{"id":3147,"date":"2022-06-19T20:53:29","date_gmt":"2022-06-19T20:53:29","guid":{"rendered":"https:\/\/jbh.is\/?p=3147"},"modified":"2022-06-21T20:56:11","modified_gmt":"2022-06-21T20:56:11","slug":"uffe-ellemann-jensen-minning","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=3147","title":{"rendered":"Uffe Ellemann Jensen, minning"},"content":{"rendered":"\n<p>\u00deegar fundum okkar Uffe Ellemann Jensen, utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra Dana, bar fyrst saman&nbsp; hausti\u00f0 1988 \u00e1 fundi utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra Nor\u00f0urlanda, kom br\u00e1tt \u00e1 daginn, a\u00f0 vi\u00f0 Uffe \u00e1ttum meira sameiginlegt en vi\u00f0 m\u00e1tti b\u00faast. Vi\u00f0 vorum allir s\u00f3s\u00edaldem\u00f3kratar nema hann, sem var forma\u00f0ur flokks, sem kenndi sig vi\u00f0 vinstri\u00f0, en var til h\u00e6gri. \u00deetta haf\u00f0i ekkert a\u00f0 gera me\u00f0 p\u00f3lit\u00edk. Vi\u00f0 \u00e1ttum \u00fea\u00f0 bara&nbsp; sameiginlegt a\u00f0 bera takmarka\u00f0 umbur\u00f0arlyndi fyrir lei\u00f0indum. \u00dev\u00ed fylgdi &nbsp;grallaralegt skopskyn, sem \u00fe\u00f3tti \u00e1 k\u00f6flum varla selskapsh\u00e6ft.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00f0 s\u00f6gn vinar m\u00edns, Stoltenbergs &nbsp;hins norska, missti&nbsp; Uffe \u00fat \u00far s\u00e9r eftirfarandi: \u201e \u00dea\u00f0 v\u00e6ri n\u00fa munur fyrir okkur hin a\u00f0 b\u00faa vi\u00f0&nbsp; r\u00e1\u00f0r\u00edki ykkar, krataflokkanna \u00ed Nor\u00f0urlandap\u00f3lit\u00edkinni, ef \u00fei\u00f0 v\u00e6ru\u00f0 ekki flestir (alls ekki \u00fe\u00fa, \u00fe\u00f3!) svona hr\u00fatlei\u00f0inlegir.Af hverju geti\u00f0 \u00fei\u00f0 ekki veri\u00f0 meira eins og \u00feessi \u00edslenski?\u201c<\/p>\n\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n\n<p>Svona trakteringar \u00fe\u00f3ttu ekki vi\u00f0 h\u00e6fi \u00ed br\u00e6\u00f0ralaginu, enda var vini m\u00ednum, Stoltenberg, ekki skemmt.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deegar \u00e9g l\u00edt til baka til \u00feessara \u00e1ra, 1988-92, \u00feegar samstarf okkar Uffe var hva\u00f0 n\u00e1nast, kemst \u00e9g ekki hj\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 j\u00e1ta, a\u00f0 vi\u00f0 vorum lukkunnar&nbsp; pamf\u00edlar. Heimurinn var a\u00f0 taka stakkaskiptum. Vi\u00f0 vorum a\u00f0 binda endi \u00e1 Kalda str\u00ed\u00f0i\u00f0. Fyrir hundra\u00f0 millj\u00f3nir Austur-Evr\u00f3pub\u00faa var loksins veri\u00f0 a\u00f0 binda endi \u00e1 Seinni heimsstyrj\u00f6ldina. Berlinarm\u00farinn var rifinn ni\u00f0ur og \u00de\u00fdskaland sameina\u00f0 fri\u00f0samlega.<\/p>\n\n\n\n<p>Endurheimt sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i Eystrasalts\u00fej\u00f3\u00f0anna reyndist vera upphafi\u00f0 a\u00f0 endalokum Sov\u00e9tr\u00edkjanna. \u00dea\u00f0 t\u00f3kust s\u00f6gulegir samningar um afvopnun, samdr\u00e1tt herja og brottflutning hern\u00e1msli\u00f0a. S\u00ed\u00f0ast en ekki s\u00edst n\u00e1\u00f0ust samningar um f\u00e6kkun kjarnavopna og samstarf kjarnorkuvelda um a\u00f0 b\u00e6gja fr\u00e1 \u00fatr\u00fdmingarh\u00e6ttu af \u00feeirra v\u00f6ldum.<\/p>\n\n\n\n<p>Eftir h\u00e1lfrar aldar Kalt str\u00ed\u00f0 undir h\u00f3tun um allsherjar \u00fatr\u00fdmingu mannl\u00edfs \u00e1 \u00feessari j\u00f6r\u00f0, vakna\u00f0i von um n\u00fdja og betri t\u00edma. Hinir l\u00e6r\u00f0ustu menn voru \u00fe\u00e1 jafnvel svo bernskir, a\u00f0 \u00feetta t\u00e1kna\u00f0i \u201eendalok s\u00f6gunnar\u201c. Framundan bi\u00f0i fri\u00f0s\u00e6l framt\u00ed\u00f0, \u00fear sem allir fengju noti\u00f0 frelsis og mannr\u00e9ttinda \u00ed samf\u00e9l\u00f6gum, sem lytu l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegri stj\u00f3rn.<\/p>\n\n\n\n<p>Hversu \u00f3l\u00fdsanleg eru ekki vonbrig\u00f0in, \u00feegar vi\u00f0 l\u00edtum n\u00fa til baka.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 sem leiddi okkur Uffe saman \u00e1 \u00feessum \u00e1rum, var \u00f3brig\u00f0ull stu\u00f0ningur okkar sem fulltr\u00faa sm\u00e1\u00fej\u00f3\u00f0a vi\u00f0 endurheimt sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is Eystrasalts\u00fej\u00f3\u00f0a. \u00dear var vi\u00f0 ramman reip a\u00f0 draga. Lei\u00f0togum Vesturveldanna virtist fyrirmuna\u00f0 a\u00f0 skilja, a\u00f0 Sov\u00e9tr\u00edkin voru gjald\u00ferota. A\u00f0 Gorbachev var r\u00fainn fylgi, af \u00fev\u00ed a\u00f0 hann gat &nbsp;engan veginn sta\u00f0i\u00f0 vi\u00f0 gefin fyrirheit.&nbsp; Yfirl\u00fdst stefna lei\u00f0toga l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isr\u00edkjanna um a\u00f0 binda allt sitt tr\u00fass vi\u00f0 p\u00f3lit\u00edsk \u00f6rl\u00f6g Gorbachevs&nbsp; &#8211; og \u00fear me\u00f0 a\u00f0 halda Sov\u00e9tr\u00edkjunum saman \u00ed nafni st\u00f6\u00f0ugleikans &nbsp;&nbsp;\u2013 allt var \u00feetta vi\u00f0brag\u00f0ap\u00f3lit\u00edk, bygg\u00f0 \u00e1 van\u00feekkingu \u00e1 raunveruleikanum um yfirvofandi hrun hins gjald\u00ferota&nbsp; n\u00fdlenduveldis R\u00fassa.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 sem skorti&nbsp; var \u00f3bilandi stu\u00f0ningur og \u00fear me\u00f0 mass\u00edv Marshalla\u00f0sto\u00f0 vi\u00f0 l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0is\u00f6flin \u00ed R\u00fasslandi, \u00fe\u00e1 undir forystu Yelts\u00edns . Fimm \u00e1r og 150 milljar\u00f0ar dala til a\u00f0 fylgja \u00fev\u00ed eftir, skv. \u00e1\u00e6tlun Yavlinskys. &nbsp;En forystumenn l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isr\u00edkjanna \u00feekktu ekki sinn vitjunart\u00edma. \u00deess vegna f\u00f3r sem f\u00f3r. \u00deess vegna er n\u00fa \u00feegar byrja\u00f0 n\u00fdtt Kalt str\u00ed\u00f0. \u00deess vegna erum vi\u00f0 \u00e1 barmi \u00feri\u00f0ju heimsstyrjaldarinnar. \u00deess vegna er fyrirhuga\u00f0ur bj\u00f6rgunarlei\u00f0angur til a\u00f0 for\u00f0a l\u00edfr\u00edki pl\u00e1netunnar fr\u00e1 tort\u00edmingu &nbsp;n\u00fa \u00ed molum.<\/p>\n\n\n\n<p>Okkur Uffe t\u00f3kst a\u00f0 koma \u00ed veg fyrir, a\u00f0 endurheimtu sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i Eystrasalts\u00fej\u00f3\u00f0a yr\u00f0i f\u00f3rna\u00f0&nbsp; \u00ed nafni \u00edmynda\u00f0s&nbsp; st\u00f6\u00f0ugleika, sem enginn var \u00ed bo\u00f0i innan Sov\u00e9tr\u00edkjanna. \u00deegar valdar\u00e1nstilraun \u201ehar\u00f0l\u00ednumanna\u201c \u00ed Moskvu haf\u00f0i mistekist \u00ed \u00e1g\u00fast 1991 og Yelts\u00edn st\u00f3\u00f0 sigri hr\u00f3sandi uppi \u00e1 skri\u00f0drekanum, sigri hr\u00f3sandi sem lei\u00f0togi l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isaflana, var l\u00fd\u00f0um lj\u00f3st, a\u00f0 yfirl\u00fdst stefna l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isr\u00edkjanna&nbsp; var gersamlega \u00ed molum. Um skei\u00f0 r\u00edkti valdabar\u00e1tta \u00ed Kreml.&nbsp; \u00cd Vestrinu blasti vi\u00f0 p\u00f3lit\u00edskt t\u00f3mar\u00fam.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u00de\u00e1 t\u00f3kum vi\u00f0 af skari\u00f0 um vi\u00f0urkenningu \u00e1 endurreistu sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i Eystrasalts\u00fej\u00f3\u00f0a. A\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ir komu svo \u00ed kj\u00f6lfari\u00f0. \u00dea\u00f0 var\u00f0 upphafi\u00f0 a\u00f0 upplausn Sov\u00e9tr\u00edkjanna. \u00dea\u00f0 er hins vegar ekki okkur a\u00f0 kenna, a\u00f0 lei\u00f0togar Vesturveldanna l\u00e9tu t\u00e6kif\u00e6ri\u00f0, sem upplausn Sov\u00e9tr\u00edkjanna veitti, s\u00e9r&nbsp; \u00far greipum ganga, me\u00f0 \u00feeim aflei\u00f0ingum sem vi\u00f0 blasa.<\/p>\n\n\n\n<p>Eitt af \u00fev\u00ed sem Uffe Ellemann beitti s\u00e9r fyrir, eftir a\u00f0 utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herraferli hans lauk 1993, var a\u00f0 stofna Baltic Developement Forum. \u00dea\u00f0 var \u00e1hrifamikill samstarfsvettvangur Nor\u00f0urlanda og Eystrasalts\u00fej\u00f3\u00f0a, einkum og s\u00e9r \u00ed lagi me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 grei\u00f0a fyrir fj\u00e1rfestingum norr\u00e6nna fyrirt\u00e6kja \u00ed Eystrasaltsl\u00f6ndum. Og hefur \u00fear me\u00f0 skila\u00f0 miklum \u00e1rangri og v\u00edsa\u00f0 veginn til framt\u00ed\u00f0ar.&nbsp; S\u00fa framt\u00ed\u00f0 byggir \u00e1 sv\u00e6\u00f0isbundnu samstarfi Nor\u00f0urlanda og Eystrasalts\u00fej\u00f3\u00f0a, innan ramma Evr\u00f3pusamstarfsins.<\/p>\n\n\n\n<p>Fundum okkar Brynd\u00edsar og Uffe, vinar okkar, bar seinast saman \u00ed Kaupmannah\u00f6fn fyrir f\u00e1einum \u00e1rum. Vi\u00f0 vorum \u00e1 heimlei\u00f0 fr\u00e1 Viln\u00edus me\u00f0 vi\u00f0komu \u00ed okkar g\u00f6mlu h\u00f6fu\u00f0borg. Vi\u00f0 l\u00e9tum vita af fer\u00f0um okkar, og Uffe bau\u00f0 upp \u00e1&nbsp; \u201edansk julefrokost\u201c&nbsp; \u00ed Nyhavn. \u00dea\u00f0 var \u00f3gleymanleg stund. Vi\u00f0 l\u00e9tum gamminn geisa um hi\u00f0 li\u00f0na og hnakkrifumst um&nbsp; sitthva\u00f0 \u00ed samt\u00ed\u00f0inni. En \u00feegar \u00e9g spur\u00f0i hann um danska p\u00f3lit\u00edk, sag\u00f0i hann: \u201eHaf\u00f0u ekki \u00e1hyggjur af henni. \u00dea\u00f0 eru \u00feegar \u00feegar tveir fulltr\u00faar Ellemann Jensen \u00fear vi\u00f0 v\u00f6ld\u201c. Og hl\u00f3 me\u00f0 bakf\u00f6llum.<\/p>\n\n\n\n<p>(H\u00f6fundur var utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra \u00cdslands 1988-95).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deegar fundum okkar Uffe Ellemann Jensen, utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra Dana, bar fyrst saman&nbsp; hausti\u00f0 1988 \u00e1 fundi utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra Nor\u00f0urlanda, kom br\u00e1tt \u00e1 daginn, a\u00f0 vi\u00f0 Uffe \u00e1ttum meira sameiginlegt en vi\u00f0 m\u00e1tti b\u00faast. Vi\u00f0 vorum allir s\u00f3s\u00edaldem\u00f3kratar nema hann, sem var forma\u00f0ur flokks, sem kenndi sig vi\u00f0 vinstri\u00f0, en var til h\u00e6gri. \u00deetta haf\u00f0i ekkert a\u00f0 gera &hellip; <a href=\"https:\/\/jbh.is\/?p=3147\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Uffe Ellemann Jensen, minning&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,5],"tags":[],"class_list":["post-3147","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-minningagreinar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3147","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3147"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3147\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3149,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3147\/revisions\/3149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}