{"id":3055,"date":"2020-07-14T10:36:49","date_gmt":"2020-07-14T10:36:49","guid":{"rendered":"https:\/\/jbh.is\/?p=3055"},"modified":"2021-08-21T10:41:24","modified_gmt":"2021-08-21T10:41:24","slug":"vitnaleidslur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=3055","title":{"rendered":"Vitnalei\u00f0slur"},"content":{"rendered":"<p>Hausti\u00f0 2013 birti DV (helgarbla\u00f0 27.-29. sept) k\u00e6ru Ald\u00edsar Schram \u00e1 hendur JBH til kynfer\u00f0isbrotadeildar l\u00f6greglunnar \u00e1 h\u00f6fu\u00f0borgarsv\u00e6\u00f0inu.  \u00dear er a\u00f0 finna allar s\u00f6mu s\u00f6gurnar sem Stundin og a\u00f0rir fj\u00f6lmi\u00f0lar hafa n\u00fa rifja\u00f0 upp sex \u00e1rum s\u00ed\u00f0ar.  S\u00f6mu n\u00f6fn &#8211; s\u00f6mu s\u00f6gur.  Eina undantekningin er svi\u00f0setning Carmenar J\u00f3hannsd\u00f3ttur \u201e\u00e1 \u00feakinu\u201c sem fjalla\u00f0 er um \u00ed upphafi.  Hinar s\u00f6gurnar fj\u00f3rar eru sag\u00f0ar af h\u00f6fundi k\u00e6runnar, Ald\u00edsi Schram.  \u00dea\u00f0 \u00e6tti a\u00f0 vekja athygli athugulla lesenda a\u00f0 \u00fearna er hvergi a\u00f0 finna k\u00e6rur vegna \u00e1reitni vi\u00f0 hana sj\u00e1lfa e\u00f0a d\u00f3ttur hennar, systur hennar, m\u00f3\u00f0ursystur n\u00e9 vinkonur sem \u00e1\u00f0ur voru \u00e1 hennar sakaskr\u00e1.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n<p>L\u00f6greglan endursendi Ald\u00edsi, l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingi, skjali\u00f0 me\u00f0 \u00feeim umm\u00e6lum a\u00f0 s\u00f6gur \u00f3nafngreindra a\u00f0ila v\u00e6ru \u00f3markt\u00e6kar.    \u00dea\u00f0 eina sem er n\u00fdtt er a\u00f0 \u00ed lok jan\u00faar \u00e1 \u00feessu \u00e1ri komu s\u00f6mu konur loks fram undir nafni \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum. \u00dear voru s\u00f6gurnar birtar, \u00e1n athugasemda, gagnr\u00fdninna spurninga e\u00f0a sannpr\u00f3funar af neinu tagi og \u00e1n \u00feess a\u00f0 vir\u00f0a andm\u00e6lar\u00e9tt hins meinta s\u00f6kud\u00f3lgs.  \u00cd kaflanum sem h\u00e9r fer \u00e1 eftir birtast sv\u00f6r m\u00edn vi\u00f0 \u00feessum s\u00f6gubur\u00f0i.<\/p>\n<p><b>I. VEISLAN \u00c1 \u00deAKINU<\/b><\/p>\n<p>Laufey \u00d3sk  Arn\u00f3rsd\u00f3ttir er bernskuvinkona Ald\u00edsar fr\u00e1 \u00cdsafir\u00f0i. H\u00fan er ein af \u00feeim fj\u00f6lm\u00f6rgu konum, sem \u00e1tti a\u00f0 hafa or\u00f0i\u00f0 fyrir \u00e1reitni JB a\u00f0 s\u00f6gn Ald\u00edsar. \u00deegar Laufey fr\u00e9tti \u00feennan \u00f3hr\u00f3\u00f0ur, sleit h\u00fan vinfengi vi\u00f0 Ald\u00edsi. Laufey, sem n\u00fa er b\u00fasett \u00e1 Sp\u00e1ni, hefur hins vegar hinga\u00f0 til haldi\u00f0 vinfengi vi\u00f0 okkar fj\u00f6lskyldu, \u00fer\u00e1tt fyrir \u00f3vild Ald\u00edsar.<\/p>\n<p>Laufey sendi Brynd\u00edsi n\u00fd\u00e1rskve\u00f0jur \u00ed upphafi \u00e1rs, \u00feann 1. jan.2018. Br\u00e9fi\u00f0 byrjar svona:<\/p>\n<p>\u201eK\u00e6ra Brynd\u00eds  &#8211; \u00fea\u00f0 gaf m\u00e9r mikinn l\u00edfsstyrk a\u00f0 f\u00e1 a\u00f0 kynnast ykkur sem unglingur. F\u00e1 a\u00f0 eiga ykkur a\u00f0 \u00ed huga og hjarta var svo sannarlega gott a\u00f0 hafa \u00ed farteskinu, \u00feegar lagt var af sta\u00f0 fr\u00e1 litla \u00feorpinu, \u00cdsafir\u00f0i (svo) \u2013 \u00fat \u00ed heim. \u00c9g gat \u00fev\u00ed bori\u00f0 h\u00f6fu\u00f0 h\u00e1tt og veri\u00f0 stolt, \u00fev\u00ed innst inni vissi \u00e9g, a\u00f0 ykkur \u00fe\u00e6tti v\u00e6nt um mig.\u201c<\/p>\n<p>S\u00ed\u00f0an segir:<\/p>\n<p>\u201eTakk fyrir a\u00f0 kenna m\u00e9r a\u00f0 dansa, a\u00f0 lesa upp lj\u00f3\u00f0, a\u00f0 pota \u00ed baki\u00f0 og segja \u201ebein \u00ed baki\u201c. Takk fyrir a\u00f0 tala vi\u00f0 m\u00f6mmu, \u00feegar \u00e9g h\u00e6tti \u00ed sk\u00f3lanum og f\u00f3r a\u00f0 vinna! Takk fyrir a\u00f0 vera fyrirmynd, flott kona, feministi og \u00f3endanlega dugleg og kl\u00e1r, a\u00f0 ry\u00f0ja brautina fyrir okkur \u201ehinar\u201c&#8230;. mest af \u00f6llu \u00fe\u00f3, elsku Brynd\u00eds og J\u00f3n, takk fyrir Ald\u00edsi og a\u00f0 VERA til!  Hlakka til a\u00f0 sj\u00e1 ykkur.\u201c<\/p>\n<p>Ykkar \u00e6vinlega, Laufey\u201c<\/p>\n<p>\u00cd j\u00fan\u00ed s.l. bo\u00f0a\u00f0i Laufey komu s\u00edna til okkar Brynd\u00edsar \u00ed Salobrena, litlu \u00feorpi \u00ed Andal\u00fas\u00edu. H\u00fan kom me\u00f0 d\u00e6tur s\u00ednar tv\u00e6r. Vi\u00f0 bu\u00f0um \u00fe\u00e6r hjartanlega velkomnar. \u00de\u00e6r gistu hj\u00e1 okkur um n\u00f3ttina. Daginn eftir f\u00f3rum vi\u00f0 \u00e1 \u00feorpskr\u00e1na til a\u00f0 horfa \u00e1 vi\u00f0ureign \u00cdslands og Argent\u00ednu \u00e1 st\u00f3rum skj\u00e1. A\u00f0 leik loknum h\u00e9ldum vi\u00f0 aftur heim \u00e1 lei\u00f0, \u00fear sem vi\u00f0 Brynd\u00eds h\u00f6f\u00f0um undirb\u00fai\u00f0 veislu \u201e\u00e1 \u00feakinu\u201c. \u00dear hefur l\u00f6ngum veri\u00f0 gestkv\u00e6mt. Vi\u00f0 Brynd\u00eds vorum \u00e1 \u00fe\u00f6num a\u00f0 elda og \u00fatb\u00faa veislubor\u00f0 og bera upp matf\u00f6ng. Carmen, d\u00f3ttir Laufeyjar, hj\u00e1lpa\u00f0i til. Brynd\u00eds l\u00fdsir \u00fev\u00ed sem \u00fear n\u00e6st ger\u00f0ist me\u00f0 \u00feessum or\u00f0um: \u201e\u00c9g gekk upp tr\u00f6ppurnar \u00e1 eftir Carmen. \u00deegar h\u00fan kemur upp  \u00e1 \u00feaki\u00f0, leggur h\u00fan fr\u00e1 s\u00e9r fati\u00f0 vi\u00f0 endann \u00e1 bor\u00f0inu \u00e1 milli J\u00f3ns Baldvins og Hugr\u00fanar, n\u00e1grannakonu okkar, sem var me\u00f0al gesta og sat vi\u00f0 hli\u00f0ina \u00e1 JB. \u00c9g heyri J\u00f3n Baldvin segja: \u201e\u00deakka \u00fe\u00e9r fyrir hj\u00e1lpina\u201c. Hugr\u00fan fullyr\u00f0ir, a\u00f0 hann hafi ekki snert hana \u2013 \u00fea\u00f0 s\u00e9 rugl. H\u00fan hef\u00f0i ekki komist hj\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 sj\u00e1 \u00fea\u00f0 \u00fear sem h\u00fan sat vi\u00f0 hli\u00f0in \u00e1 JBH.\u00c9g haf\u00f0i varla sleppt or\u00f0inu til a\u00f0 segja \u201egj\u00f6ri\u00f0 \u00fei\u00f0 svo vel\u201c \u2013  \u00feegar Laufey \u00e6pir upp: \u201eJ\u00f3n Baldvin, \u00fe\u00fa k\u00e1fa\u00f0ir \u00e1 henni, \u00e9g s\u00e1 \u00fea\u00f0\u201c.<\/p>\n<p>Kynfer\u00f0isleg \u00e1reitni fer alla jafna ekki fram fyrir opnum tj\u00f6ldum og \u00ed augs\u00fdn vitna. En \u00fearna eru einfaldlega tr\u00faver\u00f0ug vitni \u00fev\u00ed til sta\u00f0festingar, a\u00f0 \u00e1s\u00f6kunin var \u00far lausu lofti gripin.<\/p>\n<p>Er einhver sk\u00fdring til \u00e1 svona framkomu? Eina tr\u00faver\u00f0uga sk\u00fdringin er s\u00fa, a\u00f0 \u00feetta hafi veri\u00f0 \u201eset-up\u201c \u2013 svi\u00f0setning af \u00e1settu r\u00e1\u00f0i.  En hv\u00edl\u00edk heilindi!<\/p>\n<p><b>II. \u00cd HAGASK\u00d3LA FYRIR MEIRA EN H\u00c1LFRI \u00d6LD<\/b><\/p>\n<p>Fyrstu sex \u00e1rin a\u00f0 loknu n\u00e1mi erlendis var \u00e9g kennari vi\u00f0 Hagask\u00f3la \u00ed Vesturb\u00e6 Reykjav\u00edkur fyrir h\u00e1degi og bla\u00f0ama\u00f0ur vi\u00f0 Frj\u00e1lsa \u00fej\u00f3\u00f0 eftir h\u00e1degi.  Enn \u00ed dag hitti \u00e9g f\u00f3lk \u00e1 f\u00f6rnum vegi sem l\u00e6tur vel af kennara s\u00ednum \u00e1 \u00feessum \u00e1rum. Lengi vel var \u00e9g bo\u00f0inn \u00e1 samkomur fyrrverandi nemenda, sem h\u00e9ldu upp \u00e1 \u00fatskriftarafm\u00e6li s\u00edn.  En n\u00fa les \u00e9g \u00fea\u00f0 eftir einum nemandanum, a\u00f0 \u00e9g hafi reynst vera vondur ma\u00f0ur.  \u00c9g hafi l\u00e1ti\u00f0 hana sitja eftir og komi\u00f0 fram vi\u00f0 hana me\u00f0 \u00f3s\u00e6milegum h\u00e6tti.<\/p>\n<p>Meira en h\u00e1lfri \u00f6ld s\u00ed\u00f0ar ver\u00f0 \u00e9g a\u00f0 vi\u00f0urkenna a\u00f0 hvorki man \u00e9g eftir nemandanum n\u00e9 ber \u00e9g kennsl \u00e1 hana aftur. F\u00f3lk breytist a\u00f0 v\u00edsu \u00e1 skemmri t\u00edma en h\u00e1lfri \u00f6ld. Af \u00feessari \u00e1st\u00e6\u00f0u leita\u00f0i \u00e9g til sk\u00f3lastj\u00f3ra Hagask\u00f3la me\u00f0 einfalda spurningu: Geti\u00f0 \u00fei\u00f0 fundi\u00f0 g\u00f6gn sem sta\u00f0festa, a\u00f0 \u00e9g hafi kennt \u00ed einhverri bekkjardeild \u00ed 2. bekk sk\u00f3la\u00e1ri\u00f0 1966-68?  Svari\u00f0 sem \u00e9g f\u00e9kk fr\u00e1 Borgarskjalasafni var eftirfarandi:<\/p>\n<p>\u201eS\u00e6ll.                                                                                                      \t\t22.01.19                                                             \u00c9g tel mig vera b\u00fain a\u00f0 fara \u00ed gegnum allar \u00fe\u00e6r \u00f6skjur, sem koma til greina \u00far Hagask\u00f3la fr\u00e1 \u00feessu t\u00edmabili. Hef \u00fev\u00ed mi\u00f0ur ekkert fundi\u00f0  sem getur sta\u00f0fest hvort \u00fe\u00fa hafir e\u00f0a ekki kennt \u00ed 2. bekk \u00e1 t\u00edmabilinu. V\u00e6ntanlega hafa \u00feessar uppl\u00fdsingar ekki var\u00f0veist og \u00feeim ekki skila\u00f0 inn til Borgarskjalasafns. \u00dear af lei\u00f0andi tel \u00e9g a\u00f0 m\u00e1linu s\u00e9 loki\u00f0 af okkar h\u00e1lfu.  \u2013 Kve\u00f0ja, Margr\u00e9t\u201c.<\/p>\n<p>En m\u00e1linu var ekki loki\u00f0. S\u00ed\u00f0ar kom \u00e1 daginn a\u00f0 bla\u00f0amenn, sem leitu\u00f0u s\u00f6mu uppl\u00fdsinga og \u00e9g, fengu \u00f6nnur sv\u00f6r. \u00deeir fengu sta\u00f0fest a\u00f0 \u00e9g hef\u00f0i kennt \u00ed 2- X \u00fear sem umr\u00e6ddur nemandi \u00e1tti s\u00e6ti \u00e1 \u00fev\u00ed sk\u00f3la\u00e1ri. \u00dea\u00f0 er svo forst\u00f6\u00f0ukonu Borgarskjalasafns a\u00f0 \u00fatsk\u00fdra hvers vegna stofnunin gaf \u00f3l\u00edk sv\u00f6r vi\u00f0 s\u00f6mu spurningu.<\/p>\n<p>En er sagan s\u00f6nn e\u00f0a bara tilb\u00faningur eftir \u00e1, eins og allar hinar? \u00dear er fullyr\u00f0ing gegn fullyr\u00f0ingu. \u00c9g v\u00edsa henni alfari\u00f0 \u00e1 bug. En \u00e9g vi\u00f0urkenni, a\u00f0 \u00feessi saga s\u00e6rir mig meira en allar hinar, sem matreiddar hafa veri\u00f0 \u00ed \u00feessari herfer\u00f0 gegn mannor\u00f0i m\u00ednu. Hvers vegna? Vegna \u00feess a\u00f0 \u00fearna er \u00fev\u00ed beinl\u00ednis haldi\u00f0 fram a\u00f0 \u00e9g hafi l\u00e1ti\u00f0 stj\u00f3rnast af annarlegum hv\u00f6rtum. Undir yfirskini hj\u00e1lpsemi vi\u00f0 nemanda, hafi allt anna\u00f0 vaka\u00f0 fyrir m\u00e9r. \u00deetta gengur gegn \u00f6llu \u00fev\u00ed sem m\u00e9r er beinl\u00ednis \u00ed bl\u00f3\u00f0 bori\u00f0.<\/p>\n<p>\u00c9g hef alltaf fr\u00e1 blautu barnsbeini til dagsins \u00ed dag teki\u00f0 svari \u00feess sem er minni m\u00e1ttar, ef og \u00feegar \u00e1 reynir. \u00deetta hefur veri\u00f0 rau\u00f0i \u00fer\u00e1\u00f0urinn \u00ed \u00f6llum m\u00ednu l\u00edfi , einkal\u00edfi jafnt sem p\u00f3lit\u00edk. En samkv\u00e6mt \u00feessari s\u00f6gu er \u00e9g ekki bara illmenni \u2013 heldur l\u00edka hr\u00e6snari.<\/p>\n<p>\u00deessi fyrirgrei\u00f0sla vi\u00f0 nemendur, sem \u00e1ttu \u00ed erfi\u00f0leikum me\u00f0 n\u00e1m, ger\u00f0ist \u00f6rsjaldan. \u00c9g man eftir \u00feremur tilvikum \u00e1 sex \u00e1rum. A\u00f0sta\u00f0an var \u00ed h\u00e1lf-opnu r\u00fdmi vi\u00f0 ganginn handan kennarastofu. Starfsf\u00f3lk skrifstofunnar, sem og kennarar, h\u00f6f\u00f0u \u00fear a\u00f0gang til a\u00f0 lj\u00f3srita\/fj\u00f6lrita  pr\u00f3f, verkefni, \u00fdtarefni o.s.sfr.. Fyrir utan a\u00f0 setja fyrir um n\u00e1msefni og \u00fatvega g\u00f6gn gat \u00e9g undir engum kringumst\u00e6\u00f0um veri\u00f0 \u00e1 sta\u00f0num, \u00fear sem \u00e9g var \u00ed fullu starfi annars sta\u00f0ar eftir h\u00e1degi.<\/p>\n<p>V\u00e6ri eitthva\u00f0 h\u00e6ft \u00ed \u00feessu, tel \u00e9g vafalaust, a\u00f0 sl\u00edkt hef\u00f0i kvisast \u00fat og komi\u00f0  \u00f3or\u00f0i \u00e1 vi\u00f0komandi kennara. Svo vel \u00feykist \u00e9g \u00feekkja r\u00e9ttl\u00e6tiskennd og stj\u00f3rnsemi \u00c1rna \u00de\u00f3r\u00f0arsonar, sk\u00f3lastj\u00f3ra, a\u00f0 sl\u00edkt hef\u00f0i ekki fari\u00f0 framhj\u00e1 honum. Og hann hef\u00f0i ekki l\u00e1ti\u00f0 \u00feetta l\u00ed\u00f0ast. Hann hef\u00f0i komist a\u00f0 hinu sanna og gripi\u00f0 til vi\u00f0eigandi r\u00e1\u00f0stafana.<\/p>\n<p>Einn \u00feeirra sem beittu s\u00e9r fyrir r\u00e1\u00f0ningu minni sem fyrsta sk\u00f3lameistara Menntask\u00f3lans \u00e1 \u00cdsafir\u00f0i, haf\u00f0i \u00fea\u00f0 eftir \u00c1rna a\u00f0 \u00e9g v\u00e6ri \u201ef\u00e6ddur afbur\u00f0a- kennari\u201c. Og a\u00f0 \u201e\u00feeir yr\u00f0u ekki sviknir af \u00fev\u00ed a\u00f0 fela m\u00e9r brautry\u00f0jandastarfi\u00f0 vi\u00f0 stofnun Menntask\u00f3lans \u00e1 \u00cdsafir\u00f0i\u201c.  \u2013 \u00c9g hef satt a\u00f0 segja ekki \u00feora\u00f0 a\u00f0 hafa \u00feetta eftir fyrr en n\u00fa.<\/p>\n<p><b>III. A\u00d0 VITNA GEGN SJ\u00c1LFRI S\u00c9R<\/b><\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 hefur l\u00f6ngum veri\u00f0 hl\u00fdlegt samband milli m\u00edn og m\u00e1gkonu minnar, Margr\u00e9tar Schram. \u00deess vegna br\u00e1 m\u00e9r \u00f3neitanlega \u00ed br\u00fan vi\u00f0 a\u00f0 lesa, a\u00f0 h\u00fan er sest \u00ed vitnast\u00faku Ald\u00edsar og vitnar \u00fear gegn sj\u00e1lfri s\u00e9r. Hva\u00f0 \u00e1 \u00e9g vi\u00f0? \u00deegar Ald\u00eds byrja\u00f0i a\u00f0 bera \u00fat s\u00f6gur um, a\u00f0 fa\u00f0ir hennar hef\u00f0i \u00e1tt vingott vi\u00f0 allt kvenkyns innan st\u00f3rfj\u00f6lskyldunnar, byrja\u00f0i h\u00fan \u00e1 s\u00f6gubur\u00f0i um, a\u00f0 Margr\u00e9t m\u00f3\u00f0ursystir s\u00edn h\u00e9ldi vi\u00f0 f\u00f6\u00f0ur sinn, J\u00f3n Baldvin. Margr\u00e9t t\u00f3k \u00feessa sl\u00fa\u00f0urs\u00f6gu Ald\u00edsar \u00f3stinnt upp. H\u00fan h\u00f3ta\u00f0i Ald\u00edsi \u00fev\u00ed, a\u00f0 ef h\u00fan h\u00e6tti ekki \u00feessu bulli \u00feegar \u00ed sta\u00f0, myndi h\u00fan l\u00f6gs\u00e6kja hana. \u00dea\u00f0 var satt a\u00f0 segja \u00e6rin \u00e1st\u00e6\u00f0a til (sj\u00e1 greinina \u201eA\u00f0 gera hreint fyrir s\u00ednum dyrum\u201c).<\/p>\n<p>Ef \u00feessi n\u00fdja \u00fatg\u00e1fa Margr\u00e9tar af \u00fev\u00ed, sem ger\u00f0ist fyrir 56 \u00e1rum s\u00ed\u00f0an er r\u00e9tt, hvers vegna l\u00e9t h\u00fan eins og ekkert hef\u00f0i \u00ed skorist alla t\u00ed\u00f0? Hvers vegna l\u00e9t h\u00fan systur s\u00edna ekki vita af framkomu mannsins? Hvers vegna h\u00e9lt h\u00fan \u00e1fram \u00feegjandi vin\u00e1ttusambandi vi\u00f0 okkur b\u00e6\u00f0i? \u00c9g veit vel, hver \u00e1st\u00e6\u00f0an er. N\u00fdja \u00fatg\u00e1fan af s\u00f6gunni er einfaldlega tilb\u00faningur. H\u00fan \u00feurfti ekkert a\u00f0 vara systur s\u00edna vi\u00f0 framkomu JB, vegna \u00feess a\u00f0 vi\u00f0 hana var ekkert a\u00f0 athuga. Hvorki h\u00fan n\u00e9 \u00e9g h\u00f6fum neitt a\u00f0 fela.<\/p>\n<p>Meira a\u00f0 segja, \u00feegar kasta\u00f0ist \u00ed kekki milli m\u00edn og eiginmanns hennar \u00fat af m\u00e1lefnum A\u00f0alverktaka, t\u00f3k Margr\u00e9t \u00fev\u00ed me\u00f0 stillingu, \u00fe\u00f3tt eiginma\u00f0ur hennar v\u00edsa\u00f0i m\u00e9r \u00e1 dyr, \u00feegar vi\u00f0 Brynd\u00eds komum \u00ed heims\u00f3kn. Eiginma\u00f0ur hennar haf\u00f0i erft drj\u00fagan hlut \u00ed A\u00f0alverkt\u00f6kum og vildi a\u00f0 fyrirt\u00e6ki\u00f0 yr\u00f0i leyst upp og arfahlutir greiddir \u00fat. \u00c9g  var sem utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra \u00f3samm\u00e1la \u00fev\u00ed. \u00c9g taldi, a\u00f0 fyrirt\u00e6ki\u00f0 byggi yfir ver\u00f0m\u00e6tri reynslu sem verktaki fyrir Bandar\u00edkjamenn, sem k\u00e6mi a\u00f0 fullum notum \u00ed framt\u00ed\u00f0inni. \u00deess vegna \u00e6tti a\u00f0 halda fyrirt\u00e6kinu saman. Aldrei var\u00f0 \u00e9g var vi\u00f0, a\u00f0 Margr\u00e9t l\u00e9ti \u00feennan \u00e1greining bitna \u00e1 okkar sambandi. \u00deegar h\u00fan heims\u00f3tti systur s\u00edna til Washington, m\u00f6rgum \u00e1rum s\u00ed\u00f0ar, f\u00f3r afar vel \u00e1 me\u00f0 okkur eins og \u00e6vinlega. Sj\u00e1 \u201eS\u00f3l og skugga\u201c eftir Brynd\u00edsi, kaflann \u201eBetri en Babette\u201c, bls. 89 \u2013 94, JPV 2008. \u00c9g kann einfaldlega enga sk\u00fdringu \u00e1 \u00fev\u00ed, hvers vegna h\u00fan tekur upp \u00e1 \u00fev\u00ed seint og um s\u00ed\u00f0ir a\u00f0 vitna gegn sj\u00e1fri s\u00e9r.<\/p>\n<p><b>IV. A\u00d0 VERA SKOTIN \u00cd KENNARANUM S\u00cdNUM<\/b><\/p>\n<p>El\u00edsabet \u00deorgeirsd\u00f3ttir var ein af m\u00f6rgum eftirl\u00e6tis nemendum m\u00ednum \u00e1 frumb\u00fdlings\u00e1rum  Menntask\u00f3lans \u00e1 \u00cdsafir\u00f0i. H\u00fan var forma\u00f0ur nemendaf\u00e9lagsins og mj\u00f6g virk \u00ed menningar- og f\u00e9lagsl\u00edfi sk\u00f3lans. H\u00fan beitti s\u00e9r fyrir \u00fev\u00ed, \u00e1samt me\u00f0 Einari Gu\u00f0finnssyni, s\u00ed\u00f0ar \u00feingmanni, r\u00e1\u00f0herra og forseta Al\u00feingis, a\u00f0 vi\u00f0 efndum til n\u00e1mskei\u00f0s um fundask\u00f6p og r\u00e6\u00f0umennsku,  \u00fear sem \u00e9g var lei\u00f0beinandi. Einnig t\u00f3k El\u00edsabet virkan \u00fe\u00e1tt \u00ed leikl\u00edstarl\u00edfi innan sk\u00f3lans me\u00f0 Brynd\u00edsi.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 gat ekki fari\u00f0 fram hj\u00e1 m\u00e9r, a\u00f0 um skei\u00f0 var El\u00edsabet svol\u00edti\u00f0 skotin \u00ed kennaranum s\u00ednum. Anna\u00f0 eins hefur n\u00fa gerst og \u00fea\u00f0 er ekkert sakn\u00e6mt vi\u00f0 \u00fea\u00f0. \u00ddmsir sk\u00f3labr\u00e6\u00f0ur hennar hafa s\u00ed\u00f0ar tr\u00faa\u00f0 m\u00e9r fyrir \u00fev\u00ed, a\u00f0  \u00feeir hafi veri\u00f0 skotnir \u00ed henni Brynd\u00edsi \u00e1 \u00feessum \u00e1rum. Hver er \u00e9g, a\u00f0 \u00e9g geti \u00e1fellst \u00fe\u00e1? En \u00fea\u00f0 veldur m\u00e9r vonbrig\u00f0um, a\u00f0 El\u00edsabetu \u00feyki vi\u00f0 h\u00e6fi a\u00f0 afbaka \u00feessa s\u00f6gu. Enginn sem mig \u00feekkir tr\u00fair \u00fev\u00ed, a\u00f0 \u00e9g hafi \u201estungi\u00f0 fingri inn \u00ed legg\u00f6ng hennar\u201c. Er \u00feetta ekki l\u00e6knam\u00e1l?\u00c9g hef aldrei \u00e1 \u00e6vinni beitt nokkra konu ofbeldi.E\u00f0a a\u00f0 \u00e9g hafi tr\u00faa\u00f0 henni fyrir \u00fev\u00ed, a\u00f0 \u00e9g hef\u00f0i \u00ed hyggju a\u00f0 skilja vi\u00f0 Brynd\u00edsi og gert m\u00e9r vonir um, a\u00f0 h\u00fan t\u00e6ki vi\u00f0 uppelda barna  minna. \u00c1 \u00feetta a\u00f0 vera dj\u00f3k? Ma\u00f0ur sem er kv\u00e6ntur Brynd\u00edsi Schram, hefur ekki \u00ed hyggju a\u00f0 skilja vi\u00f0 hana. Period.<\/p>\n<p>Sagan sem h\u00fan segir af Brynd\u00edsi, hv\u00e6sandi og titrandi af rei\u00f0i, hlj\u00f3mar ekki tr\u00faver\u00f0uglega \u00ed m\u00edn eyru. Svo bar vi\u00f0, \u00feegar haldin var \u00e1rsh\u00e1t\u00ed\u00f0 sk\u00f3lans, a\u00f0 \u00e9g l\u00e1 veikur \u00ed b\u00e6linu me\u00f0 flensu og ba\u00f0 \u00fev\u00ed Brynd\u00edsi a\u00f0 l\u00edta eftir \u00fev\u00ed, a\u00f0 \u00e1rsh\u00e1t\u00ed\u00f0in f\u00e6ri s\u00f3masamlega fram. \u00dear me\u00f0 tali\u00f0 a\u00f0 framfylgja str\u00f6ngu v\u00ednbanni, sem gilti \u00e1 samkomum sk\u00f3lans \u00e1 \u00feessum \u00e1rum. El\u00edsabetu hl\u00fdtur a\u00f0 hafa lei\u00f0st \u00e1 samkomunni, \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00fan strauk \u00fea\u00f0an og t\u00f3k h\u00fas \u00e1 sk\u00f3lameistaranum a\u00f0 n\u00e6tur\u00feeli, \u00fear sem hann l\u00e1 lasinn \u00ed b\u00e6linu. H\u00fan var \u00f3farin, \u00feegar Brynd\u00eds kom heim a\u00f0 \u00e1rsh\u00e1t\u00ed\u00f0 lokinni. D\u00e1l\u00edti\u00f0 \u00f3venjuleg a\u00f0koma, ekki satt? En Brynd\u00eds t\u00f3k \u00fev\u00ed me\u00f0 stakri yfirvegun og stillingu. H\u00fan v\u00edsa\u00f0i ungu st\u00falkunni kurteislega \u00e1 dyr, en l\u00e9t hana \u00ed engu gjalda \u00feessa upp\u00e1t\u00e6kis. Sj\u00e1lfur haf\u00f0i \u00e9g ekki n\u00e6gilegt hugarflug til a\u00f0 bera mig upp undan \u201ekynfer\u00f0islegri \u00e1reitni\u201c.  \u00c9g get ekki \u00edmynda\u00f0 m\u00e9r, a\u00f0 El\u00edsabet hafi be\u00f0i\u00f0 neinn ska\u00f0a af sk\u00f3lavist sinni \u00ed M\u00cd. H\u00fan \u00e1vann s\u00e9r traust, n\u00f3g til \u00feess a\u00f0 vera tr\u00faa\u00f0 fyrir ritstj\u00f3rn Veru, m\u00e1lgagns Kvennalistans.<\/p>\n<p><b>V. DIMISSION \u2013 Menntask\u00f3linn \u00e1 \u00cdsafir\u00f0i, ANNO \u00b479<\/b><\/p>\n<p>\u00de\u00e1 er komi\u00f0 a\u00f0 hinni skrumsk\u00e6ldu fr\u00e1s\u00f6gn Sigr\u00ed\u00f0ar Huldu Richardsd\u00f3ttur af dimission \u00fatskriftarnema\/st\u00fadentsefna Menntask\u00f3lans \u00e1 \u00cdsafir\u00f0i vori\u00f0 1979. Um \u00fea\u00f0 hafa skapast \u00f3l\u00edkar hef\u00f0ir \u00ed hinum \u00fdmsu menntask\u00f3lum \u00e1 \u00cdslandi. Allar eiga \u00fe\u00e6r \u00fea\u00f0 sameiginlegt, a\u00f0 \u00feetta er \u00e6rsladagur \u2013  einskonar \u201eoktoberfest\u201c e\u00f0a karnival.<\/p>\n<p>Hvernig b\u00e1rum vi\u00f0 okkur a\u00f0 vi\u00f0 dimission \u00ed MR anno 1958? Vi\u00f0 tr\u00f3\u00f0umst upp \u00ed gripavagna, sem h\u00f6ktu aftan \u00ed dr\u00e1ttarv\u00e9l og f\u00f3rum me\u00f0 h\u00e1va\u00f0a og l\u00e1tum um b\u00e6inn, \u00fear sem vi\u00f0 t\u00f3kum h\u00fas \u00e1 rektor og kennurum og kv\u00f6ddum \u00fe\u00e1 me\u00f0 virktum me\u00f0 \u00fevi a\u00f0 sk\u00e1la \u00ed brenniv\u00edni. Flestir voru me\u00f0 pela \u00ed vasanum. Um kv\u00f6ldi\u00f0 var haldi\u00f0 ball og drukki\u00f0 og dansa\u00f0 fram \u00e1 n\u00f3tt. \u00c9g hef heyrt, a\u00f0 dimmission vi\u00f0 hinn nor\u00f0lenska sk\u00f3la geti l\u00edka veri\u00f0 skrautleg, \u00fe\u00f3tt \u00e9g hir\u00f0i ekki um a\u00f0 fara n\u00e1nar \u00fat \u00ed \u00fe\u00e1 s\u00e1lma.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 Menntask\u00f3lann \u00e1 \u00cdsafir\u00f0i haf\u00f0i skapast s\u00fa hef\u00f0 a\u00f0 fara \u00ed siglingu um Dj\u00fapi\u00f0 og heims\u00e6kja forvitnilega sta\u00f0i eins og t.d. \u00c6\u00f0ey, Vigur, Reykjanes e\u00f0a bygg\u00f0arl\u00f6gin \u00ed n\u00e1grenninu. \u00cd \u00feetta skipti var Bolungarv\u00edk s\u00f3tt heim. \u00c1st\u00e6\u00f0an var s\u00fa, a\u00f0 \u00ed h\u00f3pi st\u00fadentsefna voru ungir og efnilegir Bolv\u00edkingar. S\u00e1 m\u00e6ti \u00f6\u00f0lingur, J\u00f3natan Einarsson og Halla Kristj\u00e1nsd\u00f3ttir kona hans, opnu\u00f0u heimili sitt fyrir gestum og veittu af rausn, eins og \u00feeirra var von og v\u00edsa. Sundlaugin \u00ed Bolungarvik var s\u00e9rstaklega opnu\u00f0, bara fyrir st\u00fadentsefnin og kennara \u00feeirra. \u00dear \u00e6rslu\u00f0umst vi\u00f0 um stund. Sumir \u00ed str\u00e1kah\u00f3pnum, \u00fear me\u00f0 talinn undirrita\u00f0ur, voru ekki me\u00f0 sk\u00fdlur, svo a\u00f0 vi\u00f0 stukkum naktir \u00ed laugina, \u00e1\u00f0ur en stelpurnar komu \u00e1 vettvang. \u00c1\u00f0ur en \u00fe\u00e6r bar a\u00f0, fengum vi\u00f0 l\u00e9\u00f0ar sk\u00fdlur og huldum nekt okkar vendilega. Vi\u00f0 l\u00e9kum \u00e1 als oddi \u00ed lauginni skamma stund. Allt sem \u00fear f\u00f3r fram var fyrir opnum tj\u00f6ldum og \u00ed allra augs\u00fdn. Ekkert pukur. Enginn sem \u00e9g hef r\u00e6tt vi\u00f0 kannast vi\u00f0 neina kynfer\u00f0islega \u00e1reitni, enda vands\u00e9\u00f0, hvar unnt var a\u00f0 pukrast me\u00f0 sl\u00edkt.<\/p>\n<p>Allir \u00feeir sem \u00e9g hef r\u00e6tt vi\u00f0 \u00ed h\u00f3pi kennara og nemenda segja, a\u00f0 fr\u00e1s\u00f6gn Siggu Rikk, eins og h\u00fan var k\u00f6llu\u00f0, s\u00e9 alger skrumsk\u00e6ling af \u00fev\u00ed, sem \u00fear f\u00f3r fram. Einn nemenda kva\u00f0 svo fast a\u00f0 or\u00f0i, a\u00f0  \u00feetta hef\u00f0i veri\u00f0 skemmtilegasti dagur l\u00edfsins. Annar sag\u00f0i, a\u00f0 \u00feakkarr\u00e6\u00f0a m\u00edn til gestgjafanna, J\u00f3natans og H\u00f6llu, hafi ekki a\u00f0eins veri\u00f0 m\u00edn besta \u00feanga\u00f0 til heldur eftirminnilegasta r\u00e6\u00f0a, sem hann hefur nokkru sinni heyrt. Ef \u00fea\u00f0 er eitthva\u00f0 til \u00ed \u00feessu hj\u00e1 honum, m\u00e1 vera a\u00f0 sk\u00f3lameistarinn hafi veri\u00f0 \u00f6r af v\u00edni, en af og fr\u00e1 \u00fat\u00fardrukkinn og stj\u00f3rnlaus, eins og Sigr\u00ed\u00f0ur Richardsd\u00f3ttir l\u00e6tur s\u00e9r s\u00e6ma a\u00f0 segja.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 kann a\u00f0 \u00feykja \u00e1m\u00e6lisvert a\u00f0 sk\u00f3lameistari og kennarar voru undir \u00e1hrifum \u00e1fengis \u00e1 dimission.  V\u00edst m\u00e1 \u00fea\u00f0 til sanns vegar f\u00e6ra. \u00dearna var ger\u00f0 undantekning, \u00feennan eina dag. \u00c9g var a\u00f0 kve\u00f0ja sk\u00f3lann eftir \u00e1ratugs brautry\u00f0jendastarf.  Au\u00f0vita\u00f0 er \u00e1litam\u00e1l hvort \u00fea\u00f0 megi t\u00edunda til m\u00e1lsb\u00f3ta. Hitt vekur athygli m\u00edna a\u00f0 allir \u00feeir sem \u00e9g r\u00e6ddi vi\u00f0 \u00ed h\u00f3pi \u00fe\u00e1verandi nemenda l\u00fdstu fr\u00e1s\u00f6gn Sigr\u00ed\u00f0ar sem hreina skrumsk\u00e6lingu \u00e1 \u00fev\u00ed sem \u00fearna ger\u00f0ist en enginn \u00feeirra \u00feor\u00f0i a\u00f0 sta\u00f0festa \u00fea\u00f0 undir nafni.  Hvers vegna ekki? \u00deeir s\u00f6g\u00f0ust vera sk\u00edthr\u00e6ddir vi\u00f0 #metoo. Svo er veri\u00f0 a\u00f0 tala um karlaveldi\u00f0!<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hausti\u00f0 2013 birti DV (helgarbla\u00f0 27.-29. sept) k\u00e6ru Ald\u00edsar Schram \u00e1 hendur JBH til kynfer\u00f0isbrotadeildar l\u00f6greglunnar \u00e1 h\u00f6fu\u00f0borgarsv\u00e6\u00f0inu. \u00dear er a\u00f0 finna allar s\u00f6mu s\u00f6gurnar sem Stundin og a\u00f0rir fj\u00f6lmi\u00f0lar hafa n\u00fa rifja\u00f0 upp sex \u00e1rum s\u00ed\u00f0ar. S\u00f6mu n\u00f6fn &#8211; s\u00f6mu s\u00f6gur. Eina undantekningin er svi\u00f0setning Carmenar J\u00f3hannsd\u00f3ttur \u201e\u00e1 \u00feakinu\u201c sem fjalla\u00f0 er um \u00ed &hellip; <a href=\"https:\/\/jbh.is\/?p=3055\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Vitnalei\u00f0slur&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-3055","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3055","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3055"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3055\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3059,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3055\/revisions\/3059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3055"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}