktunartill\u00f6gu um orkupakka 3."},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g k\u00fds a\u00f0 takmarka ums\u00f6gn m\u00edna vi\u00f0 sv\u00f6r vi\u00f0 eftirfarandi fj\u00f3rum spurningum:<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<ol>\n<li>Ber br\u00fdna nau\u00f0syn til a\u00f0 veita \u00e1kv\u00f6r\u00f0un sameiginlegu EES-nefndarinnar lagagildi h\u00e9r \u00e1 landi, \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 \u00f6llum beri saman um a\u00f0 \u00feau laga\u00e1kv\u00e6\u00f0i \u201eeiga ekki vi\u00f0 og hafa ekki raunh\u00e6fa \u00fe\u00fd\u00f0ingu h\u00e9r \u00e1 landi a\u00f0 \u00f3breyttu\u201c? Svari\u00f0 vi\u00f0 \u00fev\u00ed er nei.<\/li>\n<li>\u00dear sem \u00f6llum og \u00fe.m.t. flutningsm\u00f6nnum m\u00e1lsins ber saman um a\u00f0 tenging \u00edslensks raforkumarka\u00f0ar vi\u00f0 \u00feann evr\u00f3pska (me\u00f0 s\u00e6streng) mundi hafa \u201emargv\u00edsleg \u00e1hrif h\u00e9r \u00e1 landi\u201c (sj\u00e1 bls. 16 \u00ed grg.), ber l\u00f6ggjafanum, a\u00f0 m\u00ednu mati, skylda til a\u00f0 greina vandlega, hver \u00feessi \u00e1hrif ver\u00f0i n\u00fa \u00feegar, en l\u00e1ti \u00fea\u00f0 ekki b\u00ed\u00f0a seinni t\u00edma, \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 \u00e1hrifavaldurinn \u2013 l\u00f6gin \u2013 hafi \u00feegar teki\u00f0 gildi. \u00deetta er a\u00f0 m\u00ednu mati kjarni m\u00e1lsins. \u00dea\u00f0 er \u00fear sem \u00e9g dreg l\u00ednuna \u00ed sandinn. Fyrir m\u00e9r er \u00fej\u00f3\u00f0areign au\u00f0linda (sj\u00e1varau\u00f0lindin, orkan, vatni\u00f0 etc.) grundvallaratri\u00f0i. \u00c9g er andv\u00edgur einkav\u00e6\u00f0ingu fyrirt\u00e6kja \u00ed opinberri eigu (r\u00edkis og sveitarf\u00e9laga) \u00ed orkugeiranum. \u00c9g er andv\u00edgur \u00fev\u00ed a\u00f0 fj\u00e1rfestar(innlendir jafnt sem erlendir) geti keypt virkjanar\u00e9ttinn og \u00fear me\u00f0 forr\u00e6\u00f0i\u00f0 yfir n\u00fdtingu au\u00f0lindarinnar. \u00deetta er og hefur veri\u00f0 grundvallarafsta\u00f0a okkar jafna\u00f0armanna var\u00f0andi eignarhald \u00e1 og n\u00fdtingu \u00fej\u00f3\u00f0arau\u00f0linda. \u00deessi afsta\u00f0a er studd reynslu annarra \u00fej\u00f3\u00f0a, \u00fear sem vanhugsa\u00f0ar tilraunir me\u00f0 einkav\u00e6\u00f0ingu grunn\u00fej\u00f3nustu af \u00feessu tagi hafa ska\u00f0a\u00f0 almannahagsmuni. \u00deess vegna vara \u00e9g eindregi\u00f0 vi\u00f0 a\u00f0 innlei\u00f0a l\u00f6ggj\u00f6f, sem til skamms t\u00edma vir\u00f0ist vera meinlaus, en getur haft \u00f3fyrirs\u00e9\u00f0ar og ska\u00f0legar aflei\u00f0ingar s\u00ed\u00f0ar.\u00dea\u00f0 er of seint a\u00f0 birgja brunninn, \u00feegar barni\u00f0 er dotti\u00f0 ofan\u00ed. M\u00e1li\u00f0 telst \u00fev\u00ed vanreifa\u00f0 af h\u00e1lfu stj\u00f3rnvalda. \u00deess vegna ber l\u00f6ggjafanum a\u00f0 hafna fyrirhuga\u00f0ri l\u00f6gfestingu n\u00fa. \u00cd sta\u00f0inn \u00e6tti l\u00f6ggjafinn a\u00f0 gera \u00fe\u00e1 kr\u00f6fu til stj\u00f3rnvalda, a\u00f0 hin \u201emargv\u00edslegu \u00e1hrif\u201c laganna ver\u00f0i r\u00e6kilega greind \u00fat fr\u00e1 \u00edslenskum \u00fej\u00f3\u00f0arhagsmunum, og hagsmunum neytenda s\u00e9rstaklega, n\u00fa \u00feegar. Sl\u00edk \u00fej\u00f3\u00f0hagsleg greining \u00fearf a\u00f0 liggja fyrir, \u00e1\u00f0ur en unnt er a\u00f0 m\u00e6la me\u00f0 tengingu vi\u00f0 hinn sameiginlega orkumarka\u00f0 Evr\u00f3pu.<\/li>\n<li>Var sameiginlegur orkumarka\u00f0ur Evr\u00f3pusambandsins hluti af EES-samningnum, \u00feegar hann var undirrita\u00f0ur \u00e1ri\u00f0 1992? Svari\u00f0 vi\u00f0 \u00fev\u00ed er nei. Fullyr\u00f0ingar \u00ed greinarger\u00f0 um anna\u00f0 (sj\u00e1 bls. 4) eru einfaldlega rangar.<\/li>\n<li>Mun h\u00f6fnun \u00e1 l\u00f6glei\u00f0ingu orkupakka 3 (svo tala\u00f0 s\u00e9 mannam\u00e1l) setja EES-samninginn \u00ed uppn\u00e1m? Stutta svari\u00f0 vi\u00f0 \u00fev\u00ed er nei. Hins vegar ver\u00f0a a\u00f0 teljast verulegar l\u00edkur \u00e1 \u00fev\u00ed, a\u00f0 \u00f3t\u00edmab\u00e6r l\u00f6glei\u00f0ing orkupakka 3 og \u00f3fyrirs\u00e9\u00f0ar og \u00f3hagst\u00e6\u00f0ar aflei\u00f0ingar, \u00f6ndver\u00f0ar \u00edslenskum \u00fej\u00f3\u00f0arhagsmunum, muni grafa undan trausti \u00e1 og efla andst\u00f6\u00f0u me\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0inni vi\u00f0 EES-samninginn, eins og reynslan s\u00fdnir fr\u00e1 Noregi. \u00deegar af \u00feeirri \u00e1st\u00e6\u00f0u er \u00f3r\u00e1\u00f0legt a\u00f0 flana a\u00f0 fyrirhuga\u00f0ri l\u00f6ggj\u00f6f n\u00fa.<\/li>\n<\/ol>\n<h3>Greinarger\u00f0<\/h3>\n<ol>\n<li><b>Er fyrirhugu\u00f0 l\u00f6ggj\u00f6f a\u00f0kallandi \u00fat fr\u00e1 \u00edslenskum \u00fej\u00f3\u00f0arhagsmunum?<\/b><br>\n\u00d6llum, \u00fe.m.t. flutningsm\u00f6nnum, ber saman um a\u00f0 svo s\u00e9 ekki, sbr. eftirfarandi fullyr\u00f0ingu \u00ed greinarger\u00f0 (sj\u00e1 bls. 3):<p><\/p>\n<p>\u201e\u00c1kv\u00e6\u00f0i \u00feri\u00f0ja orkupakka ESB um sl\u00edk grunnvirki, \u00fe.\u00e1.m. \u00ed regluger\u00f0 (EB) nr. 713\/2009 um a\u00f0 koma \u00e1 f\u00f3t samstarfsstofnun eftirlitsa\u00f0ila \u00e1 orkumarka\u00f0i, <b>eiga \u00fev\u00ed ekki vi\u00f0 og hafa ekki raunh\u00e6fa \u00fe\u00fd\u00f0ingu<\/b> h\u00e9r \u00e1 landi a\u00f0 \u00f3breyttu\u201c. Um \u00feetta eru allir samm\u00e1la.<\/p><\/li>\n<li><b>\u00d6llum ber saman um, a\u00f0 l\u00f6ggj\u00f6f um tengingu \u00edslensks raforkumarka\u00f0ar vi\u00f0 \u00feann evr\u00f3pska muni hafa \u201emargv\u00edsleg \u00e1hrif h\u00e9r \u00e1 landi\u201c.<\/b><br>\nL\u00f6ggjafanum ber skylda til a\u00f0 greina \u00feessi  \u201emargv\u00edslegu \u00e1hrif\u201c \u00fat fr\u00e1 \u00edslenskum \u00fej\u00f3\u00f0arhagsmunum og hagsmunum neytenda, \u00e1\u00f0ur en lagt er upp \u00ed \u00feessa \u00f3vissufer\u00f0. M.a. vegna \u00feess a\u00f0 yfirgn\u00e6fandi l\u00edkur eru \u00e1 \u00fev\u00ed, a\u00f0 meintir <b>fyrirvarar reynist haldlitlir vegna \u00feessara \u201emargv\u00edslegu \u00e1hrifa\u201c<\/b>. V\u00edsa\u00f0 er \u00ed margar l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ilegar \u00e1litsger\u00f0ir um, hvort framsal valds, sem er \u00f3umdeilt, standist stj\u00f3rnarskr\u00e1. Framsal  valds til fj\u00f6l\u00fej\u00f3\u00f0legra stofnana r\u00e9ttl\u00e6tist jafnan af \u00fev\u00ed, a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00fej\u00f3ni \u00fej\u00f3\u00f0arhagsmunum betur en \u00f3breytt \u00e1stand. \u00deessa \u00fej\u00f3\u00f0hagslegu greiningu skortir gersamlega. H\u00fan \u00fearf a\u00f0 liggja fyrir, \u00e1\u00f0ur en lengra er haldi\u00f0. \u00dea\u00f0 er ekki n\u00f3g a\u00f0 v\u00edsa \u00ed fyrirvara, sem vafasamt er a\u00f0 haldi, \u00feegar \u00e1 reynir.<p><\/p>\n<p>Samanbur\u00f0ur \u00e1 \u00edslenskum orkumarka\u00f0i og hinum sameiginlega orkumarka\u00f0i ESB, sem er \u00ed m\u00f3tun, er \u00cdslandi a\u00f0 \u00f3breyttu mj\u00f6g \u00ed hag. Orkunotkun \u00e1 mann er mikil, en ver\u00f0lag til heimila og fyrirt\u00e6kja l\u00e1gt \u00ed al\u00fej\u00f3\u00f0legum samanbur\u00f0i. Orkan er hrein og endurn\u00fdjanleg og ver\u00f0ur \u00fev\u00ed \u00e6 ver\u00f0m\u00e6tari, \u00feegar fram l\u00ed\u00f0a stundir, m.a. vegna al\u00fej\u00f3\u00f0legra skuldbindinga gegn a\u00f0ste\u00f0jandi loftslagsv\u00e1. \u00cdslenskum stj\u00f3rnv\u00f6ld ber \u00fev\u00ed skylda til a\u00f0 m\u00f3ta framt\u00ed\u00f0arstefnu um stj\u00f3rnun, n\u00fdtingu og dreifingu \u00feessarar ver\u00f0m\u00e6tu orku, \u00feannig a\u00f0 \u00fdtrustu \u00fej\u00f3\u00f0arhagsmuna og hagsmuna neytenda s\u00e9 g\u00e6tt. \u00deetta ber a\u00f0 gera \u00e1\u00f0ur en lengra er haldi\u00f0.<\/p>\n<p>\u00cdslenska raforkukerfi\u00f0 hefur veri\u00f0 byggt upp fyrir almannaf\u00e9. Opinberir a\u00f0ilar, r\u00edki og sveitarf\u00e9l\u00f6g, r\u00e1\u00f0a f\u00f6r. Marka\u00f0urinn er sm\u00e1r. Landsvirkjun hefur algerlega r\u00e1\u00f0andi marka\u00f0shlutdeild. Stj\u00f3rnv\u00f6ld veita ranns\u00f3knar- og virkjanaleyfi, \u00fear sem g\u00e6tt er grundvallarsj\u00f3narmi\u00f0a n\u00e1tt\u00faruverndar. Forr\u00e6\u00f0i \u00edslenskra stj\u00f3rnvalda \u00e1 n\u00fdtingu og stj\u00f3rnun au\u00f0lindarinnar og dreifingu orkunnar hefur gefi\u00f0 g\u00f3\u00f0a raun.<\/p>\n<p>Reynsla annarra \u00fej\u00f3\u00f0a af einkav\u00e6\u00f0ingu n\u00e1tt\u00faruau\u00f0linda, au\u00f0lindum sj\u00e1var, orku, vatni (og v\u00ed\u00f0a almannasamg\u00f6ngum) er ekki g\u00f3\u00f0. \u00dea\u00f0 er v\u00edti til a\u00f0 varast. Flest bendir til, a\u00f0 okkar sm\u00e1i orkumarka\u00f0ur beri ekki uppskiptingu \u00ed \u00f3tal sm\u00e6rri einingar, \u00fear sem hagna\u00f0arsj\u00f3narmi\u00f0 ver\u00f0a r\u00e1\u00f0andi fremur en almanna\u00fej\u00f3nusta. Vi\u00f0 vitum hva\u00f0 vi\u00f0 h\u00f6fum en ekki hva\u00f0 vi\u00f0 hreppum. \u00cd upphafi skyldi endirinn sko\u00f0a. Anna\u00f0 v\u00e6ri fer\u00f0 \u00e1n fyrirheits.<\/p>\n<p>Meginreglur innri marka\u00f0ar ESB sn\u00faa a\u00f0 grunnreglum fj\u00f3rfrelsisins um jafnr\u00e6\u00f0i keppinauta \u00e1 samkeppnism\u00f6rku\u00f0um. R\u00e1\u00f0andi marka\u00f0shlutdeild r\u00edkisfyrirt\u00e6kja samr\u00fdmist ekki \u00feeim reglum. R\u00edkisstyrkir \u00ed formi ni\u00f0urgrei\u00f0slu orkuver\u00f0s (t.d. vegna n\u00fdtingar au\u00f0lindarinnar til uppbyggingar gr\u00e6nmetisr\u00e6ktunar \u00ed gr\u00f3\u00f0urh\u00fasum) samr\u00fdmist ekki \u00feessum reglum. \u00cd greinarger\u00f0 \u00feingsa\u00e1lyktunartill\u00f6gunnar er vi\u00f0urkennt, a\u00f0 ver\u00f0 til neytenda muni h\u00e6kka vi\u00f0 tengingu vi\u00f0 orkumarka\u00f0 ESB. Reynsla Nor\u00f0manna sta\u00f0festir \u00feetta. Er \u00fea\u00f0 \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 vilja neytenda (kj\u00f3senda)?<\/p>\n<p>Vita\u00f0 er, a\u00f0 erlendir fj\u00e1rfestar \u00ed samvinnu vi\u00f0 innlenda, hafa \u00ed undirb\u00faningi lagningu s\u00e6strengs. \u00dea\u00f0 er gr\u00ed\u00f0arlega fj\u00e1rfrek og \u00e1h\u00e6ttus\u00f6m fj\u00e1rfesting. H\u00fan er um lei\u00f0 mj\u00f6g gr\u00f3\u00f0av\u00e6nleg \u00fat fr\u00e1 hagna\u00f0arsj\u00f3narmi\u00f0i fj\u00e1rfestanna sj\u00e1lfra. Fj\u00e1rfestarnir munu gera r\u00edkar kr\u00f6fur til flutningskerfis orkunnar innanlands. Vita\u00f0 er, a\u00f0 einkafyrirt\u00e6ki reyna n\u00fa fyrir s\u00e9r v\u00edtt og breitt um landi\u00f0 a\u00f0 afla virkjunarr\u00e9ttinda vegna virkjana undir 10 mw. \u00c1s\u00f3knin \u00ed forr\u00e6\u00f0i yfir virkjunarkostun er \u00fev\u00ed hafin.<\/p>\n<p>H\u00e6tt er vi\u00f0, a\u00f0 tilgreindir fyrirvarar r\u00e1\u00f0herra reynist haldlitlir, \u00feegar \u00e1 reynir. \u00dev\u00ed m\u00e1 sl\u00e1 f\u00f6stu, a\u00f0 yfirl\u00fdsing n\u00faverandi framkv\u00e6mdastj\u00f3ra orkum\u00e1la ESB me\u00f0 r\u00e1\u00f0herra reynist skv. fyrri reynslu marklaus. Hef\u00f0bundin norsk l\u00f6ggj\u00f6f um virkjunarr\u00e9ttindi, hefur \u00feegar veri\u00f0 d\u00e6md \u00f3samr\u00fdmanleg meginreglum var\u00f0andi samkeppni \u00e1 innri marka\u00f0num. Viljum vi\u00f0 taka \u00feessa \u00e1h\u00e6ttu?<\/p>\n<p>\u00deeir sem halda \u00fev\u00ed fram, a\u00f0 fyrirhugu\u00f0 l\u00f6ggj\u00f6f sn\u00faist a\u00f0allega um neytendavernd, \u00feurfa a\u00f0 lesa s\u00e9r betur til. \u00cdslenskir neytendur b\u00faa vi\u00f0 miklu l\u00e6gra ver\u00f0 en neytendur \u00e1 sameiginlega marka\u00f0num og hafa meiri \u00e1hrif \u00e1 ver\u00f0lagninguna, sem s\u00e6tir l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegum aga kj\u00f3senda.<\/p>\n<p>Hinn sameiginlegi orkumarka\u00f0ur ESB er \u00ed kreppu. Margar \u00fej\u00f3\u00f0ir b\u00faa vi\u00f0 orkuskort og eru \u00f6\u00f0rum h\u00e1\u00f0ar um orku. \u00cd m\u00f6rgum tilvikum er orkan fengin vi\u00f0 mengandi bruna \u00e1 jar\u00f0efnaeldsneyti. \u00deetta stenst ekki skuldbindingar ESB um a\u00f0ger\u00f0ir gegn loftslagsv\u00e1nni og um n\u00e1tt\u00faruvernd. Vi\u00f0 \u00feessar kringumst\u00e6\u00f0ur er au\u00f0velt a\u00f0 skilja \u00e1huga fj\u00e1rfesta \u00e1 forr\u00e6\u00f0i yfir og vi\u00f0skiptum me\u00f0 hreina og endurn\u00fdjanlega orku, jafnvel \u00fe\u00f3tt magni\u00f0 s\u00e9 l\u00edti\u00f0 \u00ed samanbur\u00f0i vi\u00f0 st\u00e6r\u00f0ir sameiginlega marka\u00f0arins. En hverjir munu hagnast mest \u00e1 \u00feeim vi\u00f0skiptum? \u00deeirri spurningu er \u00f3svara\u00f0.<\/p>\n<p>Ni\u00f0ursta\u00f0an er \u00fev\u00ed s\u00fa, a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00f3r\u00e1\u00f0legt a\u00f0 flana a\u00f0 l\u00f6glei\u00f0ingu um tengingu vi\u00f0 sameiginlega marka\u00f0inn n\u00fa me\u00f0 haldlitlum e\u00f0a haldlausum fyrirv\u00f6rum, og alls \u00f3n\u00f3gri vitneskju um \u201ehinar margv\u00edslegu aflei\u00f0ingar\u201c.<\/p><\/li>\n<li><b>Var sameiginlegur orkumarka\u00f0ur ESB hluti af EES-samningnum, \u00feegar samningum um hann var loki\u00f0 og samningurinn var undirrita\u00f0ur \u00e1ri\u00f0 1992?<\/b><br>\nSvari\u00f0 vi\u00f0 \u00fev\u00ed er nei. \u00deetta vi\u00f0urkenna h\u00f6fundar greinarger\u00f0ar \u00feings\u00e1lyktunartill\u00f6gunnar me\u00f0 eftirfarandi or\u00f0um: \u201eUndirb\u00faningur a\u00f0 \u00f6\u00f0rum orkupakkanum h\u00f3fst um svipa\u00f0 leyti og fyrsti orkupakkinn var innleiddur \u00ed landsr\u00e9tt (2003). Sameiginlega EES- nefndin t\u00f3k \u00e1kv\u00f6r\u00f0un um uppt\u00f6ku annars orkupakkans \u00ed EES-samninginn me\u00f0 \u00e1kv\u00f6r\u00f0un sameiginlegu EES-nefndarinnar, nr. 146\/2005, fr\u00e1 2. desember 2005\u201c. \u2013 Undirb\u00faningurinn a\u00f0 sameiginlega orkumarka\u00f0num h\u00f3fst m.\u00f6.o. \u00e1 \u00e1runum 2003 (pakki 1) til 2005 (pakki 2), \u00fe.e. um \u00fea\u00f0 bil \u00e1ratug eftir gildist\u00f6ku EES-samningsins. Vi\u00f0auki IV er um t\u00e6knileg atri\u00f0i. M.a.s. skilgreining raforku sem \u201ev\u00f6ru\u201c (sem orkar mj\u00f6g tv\u00edm\u00e6lis) kemur ekki til fyrr en 1996. Fr\u00e1 \u00e1runum 2003- 2005 hefur \u00feessi sameiginlegi orkumarka\u00f0ur ESB veri\u00f0 \u00ed m\u00f3tun. \u00dev\u00ed ferli er reyndar hvergi n\u00e6rri loki\u00f0. Framundan b\u00ed\u00f0a orkupakkar 4 og 5. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed ekki s\u00e9\u00f0 fyrir endann \u00e1 \u00feeirri \u00fer\u00f3un n\u00fa. \u00deess vegna er afar \u00f3hyggilegt a\u00f0 innlei\u00f0a l\u00f6ggj\u00f6f \u00ed skj\u00f3li haldl\u00edtilla fyrirvara og me\u00f0 takm\u00f6rku\u00f0um og \u00f3\u00e1rei\u00f0anlegum uppl\u00fdsingum um hin \u201emargv\u00edslegu \u00e1hrif h\u00e9r \u00e1 landi\u201c.<\/li>\n<li><b>Mun h\u00f6fnun \u00e1 l\u00f6glei\u00f0ingu 3. orkupakkans h\u00e9r \u00e1 landi setja EES-samninginn \u00ed uppn\u00e1m?<\/b><br>\nSvari\u00f0 vi\u00f0 \u00feessari spurningu er \u00f3tv\u00edr\u00e6tt: Nei.<p><\/p>\n<p>EES-samningurinn tryggir a\u00f0ildarr\u00edkjunum \u00f3v\u00e9fengjanlegan r\u00e9tt til a\u00f0 hafna innlei\u00f0ingu l\u00f6ggjafar \u00e1 tilteknu m\u00e1lasvi\u00f0i, ef h\u00fan \u00e1 ekki vi\u00f0 e\u00f0a \u00fej\u00f3nar ekki hagsmunum vi\u00f0komandi r\u00edkis. Fyrir \u00feessu eru m\u00f6rg ford\u00e6mi. H\u00f6fnun innlei\u00f0ingar hefur ekki \u00ed f\u00f6r me\u00f0 s\u00e9r nein vi\u00f0url\u00f6g. Aflei\u00f0ingin er s\u00fa, a\u00f0 m\u00e1linu er v\u00edsa\u00f0 til sameiginlegu EES-nefndarinnar, \u00fear sem sami\u00f0 er um m\u00e1li\u00f0. \u00dear me\u00f0 f\u00e1st \u00feeir einu fyrirvarar, sem \u00f6ruggt hald er \u00ed.<\/p>\n<p>\u00deessi \u00f3tv\u00edr\u00e6\u00f0i r\u00e9ttur a\u00f0ildarr\u00edkja EES-samningsins til \u00feess a\u00f0 hafna innlei\u00f0ingu l\u00f6ggjafar \u00fat fr\u00e1 eigin \u00fej\u00f3\u00f0arhagsmunum, \u00e1n vi\u00f0urlaga, var fr\u00e1 upphafi ein meginr\u00f6ksemdin fyrir \u00fev\u00ed, a\u00f0 framsal valds skv. samingnum v\u00e6ri innan marka \u00feess sem samr\u00fdmdist \u00f3breyttri stj\u00f3rnarskr\u00e1. \u00dear me\u00f0 var fullveldisr\u00e9tturinn de jure vi\u00f0urkenndur, sem hefur veri \u00f0 sta\u00f0festur me\u00f0 ford\u00e6mum <i>de facto<\/i>.<\/p>\n<p>Margir vir\u00f0ast n\u00fa hafa gleymt \u00fev\u00ed, a\u00f0 s\u00e1 mikli \u00e1rangur sem n\u00e1\u00f0ist fyrir \u00cdslands h\u00f6nd \u00ed EES-samningunum, var ekki au\u00f0s\u00f3ttur. M\u00e9r er til efs, a\u00f0 hann hef\u00f0i n\u00e1\u00f0st \u00e1n stu\u00f0nings samstarfs\u00fej\u00f3\u00f0a okkar \u00ed EFTA. \u00deetta \u00e1 t.d. vi\u00f0 um fr\u00edverslun me\u00f0 fisk. \u00c9g r\u00e6\u00f0 \u00fea\u00f0 af reynslu okkar af EES-samningnum \u00e1 s\u00ednum t\u00edma, a\u00f0 vi\u00f0 hef\u00f0um aldrei n\u00e1\u00f0 \u00feeim \u00e1rangri \u00ed tv\u00edhli\u00f0a samningum. Sama m\u00e1li gegnir um \u00fev\u00ed sem n\u00e6st fullan marka\u00f0sa\u00f0gang a\u00f0 innri marka\u00f0num, \u00e1n \u00feess a\u00f0 ESB h\u00e9ldi til streitu stefnu sinni um a\u00f0gang a\u00f0 au\u00f0lindum \u00ed sta\u00f0inn fyrir a\u00f0gang a\u00f0 marka\u00f0i. \u00dear vi\u00f0 b\u00e6tist, a\u00f0 \u00cdsland f\u00e9kk s\u00e9rstaka undan\u00fe\u00e1gu, sem heimilar ekki erlendar fj\u00e1rfestingar \u00ed sj\u00e1var\u00fatvegi. \u00deetta er kjarni m\u00e1lsins. \u00dea\u00f0 m\u00e1 eftir atvikum semja um gagnkv\u00e6man marka\u00f0sa\u00f0gang. En \u00fea\u00f0 kemur ekki til greina a\u00f0 semja um a\u00f0gang a\u00f0 marka\u00f0i fyrir a\u00f0gang a\u00f0 au\u00f0lind. \u00dea\u00f0an af s\u00ed\u00f0ur eigum vi\u00f0 a\u00f0 taka \u00fe\u00e1 \u00e1h\u00e6ttu, a\u00f0 \u00feetta gerist \u201ebakdyramegin\u201c, \u00ed krafti samkeppnisreglna innri marka\u00f0arins, \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00edslenska \u00fej\u00f3\u00f0in hafi teki\u00f0 um \u00fea\u00f0 me\u00f0vita\u00f0a \u00e1kv\u00f6r\u00f0un.<\/p>\n<p>Stu\u00f0ningur vi\u00f0 EES-samninginn byggir a\u00f0 lokum \u00e1 p\u00f3lit\u00edskri afst\u00f6\u00f0u kj\u00f3senda \u00ed a\u00f0ildarr\u00edkjunum. Ef hinn voldugi samningsa\u00f0ili, Evr\u00f3pusambandi\u00f0, h\u00e6ttir a\u00f0 vir\u00f0a \u00ed reynd \u00feetta grundvallaratri\u00f0i EES-samningsins og krefst \u00feess a\u00f0 EFTA r\u00edkin sam\u00feykki skilyr\u00f0islaust \u00fea\u00f0 sem a\u00f0 \u00feeim er r\u00e9tt, \u00e1n tillits til eigin \u00fej\u00f3\u00f0arhagsmuna, er h\u00e6tt vi\u00f0 a\u00f0 stu\u00f0ningur vi\u00f0 EES-samninginn fari \u00feverrandi. \u00dear me\u00f0 getur EES-samningurinn, me\u00f0 \u00f6llum \u00feeim \u00e1vinningi sem hann hefur tryggt \u00cdslandi \u00e1 undanf\u00f6rnum aldarfj\u00f3r\u00f0ungi, veri\u00f0 \u00ed uppn\u00e1mi. \u00c1 \u00fev\u00ed bera \u00fe\u00e1 \u00feeir einir \u00e1byrg\u00f0, sem vilja \u00fer\u00f6ngva \u00feri\u00f0ja orkupakkanum upp \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0ina \u2013 me\u00f0 \u00f3fyrirs\u00e9\u00f0um aflei\u00f0ingum og \u00ed tr\u00e1ssi vi\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0arviljann.<\/p><\/li>\n<\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Til : Sigr\u00fan Helga Sigurj\u00f3nsd\u00f3ttir &#8211;  nefndasvi\u00f0@althingi.is<\/p>\n<p>Fr\u00e1: J\u00f3n Baldvin Hannibalsson  &#8211; jbhannibalsson@gmail.com<\/p>\n<p>Efni: Ums\u00f6gn um   \u00feings\u00e1lyktunartill\u00f6gu um orkupakka 3.<\/p>\n<p>\u00c9g v\u00edsa til erindis Sigr\u00fanar Helgu Sigurj\u00f3nsd\u00f3ttur me\u00f0 bei\u00f0ni um ums\u00f6gn um \u00e1\u00f0urnefnda \u00feings\u00e1lyktunartill\u00f6gu, dags.11.04.19. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1512","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1512","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1512"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2595,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1512\/revisions\/2595"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}